Inhoudsopgave van Editie 2 - 2022 - National Geographic Historia

SERVAAS NEIJENS De Tower of London is een populaire toeristische attractie. Er zijn dan ook niet veel plekken waar zo veel geschiedenis op zo’n compacte locatie bijeenkomt. Om het verleden te verbeelden, worden er soms acteurs ingezet, maar middeleeuwse tafelkleden zagen er waarschijnlijk toch heel anders uit dan hierboven. De contrasten in de Tower zijn groot. Zo is er enerzijds de schittering van de kroonjuwelen en de pracht van historische kostuums, maar aan de andere kant de grauwe herinnering aan het leed van de vele gevangenen die hier verbleven – en vaak ook werden terechtgesteld. In het vorige nummer kon u nog lezen over Anna Boleyn, die een van de slachtoffers was. In deze editie speelt de zee een belangrijke rol, te beginnen met schipbreuken in de Oudheid. De Middellandse…

OLIEVERFSCHILDERIJ VAN ALEXANDRE HESSE, 19DE EEUW. PALEIS VAN VERSAILLES. JEAN-BAPTISTE RABOUAN/GTRES In november 1083 wachtte keizerin Irene Doukas in het grote paleis van Constantinopel op de geboorte van haar eerste kind en de terugkeer van haar echtgenoot, keizer Alexios I Komnenos, die net de Normandische invallers had verslagen. Toen ze de eerste weeën voelde, sloeg de vorstin een kruisje op haar buik en zei tegen het kindje dat het geduldig moest wachten tot papa thuiskwam. De geboorte liet nog drie dagen op zich wachten. Op zaterdag 2 december werd in de purperen kamer, de keizerlijke kraamkamer, een meisje geboren dat ‘in alle opzichten op haar vader leek’. Deze anekdote werd later op schrift gesteld door de geborene zelf: Anna Komnene. Het verhaal staat in de Alexiade, een bijzondere biografie die…

UFFIZI, FLORENCE. ALBUM Alessandro Filipepi werd rond 1445 geboren in Florence, als jongste zoon van een leerlooier. Zijn latere bijnaam, Botticelli, had hij waarschijnlijk te danken aan het beroep van een oudere broer. Deze werkte als goudslager, die door de Florentijnen battiloro of battigello werd genoemd. Vermoedelijk werd de bijnaam Botticelli hiervan afgeleid. In zijn jeugd had Botticelli een zwakke gezondheid. Uit een soort belastingaangifte die zijn vader in 1458 invulde, bleek dat de dertienjarige Botticelli ‘ziekelijk’ was, en bovendien sta alleggere. Over de betekenis van deze term is veel gespeculeerd. Er is een theorie dat deze verwijst naar de studiedrang van de jongen: sta a leggere, ‘hij leest’. Anderen denken dat het gaat om een spelfout en dat de vader eigenlijk sta a legare bedoelde, wat wil zeggen dat…

GRANGER/ALBUM Hotdogs! Heerlijke broodjes met een worstje, uien, mosterd en andere specerijen, geserveerd met patat en frisdrank. De lekkernij lijkt van deze tijd, maar eigenlijk zijn hotdogs al behoorlijk lang in zwang. Eeuwen geleden al werden in het Midden-Oosten worstjes gegeten en ook Homerus maakt er melding van in de Odyssee. Het worstje dat voor hotdogs wordt gebruikt, stamt oorspronkelijk uit het Frankfurt am Main van de 13de eeuw, hoewel niet met zekerheid is te zeggen wanneer de versnapering exact werd bedacht. Wat wel vaststaat, is dat het slagersgilde van Frankfurt in 1852 een speciale varkensworst op de markt bracht: een gekruid, dun, enigszins gekromd worstje, op lage temperatuur gerookt en vervolgens acht minuten lang in water gekookt, wat het de kenmerkende smaak geeft. De nieuwe lekkernij werd Frankfurter Würstchen…

Werken onder water De grootste waarde van een vindplaats zijn niet de vondsten zelf, maar de archeologische context. In de eerste fase van een opgraving wordt het aanwezige sediment met een airlift weggezogen. Als de archeologische resten zijn blootgelegd, wordt de vindplaats verdeeld in een raster dat van nummers wordt voorzien. Deze nummers dienen als coördinatenstelsel voor de archeologische overzichtstekeningen op schaal en voor de exacte plaatsbepaling van de site. Met behulp van een verplaatsbare stellage boven het raster is het mogelijk om van elk deel foto’s of video’s te maken, steeds met dezelfde afstand en vanuit dezelfde hoek. Met deze foto’s wordt een fotomozaïek van de site gemaakt. De communicatie tijdens het duikwerk is beperkt, maar er zijn hulpmiddelen om onder water te kunnen praten. Een duikersklok of duikmaskers…

KURWENA/ALBUM DEA/AGE FOTOSTOCK WHITE IMAGES/SCALA, FLORENCE Het korte leven van Magellaan In 1517, toen hij voor het eerst een bezoek bracht aan het Spaanse hof, was Ferdinand Magellaan 37 jaar oud. Hij had toen al veel ervaring als zeeman en soldaat: hij was twaalf jaar in dienst geweest van Emanuel I van Portugal. Tussen 1505 en 1510 was hij in Afrika en Azië op bevel van Francisco de Almeida, de grondlegger van het Portugese rijk in het Oosten. Tussen 1511 en 1513 was Magellaan opnieuw in Azië, waar hij Indonesië en de Molukken bezocht en waardevolle informatie verzamelde over deze eilanden. Na zijn terugkeer nam hij in het noorden van Afrika deel aan een militaire campagne die zijn reputatie behoorlijk zou schaden: Magellaan werd beschuldigd van verduistering en het drijven…

Op VOC-schip, volgeladen met kostbare specerijen, in grond. Deze gebeurtenis 25 maart 1647 liep een de Tafelbaai aan de zou allesbepalend zijn voor het verloop van de geschiedenis van Zuid-Afrika. Het stranden van de Nieuw Haarlem en de daaropvolgende gebeurtenissen zijn opgeschreven door VOC-onderkoopman, Leendert Jansz van Tongeren. De Nieuw Haarlem (kortweg Haarlem genoemd) werd in de jaren 1635-’36 gebouwd op een van de scheepswerven van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) in Amsterdam. Met een lengte van 45 meter en een laadvermogen van vijfhonderd ton was het een doorsnee vrachtvaarder voor de retourvaart naar ‘de Oost’. De Haarlem had al drie succesvolle reizen op zijn naam staan toen schipper Pieter Pietersz op 16 januari 1647 in Batavia, het hoofdkwartier van de VOC in Azië, de zeilen liet hijsen. Samen met…