Inhoudsopgave van Editie 1 - 2022 - National Geographic Historia

Passie en tragedie aan het hof van Hendrik VIII Dankzij haar huwelijk met Hendrik VIII werd Anna Boleyn, ooit een eenvoudige hofdame, koningin van Engeland. Drie jaar later moest ze op het schavot boeten voor haar eerzucht. DAGLI ORTI/AURIMAGES CHRONOLOGIE Een ster aan het Engelse hof 1500 Rond dit jaar wordt Anna (Anne) Boleyn geboren in een adellijke familie in Norfolk, in het oosten van Engeland. 1521 Na haar kinderjaren te hebben doorgebracht in Mechelen en Frankrijk, keert ze met haar vader terug naar Engeland. Ze begint deel te nemen aan het hofleven. 1526 Koning Hendrik VIII laat zijn blik op haar vallen; hij bedelft haar onder geschenken, brieven en vertier. Maar Anna blijft hem als geliefde afwimpelen. 1527 Hendrik start een procedure om zijn huwelijk met Catharina van…

TENTOONSTELLING De 17 de eeuw betekende niet alleen een bloeiperiode voor de economie van de Republiek der Verenigde Nederlanden, maar ook voor haar kunst. De vraag naar schilderijen nam enorm toe, ook bij de welvarender wordende middenklasse. Kunstenaars moesten zich van elkaar zien te onderscheiden en deden dit onder andere door zich toe te leggen op specifieke thema’s. Een van de thema’s die tot grote bloei kwam, waren bloemstillevens. Dit genre ontpopte zich niet geheel toevallig na de opening van de Hortus botanicus in Leiden in 1594. De belangstelling voor onderzoek naar plantensoorten nam visuele vormen aan met de bloemstillevens. Het liefst werden veel en zo zeldzaam mogelijke bloemen in gedetailleerd afgebeeld. Pas na 1630 werden de boeketten minder symmetrisch opgezet. In de tweede helft van de 17 de eeuw…

ACTUEEL Duikgroep Badewanne stuitte in 2020 op een 17 de -eeuws scheepswrak in de Baltische Zee. Het fluitschip staat symbool voor de Oostzeehandel van de Republiek in de Gouden Eeuw. DUIKGROEP BADEWANNE Bij het fluitwrak dat in de Oostzee werd teruggevonden, lag ook een hakkebord met daarop een reliëf van een zwaan – de vermoedelijke naam van het schip. Daarnaast staat hier het bouwjaar 1636 vermeld. Fluitschepen waren de werkpaarden van de Oostzeehandel, zonder veel opsmuk of bewapening. Omdat er nauwelijks fluiten worden gevonden die perfect aan het tekstboekje voldoen, is ‘De zwaan’ een unieke vondst. Deze fluit geeft namelijk precies weer waar de Oostzeehandel – de moedernegotie – voor stond: duizenden eenvoudige schepen die met een lading bulkgoederen de gehele Europese concurrentie achter zich lieten, waardoor de Republiek kon…

DAGELIJKS LEVEN In de 17 de eeuw boden verhandelingen over ninjutsu, of ‘ninjakunst’, meer inzicht in Japanse vechtstrategieën. BRIDGEMAN/ACI Zwaarden en sabels Er bestond geen specifiek ‘ninjawapen’. De samoerai droegen hun karakteristieke katana, terwijl spionnen over wapens beschikten die burgers tijdens het reizen mochten meedragen, zoals de wakizashi (een kort zwaard) of de kama (boerensikkel). Er zijn weinig Japanse figuren die zo tot de verbeelding spreken als de ninja: de in het zwart gehulde spion en sluipmoordenaar, getraind door een geheime broederschap in verborgen dorpen in de bergen, even onzichtbaar en ongrijpbaar als een schaduw, in staat om zijn vijanden in koelen bloede af te maken en weg te sluipen voordat iemand doorheeft wat er gaande is. Dit beeld van de ninja is voor een groot deel het resultaat van…

MEDIA SERVAAS NEIJENS Elk nieuw boek van Mary Beard wordt door veel liefhebbers van de Oudheid enthousiast ontvangen, en dat zal met haar nieuwste werk, Twaalf keizers, niet anders zijn. De titel is ontleend aan de serie biografieën van Suetonius. Maar waar hij zich beperkt tot een – soms wel heel gekleurde – beschrijving van hun leven, kiest Beard een heel andere benadering. In dit boek gaat het niet zozeer om de keizers zelf, maar om hun erfenis, die tot in onze tijd zichtbaar is. ‘Ik heb veel nauwer dan de meeste mensen met deze oude heersers samengeleefd,’ zegt ze in haar inleiding. En dat is te zien. Vanuit alle hoeken en alle tijden van de westerse kunstgeschiedenis weet zij verbanden te leggen met deze Romeinse vorsten. Zo spint ze…

HANNIBAL IN DE ALPEN Een puzzel uit de Oudheid Jona Lendering Omniboek 192 blz., € 20,- Aan het begin van Hannibal in de Alpen neemt Lendering een fictief lemma uit een woordenboek op, dat precies vertelt waar zijn boek over gaat: ‘hannibalisme (het; o); 1. Speurtocht naar de pas waar de Karthaagse generaal Hannibal de Alpen overstak; 2. Onderzoek op basis van ontoereikende data.’ Dat weerhoudt hem er echter niet van een uitermate leerzaam boek te schijven over diens heroïsche oversteek over de Alpen. Het verhaal is tot ons gekomen dankzij de Romeinse schrijver Titus Livius en zijn Griekse collega Polybios. Beide auteurs schreven echter veel later over een gebeurtenis waar ze zelf niet bij waren. Lendering vergelijkt in zijn boek beide versies om de vraag te beantwoorden waar zij…

Mummies zijn kwetsbaar en kunnen niet zomaar worden ‘uitgepakt’. Onderzoek met niet-invasieve technieken maakt hun inhoud toch zichtbaar. In het oude Egypte waren er verschillende redenen om dieren te mummificeren. Enkele dieren waren heilig omdat er een god in leefde. Dat gold bijvoorbeeld voor de Apisstieren, die na hun dood als mummie in enorme sarcofagen werden bijgezet in het Serapeum in Sakkara. Sommige dierenmummies waren een herinnering aan een geliefd huisdier en werden geplaatst in het graf van hun eigenaar om hem gezelschap te houden in het hiernamaals. Andere dienden als voedsel, ook voor het leven na de dood. De meeste dierenmummies waren geschenken voor de goden. Bij tempels waren kwekerijen te vinden voor ibissen, katten, honden en krokodillen, en werkplaatsen waar votief mummies werden gemaakt voor respectievelijk Thoth, Bastet,…

BELANGRIJKE UITVINDINGEN De Oostenrijker Josef Ressel ontwierp een propeller om stoomboten mee aan te drijven. Maar lange tijd werd zijn innovatie toegeschreven aan Engelse uitvinders. Aan het begin van de 19de eeuw leken de mogelijkheden op het gebied van transport eindeloos. Dat kwam vooral door de komst van de locomotief, die werd aan gedreven door de stoommachine van James Watt. Als in slechts een paar jaar tijd een revolutie in het vervoer over land teweeg werd gebracht, lagen er dan ook kansen voor de scheepvaart? Zeker, zo dachten talloze maritiem ingenieurs. Zij gingen op zoek naar mogelijkheden om schepen aan te drijven met verbrandingsmotoren in plaats van zeilen. ALAMY/ACI De eerste successen werden al snel behaald. Zo stak in 1819 de Savannah de Atlantische Oceaan over. Het schip was niet…

De Romeinse overheersing van Egypte Tijdens de Romeinse heerschappij in Egypte werden de keizers door de Egyptische priesters neergezet als farao’s die welvaart brachten en die zorgden voor de orde van de kosmos. ÄGYPTISCHES MUSEUM UND PAPYRUSSAMMLUNG, BERLIJN., 1 EEUW n.C. LOUVRE, PARIJS.,  DEA/SCALA, FLORENCE Tegen het einde van het Nieuwe Rijk (1539-1077 v.C.) had Egypte voortdurend te lijden onder buitenlandse invasies. Later, in het 1 ste millennium v.C., hadden achtereenvolgens Libische, Nubische, Assyrische en Perzische koningen de macht over het land. Vanaf 305 v.C. werd Egypte bestuurd door de Ptolemeïsche dynastie, die gesticht was door een generaal van de Macedonische koning Alexander de Grote. Ondanks hun buitenlandse afkomst namen de vorsten van deze dynastie alle ceremoniële en koninklijke gebruiken over van de traditionele Egyptische vorst: de farao. Dat bleef…

HET SLAVENSCHIP Een verhaal over mensen Marcus Rediker Spectrum 480 blz., € 32,99 Op het stofomslag van Redikers boek prijkt de confronterende plattegrond van het Britse slavenschip Brooks, dat volgens de in 1788 opgestelde Regulation Act 482 slaafgemaakten mocht vervoeren. In werkelijkheid waren er op de laatste tocht 609 aan boord. De Amerikaanse historicus Marcus Rediker deed dertig jaar archiefonderzoek om de omvang en aard van het slavenbedrijf te achterhalen. De resultaten van zijn studie laten zien met welk cynisme en welke wreedheid de slavenhandel werd bedreven. Geld was de grote drijfveer; de handel was lucratief. Een kapitein met de veelzeggende naam James Penny verloor op een reis in 1783-’84 veertien bemanningsleden en 134 slaafgemaakten, maar hield er toch 1940 pond aan over, 290.000 euro in hedendaags geld. De tekening…

TENTOONSTELLING In het Stadhuismuseum Zierikzee is t/m 13 november 2022 de tentoonstelling Arnoldus van Anthonissen. Een Zeeuwse meester uit de Gouden Eeuw te bezichtigen. Arnoldus van Anthonissen was de derde generatie van een bekend schildersgeslacht. Hij werd in 1631 geboren in Leiden, en vestigde zich in 1664 in Zierikzee. Daar en in Middelburg was hij een succesvol kladschilder, die landkaarten en scheepsinterieurs beschilderde. Maar hij was ook fijnschilder: van zijn hand zijn 28 zeegezichten bekend waarmee hij paste in de familietraditie. Zijn favoriete scheepstype lijkt de boeier, die voor kust- en binnenvaart werden gebruikt. Voor bezoekersinformatie: stadhuismuseum.nl.…

Lange tijd riskeerden degenen die de macht van de koningen van Engeland in twijfel trokken, te worden opgesloten in de cellen van de Tower en ter plekke te worden geëxecuteerd. De geschiedenis van de Tower begint in 1066, met de invasie van Engeland door Willem de Veroveraar. Hendrik VIII liet er ministers executeren, evenals twee van zijn vrouwen: Anna Boleyn en Catharina Howard. Op 15 augustus 1941 vindt de laatste executie er plaats. Vijf jaar later wordt de Tower een toeristenattractie. ANADO LU AGENCY/GETTY IMAGES (SCHIPBREUK); BRIDGEMAN/ACI (TOWER OF LONDON); STÄDEL MUSEUM, FRANKFURT…