Inhoudsopgave van Editie 3 - 2018 - National Geographic Historia

EEN OPMERKELIJK PERSOON Sitting Bull, het laatste opperhoofd van de Sioux De leider van de Lakota-indianen versloeg de Zevende Cavalerie van generaal Custer in een legendarische veldslag, maar eindigde in een reservaat als showman voor Buffalo Bill. De Lakota-indianen vormden een stam die behoorde tot Sioux. In de 17de eeuw vestigden de Lakota zich, samen met andere Sioux-stammen, op de grote vlakten van het huidige North en South Dakota. Daar leidden ze een nomadisch bestaan gebaseerd op de bizonjacht. In de winter leefden ze in kleine groepen of families om zo beter de kou en de schaarste het hoofd te kunnen bieden. In de zomer kwamen ze samen in de vruchtbare gebieden waar ze joegen op buffels, religieuze en feestelijke ceremonies hielden, handeldreven en interne geschillen bijlegden. Ik heb nooit…

De profeet van de Sioux Wovoka, ook wel Jack Wilson genoemd, was een indiaan uit de staat Utah en zoon van een sjamaan uit het dorp Paiute. Zijn profetieën over de wedergeboorte van de gesneuvelden, die zich vanaf 1889 verspreidden, werden beïnvloed door zijn contacten met mormonen en quakers. Wovoka preekte dat de indianen de vrede met de blanken moesten bewaren, maar de Sioux zagen in zijn boodschap een oproep tot opstand - met het Bloedbad van Wounded Knee als gevolg. NATIVESTOCK/SCALA, FIRENZE…

CHRONOLOGIE Bouw van de Oude Kerk 1050 In Delft verschijnt een eenvoudig tufstenen kerkje, zo’n twaalf meter breed en dertig meter lang. Ca. 1240 Patroon Bartholomeus van der Made voert de eerste uitbreidingen door en maakt de kerk breder. Het kerkje wordt daarom tijdelijk naar zijn naamheilige vernoemd: Sint-Bartholomeus. Ca. 1324 De Oude Kerk krijgt een toren. Aan het eind van deze eeuw worden ook de bestaande zijbeuken verder uitgebreid. Ca. 1430 Aan het schip wordt een hoogkoor bevestigd en er komt er een klein koor bij. De toren is inmiddels voltooid, in scheve toestand. Ca. 1563 De stad floreert en de grootse plannen voor de verbouwing worden uitgevoerd. Door de stadsbrand van 1563 verdwijnt de financiering; de kerk is nooit afgebouwd.…

Kaart van een gigantische reddingsoperatie Tientallen tempels, monumenten en archeologische vindplaatsen zouden te lijden krijgen van de bouw van de grote Aswandam. Vanaf dat punt (in de eerste cataract van de Nijl) tot aan de tweede cataract werden negentien tempels, waaronder die van Aboe Simbel, gedemonteerd en naar veiligere plaatsen overgebracht. Daarnaast werden allerlei archeologische opgravingen verricht en werd er onderzoek gedaan aan kerken, kloosters en andere heiligdommen. Maar ondanks de enorme inspanning is een deel van het reusachtig Nubisch erfgoed, waaronder de forten van Boehen en Semma en de kathedraal van Faras, in de diepte van het Nassermeer verdwenen. KAART: EOSGIS.COM…

De vorst die een mythe werd VLAD, DE SPIETSER Vlad III, in de 15de eeuw vorst van Walachije, ging de geschiedenis in als bestrijder van de Turken en is bekend om zijn bloedige strafexpedities. Zes eeuwen later wordt zijn naam vooral geassocieerd met de roman Dracula van Bram Stoker. JUAN JOSÉ SÁNCHEZ ARRESEIGOR HISTORICUS ERICH LESSING/ALBUM Dracula, vorst der duisternis, heer van de levende doden! Dit mythische personage werd geboren in 1897 uit de vruchtbare verbeeldingskracht van Bram Stoker, maar achter de Dracula uit de literatuur bevindt zich een historisch personage dat niet minder angstaanjagend is. De historische figuur door wie de Ierse schrijver werd geïnspireerd, was Vladislav III Dracula, voievod of vorst van Walachije. ‘Vlad’ leefde in een wereld vol politieke spanningen: de Balkan in de 15de eeuw. Walachije…

HET EINDE VAN DE VORST De dood en het graf Het is niet bekend hoe Vlad III Țepeș stierf. Hij werd in 1476 gedood in de strijd met de Turken. Men neemt aan dat hij door een van zijn vertrouwelingen, een Turk die was omgekocht door Mehmet II, is verraden. Deze besloop hem van achteren en onthoofdde hem in één slag. Zijn hoofd werd gebalsemd en naar de sultan gestuurd. Volgens de overlevering werd hij begraven in de kerk van het klooster van Snagov. In 1933 openden archeoloog Dinu V. Rosetti en historicus George D. Florescu een graf drie meter ónder het vermeende, maar lege graf van Dracula. Hier vonden ze een kist bedekt met een paars doek en versierd met gouden draad. In de kist lag het lijk van…

CHRONOLOGIE Aan het keizerlijke hof 1756 Wolfgang Amadeus Mozart wordt geboren in Salzburg. Zijn vader, een violist, stoomt zijn zoon al vanaf zijn derde klaar voor een carrière in de muziek. 1781 In Wenen breekt Mozart met zijn beschermheer, de aartsbisschop van Salzburg. Hij besluit te leven van zijn composities, concerten en pianolessen. 1784 Hij treedt toe tot een vrijmetselaarsloge in Wenen en leert vooraanstaande persoonlijkheden kennen onder de plaatselijke vrijmetselaren. 1786 Zijn opera Le nozze di Figaro gaat met veel succes in première. Het is de eerste van drie opera’s die hij zal schrijven met librettist Lorenzo da Ponte. 1790 Leopold II komt op de troon, en dat betekent dat de weinige keizerlijke steun die Mozart tot dan toe kreeg, helemaal wegvalt. 1791 Kort na de première van Die…

De muziek en de inspiratie vanuit de vrijmetselarij In 1784 trad Mozart toe tot de vrijmetselarij als lid van de loge Zur Wohltätigkeit, die later opging in een nieuwe loge, Zur gekrönten Hoffnung. De componist werd in korte tijd bevorderd van leerling tot gezel en daarna tot meester. De belangrijkste principes van het maçonnieke ideaal zijn broederschap en individuele deugdzaamheid; daaronder werd de innerlijke trouw aan de principes van de rede en de natuurlijke rechtvaardigheid verstaan. Veel van Mozarts vrienden bewogen zich ook in vrijmetselaarskringen, onder wie Puchberg, Stadler, Schikaneder en Van Swieten. Ook Haydn was toegetreden. Sleutelfiguur van de vrijmetselarij in Wenen was de natuurwetenschapper Ignaz von Born, die voor Mozart inspiratiebron was voor zijn personage Sarastro in Die Zauberflöte, een opera die diepgaand was beïnvloed door de symboliek…

Congo, privédomein van koning Leopold II KAART: ENCYCLOPAEDIA BRITANNICA/BRIDGEMAN/ACI. FOTO’S: AKG/ALBUM ADOC-PHOTOS/ALBUM In de talen die aan de oevers van de Congo worden gesproken, wordt deze nzaldi genoemd, ‘de rivier’. Samen met de zijrivieren biedt de Congo meer dan elfduizend kilometer vaarroutes. Dat betekent dat de Belgen, ook zonder wegen aan te leggen, al direct beschikten over een enorm netwerk aan verbindingen. De rivieren werden bevaren door stoomboten. De schepen verstookten hout dat uit een ogenschijnlijk onuitputtelijke bron kwam: de oerwouden. Het enige grote obstakel werd gevormd door de stroomversnellingen in de benedenloop van de rivier, die daar door de bergen stroomt. De rivier is daardoor onbevaarbaar over een lengte van bijna vierhonderd kilometer. Om dit probleem op te lossen, legde Stanley in de vijf jaar dat hij in dienst…

De rubberkoning Door de industriële expansie in het Westen was er een enorme vraag naar rubber. Daardoor werd koning Leopold een puissant rijk man, en leefden zijn Afrikaanse onderdanen als slaven. De geschiedenis van Congo is door de rubberhandel getekend. In de jaren ’90 van de 19de eeuw groeide de vraag naar rubber enorm. In die tijd begonnen de geïndustrialiseerde landen het materiaal te gebruiken als isolatie voor elektriciteits- en telefoonkabels, en vooral voor het maken van banden voor diverse soorten vervoermiddelen. Rond 1900 werd er jaarlijks ruim veertigduizend ton rubber gebruikt, de helft afkomstig uit Brazilië, de andere helft uit Centraal-Afrika. In Congo werd de rubber vooral uit in het wild groeiende lianen (Landolphia) gehaald. Leopold stimuleerde de exploitatie ervan in de tijd dat de rubberplantages, die tegelijkertijd in…

BOEKEN Oranje in revolutie & oorlog TEKST: AART AARSBERGEN, SERVAAS NEIJENS ORANJE IN REVOLUTIE & OORLOG Jeroen Koch Boom 449 blz., € 39,90 Willem V was voorbestemd om stadhouder van de Republiek te worden, maar de prins van Oranje werd op 21 september 1815 in Brussel ingehuldigd als koning Willem I der Nederlanden. Zijn koninkrijk, dat Nederland en België verenigde, werd in het leven geroepen als bufferstaat tegen het verslagen napoleontische Frankrijk. Willem I was de eerste van drie koningen die in Jeroen Kochs Oranje in revolutie & oorlog centraal staan. Hij werd in 1840 opgevolgd door Willem II, de man die gold als held van Waterloo, waar hij op het slagveld zwaar gewond raakte. Tijdens zijn bewind verloor hij een groot deel van zijn macht door de nieuwe grondwet…

CHRONOLOGIE De held die eindigde in een reservaat 1831 Sitting Bull wordt geboren in de Grand River Territory in South Dakota, het kerngebied van de stam van de Hunkpapa-Sioux. 1866 Hij wordt het opperhoofd van de Lakota en bestrijdt samen met Red Cloud het Amerikaanse leger. 1876 In de slag om Little Bighorn slachten de Sioux, onder leiding van Crazy Horse en Sitting Bull, de troepen van generaal Custer af. 1881 Na een verblijf van vier jaar in Canada, vestigt Sitting Bull zich in een reservaat. In 1885 wordt hij gecontracteerd door Buffalo Bill. 1890 Hij sterft door een schot van een indiaanse politieman, tijdens zijn aanhouding in het reservaat.…

De hoofdrolspeler van het spektakel William Cody, de eigenlijke naam van Buffalo Bill, bood Sitting Bull het royale loon van vijftig dollar per week aan voor deelname aan zijn Wild West Show. Het hoofd van Sioux verscheen volledig uitgedost in traditionele kleding (zoals te zien op de foto rechts), heel anders dan de armzalige kleding die de indianen in het reservaat kregen van de Amerikanen. Zijn enige handeling bestond uit het maken van een ronde als vermaak voor de toeschouwers. MARY EVANS/SCALA, FIRENZE…

Kalabsha, de door Duitsland geredde tempel In Kalabsha stond een belangrijke tempel uit de tijd van keizer Augustus, gebouwd op een oud ptolemeïsch heiligdom en gewijd aan de god Mandulis, het Nubische equivalent van Horus. Dit is de grootste tempel van Nubië: hij is 77 meter lang en stond in een omheinde ruimte van 66 bij 90 meter, met een zuilenportaal als ingang. Om dit monumentale complex van het water te redden, werden de tempels in de periode 1961-’63 in blokken gedemonteerd en dertig kilometer stroomafwaarts, vlak bij de nieuwe Aswandam, opnieuw opgebouwd. Duitsland kreeg als dank een in de fundamenten van de tempel gevonden poort, die behoorde tot een vroegere tempel. De poort is te zien in Berlijn. De eveneens van het water geredde kiosk (kleine zuilentempel) van Kertassi…

CHRONOLOGIE Het Perzische Rijk 585 v.C. Astyages wordt koning van Medië. Zijn dochter Mandane trouwt met Cambyses I, koning van Perzië. Mandane krijgt een zoon, Cyrus I. 559 v.C. Cyrus II (de Grote) wordt tot koning gekroond terwijl zijn vader nog leeft. Historici gebruiken het kroningsjaar als het begin van het Perzische Rijk. 550-539 v.C. Cyrus de Grote verovert de koninkrijken Medië en Lydië. Hij breidt zijn heerschappij uit tot de Griekse steden Ionië (Turkije) en later Babylon. 529-522 v.C. Na de dood van Cyrus komt Cambyses II aan de macht. Zijn leger verovert Egypte in 525 v.C., hij sterft drie jaar later onder nooit opgehelderde omstandigheden. 522-486 v.C. Darius I consolideert zijn rijk, breidt het uit en verbetert het bestuur. In 518 v.C. sticht hij Persepolis. 486-465 v.C. Xerxes…

PERZISCHE STEDELIJKE LUXE Paradijssteden Hoewel hij koning was van Babylon, de luisterrijkste stad van Mesopotamië, wilde Cyrus per se zijn eigen hoofdstad in Perzië stichten. De bouw van Pasargadae begon in 546 v.C., maar was nog onvoltooid toen het lichaam van de koning, die in de strijd was gesneuveld, erheen werd gebracht. Uiteindelijk werd hij het vlak buiten de stad begraven, in het bescheiden tempelgraf dat op een prominente plek in de weidse vlakte staat. Pasargadae kon bogen op twee koninklijke paleizen en een uitgestrekt, ommuurd jachtpark met vrijlopende wilde dieren. Dit park, of deze tuin, heette in het Perzisch pardes, waarvan ons woord ‘paradijs’ is afgeleid. De Perzen zelf waren geen grote bouwmeesters in die tijd, zodat Cyrus een beroep deed op de mankracht en de expertise van de…

Een voorbeeld voor goed en kwaad Het leven van Vlad III Țepeș inspireerde de regering van de eerste tsaren en leidde tot het klassieke beeld van de vampier. LESSEN VOOR DE TSAAR In 1842 werd in Sint-Petersburg het Russisch manuscript Povest’ o Drakule gevonden. Het was het werk van Fiódor Koeritsin, tussen 1482 en 1485 ambassadeur van Ivan III de Grote, de heerser van Moskou. Van de tekst zijn in de 18de eeuw 22 handgeschreven versies gemaakt. Tijdens zijn verblijf in Transsylvanië, Moldavië en Boeda verzamelde Koeritsin negentien anekdoten over Vlad, met interessante ‘lessen’ die konden worden gebruikt door de soeverein die de fundamenten van de Russische autocratische staat smeedde. DE EERSTE was gelijkheid van allen voor de wet van de vorst, omdat Vlad ‘het kwaad in zijn land zo…

Constanze, ‘niet mooi en niet lelijk...’ Nadat hij had gebroken met zijn beschermheer Colloredo, huurde Mozart een kamer in het huis van de familie Weber. Daar raakte hij goed bevriend met een van de dochters, Constanze, die hij al snel ten huwelijk zou vragen. ‘Ik heb nu meer dan ooit het gezelschap en de deugden van een echtgenote nodig’, schreef hij aan zijn vader, ‘want omdat ik al sinds mijn kinderjaren een beschaafd en ordelijk leven leid, en altijd aandacht besteed aan mijn kleding en mijn hygiëne, heb ik nu een meisje zoals Constanze nodig (…) Ze is niet echt mooi maar ook niet lelijk; haar schoonheid schuilt in haar figuur en in haar kleine zwarte ogen. Ook al is ze niet erg slim, ze is intelligent genoeg om haar…

CHRONOLOGIE De geschiedenis van een ambitie 1879-’82 Onder auspiciën van de Internationale Congovereniging (AIC), opgericht door Leopold II van België, volgt Henry Morton Stanley de Congorivier. Stamhoofden zetten hun handtekening onder contracten waarin ze hun gebied afstaan, zonder dat ze dit beseffen. 1884-’85 In 1884 krijgt de AIC, nadat tientallen akkoorden met Afrikaanse heersers zijn gesloten, het recht om het gebied als soevereine staat te besturen. Leopold II wordt op de Conferentie van Berlijn erkend als soeverein heerser. 1890-’91 Ook het binnenland van Congo komt onder controle van Leopold. In het oosten verdrijft hij in 1890 de Arabische slaven-handelaren uit het gebied rond de rivier de Lualaba, in het zuiden neemt hij in 1891 de rijke mijnregio Katanga in bezit. 1898 Na acht jaar is de aanleg van de spoorlijn…

EEUWENOUDE RIJKEN Congo voor de komst van de Belgen Rond 1870 waren er op het grondgebied van de toekomstige Congo-Vrijstaat meer dan vierhonderd koninkrijken en stamgebieden, waarvan sommige in verval waren geraakt als gevolg van, onder meer, de slavenhandel, burgeroorlogen of lokale oorlogen en door Europese inmenging. Een van die rijken was het Koninkrijk Kongo (dat heeft bestaan van 1395 tot 1914) en de grote bondgenootschappen Lunda (1660-1887), Luba (1585-1885), Chokwe (tot 1930), Kuba (vanaf de 17de eeuw tot 1910), Kazembe, Kakongo, Loango en andere. Hun grondgebied zou worden opgedeeld onder België, Portugal, Frankrijk en Groot-Brittannië. Tegelijk met het in verval raken van de oude rijken, kwamen er in de 19de eeuw nieuwe staten op, die profiteerden van de slavenhandel met de oostkust van Afrika en van de handel met…

DE VERKOOP VAN CONGO AAN BELGIË De laatste deal van koning Leopold In 1890 kreeg Leopold een lening van 25 miljoen frank van het Belgische parlement, om hem te helpen in zijn strijd tegen de slavenhandel in Congo, waarvoor hij veel kosten moest maken (soldij betalen, versterkte posten aanleggen, stoomschepen, enzovoorts). In feite was die humanitaire missie een dekmantel, want hij wilde alleen maar rijkdommen halen uit het gebied. Als tegenprestatie liet de koning in zijn testament Congo na aan België. Maar uiteindelijk zou die overdracht worden vervroegd. België moest Congo van de vorst kopen, omdat Groot-Brittannië en de VS naar aanleiding van de wreedheden die in Congo werden begaan, eisten dat de koning zijn kolonie werd afgenomen. In maart 1908 werd de overeenkomst gesloten: de Belgische staat nam de…

Mythen en sagen Ik moest het in mijn tijd doen met Gustav Schwabs 19de -eeuwse navertelling van de Griekse mythen en sagen, een talloze malen herdrukte Aula-pocket die ik als scholier ademloos uitlas. Nu is er een nieuwe navertelling van de Britse komiek en schrijver Stephen Fry: Mythos. Een sprankelend boek, vol heerlijke verhalen over hartstocht, jaloezie, liefde, verraad en macht. Niets menselijks was de Griekse goden vreemd. ‘Er is helemaal niets academisch of intellectueels aan de Griekse mythologie. Griekse mythen zijn verslavend, amusant, toegankelijk en verbazingwekkend geestig’, schrijft Fry in zijn inleiding. En dat zijn ze zeker als hij ze navertelt. AA…

Op zoek naar de jonge prins van Oranje Dit jaar is het 450 jaar geleden dat de Tachtigjarige Oorlog begon. Het Nationaal Militair Museum in Soest presenteert naar aanleiding hiervan een tentoonstelling over het vroege leven van Willem van Oranje (1533-’84), de leider van de Opstand. In het Nationaal Militair Museum hangen ze voor het eerst sinds tijden weer naast elkaar: het portret van de jonge Willem van Oranje en zijn eerste vrouw Anna van Egmont. De portretten zijn rond 1555 geschilderd, een paar jaar na hun huwelijk. Verderop in de tentoonstelling zijn tedere brieven van Willem aan zijn vrouw te lezen. ‘Ondanks het feit dat het een verstandshuwelijk was, toonden de twee echtelieden toch een oprechte affectie voor elkaar’, zegt conservator Jeroen Punt. Na zeven jaar huwelijk overleed Anna.…

Krijger, kunstenaar en visionair De naam Sitting Bull zinspeelt in de Lakota-cultuur op zijn moed en zijn vermogen onaangedaan te blijven onder elke dreiging, zoals een onbeweeglijke buffel. Sitting Bull gaf vaker blijk van persoonlijke moed, maar hij was meer dan een krijger en een jager. Hij was een vaardig schilder: zo maakte hij een autobiografie op basis van tekeningen waarin hij vertelde van zijn heldendaden. Verder maakte hij graag zelf liederen. Daarnaast had hij zoals een sjamaan mystieke ervaringen, die hij voorlegde aan zijn volk om zijn beslissingen te rechtvaardigen. WHITE IMAGES/SCALA, FIRENZE…

Zó ga je de deur niet uit... Maria Theresia van Oostenrijk was bezorgd toen ze ontdekte dat haar dochter Marie Antoinette – die op slechts veertienjarige leeftijd in Frankrijk was aangekomen om met de toekomstige vorst Lodewijk XVI te trouwen – besmet was geraakt met de Franse passie voor extravagante jurken en accessoires. De Oostenrijkse keizerin had een portret van haar dochter ontvangen, waarop ze spectaculair was uitgedost. Daarop stuurde ze een brief naar Parijs, met deze niet mis te verstane bewoordingen: ‘Zoals je weet, ben ik altijd van mening geweest dat het goed is om de mode te volgen, maar met mate, en niet tot in het extreme. Een mooie jonge vrouw, een gracieuze koningin, heeft het niet nodig aan dit soort waanzin mee te doen. Integendeel, het is…

CHRONOLOGIE Redding van de tempels 1959 Begin van de bouw van de 3600 meter lange Hoge Aswan-stuwdam in Egypte. Talrijke monumenten zullen in het Nassermeer verdwijnen. Er was al een Lage Dam, uit 1902. 1961 Unesco doet een beroep op de internationale gemeenschap om fondsen te verschaffen voor de redding van de Nubische monumenten. Ook 120.000 mensen moeten verhuizen. 1963 Begin van de demontage van de twee tempels in Aboe Simbel, gebouwd door Ramses II, die in duizenden blokken worden gezaagd en verplaatst naar een nieuw locatie boven de waterspiegel. 1968 Op 22 september worden de herbouwde tempels van Aboe Simbel op hun nieuwe locatie plechtig ingewijd. De dam is klaar in 1970 en vormt een meer van ruim vijfduizend vierkante kilometer.…

BUREAUCRATIE EN GODSDIENST Een tolerante vorst De spectaculaire gebiedsuitbreidingen van Cyrus maakten het voor hem noodzakelijk een staatsapparaat op te tuigen waarmee hij een groot rijk kon besturen. Op basis van de staatsinrichting van het Nieuw-Babylonische Rijk schiep Cyrus een bestuurlijk en fiscaal netwerk. Onder de Meden rekruteerde hij de beste militaire leiders. Na de verovering van Lydië en de Grieks-Ionische steden in het westen van het huidige Turkije, werd het Perzisch staatsbestuur opgesplitst in provincies. Later werden ook Babylonië en de andere veroverde gebieden tot provincies gemaakt, die onder leiding stonden van een satraap (gouverneur). Dit systeem werd later door Darius I verder uitgebouwd. Cyrus was niet van zins de Perzische religie of taal of cultuur aan de onderworpen gebieden op te leggen. Zijn regeerstijl was gestoeld op respect…

TUSSEN HONGAREN EN OTTOMANEN De Karpaten, toegangspoort naar Europa In de tijd van Vlad III was het gebied van de Karpaten waarin hij woonde, van enorm politiek en economisch belang. Vanuit Transsylvanië werd bijvoorbeeld erts geëxporteerd voor de wapenindustrie van het 1400 kilometer verderop gelegen Neurenberg, in ruil voor wapens en laken. Bij al deze economische activiteiten speelden de steden die in de twee eeuwen ervóór door Duitse kolonisten (vooral Saksen) waren gesticht, een grote rol. Vlad onderwierp de steden op wrede wijze. Daarnaast vormden de kleine staten van Walachije, Servië en Bosnië de verdedigingslinie van het Koninkrijk Hongarije tegen de Ottomaanse Turken, die zich eind 14de eeuw aan de oever van de Donau vestigden. Hongarije bezette grote delen van het Transsylvanisch Plateau, dat in het noorden, oosten en zuiden…

Mozart en de magie van de piano Mozart was als kind een veelbelovend violist, maar eenmaal volwassen concentreerde hij zich op toetsinstrumenten, het klavecimbel en later de fortepiano. Mede dankzij dit instrument, met zijn krachtigere geluid en grotere klankenrijkdom, wist Mozart grote hoogten te bereiken als componist en als uitvoerend musicus. 1 Het klavecimbel Vanaf de Renaissance tot in de loop van de 18de eeuw was het klavecimbel het meest prestigieuze toetsinstrument. Het produceert een klank van grote harmonieuze rijkdom, ook al was het niet mogelijk er harder of zachter op te spelen. Als zesjarige schreef Mozart zijn eerste sonates voor klavecimbel. Zijn eerste pianoconcerten, waren oorspronkelijk ook bedoeld voor klavecimbel. 2 Het klavichord Vanwege zijn handzame formaat en zachte geluid was het klavichord bij uitstek een instrument voor gebruik…

Mozart stort zijn hart uit in zijn brieven Naast zijn muziek heeft Mozart ook vele brieven nagelaten die hij schreef aan zijn vader, zijn vrouw en zijn vrienden. Mozart zonder een blad voor de mond te nemen. Hij schreef over zijn antipathie jegens de machtigen van zijn tijd, schepte op over zijn successen in de concertzaal en deelde intieme zaken met Constanze. « Wie me beledigt, is een schoft » 7-II-1778: ‘Wij armen moeten ons laten leiden door andere principes; onze rijkdom sterft samen met ons, want die zit in ons hoofd, en dat is een schat die niemand van ons kan stelen, behalve als ze ons onthoofden.’ 20-VI-1781: ‘Of het nu een knecht is of een graaf, wie mij beledigt, is een schoft (...) Die kan zeker zijn van…

LEOPOLDS TRIOMF IN BERLIJN De geboorte van de Onafhankelijke Congostaat Leopold II van België richtte de Internationale Congovereniging op om zijn ambities met een humanitair sausje te overgieten. Hij kondigde aan dat hij de bevolking van Centraal-Afrika wilde bevrijden van de slavenhandelaren. Met dit excuus nam hij in 1878 Henry Morton Stanley voor vijf jaar in dienst. Hij was de eerste die de loop van de Congorivier had gevolgd, vanaf haar oorsprong in de binnenlanden van Afrika tot aan haar monding. Stanley legde karavaanroutes aan, zette bootverbindingen over de rivier op, en wist met list en bedrog de plaatselijke heersers te overtuigen om contracten te tekenen waarmee ze hun land uit handen gaven. Na al dit voorwerk erkende de Conferentie van Berlijn in 1885, onder auspiciën van de Duitse rijkskanselier…

Een hand per kogel Wanneer de Force Publique eropuit werd gestuurd om een opstand neer te slaan of om dwangarbeiders te ronselen, moesten ze van hun officieren per gebruikte kogel een afgehakte hand inleveren om te bewijzen dat ze hun kogels niet hadden verspild, bijvoorbeeld aan de jacht. De afgehakte handen werden gerookt om ze te conserveren. EVERETT COLLECTION/BRIDGEMAN/ACI UIG/BRIDGEMAN/ACI ULLSTEIN BILD/GETTY IMAGES; FOTO UIT DE BERLINER ILLUSTRIERTE ZEITUNG UIT 1907.…

GROTE ONTDEKKINGEN Angkor Wat: Op zoek naar de verborgen tempels Nadat het machtige Khmerrijk zijn invloed verloor, werd een van de belangrijkste tempelcomplexen van Zuidoost-Azië opgeslokt door de jungle. In de jaren ’60 van de 18de eeuw bracht een Franse expeditie de pracht van de Cambodjaanse tempels weer aan het licht. De architectuur van het tempelcomplex Angkor Wat straalt harmonie en grootsheid uit. De vijf hoog oprijzende torens lijken op te gaan in het oerwoud dat het complex omringt. Angkor staat sinds 1992 op de Unesco-werelderfgoedlijst en de tempel wordt gezien als het hoogtepunt van de verbluffende, innovatieve cultuur die zich ontwikkelde in het middeleeuwse Cambodja. De verzameling boeddhistische en hindoeïstische monumenten in Angkor kwam tot stand in de hoogtijdagen van het Khmerrijk, in de 12de eeuw n.C. De tempels…

VOLGEND NUMMER (VERSCHIJNT OP 11 OKTOBER 2018) DE INHOUD IS ONDER VOORBEHOUD Heilige dieren van Egypte Het Egyptische pantheon wordt bevolkt door talloze goden en godinnen. De vroegste mythologie stamt al uit de pre-dynastieke tijd en in de loop van vierduizend jaar is er een ingewikkeld en uitgebreid religieus systeem ontstaan. De geografische uitgestrektheid van Egypte zorgde ook nog voor een grote plaatselijke variatie. Goden konden verschillende gedaanten aannemen, zowel menselijk als dierlijke, als combinaties daarvan. Alle dieren die in de Nijlvallei voorkwamen – een flink aantal is inmiddels uitgestorven – zijn gebruikt om de hoedanigheid van een god te verbeelden. Sommige werden in heel Egypte vereerd, zoals Horus (links, valk) Bastet (kat), Sobek (krokodil), Toth (baviaan), andere kenden alleen een plaatselijke verering, bijvoorbeeld als beschermer van een bron. Wat…