Inhoudsopgave van Editie 11 - 2018 - National Geographic

REDACTIONEEL VERDRONKEN ERFGOED Ingedamd Amerika is de thuisbasis van de National Geographic Society. In 1888 vond de oprichtingsvergadering plaats in de Cosmos Club, een herensociëteit op Lafayette Square in Washington. Inderdaad, hier is ook het Witte Huis gevestigd (de ingang is aan Pennsylvania Avenue), en op de ledenlijst van de Cosmos Club vinden we dan ook drie Amerikaanse presidenten terug. De oorspronkelijke missie van de Society – het vergroten en verspreiden van geografische kennis – is inmiddels verbreed: uit naam van National Geographic proberen journalisten en wetenschappers nu verhalen te vertellen die van waarde zijn voor ons en onze planeet. Een goed voorbeeld is de reportage van de Franse fotograaf Mathias Depardon, die in Turkije de gevolgen van de aanleg van een nieuwe megadam vastlegde (vanaf pagina 78). Dat was…

MARS VINGER AAN DE POLS VAN DE RODE PLANEET DE LANDER VAN NASA-MISSIE InSight zal naar verwachting eind november neerdalen bij de evenaar van Mars. InSight bestudeert de inwendige structuur van de rode planeet, die weer informatie moet opleveren over onze eigen planeet. Op aarde zijn door schuivende platen bergketens ontstaan, een proces van miljarden jaren; Mars kent geologisch juist een relatief rustige geschiedenis, waarschijnlijk doordat de planeet te klein is om de energie te produceren die nodig is om grote tektonische verschuivingen in gang te zetten. Mars bevat dus wellicht nog aanwijzingen over hoe rotsachtige planeten als de onze zich hebben gevormd en ontwikkeld. 1 Seismische activiteit De seismograaf meet trillingen van meteorietinslagen en van ‘Marsbevingen’ veroorzaakt door verschuivend gesteente. Hieruit kan men de diepte en samenstelling van de…

ADVERTENTIE La Dolce Vita op de piste in Zuid-Tirol De majestueuze bergtoppen van het Unesco-werelderfgoed de Dolomieten typeren voor een groot deel het prachtige, veelzijdige landschap van de Italiaanse regio Zuid-Tirol. De Dolomieten maken deel uit van de zuidelijke Alpen. Vanuit Noord-Italië strekken ze zich uit over de provincie Zuid-Tirol. Het unieke berglandschap met de ‘bleke bergen’ verandert bij zonsopkomst en zonsondergang in een waar kleurenspel. Dit fenomeen staat bekend als ‘alpengloeien’ en is vooral indrukwekkend in de winter, wanneer er sneeuw en ijs op de bergkammen ligt. Met driehonderd dagen zon per jaar, goed geprepareerde pistes, heerlijke wellness en uitstekende gastronomie, heeft dit gebied alles voor een veelzijdige wintersportvakantie. Tot 1918 behoorde Zuid-Tirol tot Oostenrijk, maar na de Eerste Wereldoorlog werd het toebedeeld aan Italië. Tot op de dag…

WESTELIJK ANTARCTISCH SCHIEREILAND VERDWIJNEND ZEE-IJS Nu het zee-ijsseizoen voor de westkust van het Antarctisch Schiereiland korter wordt, moeten de dieren die op dat ijs zijn aangewezen, zich aanpassen. Door het verdwijnen van het ijs is er straks misschien veel minder krill. Voorlopig zijn deze kleine garnaalachtigen, die voor veel soorten een belangrijke voedingsbron vormen, nog in ruime hoeveelheden aanwezig. Veranderende zee Samen met de aarde warmen ook de diepe zeestromen vanuit het noorden op. Als de wind het koudere oppervlaktewater wegblaast, welt dat warme water op, waardoor het ijs dunner wordt. De opwarming leidt ook tot meer stormen, zodat het zee-ijs verder zuidwaarts drijft. Prooidieren onder druk Er kan nu tot ver in het najaar ijsvrij worden gevist. Voor de krillvangst gelden strenge quota, maar nu er door het kortere…

Een uitgestrekt ‘verdronken land’ De Ilısudam, dat deel uitmaakt van een omvangrijk Turks infrastructuurproject, behoort tot de grootste van 29 geplande stuwdammen. Na voltooiing zal driehonderd vierkante kilometer land langs de Tigris verdwijnen onder 10,4 miljard kubieke meter water. Dat lot wacht ook Hasankeyf, ooit een handelspost aan de zijderoute en nu met resten van eeuwenoude gebouwen van grote historische waarde. POLITIEKE ZORGEN Buurlanden Syrië en Irak bezitten olie- en gasvelden, maar Turkije heeft zoet water. Irak kampt met ernstige droogte en vreest dat Turkije zich het water van de Tigris zal toe-eigenen. STAD ONDER WATER Hasankeyf is een van de oudste plaatsen ter wereld; zijn geschiedenis gaat zo’n twaalfduizend jaar terug. De lokale bevolking en de internationale gemeenschap protesteren al jaren tegen de plannen om inwoners over te brengen…

Een monumentale uitdaging Twee nationale monumenten in Utah, Bears Ears en Grand Staircase-Escalante, worden alom gekoesterd, maar leiden ook tot politiek touwtrekken. In 2017 verkleinde president Donald Trump ze met respectievelijk 85 en 46 procent om de weg vrij te maken voor het winnen van grondstoffen – een beslissing waarop veel rechtszaken volgden. Het gebied is rijk aan historische en prehistorische sites, maar ook aan steenkool, uranium, olie en gas. GRAND STAIRCASE-ESCALANTE NATIONAL MONUMENT • Ingericht door president Bill Clinton op 18 september 1996: 7610 km2 • Verkleind door president Trump op 4 december 2017 tot 4062 km2 GRAND STAIRCASE-ESCALANTE: STEENKOOLVOORRADEN Het Kaiparowits Plateau omvat naar schatting 57 miljard ton steenkool, vooral op plekken die nu buiten het monument vallen. De steenkool zit diep en mijnbouw is daardoor niet erg…

BRAZILIË Gevangen in de chaos DUIZENDEN VENEZOLAANSE VLUCHTELINGEN STROMEN BRAZILIË BINNEN. MAAR DAAR ZIJN HUN PROBLEMEN NIET VOORBIJ. TEKST PAULA RAMÓN FOTOGRAFIE FEDERICO RIOS VIS EN TARO, een tropische knol, was het enige voedsel dat Milagros Ribero (35) en haar familie konden vinden in hun kleine gemeenschap in de Orinocodelta. Hier leven de Warao, de op een na grootste inheemse groep in Venezuela. In juni maakten zij de achthonderd kilometer lange reis naar Brazilië. ‘We kwamen hier op zoek naar eten,’ zegt Ribero. Ze staat bij haar tent in de Janokoida-opvang die recentelijk voor de Warao is opgezet in de Braziliaanse grensstad Pacaraima. Elke dag melden zich honderden Venezolanen bij de grens, met hun bezittingen op hun rug en documenten in de hand. De vluchtelingen hebben hun tv, mobieltje, kleding,…

IN BEELD EEN ONGEWOON KONINKRIJK Een klein stukje Amerika met bijzondere gewoonten en opmerkelijke inwoners FOTOGRAFIE STÉPHANE LAVOUÉ EEN PERSOONLIJKE KIJK OP DE WERELD…

EEN SCHEUR IN DE WERELD TEKST CRAIG WELCH FOTOGRAFIE PAUL NICKLEN, CRISTINA MITTERMEIER & KEITH LADZINSKI DE OPWARMING VAN HET ZUIDPOOLGEBIED ZET HET LEVEN DAAR OP Z’N KOP. WETENSCHAPPERS HOUDEN HUN HART VAST VOOR DE TOEKOMST. CRISTINA MITTERMEIER De opwarming heeft gevolgen voor wat dieren eten, waar ze rusten en hoe ze hun jongen grootbrengen. CRISTINA MITTERMEIER FRANS LANTING, NATIONALGEOGRAPHIC CREATIVE Dion Poncet groeide op in een nauwelijks bewoonde wereld. HIJ WERD GEBOREN OP EEN ZEILBOOT in Leith Harbour op het eiland South Georgia. Zijn ouders, een Franse avonturier en een Australische zoöloge, hadden elkaar ontmoet op een steiger in Tasmanië, waar zijn vader tijdens een wereldreis had aangelegd. Ze stichtten een gezin op de Zuid-Atlantische wateren. Jarenlang trokken ze langs de westkust van het Antarctisch Schiereiland en documenteerden ze…

HET MENU VAN DE TOEKOMST: INSECTEN, ZEEWIER EN BLOEDERIGE VEGABURGERS TEKST TRACIE McMILLAN FOTOGRAFIE GRANT CORNETT Halverwege deze eeuw telt de aarde naar verwachting negen miljard bewoners. De voedselbehoefte zal tegen die tijd met 50 procent zijn toegenomen. Hoe kunnen we aan die vraag voldoen zonder nog meer bossen om te hakken en zonder de bio-industrie, een van de belangrijkste veroorzakers van klimaatverandering, verder uit te breiden? Hoe zorgen we ervoor dat de bodem gezond blijft, zodat gewassen goed gedijen? Dit zijn moeilijke vragen zonder eenduidige antwoorden. Maar één ding is zeker, zegt LinYee Yuan, oprichter van voedseltijdschrift Mold: ‘Iedereen zal de handen uit de mouwen moeten steken.’ Veel van die handen zullen proberen nieuwe manieren te vinden om eiwitten te produceren, want de veeteelt – vlees is nog altijd…

DE STRIJD OM HET AMERIKAANSE WESTEN IN DE VS WOEDT EEN FEL DEBAT OVER HET TERUGDRAAIEN VAN DE BESCHERMING VAN NATUURGEBIEDEN. HET DRAAIT ALLEMAAL OM DE VRAAG: VAN WIE IS DE GROND? TEKST HANNAH NORDHAUS FOTOGRAFIE AARON HUEY In december 1893 stuitte veehouder en onderzoeker Richard Wetherill op de grot en vond daarin een bouwwerk bestaande uit stenen die in de prehistorie door inheemse Amerikanen waren opgestapeld. Hij noemde de grot Cave Seven. Hoewel Wetherill later werd bestempeld als ‘vandaal’ en ‘plunderaar’, geldt de grot nog altijd een van de belangrijkste archeologische vindplaatsen in het zuidwesten van de VS. Verscholen in een zandsteen-wand van een nauwe canyon in Bears Ears National Monument bevindt zich een grot die een bijzonder verhaal vertelt. De plek is nu iets beter bereikbaar dan in…

DE STRIJD OM HET WESTEN VAN AMERIKA VECHTEN VOOR HET WAAIERHOEN Over de rug van deze vogel woedt een strijd tussen natuurbescherming en economische belangen. TEKST Hannah Nordhaus FOTOGRAFIE Charlie Hamilton James Pat zet de koplampen uit en rijdt nog een stukje verder naar een open plek. In het maanlicht ontwaren we tientallen witte stipjes die op de donkere vlakte op en neer springen. De sage grouse, de waaierhoenders, zijn al de hele nacht aan het dansen. Als het licht wordt boven de bergen in het oosten, zijn we getuige van een bizar baltsritueel. De mannetjes paraderen rond, waarbij ze hun witte borst opblazen en hun staart laten uitwaaieren. Ze zitten elkaar achterna en vechten met elkaar. Het is een kolkende zee van flapperende vleugels, zwellende borstkassen en hard gebonk.…

OERDRIFTEN AVONTUURLIJKE GOKKERS ZEENAALDEN HEBBEN, net als zeepaardjes en zeedraken, een bijzondere eigenschap: het zijn de mannetjes die de lasten van de zwangerschap dragen. Het wijfje legt haar eieren in de broedbuidel van het mannetje en daar worden ze bevrucht en uitgebroed. Maar dat is niet de enige bijzonderheid in het voortplantingsgedrag van deze opmerkelijke dieren. Volgens een studie die werd uitgevoerd door onderzoekers van de universiteiten van Porto in Portugal en Uppsala in Zweden vertoont Syngnathus abaster, een zwart-wit-gestreepte naaldvis, gedragingen die hem ongeschikt maken voor de titel ‘vader van het jaar.’ Bij exemplaren in gevangenschap hebben wetenschappers waargenomen dat zwangere mannetjes minder energie steken in het broeden wanneer zij bij een vrouwtje worden gezet dat groter is dan de moeder van hun eieren. Het grotere vrouwtje geldt voor…

Hoge ambities Honnold klom 4 meter per minuut. Om elke beweging te filmen moesten Chin en het team langs de route abseilen. Op de meest zenuwslopende momenten gebruikten ze op afstand bestuurbare camera’s om te voorkomen dat ze Honnolds concentratie verstoorden. JIMMY CHIN EN ZIJN TEAM FILMEN FREE SOLO Aantal camera’s 10 (8 cameramensen, 2 remote) Totale lengte van de touwen 900 meter Duur filmen op El Capitan 28 dagen verdeeld over 4 seizoenen Grootte van de crew op Free Solo-dag 13 teamleden Filmproductietijd 807 dagen (op en buiten de site) FOTO: SAMUEL CROSSLEY. ILLUSTRATIE: DAISY CHUNG, NGM BRONNEN: JIMMY CHIN; CINETIC MEDIA…

Vedronken erfgoed MET DE BOUW VAN EEN NIEUWE STUWDAM ZET TURKIJE EEN DEEL VAN ZIJN GESCHIEDENIS ONDER WATER. TEKST SUZY HANSEN FOTOGRAFIE MATHIAS DEPARDON MATHIAS DEPARDON, INSTITUTE De in een rotswand uitgehouwen grotwoningen uit het Neolithicum en de ruïne van een burcht uit de Byzantijnse tijd verlenen de plaats een haast sprookjesachtige sfeer. De Romeinen hebben er hun sporen nagelaten, en er zijn resten te zien van middeleeuwse islamitische bouwwerken, zoals de brug over de Tigris die van deze plaats een belangrijke buitenpost aan de zijderoute maakte. Mogelijk stak Marco Polo op zijn reis naar China hier de rivier over. Hasankeyf koestert zijn rijke verleden en is met zijn markten, tuinen en moskeeën al eeuwenlang een levendige provinciestad in het zuidoosten van Turkije. En toch gaf de Turkse regering in…

TERUG NAAR MADAGASKAR TEKST: AART AARSBERGEN FOTOGRAFIE: FRANS LANTING DE NATUUR VAN MADAGASKAR is ongeëvenaard. Het op vier na grootste eiland ter wereld werd 165 miljoen jaar geleden van Oost-Afrika gescheiden en maakte een volledig eigen ontwikkeling door, met dieren, planten en insecten die op geen enkele andere plek ter wereld voorkomen. Vier van de vijf planten in het regenwoud zijn uniek voor Madagaskar. Deze geïsoleerde wereld herbergt tienduizend soorten bloeiende planten waarvan een groot aantal nergens anders voorkomt. Slechts twaalf van de vierhonderd soorten amfibieën en reptielen zijn elders op de wereld te vinden. De helft van alle kameleonsoorten op aarde leeft op dit eiland. Meer dan de helft van de vogels en bijna alle zoogdieren, zoals verschillende soorten maki’s, zijn uniek voor dit bijzondere eiland. Natuurfotograaf Frans Lanting…