Inhoudsopgave van Editie 12 - 2018 - National Geographic

REDACTIONEEL FILIPIJNSE ARBEIDSMIGRANTEN Grenzeloos Na het einde van de Koude Oorlog leken alle deuren ineens open te springen. De wereld van de gesloten grenzen, dat was de wereld van gisteren. Voortaan gold de wet van het vrije verkeer. Deze nieuwe werkelijkheid bleek echter niet zonder haken en ogen. Vandaar de reflex die we nu om ons heen zien: muren worden weer opgetrokken, mensen trekken zich terug in de eigen stam. Ondertussen ploegen de verslaggevers van National Geographic voort alsof er nooit grenzen hebben bestaan. Een beetje zoals de Filipijnse arbeidsimmigranten zich over de wereld hebben verspreid, waaronder België en Nederland. Vanaf pagina 134 doen we verslag van deze omvangrijke Filipijnse diaspora, die van vitaal belang is voor de economie van het vaderland. National Geographic heeft altijd als doel gehad over…

ACTUEEL Brand in het museum ‘ALSOF HET RIJKSMUSEUM VOOR OUDHEDEN, HET MUSEUM VOLKENKUNDE EN NATURALIS IN LEIDEN ALLE DRIE TEGELIJK ZOUDEN AFBRANDEN’ COLUMN: KEES MOELIKER FOTO: BUDA MENDES/GETTY IMAGES Diep in de nacht kondigde het drama zich aan met een aantal piepjes op de mobiele telefoon. Het waren berichten van vrienden en collega’s uit de Verenigde Staten, waar ze nog wakker waren: Het Nationale Museum in Rio de Janeiro staat in brand! Ik probeerde weer te slapen, maar het beeld van een uitgebrand museum bleef door mijn hoofd spoken. Zelf heb ik een museumbrand van nabij meegemaakt, op 5 mei 1987. De dag nadat ik was aangesteld als vrijwilliger bij het Natuurhistorisch Museum Rotterdam ging een kwart van de collectie in vlammen op – bijna alle opgezette zoogdieren en de…

ACTUEEL ENERGIE UIT IJZER? HET KAN! BIJ DE VERBRANDING van fossiele brandstoffen komen – naast energie – ook stoffen vrij als CO2, die bijdragen tot de opwarming van de aarde. Team SOLID, een studententeam van de Technische Universiteit Eindhoven, ontwikkelt een nieuw en schoon circulair systeem om energie op te wekken uit de verbranding van ijzer. Het systeem bestaat uit twee complementaire processen. Manager Geert Vergoossen van Team SOLID legt uit: ‘We ontwikkelen een verbrandingssysteem voor ijzerpoeder. Als je dat als brandstof gebruikt, ontstaat er ijzeroxide, het bruine poeder dat we allemaal kennen als roest.’ Tegelijk wordt er gewerkt aan een installatie om met behulp van zonne-energie dezelfde roestdeeltjes weer terug te brengen tot ijzerdeeltjes, waarna het hele proces zonder verlies van grondstoffen kan worden herhaald. Twee grote voordelen zijn…

TENTOONSTELLING GODEN VAN EGYPTE Een jaar uitroepen tot ‘jaar van de vogel’ om aandacht te vragen voor het lot van deze dieren: in de tijd van de oude Egyptenaren was het niet nodig. Dat laat de nieuwe tentoonstelling Goden van Egypte in het Leidse Rijksmuseum van Oudheden (RMO) op indrukwekkende wijze zien. Goden in het oude Egypte waren er in vele soorten en maten en werden vaak afgebeeld met een dierenkop. Zo zijn er de zonen van Horus (boven), die gezamenlijk de vier hoeken van het hemelgewelf omhoog houden. Hun vader werd afgebeeld als valk, en ook twee van zijn zonen hebben de gedaante van een vogel: Kebehsenoef is een valk en Hapi heeft een ibiskop – de gedaante waarin ook Thoth, de god van de wijsheid, vaak werd afgebeeld.…

De Bijbeljagers In de mysterieuze wereld waar archeologie en religie elkaar raken, speuren wetenschappers, verzamelaars en sjacheraars om het hardst naar heilige teksten. Tekst ROBERT DRAPER Fotografie PAOLO VERZONE Illustraties FERNANDO G. BAPTISTA en MATTHEW W. CHWASTYK COLLECTIE VAN KAMPEN, TE ZIENIN DE HOLY LAND EXPERIENCE,ORLANDO, FLORIDA Tussen de heuvels van de woestijn van Judea aan de oever van de Dode Zee is het ongenadig heet. Maar in de grot waar Randall Price op zijn buik in een spleet kijkt is het koel. Een dag eerder vond hij er een bronzen kookpot, tweeduizend jaar oud. ‘Deze grot is een jaar of veertig geleden door bedoeïenen leeggeroofd,’ vertelt de Amerikaan Price, hoogleraar archeologie en onderzoeker aan de Liberty University in Virginia. ‘Gelukkig hebben ze niet al te diep gegraven. Als wij…

DE ANDERE OLIECRISIS DE GROTE VRAAG NAAR PALMOLIE GAAT IN AZIË TEN KOSTE VAN DE NATUUR EN DE BEVOLKING. IN AFRIKA WIL GABON HET ANDERS DOEN: PALMOLIE PRODUCEREN WAARBIJ DE BOSSEN INTACT BLIJVEN. TEKST HILLARY ROSNER FOTO: PASCAL MAITRE FOTO: PASCAL MAITRE FOTO: KEMAL JUFRI FOTOGRAFIE DAVID GUTTENFELDER EN PASCAL MAITRE FOTO: ULET IFANSASTI, GREENPEACE IN het zuidwesten van Gabon strekken ongerepte oerwouden zich uit over honderden kilometers. Op een ochtend in januari stap ik uit een smalle boot en beklim ik de oever van de Ngounié met enkele medewerkers van Olam, een grote agrarische firma uit Singapore. Olifantenpaadjes leiden ons het dichtbegroeide oerwoud in. We zien immense, eeuwenoude bomen, chimpanseenesten, hopen gorillamest van gisteren. Een jonge opzichter van Olam schopt zijn schoenen uit, klimt blootsvoets in een boom en komt…

IN BEELD DE HELDEN VAN VRYGROND Jongeren in het oudste township van de West-Kaap belichamen de toekomst van Zuid-Afrika. FOTOGRAFIE ISABEL CORTHIER…

ACTUEEL WINNAARS FOTOWEDSTRIJD 2018 DE NATIONAL GEOGRAPHIC FOTOWEDSTRIJD IS EEN BEGRIP ONDER FOTOGRAFIELIEFHEBBERS. JURY EN PUBLIEK KOZEN DE WINNAARS VAN DE 11DE EDITIE. TEKST AART AARSBERGEN MET DE FOTO VAN EEN EENZAME figuur die een imposant zandduin in Namibië beklimt, heeft Gerard van Roekel de National Geographic Fotowedstrijd 2018 gewonnen. De vakjury viel voor dit beeld omdat het opvalt door de fraaie kadrering en dynamiek. De foto is tevens de jurywinnaar in de categorie Landschap. Voor de categorie Mens heeft de jury een foto van Jorgo Kokkinidis gekozen, een sfeervolle impressie van een vrouw die in de vroege ochtend op het platteland van Myanmar aan het werk is. In de categorie Dier wint Regien Vijzelaar; zij maakte een vermakelijke foto van twee padden die voor een insectenlamp op een kanten-klare…

ONS EIGEN VERHAAL Fotografen met een INHEEMS-AMERIKAANSE achtergrond verzetten zich tegen de manier waarop hun cultuur wordt neergezet. In hun werk schetsen zij hun eigen beeld van de indiaanse levenswijze. Foto: KALI SPITZER Kaska Dena en Joods Sasha Taqseblu LaPointe schreef het boek Little Boats over haar bestaan als halfbloed in een reservaat. Ze kreeg er te maken met seksueel geweld, maar vond kracht in haar afkomst. Ze is genoemd naar haar overgrootmoeder, stamoudere en schrijver Vi Taqseblu Hilbert, die de taal van haar volk wilde verspreiden over de Pacific Northwest. LaPointe (die behoort tot de Coast Salish, verwant aan de Nooksack en Upper Skagit) zegt: ‘Ondanks wat wij inheemse vrouwen hebben doorstaan, gaan we met opgeheven hoofd door het leven. We kijken recht de lens in, alsof we zeggen:…

Lucratieve handel Oliepalmen gedijen het best in de tropen, gebieden met veel regen en zonneschijn. De meeste palmolie komt uit Zuidoost-Azië, maar de productie neemt ook snel toe in Afrika, waar de oliepalm vandaan komt. Borneo nu Commerciële oliepalmplantages zorgden voor 47 procent van de ontbossing op het eiland sinds 2000. Jaarlijks gaat er 355.000 hectare bos verloren. Toekomst Gabon Er zijn maar weinig oliepalmplantages. Om de economie minder afhankelijk te maken van aardolie, onderzoekt Gabon de mogelijkheid om dit lucratieve gewas duurzaam een plek te geven in het land. KAARTEN: MATTHEW W. CHWASTYK EN RYAN T. WILLIAMS, NGM BRONNEN: USDA; DAVID GAVEAU EN ANDEREN, BORNEO ATLAS, CENTER FOR INTERNATIONAL FORESTRY RESEARCH; INTERNATIONAL INSTITUTE FOR APPLIED SYSTEMS ANALYSIS…

ACTUEEL OP BEZOEK BIJ HERTOGIN MARIA VAN GELRE Het rond 1415 prachtig geïllustreerde gebedenboek van Maria van Gelre is na ruim zeshonderd jaar toegankelijk gemaakt. Digitaal én in een museum. ‘Dit boek werd geschreven voor Maria, hertogin van Gelre en van Gulik en gravin van Zutphen. Vrouw van de edele hertog Reynalt.’ Zo liet Maria van Gelre zich vastleggen als eigenaresse van het getijdenboek dat zij liet maken toen ze tien jaar was getrouwd. De tekst was klaar op 23 februari 1415, een dag voor de 35ste verjaardag van de hertogin. Het boek werd gekalligrafeerd door de monnik Helmich die Lewe, die leefde in het klooster Mariënborn dat tussen 1392 en 1580 in de buurt van Arnhem stond. Andere monniken uit dit klooster, of uit andere in de omgeving, hebben…

ACTUEEL DE VOORBESTEMDE WEG VAN RUPS NAAR VLINDER —DAISY CHUNG ILLUSTRATIES: DAISY CHUNG, NGM, CATHERINE ZUCKERMAN, NGM; MESA SCHUMACHER. BRONNEN: MARK GRECO, CHARLES STUART UNIVERSITY; DOUGLAS BLACKISTON, TUFTS UNIVERSITY; ANTÓNIA MONTEIRO, NATIONAL UNIVERISTY OF SINGAPORE; ADRIANA BRISCOE, UNIVERSITY OF CALIFORNIA, IRVINE; MARTHA WEISS, GEORGETOWN UNIVERSITY 1 Activatie Een rups eet vaak en groeit snel. Hij vervelt verschillende keren, waarbij elke vervelling een nieuwe fase van de larve markeert, totdat hij is uitgerijpt. Dan veranderen zijn hormonen, die het sein geven tot het ontwikkelen van de pop. 2 Transformatie Als de rups groot genoeg is, zoekt hij een veilige plek en zet zich vast met zijde. Een laatste vervelling onthult een pop; daarbinnen verandert het insect volledig ter voorbereiding op zijn volwassen leven. 3 Bevrijding De vlinder zuigt lucht op tot…

ACTUEEL Lofzang op een leeuw C-BOY WAS ALLES WAT EEN AFRIKAANSE LEEUW ZOU MOETEN ZIJN: IMPOSANT, VINDINGRIJK EN ONVERWOESTBAAR TOT AAN ZIJN DOOD. TEKST DAVID QUAMMEN FOTOGRAFIE MICHAEL NICHOLS OVERLEDEN: Volwassen mannetjesleeuw, ongeveer veertien jaar oud, met donkere manen. Onderzoekers – en volgers van National Geographic – kenden hem als C-Boy. Hij stierf een natuurlijke dood, het karkas werd in juni 2018 ontdekt door een chauffeur diep in Serengeti National Park, Tanzania. Zijn dood wordt betreurd door al wie hem heeft gekend en over hem heeft gelezen. Zijn hoge leeftijd en sterke karakter blijven in onze herinnering. IN HET GEVAL VAN LEEUWEN omvat de categorie ‘natuurlijke doodsoorzaak’ het type moord en andere vormen van geweld die regelmatig voorkomen tussen concurrenten binnen een soort. Zoals leeuwenexpert Craig Packer me vijf jaar…

HOOGTIJ IN LONDEN ONDANKS DE NADERENDE BREXIT, DREIGT DE BRITSE HOOFDSTAD UIT HAAR JASJE TE GROEIEN. TEKST LAURA PARKER De Royal Botanic Gardens in Kew aan de Theems biedt bezoekers van Londen de kans om even op adem te komen. De tuin, tien kilometer buiten het stadscentrum, herbergt duizenden planten die zijn verzameld in alle uithoeken van het voormalige Britse Rijk. Een wandeling langs de rododendrons uit de Himalaya en grassoorten uit Tasmanië laat goed zien hoe sterk de verbondenheid van Groot-Brittannië met de rest van de wereld was. Toch kun je in Kew niet helemaal aan het tumult van het moderne leven ontsnappen. Wanneer ik een gigantische, eeuwenoude eikenboom bewonder die in de tijd van koningin Victoria uit Iran werd meegenomen, zet een reeks vliegtuigen de landing in; de…

ONZE GESCHIEDENIS HERIJKEN Inheemse Amerikanen schijnen nieuw licht op hun erfgoed, een protest tegen de racistische weergave van hun levenswijze. Tekst TRISTAN AHTONE Madeline Sayet groeide op in het zuiden van Connecticut, waar de Moheganal al duizenden jaren wonen. Als kind van een advocaat en een kenner van inheemse geschiedenis hoorde ze veel verhalen over de schavuit Chahnameed, een Mohegan. Voor haar zevende verjaardag kreeg ze van haar grootvader de complete werken van Shakespeare. ‘Ik ken hem al bijna net zo lang als die traditionele inheemse verhalen,’ vertelt Sayet. Als meisje van veertien speelde ze voor het eerst in een stuk van Shakespeare: ze was Iris in De Storm. Later had ze een rol in Macbeth en speelde ze Julia in Romeo en Julia. Nu, 28 jaar oud, regisseert ze…

Kostwinners van de Filipijnen TIEN MILJOEN FILIPINO’S WERKEN IN HET BUITENLAND. HET GELD DAT ZE JAARLIJKS NAAR HUIS STUREN, IS VAN GROOT BELANG VOOR DE ECONOMIE IN HUN VADERLAND. TEKST AURORA ALMENDRAL FOTOGRAFIE HANNAH REYES MORALES Recuerdo Morco was 22 toen hij voor het eerst sneeuw zag. Gehuld in vier lagen kleding van overalls en parka’s ging hij aan dek om de wollige vlokken te zien neerdwarrelen. Hij schreef de naam van zijn vriendin in de sneeuw en tekende er een hartje omheen. Recuerdo groeide op op een tropisch Filipijns eiland met witte stranden en kokospalmen. Daar stond hij dan, op het dek van een vrachtschip dat de ijzige wateren rond de poolcirkel doorkliefde, en voelde de sneeuwvlokken tintelen op zijn gezicht. Een droom kwam uit. In het kielzog van…