Inhoudsopgave van Editie 5 - 2025 - National Geographic Historia

12x (2 JAAR) NATIONAL GEOGRAPHIC HISTORIA VOOR MAAR € 50 GA NAAR NATGEOSHOP.NL/HISTORIA-JUBILEUM OF BEL GRATIS 088 024 54 14 (NEDERLAND) OF 078 48 01 83 (BELGIË) Deze aanbieding is geldig in Nederland en België t/m 31 december 2025. De aanbieding geldt tot wederopzegging en kan na de actietermijn indien gewenst maandelijks worden opgezegd. Zie ook: hearst.nl/leveringsvoorwaarden. OF SCAN DE QR-CODE…

Carlos Gardel, bijgenaamd ‘de creoolse lijster’ of ‘de koning van de tango’, is een Argentijns icoon. Hij heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de popularisering van de tango en werd al snel gezien als symbool van het genre. Door zijn concerten, tournees en films kreeg hij een heldenstatus onder mensen die net als hij van bescheiden afkomst waren. Zij zagen zijn succes als een bevestiging van de waarde van hun cultuur. In 1935, op het hoogtepunt van zijn Hollywoodcarrière, kwam hij om het leven bij een vliegongeluk in Colombia. Hij werd 45 jaar oud. Nog altijd leggen zijn vele fans dagelijks bloemen bij zijn graf.…

3000 v.C.-395 n.C. Koningen als Thoetmosis IV laten eeuwen-oude monumenten restaureren. Na hem bestuderen onder meer prins Chaemwase, Herodotus en andere Grieken en Romeinen het Egyptische verleden. 10de-15de eeuw Onder de Fatimidische en Mammelukse dynastieën hebben Arabische geleerden veel aandacht voor het oude Egypte. Ze beschrijven monumenten en proberen hiërogliefen te lezen. 19de eeuw Geïnspireerd door Napoleons campagne in Egypte wordt het land steeds vaker bezocht door westerse bezoekers. Welgestelde reizigers, maar ook onderzoekers en soms plunderaars. 20ste-21ste eeuw De egyptologie wordt een volwassen wetenschap. Langzaam verschuift het accent van puur opgraven naar interpretatie en materiaalonderzoek.…

Dit beeld laat de Egyptenaar Hormin zien, die knielt voor een kapel waarin de god Osiris is afgebeeld. Onder de farao’s Seti I en zijn zoon Ramses II (1290-’13 v.C.) was hij opzichter in de koninklijke harem in Memphis. De leiding over de harem was formeel in handen van de eerste vrouw van de koning, de Grote Koningin. Het beeld is, samen met veel andere objecten, in 1829 door het RMO aangekocht uit de collectie van de verzamelaar d’Anastasi. Het beeld is afkomstig uit Hormins graf in Sakkara – ook bij andere objecten in het museum is dat het geval. In de 19de eeuw verdween het graf weer onder het woestijnzand, waar het precies ligt wordt onderzocht door egyptoloog Nico Staring.…

1550-1500 v.C. Myceense kunstenaars maken het gouden masker van Agamemnon, dat in 1876 wordt ontdekt door archeoloog Heinrich Schliemann. 1450 v.C. De Myceners vallen Kreta binnen en nemen het schrift en kunstuitingen over van de Minoïsche beschaving, die daar een grote bloei had bereikt. 1200-1190 v.C. De veldslagen tussen de Hettieten en Myceners zouden als inspiratie hebben gediend voor de verhalen over de Trojaanse Oorlog. ± 1000 v.C. Tegelijk met de ondergang van veel culturen in de oostelijke Middellandse Zee in de late bronstijd, komt ook een einde aan de Myceense hegemonie. ± 8ste eeuw v.C. Homerus’ epische gedichten De Ilias en De Odyssee worden opgeschreven, waarschijnlijk gebaseerd op mondeling overgeleverde verhalen. 6de eeuw v.C. De Odyssee is een van de belangrijkste teksten van Griekenland en wordt regelmatig opgevoerd op…

Homerus wordt al eeuwenlang wereldwijd bewonderd om zijn epische dichtwerken. Van film tot televisie, van boek tot theater, De Ilias en De Odyssee staan bekend om hun drama, fascinerende personages en tijdloze thema’s. De verhalen worden overal bestudeerd en gedoceerd, maar over de dichter zelf is maar weinig bekend. Hij moet zijn geboren tussen de 12de en 8ste eeuw v.C. Experts weten ook niet zeker waar hij vandaan komt. De meest voor de hand liggende locaties zijn de kust van Anatolië (het huidige Turkije), Ionië, Thracië of het eiland Chios. Zowel De Ilias als De Odyssee worden aan Homerus toegeschreven, maar hij heeft de verhalen waarschijnlijk niet zelf bedacht. Wetenschappers denken wel dat Homerus de eerste was die de verhalen heeft opgeschreven, nadat ze eeuwenlang mondeling waren overgeleverd.…

Als veertienjarige trouwt Jacoba in 1415 met hertog Jan van Touraine, die twee jaar later overlijdt. In 1418 huwt ze opnieuw, nu met haar vijftien jaar oudere neef Jan IV, hertog van Brabant. Tijdens de Hoekse en Kabeljouwse twisten wordt Jacoba in februari 1419 gedwongen vrede te sluiten met haar oom Jan van Beieren. Haar man verraadt haar door uitgerekend deze Jan aan te stellen als ruwaard van Holland en Zeeland. Jacoba breekt met hem en wijkt uit naar Engeland, waar ze voor de derde keer trouwt, met Humphrey van Gloucester. Dit huwelijk wordt door de paus ontbonden. In 1434 trouwt ze nog een laatste keer, met de Zeeuwse edelman Frank vanBorssele. Ze overlijdttwee jaar later, op 35-jarige leeftijd.…

ONDER DE GOLVEN In de afgelopen decennia is de onderwaterarcheologie grondig op zijn kop gezet door de komst van nieuwe technologie. Daardoor zijn meerdere verdronken antieke kuststeden letterlijk boven water gekomen. Sommige steden vielen ten prooi aan aardbevingen, andere verdwenen onder de golven door tsunami's, zeespiegelstijging of verzwakking van de bodem door binnendringend water. De steden die dit lot ondergingen dateren uit alle tijdperken van de antieke wereld. De oudste stad die werd teruggevonden ligt op het schiereiland Pavlopetri, op het zuidelijkste puntje van de Peloponnesos. Op vier meter diepte is het oude stadsplan nog goed herkenbaar. De stad begon als een neolithische nederzetting rond 3500 v.C. en werd in de bronstijd een belangrijk handelscentrum. Magie in Rome De Romeinen gebruikten amuletten om zich te beschermen tegen ongeluk en het…

Fotografeer je graag, maar heb je geen tijd of zin in een lange reeks lessen? Dompel je dan onder in een intensief tweedaags fotografieweekend in Amsterdam waarin National Geographic-fotograaf Ed Kashi je alles leert wat je nodig hebt voor een goed fotoverhaal. Unieke kans en alleen in dit weekend te volgen! WEEKENDBOOTCAMP FOTOGRAFIE ZATERDAG 18 OKTOBER E N ZONDAG 19 OKTOBER • Hoe bouw je een fotoverhaal op? • Hoe schiet je een goede portretfoto? • Hoe herken je goede onderwerpen op straat? • Hoe leg je spontane momenten vast? • Hoe maak je een detailfoto? AANMELDEN KAN NOG NET! VOL = VOL! Scan de QR-code MELD JE AAN: NATGEOSHOP.NL/BOOTCAMP25 Lees meer over het werk van fotograaf Ed Kashi: edkashi.com. De voertaal is Engels. Je moet je eigen fotocamera en…

Van de 12de tot 6de eeuw v.C. schiepen de Frygiërs, een Indo-Europees volk, een welvarend koninkrijk in centraal Klein-Azië. De citadel Gordion (of Gordium), zo’n honderd kilometer ten zuidwesten van het huidige Ankara, was de hoofdstad van hun land. Rondom de ruïnes van deze stad zijn honderden grafheuvels gevonden, waarin leden van de Frygische elite werden begraven. Een van die grafheuvels springt ertussenuit. Met een hoogte van 53 meter en een doorsnede van driehonderd meter domineert die nog steeds het landschap. Lange tijd werd gedacht dat het om de graftombe van de beroemde Frygische koning Midas ging, die volgens de Griekse mythologie alles wat hij aanraakte in goud veranderde. Naar aanleiding van deze aanname is deze plek bekend komen te staan als de grafheuvel van Midas of tumulus MM (naar…

Djehoety was een generaal met een lange staat van dienst in de 18de Dynastie. Hij diende onder meer onder Thoetmosis III en uit de annalen is bekend dat deze hem het zogenaamde ‘Goud van Eer’ toekende. Goud was zeer belangrijk voor de Egyptenaren. Het was kostbaar, onvergankelijk en werd ook geassocieerd met het vlees van de goden. Djehoety werd begraven in Sakkara, maar de precieze locatie is niet langer bekend. Vanaf 1827 werden vondsten uit zijn graf internationaal verkocht, waarbij voorwerpen terechtkwamen in onder meer Turijn, Parijs en Leiden. Tegenwoordig kunnen onderzoekers met röntgenfluorescentiespectrometrie achterhalen waar het goud van Djehoety vandaan komt. Deze techniek kan zonder het object te beschadigen laten zien welke elementen er naast goud nog meer voorkomen in een object, wat een indicatie is voor de herkomst.…

Het dodenboek van Qenna werd in 1835 op een veiling in Londen gekocht door Caspar Reuvens, de toenmalige directeur van het Rijksmuseum van Oudheden. Na aankomst in Nederland werd de 17,2 meter lange papyrusrol in 38 losse vellen gesneden. In 2018 begonnen conservator Daniel Soliman en restauratoren Eliza Jacobi en Alexia Melianou aan een restauratieproject van de papyrus. In samenwerking met natuurwetenschappers heeft Jacobi ook onderzoek verricht naar de door de Egyptenaren gebruikte pigmenten. Die hadden niet alleen symbolische betekenis, maar vertellen ook veel over de manier waarop het geschrift is vervaardigd en hoe het werd gebruikt.…

Odysseus was de koning van Ithaka, maar wetenschappers verschillen al eeuwenlang van mening over de plaats waar zijn koninkrijk lag. Nadat archeoloog Heinrich Schliemann de overblijfselen van Troje had gevonden in het huidige Turkije, namen historici in de vroege 20ste eeuw de uitdaging aan om de locaties uit De Odyssee te vinden. Onderzoekers probeerden de route na te reizen die Odysseus aflegde op zijn tien jaar lange zwerftocht. Er is een modern Grieks eiland dat Ithaka heet, maar sommige onderzoekers menen dat Odysseus' koninkrijk op het schiereiland Paliki lag, bij Kefalonia. Vondsten uit de Myceense tijd duiden erop dat daar destijds nederzettingen waren. Paliki zou toen een eiland zijn geweest, gescheiden van Kefalonia door een smalle zeestraat. Deze werd later door meerdere aardbevingen gevuld met aarde, zoals beschreven door de…

In Pisidië, een streek in het zuidwesten van Anatolië, liggen op de flanken van het Westelijke Taurusgebergte de resten van drie opmerkelijke nederzettingen: Sagalassos, Kibyra en Termessos. De steden kenmerken zich door hun geïsoleerde ligging en hun regionale autonomie, die lang heeft bestaan. In recente decennia zijn deze steden onderwerp geworden van archeologisch en historisch onderzoek, dat nieuwe inzichten heeft opgeleverd over de stedelijke organisatie, culturele assimilatie en regionale identiteit in het antieke Anatolië. Uiteindelijk zijn ze alle drie geïntegreerd in de Hellenistische en Romeinse wereld, maar elk op een andere manier. Ook in de intensiteit waarmee het archeologisch onderzoek is uitgevoerd zijn grote verschillen tussen de sites, variërend van een oppervlakkige survey tot een decennialange, multidisciplinaire opgravingscampagne. De vroegste bewoners Er is niet heel veel bekend over de vroegste…

In de jaren veertig van de 20ste eeuw beschreef Maria Valtorta, een katholieke mystica, een reeks visioenen waarin Jezus aan haar verscheen. Hij zou hebben bevestigd dat Petrus in Rome was geweest en onder Nero de marteldood vond. Maar zijn stoffelijke resten zouden zich niet op de Vaticaanse Heuvel bevinden. Ze zouden op diverse rustplaatsen hebben gelegen en uiteindelijk zijn begraven in de Catacombe van Marcellinus en Petrus (twee heiligen die in 304 de marteldood stierven). Valtorta’s onthullingen strookten niet met de Vaticaanse opvatting dat Petrus’ tombe onder de Sint-Pieter lag. Paus Pius XII bood haar eerst een luisterend oor, maar werd later kritischer. Haar visioenen werden gepubliceerd in Il Poema dell'Uomo-Dio (‘Het epos van de God-Mens’), dat in 1959 op de Index librorum prohibitorum kwam, de lijst van verboden…

1555-’56 Karel V doet afstand van zijn adellijke titels ten gunste van zijn zoon Filips II. Alleen de keizerstitel gaat naar zijn broer Ferdinand. 1566 Na de dood van Gonzalo Pérez verdeelt Filips II het ambt van secretaris van de Raad van State onder Antonio Pérez en Gabriel de Zayas. 1579 Antoine Perrenot de Granvelle wordt door de koning naar het hof geroepen en benoemd tot zijn belangrijkste adviseur. 1585 Filips II creëert de Junta de Noche (‘nachtraad’), de eerste van de besloten commissies die hij tegen het eind van zijn leven opricht. 1588 De vorst maakt een grote fout door alles in te zetten op de Spaanse Armada, de gewapende vloot die Engeland moest verslaan. 1598 De Vrede van Vervins met Frankrijk betekent een nederlaag voor Filips II. Kort…

In de verslagen die Antonio Pérez in ballingschap schreef, gaf hij een voorbeeld van de manier waarop de ministers communiceerden met Filips II. In 1578 was Sebastiaan I van Portugal overleden, zonder een directe opvolger. Dat was dé gelegenheid voor Filips II om aanspraak te maken op de troon van zijn buurland. De koning gaf Antonio Pérez opdracht dit nieuws mee te delen aan de hertog van Alva en de markies van Los Vélez, ‘die als enigen van de Raad van State aanwezig waren in het paleis’. De markies ‘was verheugd te zien dat de koninkrijken van zijn vorst werden uitgebreid’. Maar de hertog betreurde het dat edelen in onmin met de koning nu nergens meer naartoe konden vluchten. Toen hij zich realiseerde dat zijn woorden de koning snel ter…

Vóór de reis van de Polaris (gele stippellijn) hadden anderen al mogelijke routes naar de Noordpool verkend, langs het noordwesten van Groenland en de Baffinbaai1. In 1852 ontdekte de Brit Edward Inglefield dat de Smith Sound2 bevaarbaar was. Een jaar later leidde de Amerikaan Elisha Kent Kane een zoektocht naar overlevenden van Franklins expeditie. Hij ontdekte Straat Kennedy, tussen het eiland Ellesmere en Groenland. In 1860 probeerde de Amerikaan Isaac Israel Hayes de Noordpool te bereiken, maar moest rechtsomkeert maken.…

SAMEN VOOR MAAR 34,99 I.P.V. 52,95 HIJ IS ER WEER: DE VERTROUWDE SCHEURKALENDER VAN NATIONAL GEOGRAPHIC! Dit jaar hebben we als vanouds gekozen uit de beste inzendingen van de National Geographic Fotowedstrijd. Het resultaat is een veelzijdige mix van natuur en landschappen, dieren, portretten en culturen ver weg én dicht bij huis. Een kalender die laat zien hoe mooi en gevarieerd de wereld is – elke dag een nieuwe foto, elke dag een nieuw verhaal! GA NAAR NATGEOSHOP.NL/SCHEURKALENDER OF BEL GRATIS (MAANDAG T/M VRIJDAG VAN 9.00 TOT 16.00 UUR) +31 88 024 54 14 (NEDERLAND) OF +31 0 784 801 83 (BELGIË) Deze aanbieding is geldig in Nederland en België t/m 31 december 2025. De aanbieding geldt tot wederopzegging en kan na de actietermijn indien gewenst maandelijks worden opgezegd. De verzendkosten…

De Ethiopische geleerde Al-Djahiz (ca. 781-868) schreef: ‘God heeft in ons de behoefte aan kennis van de geschiedenis van onze voorgangers ingebakken, net zoals onze voorgangers behoefte hadden aan de geschiedenis van hun voorgangers en net zoals zij die na ons komen behoefte zullen hebben aan onze geschiedenis.’ In de Middeleeuwen gaven Arabische geleerden onder meer gestalte aan deze wijsheid door onderzoek te doen naar de geschiedenis van Egypte. Maar de door hen verzamelde kennis verdween na de komst van het Ottomaanse Rijk in de 16de eeuw in de vergetelheid en kwam pas de laatste decennia weer in de belangstelling. Sommigen van hen verrichtten opmerkelijke research, zoals de Egyptische historicus Al-Idrisi, die onder meer onderzoek deed naar de piramides. Hij beschreef nauwkeurig hun bouw en afmetingen. Al-Idrisi deed ook onderzoek…

Ca. 1200 v.C. De bronstijd eindigt met de ondergang van grote beschavingen als de Myceners, Hettieten en Luwiërs. Ca. 1100-750 v.C. Uit de Luwiërs ontwikkelen zich in Anatolië meerdere volken, onder wie de Pisidiërs. 6de-2de eeuw v.C. Periode van hellenisering, die versnelt na de komst van Alexander de Grote in 330 v.C. 188-25 v.C. De Romeinse invloed groeit van indirecte contacten tot totale hegemonie in de tijd van Augustus. 1ste-2de eeuw Bijna alle delen van het Romeinse Rijk beleven een grote bloei tijdens de Pax Romana.…

Op 3 juli 1428 vindt op de Markt van Delft een historische bijeenkomst plaats. Op een speciaal voor deze gelegenheid gebouwd podium ondertekenen Jacoba van Beieren (1401-’36) en Filips III (de Goede) van Bourgondië (1396-1467) een verdrag dat een eind moet maken aan de al enkele decennia durende strijd om de heerschappij over het graafschap Holland: de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Dit verdrag staat bekend als de Zoen van Delft en had verstrekkende gevolgen. Weliswaar bleef Jacoba formeel gravin van Holland, maar het verdrag voorzag er wel in dat zij niet meer zou huwen en dat na haar dood het graafschap Holland toe zou vallen aan Bourgondië. Daar heeft Hertog Filips overigens niet lang op hoeven wachten want met Pasen van het jaar 1433 deed Jacoba volledig afstand van haar…

± 67 n.C. De apostel Petrus sterft als martelaar in Rome tijdens de regering van Nero. Naar men aanneemt, is hij begraven in de necropool vlak bij het Circus van Caligula en Nero. ± 160 De Trofee van Gaius, genoemd naar de eerste persoon die het monument heeft beschreven, wordt opgericht boven de plek waar Petrus in de necropool ter aarde is besteld. ± 320 Boven op de Vaticaanse necropool wordt een enorm platform aangelegd. Daarop wordt in de tijd van Constantijn de eerste basiliek van Sint-Pieter gebouwd. 1506 De bouw van de renaissancebasiliek voor Sint-Pieter begint. Een gangencomplex in de gewelven onder de vloer van de kerk wordt bekend als de Grotte Vaticane. 1940-’57 Archeologen graven de Vaticaanse necropool op. Ze vinden ook een constructie onder het altaar, die…

Tijdens het bewind van Filips II volgden verscheidene vooraanstaande secretarissen elkaar op. In eerste instantie was Gonzalo Pérez, secretaris van de Raad van State, onmisbaar vanwege zijn ervaring tijdens de regeerperiode van Karel V. In de tweede helft van de jaren 1560 werd kardinaal Diego de Espinosa de meest vertrouwde minister van de koning, en dat bleef hij tot aan zijn dood in 1572. In de daaropvolgende jaren genoten Mateo Vázquez en Antonio Pérez (zoon van Gonzalo Pérez) het volledige vertrouwen van de vorst. Toen de laatste in 1579 uit de gratie raakte vanwege zijn betrokkenheid bij de moord op Juan de Escobedo – de secretaris van Jan van Oostenrijk – bleef de Bourgondische kardinaal De Granvelle over als belangrijkste minister. Aan het begin van het bewind van Filips II…

1. In de 17de-eeuwse put zitten Wie dacht dat depressies typisch een aandoening van deze tijd zijn, heeft het mis. Ook veel dichters en geleerden uit onze geschiedenis leden al aan zwaarmoedigheid, zoals Christiaan en Constantijn Huygens, Hooft, Vondel en zelfs de blijspeldichter Bredero. Kooijmans schetst hun levens en hun aandoening, destijds melancholie genoemd. MELANCHOLIE In de gouden eeuw Luuk Kooijmans Prometheus, 320 blz., € 24,99 2. Een akelige dood De ons bekende geschiedenis van de doodstraf begon zo'n 4000 jaar geleden in Mesopotamië, met deze wettekst: ‘Als een man een moord pleegt, dan moet de man worden gedood.’ Het principe van oog-om-oog, tand-omtand is dus al heel oud en lijkt eigenlijk onveranderd. De uitvoering ervan is een ander verhaal. Van Loon vertelt in zijn boek over dertien methoden van…