Inhoudsopgave van Editie 3 - 2020 - National Geographic

De race gaat door ZE WORDEN BESCHOUWD ALS DE BESTE LANGEAFSTANDSLOPERS TER WERELD, MAAR DEZE RACE IN HET HOGE NOORDEN IS ZELFS VOOR SOMMIGE SLEDEHONDEN TE ZWAAR. TEKST EN FOTOGRAFIE KATIE ORLINSKY ENKELE JAREN GELEDEN werd ik te elfder ure gevraagd om de Yukon Quest te fotograferen, een sledehondenrace van duizend mijl (1600 kilometer) over de onherbergzame taiga van Alaska en Canada. De race vindt in hartje winter plaats en volgt een route die tijdens de goudkoorts door sledehondenteams werd gebruikt voor de aanvoer van post en voorraden. Het is een van de zwaarste sportevenementen ter wereld: de temperatuur daalt geregeld tot -45°C, de wind kan aanwakkeren tot 65 kilometer per uur en de dagen zijn zo kort dat het grootste deel van de route in het donker wordt afgelegd. Toen…

KLEINE BOSSEN, GROOT BELANG ECOSYSTEMEN VAREN WEL BIJ MICROBOSSEN WEST-EUROPA TELT STEEDS MEER BOSSEN van amper een voetbalveld groot. Deze versnippering van het bosareaal is een gevolg van verstedelijking en ontwikkelingen in de landbouw. Maar de kleine bossen zijn belangrijker dan gedacht, zo blijkt uit onderzoek van de Universiteit Gent (UG). De onderzoekers analyseerden 224 bossen, van Estland tot Zuid-Frankrijk. ‘Enerzijds bestudeerden we de biodiversiteit van het bos,’ vertelt Pieter De Frenne, verbonden aan het Forest & Nature Lab van de UG. ‘Anderzijds keken we naar de ecosysteemdiensten die het bos levert: hoeveel eetbare planten zijn er, wat is de bijdrage aan pestbestrijding en houtproductie, hoeveel koolstof wordt er in de bodem opgeslagen?’ De conclusie: hoewel grote bossen een grotere biodiversiteit hebben, bieden kleine bossen meer ecosysteemdiensten per vierkante meter.…

JASPER DOEST: ELF JAAR MET DE MAKAKEN TEKST EN FOTOGRAFIE JASPER DOEST OPGETEKEND DOOR MYRTHE PRINS Mijn ouders namen me altijd mee de natuur in. Dan leerde mijn vader mij plantennamen en maakten we gipsafgietsels van dierensporen. Toen ik ging fotograferen, lag het dus voor de hand dat ik de natuur opzocht, des te meer omdat ik nogal verlegen was. Mensen toestemming vragen om bijvoorbeeld een portret te maken, leek me moeilijk. Al snel liep ik ’s ochtends vroeg door de polder met mijn camera, op zoek naar dieren en planten. Omdat ik meer wilde weten over de onderwerpen die ik graag voor de lens zag, besloot ik biologie te gaan studeren. De Japanse makaken zag ik voor het eerst in een natuurdocumentaire. Ik dacht: die apen wil ik een…

AFVAL IS ONNATUURLIJK Minder kopen, langer gebruiken, eindeloos recyclen: een circulaire economie vergt verschillende strategieën. Alle producten worden afgebroken tot ‘technische bouwstoffen’ waaruit nieuwe producten worden gemaakt of biologische bouwstoffen die de grond in gaan. In een circulaire economie bestaat afval niet, net als in de natuur. Minder gebruiken Duurzame energie vervangt fossiele energie; door huren of delen gebruiken mensen minder spullen. Slim ontwerpen Apparaten en machines worden zo ontworpen dat ze lang meegaan en simpel te repareren zijn of terug te brengen zijn tot hun basiscomponenten. Afval uitbannen Alle bouwstoffen bewegen zich in een cirkel. Er komt bijna geen vervuiling of afval vrij.…

HET GEVECHT JIB ED NAV EEN FOTOGRAAF LOKTE EEN NEST WILDE BIJEN NAAR ZIJN TUIN. MET SPECTACULAIR RESULTAAT, WANT VOOR HET EERST WERD VASTGELEGD HOE DE INSECTEN ZICHZELF VERDEDIGEN. TEKST JASON BITTEL FOTOGRAFIE INGO ARNDT De dreiging kwam niet van varroamijten, pesticiden, de zogeheten bijenverdwijnziekte of een van de vele andere gevaren waarmee honingbijenpopulaties tegenwoordig over de hele wereld hebben te kampen. Nee, het waren de hoornaars: gigantische, roodogige wespen, veel groter dan de pluizige bijtjes. Hun aanvallen waren kort maar krachtig. Ze grepen de bijen uit de lucht, vlogen er met hun slachtoffers vandoor en gaven ze in stukjes te eten aan hun gulzige larven. In een-op-eenconfrontaties is een honingbij geen partij voor een hoornaar. Hoornaars kunnen vier centimeter lang worden. Ze hebben krachtige kaken waarmee ze kleine insecten…

EXOTISCH STILLEVEN Een overzicht van de novemberoogst uit Voedselbos Ketelbroek en uit de oogst van een kwekerij bij Mechelen, uitgespreid op een tafel door fotograaf Jacob Kaptein. 1. DWERGKWEE Chaenomeles speciosa Herkomst: Oost-Azië. Gebruikt in onder meer vruchtensap, jam en hartige ovengerechten. 2. TAMME KASTANJE Castanea sativa Herkomst: Middellandse Zeegebied. Gebruikt in onder meer gelei, tempé en meel. 3. BOKSDOORN (GOJIBES) Lycium barbarum Herkomst: China. De gojibes is vers of gedroogd te eten en bevat veel antioxidanten. 4. DUINDOORN Hippophae rhamnoides Sterke struik vol vitamine C, B, E en A en onverzadigde vetzuren. 5. HONDSROOS Rosa canina De rozenbottels gaan in jam, uit de pitten wordt olie geperst. 6. VIJG Ficus carica Herkomst: Turkije. Winterhard. Goed te drogen, zoet fruit. 7. KWEEPEER Cydonia oblonga Herkomst: West-Azië. Geurig fruit, onder meer…

CULTUUR OF CIRCUS? Makaken zijn al eeuwenlang onderdeel van de Japanse cultuur. Maar de heilige ‘sneeuwapen’ worden niet overal meer in ere gehouden. TEKST: RENE EBERSOLE FOTOGRAFIE: JASPER DOEST…

WEG MET HET AFVAL Een wereld zonder afval lijkt een utopie. Maar het droombeeld van een circulaire economie vormt een bron van inspiratie voor bedrijven en milieubeschermers. TEKST ROBERT KUNZIG FOTOGRAFIE LUCA LOCATELLI IN HET KIT nabij het Amsterdamse Oosterpark zit ik op een frisse herfstochtend te praten met een man die me de onderstromen van ons leven laat zien: de enorme omvang aan ruwe grondstoffen en producten die, met alle prachtige en schadelijke gevolgen van dien, door 7,7 miljard mensen worden gebruikt. Een eeuw geleden, toen er nog volop koffie, olie en rubber uit Nederlands-Indië werden verscheept, werd dit gebouw neergezet om het Koninklijk Instituut voor de Tropen (KIT) te huisvesten. Tegenwoordig is het een onderkomen voor diverse non-profitorganisaties. Marc de Wit (39) werkt voor een ervan, Circle Economy.…

‘STRESS IS EEN KILLER’ GEWONDE ROOFVOGELS REVALIDEREN IN EEN OPVANG IN WEST-FRIESLAND. NEDERLANDS EERSTE ROOFVOGEL-AMBULANCE BRENGT ZE ERHEEN. TEKST RYAN CLAUS FOTOGRAFIE DINGENA MOL Zijn grote, zwarte ogen zijn gefixeerd op het onweerstaanbare tussendoortje een meter of vijftien verderop. Wanneer Van Noord zijn arm in de lucht heft, spreidt de roofvogel zijn vleugels op magistrale wijze uit en lanceert hij zichzelf als een turner van een springplank hoog het luchtruim in, om twee meter verder alweer een snoekduik te nemen. Vakkundig raast Arrow vlak boven de drassige aarde op zijn prooi af, die hij vervolgens zonder met de ogen te knipperen oppeuzelt. ‘Vogels zijn gemaakt om te vliegen, en we stimuleren het natuurlijke gedrag van onze roofvogels uiteraard zo veel mogelijk,’ glimlacht Leon Arends, valkenier en roofvogeldeskundige. In de exotische…

ETEN UIT HET BOS ZIJN VOEDSELBOSSEN EEN ALTERNATIEF VOOR DE INTENSIEVE LANDBOUW? IN DE NEDERLANDSE POLDER WORDT VOLOP GEËXPERIMENTEERD. TEKST MARIJKE OTTEMA FOTOGRAFIE JACOB KAPTEIN EEN KOUDE WIND STRIEMT langs mijn gezicht, mijn laarzen zakken bij elke stap diep weg in de natte aarde. Voor me ligt een troosteloos terrein waarop de komende jaren honderden bomen zullen verrijzen waar vogels, insecten en andere dieren hun toevlucht kunnen zoeken. Op deze grote lap verlaten bouwgrond tegen de buitenwijken van Almere moet het grootste voedselbos van Europa komen. In de stromende regen ontvouwt Jan van Dijk, projectleider bij Staatsbosbeheer (SBB), de plannen voor het Voedselbos Eemvallei-Zuid. Op dertig hectare grond (zo’n 45 voetbalvelden) worden de komende maanden tweehonderd tot 240 soorten eetbare bomen en struiken geplant, wat in enkele jaren tijd moet…

DE FOTO GEZINSLID IK MAAKTE DEZE FOTO in 2015 voor een reportage over olifant Buba, toen nog aan het werk bij circus Freiwald, naar aanleiding van het aanstaande verbod op wilde dieren in het circus. Buba is al ruim twintig jaar bij de familie Freiwald en echt onderdeel van het gezin. Het verbod zou inhouden dat hij niet meer mee mag op rondreis en niet meer mag optreden. De dierenvriend in mij is geen voorstander van wilde dieren in het circus, maar tijdens het maken van het verhaal werd ik getroffen door de hechte band tussen Buba en het gezin. Een paar avonden per week is hij even kort in de piste, en hij wordt met veel liefde verzorgd. Hier maakt hij een wandeling met Lutz. Zijn situatie is eigenlijk…

HOGE VLUCHT Nieuw-Guinea kent een enorme verscheidenheid aan planten. Veel ervan zoeken nu door klimaatverandering een steeds hoger gelegen plek op, wat ook gevolgen heeft voor de culturele diversiteit op het eiland. HET EILAND NIEUW-GUINEA, verdeeld over Papoea-Nieuw-Guinea en de Indonesische provincie West-Papoea, telt liefst veertienduizend plantensoorten, waarvan negenduizend endemisch. Ook in cultureel opzicht is Nieuw-Guinea rijk: er worden ruim 1300 talen gesproken – vijftien procent van alle levende talen wereldwijd. Tevens wonen er op het eiland, twintig keer zo groot als Nederland, 1030 volken, met elk eigen gebruiken, tradities en rituelen. Anno 2020 wordt deze diversiteit bedreigd door klimaatverandering, blijkt uit een groot onderzoek van onder meer Naturalis Biodiversity Center in Leiden, gepubliceerd in Science Advances. ‘Ook op Nieuw-Guinea stijgt de gemiddelde jaartemperatuur, en daar zijn niet alle plantensoorten…

IN BEELD GROETEN UIT NOORD-KOREA Hoe leg je individualiteit vast in een land waar gedrag zo streng wordt gecontroleerd? FOTOGRAFIE STÉPHAN GLADIEU…

WILDLIFE WATCH De apen dragen voetbal-shirtjes. Zes aangelijnde Japanse makaken staan rechtop op het veld en schoppen, aangemoedigd door hun trainers en het publiek, gehoorzaam de bal heen en weer tijdens een wedstrijd ‘Japan-Brazilië’. De apen in het blauw (Japan) ogen wat robuuster; uit het gat in het zitvlak van hun sportbroek steekt een stevige staart. Maar het gele team (Brazilië) is supersnel, vooral nadat de speler met rugnummer tien is opgehouden met het aflikken van zijn handen. Nummer tien verovert de bal, haalt uit en scoort het winnende doelpunt. Het Japanse team buigt beleefd en het publiek barst in lachen uit. Dit is slechts een van de vele voorprogramma-acts in Nikko Saru Gundan, een attractiepark langs een snelweg in de Japanse stad Nikko. Tijdens een wandeling over het terrein…

EEN RÖNTGENFOTO VAN DE WERELDECONOMIE Elk jaar verwerken we bijna 93 miljard ton aan grondstoffen, waarvan nog geen 25 procent in gebouwen, auto’s of andere zaken met een lange levensduur terechtkomt. Minder dan tien procent wordt hergebruikt. De circulaire economie probeert dat percentage te vergroten en de hoeveelheid afval te beperken. Wereldwijde grondstoffen, 2015  in miljarden tonnen Uit de aarde De meeste grondstoffen die jaarlijks in de wereldeconomie terechtkomen (goed voor 84,4 miljard ton in 2015), bestaan uit eindige of gewonnen (zoals fossiele brandstoffen) en herbruikbare (biomassa) aardse materialen. Naar de stort Twee derde van al het materiaal dat door de economie stroomt (61,1 miljard ton in 2015) wordt uitgestoten als vervuiling, zoals CO2 uit fossiele brandstoffen, of belandt als afval op een stortplaats.…

DE ONTVOERING VAN 276 NIGERIAANSE SCHOOLMEISJES LEIDDE IN 2014 TOT AFSCHUW. TERWIJL ER NOG 112 WORDEN VERMIST, PAKKEN OVERLEVENDEN DE DRAAD WEER OP. TEKST NINA STROCHLIC FOTOGRAFIE BÉNÉDICTE KURZEN In de hectiek die volgde, werden ze naar de laadbak van een pick-up gedreven en verloren ze elkaar uit het oog. Ingeklemd tussen andere bange schoolmeisjes hoorde Patience de zachte stem van Esther nog vragen: ‘Wat gebeurt er?’ Daarna sprong een van de meisjes van de rand van de rijdende wagen af. Anderen volgden haar voorbeeld en stortten zich ook in de duisternis, met het risico te worden doodgeschoten of te verdwalen in het bos. Alles om maar aan hun ontvoerders te ontkomen. Patience keek om zich heen op zoek naar Esther, maar zij was naar de andere kant van de…

Werking en opbouw van een voedselbos Een voedselbos bestaat uit meerjarige planten, struiken en bomen die jaarlijks terugkeren. In de bodem geven mycorrhiza, diverse gunstige schimmels in de aarde, mineralen door aan de boomwortels. Deze mineralen zorgen voor gezondere planten en bomen met een betere weerstand tegen ziekten en plagen. Ook zijn de wortels met behulp van mycorrhiza beter in staat om water uit de bodem te halen. ILLUSTRATIE: GUIDO POTTERS; BRON: WOUTER VAN ECK/VBNL…