Inhoudsopgave van Editie 5 - 2019 - National Geographic

REDACTIONEEL Brug naar herstel HALF MAART RICHTTE DE CYCLOON IDAI een enorme ravage aan in het zuidoosten van Afrika, vooral in Mozambique. Dorpen overstroomden en honderdduizenden mensen raakten dakloos. Na het luwen van de storm verscheen de cholera om het vernietigende werk voort te zetten. Mozambique is een langgerekt land waar de Benelux ruim tien keer in past. In het hart ligt Nationaal Park Gorongosa, vernoemd naar de gelijknamige berg in het gebied. Het bijna vierduizend vierkante kilometer grote park werd ternauwernood gespaard door de cycloon. Sinds enkele jaren wordt er op indrukwekkende wijze gewerkt aan het herstel van de wilde natuur. De foto’s van de groeiende dierenpopulatie in dit nummer ogen als scènes uit een film, sprookjesachtig bijna (u leest de reportage vanaf pagina 122). Het is een wrang…

DA VINCI De anatoom Da Vinci deed ontledingen om het lichaam te kunnen begrijpen. Hier tekende hij de anatomie van arm, schouder en voet. Da Vinci was van plan ooit een anatomisch traktaat te publiceren, maar dat is er nooit van gekomen. Als hem dat wel was gelukt, zou hij misschien zijn erkend als de vader van de moderne anatomische wetenschap, een eer die uiteindelijk te beurt viel aan Andreas Vesalius. ROYAL COLLECTION TRUST/ © KONINGIN ELIZABETH II 2018…

ELF MAANDEN DIE DE BERLIJNERS REDDING BRACHTEN Zoals heel Duitsland was ook Berlijn opgedeeld in vier bezettingszones (sectoren). Het gemeenschappelijke bestuur van de zegevierende mogendheden viel uiteen toen de Sovjetvertegenwoordiger de Geallieerde Controleraad op 20 maart 1948 verliet. Vervolgens maakte de Sovjet-Unie de bevoorrading van het geïsoleerde West-Berlijn steeds moeilijker – het begin van de blokkade. Op 26 juni 1948 antwoordden de westelijke bondgenoten met de Berlijnse luchtbrug. Maandenlang werd West-Berlijn met vliegtuigen bevoorraad. Zelfs de tien kranten in de stad konden zonder onderbreking verschijnen. VLIEGROUTES Vanuit de Britse en de Amerikaanse bezettingszone bevoorraadden ruim vierhonderd vliegtuigen continu het ingesloten West-Berlijn. In twee corridors vlogen ze vanuit Hamburg en Frankfurt over de Sovjetbezettingszone. Vanuit Berlijn ging het vervolgens terug westwaarts via een derde corridor in de richting van Hannover. HET…

INTERVIEW Planten kennen de sleutel tot onze begeerte DE AMERIKAANSE SCHRIJVER EN UNIVERSITAIR DOCENT MICHAEL POLLAN (HARVARD EN BERKELEY) PUBLICEERDE INVLOEDRIJKE BOEKEN OVER VOEDING. ZIJN NIEUWSTE BOEK VERRUIM JE GEEST IS EEN VERSLAG VAN ZIJN ZOEKTOCHT NAAR DE INVLOED VAN PSYCHEDELISCHE MIDDELEN OP HET MENSELIJK BREIN. TEKST SERVAAS NEIJENS U schrijft vooral over de band tussen mens en natuur. Hoe bent u daartoe gekomen? Dat is al vroeg in de jaren negentig ontstaan uit mijn liefde voor tuinieren. Mijn eerste boek ging over de kleine drama’s die plaatsvonden in mijn tuin. Een tuinman moet soms ingrijpen in de natuur. Ik leverde strijd met allerlei beestjes die mijn planten probeerden te stelen, te doden of op te eten. Wat doe je dan? Gebruik je pesticiden, een val? Onze relatie met de…

IN BEELD Walgelijk maar waardig IN DE HAÏTIAANSE HOOFDSTAD PORT-AU-PRINCE IS HET WERK VAN DE BAYAKOU CRUCIAAL VOOR DE VOLKSGEZONDHEID. TOCH MOETEN ZE HUN BAAN GEHEIM HOUDEN. TEKST EN FOTOGRAFIE ANDREA BRUCE DIT IS EXILIEN CENAT. Hij is een bayakou, de Haïtiaanse term voor iemand die beerputten leeghaalt. Ik maakte deze foto toen hij een put leegschepte die door meerdere huishoudens in Port-au-Prince werd gebruikt. Exilien belichaamt een oplossing voor de gevaren van slechte sanitatie. Ik werd gevraagd foto’s te maken voor een verhaal in National Geographic over open beerputten, een onderwerp waarvan ik niet direct schrok. Ik heb oorlogen gefotografeerd op plekken waar volksgezondheid geen prioriteit was. Wel verwachtte ik dat het lastig zou worden visueel aansprekende beelden van zo’n banaal onderwerp te maken. Mensen volgen tot aan het…

Lijnen vervagen Da Vinci signeerde zijn werk niet; in zijn tijd was het heel gebruikelijk dat verschillende kunstenaars samenwerkten aan één schilderij. Dat maakt het lastig een werk aan iemand toe te schrijven. Maar deze 24 werken zijn geheel of gedeeltelijk van de hand van de meester. Twee ervan, Mona Lisa en Het laatste avondmaal, horen tot de beroemdste schilderijen ter wereld. TOTAAL AANTAL SCHILDERIJEN 24 Van enkele werken maakte Leonardo da Vinci meerdere versies, mogelijk wegens juridisch gesteggel of de populariteit van een onderwerp. VERNIEUWINGEN OP ARTISTIEK VLAK Expert in sfumato Da Vinci paste een nieuwe techniek toe. Bij sfumato worden contouren verzacht door de kleuren te vervagen, zo ontstaat een driedimensionaal effect. Botticelli beheerste het sfumato nog niet. Gevoel voor ruimte Als scherp waarnemer van de natuur wist…

De uitrusting van de smokejumpers weegt zo’n 50 kilo en is in de loop der jaren steeds verder verbeterd. 1. Helm met metalen masker dat het gezicht beschermt tegen boomtakken. 2. Veel smokejumpers maken zelf een overall, met hittewerende voering en ruime zakken. Voor hun borst hangt de reserveparachute. De kniebeschermers gaan onder de broek. Zware leren handschoenen en bergschoenen bieden extra bescherming. 3. Portofoon, voor communicatie met vliegtuigen. 4. Tas met benodigdheden als water, vuurpijlen, kompas, gps, voedsel, regenkleding, brandwerend nood-tentje, hoofdlamp en insectenspray. 5. Parachutezak met (in twee compartimenten) een kleine parachute die zorgt voor stabiliteit vlak na een sprong, en een grote die opent na een ruk aan het groene koord. 6. Klimtasje met touw, nodig bij een landing in een boom. 7. Grote tas waarin de…

HET JUISTE EVENWICHT Tijdens de Mozambikaanse burgeroorlog (1977-’92) en de zware jaren daarna werd het aantal dieren in het Nationaal Park Gorongosa sterk uitgedund. Nu brengen Mozambikaanse en buitenlandse natuurbeschermers het park weer tot leven door de dieren én de mensen te helpen. Ze zetten scholen en klinieken op en helpen de boeren bij de omschakeling naar duurzame landbouw. Roofdieren keren terug In 2018 kwamen dertig leeuwenwelpjes ter wereld, liet zich voor het eerst in tien jaar een luipaard zien en werden hyenahonden in het park uitgezet. Van sommige prooidieren waren er te veel, maar data van gezenderde leeuwen wijzen uit dat het evenwicht zich herstelt. Leeuw Flavia is een volwassen leeuw uit de Sungwe-troep, die in 2015 werd gezenderd. Aanvankelijk bleek uit dichte clusters van punten dat veel leeuwen…

SUCCES IN CIJFERS 5867 BEKENDE SOORTEN Naast tellingen vanuit de lucht wordt sinds 2013 de biodiversiteit in het park ook vanaf de grond in kaart gebracht. Opmerkelijke ontdekkingen: de driebladvleermuis en een kikker die in grotten leeft. 4800 BEZOEKERS IN 2018 Als er in 2014 en 2016 geen nieuwe gevechten waren uitgebroken in de regio, waren de bezoekersaantallen gestaag blijven stijgen. Dankzij een voorlopig staakt-het-vuren komt het toerisme in Gorongosa weer op gang. 21.027 INBESLAGNAME VAN VALLEN Wildvallen en klemmen zijn funest voor leeuwen. Bij een inzamelingsactie zijn sinds 2015 zo’n 1700 vallen en klemmen vrijwillig ingeleverd. 50 MEIDENCLUBS Zo’n tweeduizend meisjes in de bufferzone leren buiten schooltijd vaardigheden die nuttig zijn in hun dagelijks leven en die hen stimuleren hun school te voltooien en niet te jong te trouwen.…

DE WETENSCHAP VAN MORGEN DE MISDAAD WORDT STEEDS GROENER TALENTVOLLE ONDERZOEKERS VERKENNEN ONZE WERELD DR. DAAN VAN UHM ‘De georganiseerde misdaad raakt meer betrokken bij milieucriminaliteit. Drugskartels verschuiven hun handel van cocaïne naar goud; opium en hout worden samen gesmokkeld; wapenhandelaren stappen over naar neushoornhoorn; illegale visserij gaat gepaard met mensenhandel. Het raakt ook de bovenwereld: illegaal goud kan gewoon in de winkel liggen. Wat mij als criminoloog altijd is opgevallen, was dat er binnen mijn vakgebied weinig wordt gesproken over ‘groene criminaliteit’. Ik heb me daarin gespecialiseerd; mijn proefschrift was gericht op illegale handel in beschermde diersoorten. In mijn huidige onderzoek probeer ik erachter te komen hoe en waarom georganiseerde misdaad verschuift richting groene criminaliteit. Ik kijk daarbij naar drie gebieden: het Congobekken, de Gouden Driehoek in Zuidoost-Azië en…