Inhoudsopgave van Editie 10 - 2022/2023 - National Geographic Junior

Flamingo's wonen soms met duizenden soortgenoten op een kluitje. Niet gek dat er in zo'n grote kolonie soms ruzies uitbreken om het beschikbare voedsel. De grootste heet-hoofden kun je volgens onderzoekers herkennen aan hun extra roze veren. Flamingo's danken hun kleur namelijk aan de roze garnaaltjes die ze eten. Hoe meer ze hiervan eten, hoe meer kracht en energie ze hebben om bij voedsel-gebrek een robbertje te vechten. HOE OUD KAN EEN MIER WORDEN? Mieren leven in grote kolonies. Hoe oud elke mier kan worden, hangt af van zijn of haar rol in het mierennest. De meeste mannetjes sterven binnen enkele weken. Na de paring hebben ze hun taak volbracht en zijn ze nutteloos. De vrouwelijke werkmieren zijn meestal pas na maandenlang zwoegen opgebrand. Alleen de mierenkoningin houdt het makkelijk…

De meeste reptielen leggen eieren in een nest of in het water. Toch komen sommige slangen en hagedissen zonder ei ter wereld, zoals deze piepjonge bamboe-adder op de foto bewijst. De moeder heeft wel eieren gemaakt, maar die zijn in haar lijf al uitgebroed. Eierlevendbarend wordt dit met een moeilijk woord genoemd. Je vindt dit soort reptielen vaker op koude plekken. Kou is namelijk levensgevaarlijk voor een ongeboren reptiel. Door haar eieren in de buik uit te broeden, zorgt de moeder ervoor dat haar kleintjes een warme start krijgen.…

De keizerspinguïn heeft de meeste veren van alle vogels. Dit komt deels omdat het één van de grootste vogelsoorten op aarde is. En op dat grote lijf heeft de poolvogel ook nog eens een dubbel verenpak! Aan de buitenkant zit een laag waterafstotende veren, die de huid zelfs tijdens het duiken drooghoudt. En onder die waterdichte winterjas schuilt een warme laag met superkleine donsveertjes. Bij elkaar opgeteld kan een keizerspinguïn zo wel 80.000 veren hebben. WAAR HEB JE DE MEESTE KANS OM EEN NIEUWE DIERSOORT TE ONTDEKKEN? Biologen ontdekken nieuwe diersoorten op de gekste plekken. In hun achtertuin. In hun eigen neus (echt waar!). Zelfs op het internet, door dierenfoto's nauwkeurig te vergelijken. Maar de beste kans om een nieuwe soort te ontdekken? Daarvoor moet je naar zee. Onze oceanen…

WELK DIER KRIJGT DE MEESTE JONGEN IN ÉÉN KEER? Eierleggende dieren kunnen de meeste jongen in één keer krijgen. Het wereldrecord staat op naam van de maanvis. Die kan in één klap wel 300 miljoen eitjes maken. Het kroost moet alleen wel nog zelf uit de eitjes kruipen. Onder zoogdieren is de tenrek de onverslagen kinderkampioen. Dit egelachtige dier op Madagaskar zet tijdens één bevalling soms wel dertig kleintjes op de wereld. Meestal heeft ze voor allemaal een eigen tepel. Geen geruzie dus tijdens het melk drinken! IS EEN NAAKTSLAK SNELLER DAN EEN HUISJESSLAK? Jij rent langzamer met een schooltas op je rug. Je zou daarom denken dat een huisjesslak altijd trager is dan een naaktslak zonder bepakking. Toch werkt het niet zo. Er zijn nu eenmaal duizenden soorten naakt-…

1 WELKE KLEUR HEEFT EEN PASGEBOREN FLAMINGO? 2 WAAR WOONT DE RINGSTAARTMAKI? 3 WAT BLIJFT OVER? STREEP ALLE DIEREN WEG DIE… …WIT VAN KLEUR ZIJN. …IN AUSTRALIË LEVEN. 4 HOE KOELT EEN KANGOEROE AF? 5 KUN JIJ ONTCIJFEREN WAT HIER STAAT? 6 WELK GETAL HOORT IN HET GELE VAKJE? 7 WAT STAAT HIER? 8 WELK DIER ZIE JE HIER? Vul de letters die je hebt gevonden hieronder in. Ze vormen samen het antwoord op de vraag: WELKE ZEEWIER-LOOK-A-LIKE IS FAMILIE VAN HET ZEEPAARDJE? KIJK VOORDE OPLOSSINGEN OPBLADZIJDE 67.…

Alle reptielen hebben harde huidstukjes die als dakpannen over elkaar liggen. Schubben dus! Dit flexibele pantser zorgt ervoor dat een reptiel zijn huid niet gauw openhaalt aan scherpe stenen of takken. Bovendien zetten veel roofdieren hun tanden niet graag in zo'n taai harnas. Zo'n schubbenjas groeit alleen niet mee. Zoals deze groene gekko laat zien, moet een reptiel in de groei zijn oude vel dus steeds vervangen voor een grotere maat. Slangen verliezen in één keer hun hele vel. Krokodillen doen het schubje voor schubje! HOE VER KAN EEN VLEERMUIS VLIEGEN? De meeste vleermuissoorten fladderen nooit verder dan een paar kilometer van hun huis. Toch zijn er bij uitzondering soorten die niet terugdeinzen voor een vlucht van honderden of zelfs duizenden kilometers. De meest onvermoeibare kilometervreter is de ruige dwergvleermuis.…

Zebramangoesten zijn groepsdieren. Hoewel niet alle vrouwtjes op dezelfde dag paren, bevallen ze na een week of acht wel allemaal in dezelfde nacht én in hetzelfde donkere hol. Bijzonder! Al snel weet geen moeder meer welke baby's de hare zijn. En dat is precies de bedoeling. De mama's kunnen hun eigen kind zo ook niet voortrekken. In plaats daarvan worden alle kleintjes door de hele kolonie grootgebracht. Zo heeft ieder jong dezelfde overlevingskansen. Samen sterk! HOEVEEL WATER ZIT ER IN DE OCEANEN? Ruim twee derde van het aardoppervlak wordt bedekt door zeewater. Op sommige plekken gaat het om ondiepe kustzeeën. Maar op de diepste plekken kun je met een duikboot meer dan tien kilometer afdalen. Door satellietbeelden van de oceaanbodem te bestuderen, hebben knappe koppen berekend hoeveel water er in…

Springhazen, vogelbekdieren, wombats of deze vliegende eekhoorn… Biologen ontdekken steeds meer zoogdieren die in het donker een felgekleurde gloed uitstralen. Wij mensen kunnen dit alleen zien als we een lamp met uv-licht op ze schijnen. Een speciaal stofje in de vacht zuigt de voor ons onzichtbare uv-stralen op, en kaatst ze terug als een roze of blauwgroen schijnsel. Onderzoekers vermoeden dat de zoogdieren zich zo verstoppen voor roofdieren die uv-licht wél supergoed zien, maar de teruggekaatste neon-gloed juist amper opmerken. Een soort discocamouflage dus!…

Keizerspinguïns reizen honderden kilometers naar en in zee om voedsel te vinden. Toch vinden ze steeds weer de weg terug naar hun kolonie op het ijs. Biologen vermoeden dat pinguïns precies zoals vliegende trekvogels het magnetisch veld van de aarde voelen. Net als de naald van een kompas weten ze zo altijd waar het noorden is. Dichter bij huis vertrouwen pinguïns ook op hun ogen en geheugen. Dat verklaart waarom de poolvogels tijdens een mistige nacht ook weleens verdwalen. BESTAAT ER ECHT EEN INSECT MET 1.000 POTEN? Een duizendpoot heeft hoogstens 42 poten. Zelfs miljoenpoten hebben meestal maar een paar honderd paar. Een fabeltje dus, zo'n insect met wel duizend poten? Zeker niet! Maak kennis met Eumillipes persephone. Biologen ontdekten dit insect wel zestig meter onder de grond. Om zich…

Deze toekan heeft niet zomaar zo'n forse feestsnuit. Net als andere vogels kan hij niet zweten. Wordt het een toekan te heet, dan pompt hij zijn warme bloed daarom naar de vele bloedvaatjes in zijn snavel. Omdat zijn snavel zo gigagroot én dun is, glipt er makkelijk veel warmte door de hoornlaag naar buiten. Als de vogel het juist te fris heeft, knijpt hij de bloedtoevoer naar zijn snavel af. Zo kan zijn lichaamstemperatuur niet verder dalen. Handig, zo'n verwarmingsknop op je snuit!…

Een kangoeroe-baby woont wel acht maanden in de buidel van zijn moeder. De kleine drinkt er melk uit mama's tepels. Maar het jong kakt ook gewoon in deze tijdelijke kinder-kamer. En hij kruipt – als hij wat groter is – zonder voeten vegen naar binnen. Gelukkig zitten er speciale klieren in de buidel die afrekenen met bacteriën. En de rest van de viezig-heid? Die likt ma er zelf uit. Opgeruimd staat netjes! WAAROM LIGGEN DODE INSECTEN MEESTAL OP HUN RUG? Als een insect sterft, stopt het bloed in zijn pootjes ook met stromen. En zonderde steun van dat stevige onderstel kiepert het insect omver. Dat komt doordat de dekschilden, vleugels of haren op zijn rug de bovenkant van het lijf veel zwaarder maken. Of het diertje nu levenloos van een…

Alle haaien eten vlees. Maar dat betekent niet dat dit het enige is wat op hun menu staat. Als een walvishaai met open muil naar planktondiertjes vist, vreet hij net zo graag algen – piepkleine plantjes – en zeewier op. Bij een kaphamerhaai bestaat zelfs de helft van de maaltijd uit zeegras. Waarom allebei de soorten op de vegetarische toer gaan, snappen biologen nog niet goed. Wel is duidelijk dat hun haaienlijf ook het groene krachtvoer prima kan gebruiken. Echte alleseters dus! ZIJN ER OOK WOESTIJNEN IN EUROPA? In het noordoosten van Spanje ligt de Bardenas Reales. Met ruim 64.000 voetbalvelden aan kale rotsen en grind is dit de grootste woestijn van Europa. Wil je liever slenteren tussen het zand? Dan kun je beter afreizen naar de Deliblatska Peščara in…

Alle dieren hebben water nodig om te overleven. Maar dat betekent niet dat ze dat water allemaal binnenkrijgen door te drinken. Woestijnbewoners zoals bruine hyena's kunnen voldoende vocht halen uit het vlees van hun prooi. Koala's hebben genoeg aan de sappige eucalyptusblaadjes die ze eten. En ook kangoeroe-ratten hoeven geen druppel te drinken. Doordat deze knaagdiertjes niet zweten en zelden plassen, kunnen ze hun dorst lessen met de piepkleine beetjes vocht uit hun favoriete zaden. KUNNEN ER PLANTEN GROEIEN OP DE MAAN? Op de maan stikt het van de plantenproblemen. Er is geen water, geen CO2, en de snoeihete dagen én ijskoude nachten duren elk wel weken. Maangrond is bovendien keihard, bevat amper voedingsstoffen en zit vol giftige metalen. Toch is het onderzoekers gelukt om in maangrond plantjes te kweken.…

Een leeuw brult harder dan een rockconcert. De roep van een tijger is op drie kilometer afstand te horen. En deze cheeta? Zijn ‘brul’ klinkt als een tsjirpend vogeltje. De sprintkampioen kan hier niets aan doen. Ondanks zijn lange lijf heeft een cheeta het strottenhoofd van een kleine kat. Hierdoor kan het roofdier ook spinnen en miauwen als een schootpoes. Maar een luide brul of grom krijgt hij simpelweg zijn keel niet uit. Zou een cheeta net als een huiskat spinnen als hij tevreden is? Dat is voor biologen nog een raadsel.…

Grotere dieren zijn minder snel, niet zo wendbaar en heel opvallend. Waardeloze eigenschappen voor een jager. Om genoeg energie binnen te krijgen voor zo'n groot lijf zou een vleesetende buffel, bizon of Afrikaanse olifant bovendien dag en nacht op jacht moeten zijn. Tenslotte lopen er helemaal niet genoeg prooidieren rond om zoveel grote vleeseters te kunnen voeden. Gelukkig zijn er wel meer dan genoeg planten te vinden! HOE KAKT EEN KWAL? Een kwal heeft een maag, maar geen darmen. Alle onverteerde voedseldeeltjes moeten er via de ingang weer uit. Een kwal kakt dus door zijn mond! Toch hebben biologen één uitzondering ontdekt: een Amerikaanse ribkwal die zijn stront ophoopt in een hoekje van zijn maag. Hoe meer het dier eet, hoe voller dat hoekje wordt. Net zo lang totdat de…

Hoefdieren hebben niet allemaal dezelfde voorouder. Hun vroegste voorlopers zijn dus al begonnen met verschillende modelletjes hoorns. Daar komt bij dat hoefdieren hun hoorns voor verschillende doelen gebruiken. Zo beuken deze buffelmannetjes keihard met hun koppen tegen elkaar in gevecht om de vrouwtjes. Zij hebben dus hoorns ontwikkeld met een oersterke plaat op het voorhoofd. Een spiesbok heeft juist spitse en superlange hoorns. Zo hoeft hij zijn hoofd alleen naar achter te kantelen om een leeuw bij zijn bokkenbips weg te jagen.…

Biologen weten al jarenlang dat een dolfijn zijn vrienden herkent aan hun geluid. Elke dolfijn heeft een eigen naam: een uniek fluitje waarmee het dier zich aan (on)bekenden voorstelt. Pas kortgeleden werd ontdekt dat een dolfijn nog een tweede manier heeft om maatjes te herkennen: aan de smaak van hun… pies! Als een dolfijn met open mond door verse urine zwemt, proeft hij precies of er bekenden in de buurt zijn. Tsja, van je vrienden moet je het hebben. WELKE PLANEET ONTSTOND HET EERST? Na het ontstaan van de zon – zo'n 4,6 miljard jaar geleden – begonnen overgebleven stukjes ruimtestof samen te klonteren tot planeten. Jupiter werd het eerst gevormd. Door de enorme zwaartekracht van Jupiter hebben zoveel gassen zich er samengebald, dat deze planeet inmiddels groter is gegroeid…

Een wolf leeft in een roedel van familieleden. Als de oudere wolven terugkomen van de jacht begroeten de pups hen met kwispelende staarten. Zo laten de jonge wolven hun blijdschap zien. Én ze tonen op deze manier hun respect voor de ouderen. Ook later in het leven blijft een wolf hogere groepsgenoten met zijn staart begroeten. Net zoals het verre neefje van de wolf – een hond dus – vrolijk kwispelt als de baas terugkomt van het jagen… euh… werk. WAARVOOR GEBRUIKT EEN SPIN DE FLIKFLAK? Woestijnzand kan snikheet worden. Bovendien zakken je voeten met elke stap weg. Ondanks zijn ieniemienie pootjes heeft ook de Cebrennus rechenbergi soms last van deze uitdagingen. Maar daar heeft dit Marokkaanse woestijnspinnetje wat op gevonden: de flikflak! Als er gevaar dreigt, neemt de spin…

Van bonobo tot baviaan en van makaak tot meerkat: bijna alle apen hebben (donker)bruine ogen. Er zijn maar een paar uitzonderingen. De blauwoogmaki op Madagaskar heeft – zoals zijn naam verklapt – meestal blauwe ogen. En ook sommige soorten slingerapen worden geboren met felblauwe kijkers. Waarom deze apen blauwe ogen hebben gekregen, is nog een raadsel. Helemaal als jeje bedenkt dat bruine ogen in de natuur een pluspunt hebben: ze bieden betere bescherming tegen felle zonnestralen. KAN EEN ZEESCHILDPAD OVERLEVEN AAN LAND? Een zeeschildpad moet steeds bovenkomen om te ademen. Toch is het dier aan land niet beter af. Zijn grote flippers zijn op het droge veel te onhandig om voor vijanden weg te vluchten. Snel dat schild in kruipen dan? Vergeet het maar! Een zeeschildpad kan, in tegenstelling tot…

Op de rug van een neushoorn liften vaak ossenpikkers mee. Het goede nieuws voor de neushoorn: ze verlossen hem van teken, vlooienlarven en andere kriebelbeestjes. Het slechte nieuws: de vogeltjes pikken ook graag wondjes open, om lekker wat neushoornbloed op te slurpen. Toch jaagt een neushoorn de ossenpikkers niet snel weg. Ze hebben namelijk nog een pluspunt. Door goed te luisteren naar de alarmkreten van zijn lifters weet een neushoorn precies wanneer er gevaar dreigt. HOEVEEL NEKWERVELS HEEFT EEN ZOOGDIER? Wie heeft er meer nekwervels: een dwergmuis of een giraf? Allebei evenveel! Hoe kort of laaaaaang de nek ook is, elk zoogdier heeft zeven nekwervels. Er zijn maar twee uitzonderingen. De lamantijn heeft een hals van zes kleine werveltjes. Dankzij die korte nek kan deze zeekoe zijn flippers tijdens het…

Veel insecten sterven voor het eind van de herfst. De stoere beestjes die wel de winter in gaan, hebben twee keuzes: vluchten of verstoppen. Enkele vlinder-, libel- en keversoorten gaan voor optie A. Zij vliegen net als trekvogels naar warmere plekken. De achterblijvers zoeken een warme plek om in winterslaap te gaan. Deze wespenkoningin heeft bijvoorbeeld een holletje onder de grond gemaakt. Slechts een paar helden slapen gewoon in de buitenlucht. Dankzij antivries in hun bloed overleven ze zelfs bij -70 °C!…

Gifslangen waarschuwen vaak met een ratelstaart of felle kleuren dat ze giftig zijn. De slang op deze foto is dan ook supergiftig, toch? Ha, mis! Veel niet-giftige slangen proberen vijanden af te schrikken door die felle kleuren of ratelstaarten na te apen. Aan de andere kant bestaan er ook echte gifslangen – zoals de adder in ons land – met camouflagekleuren en een stille staart. Je kunt dus nooit in één oogopslag zien of een slang wel of niet giftig is. HOE OVERLEVEN VISSEN IN EEN BEVROREN SLOOT? Zelfs in de strengste winters bevriest een sloot zelden helemaal. Onder de bovenste ijslaag leven vissen dus gewoon verder in koud, maar stromend water. Veel vissen kiezen er wel voor om hun lijf op een energiebesparend standje te zetten, zoals een eekhoorn…

Het zijn heus niet altijd moederdieren die de kleintjes grootbrengen. Bij enkele soorten doet papa de opvoeding zelfs helemaal alleen. Zo laat het driedoornige stekelbaarsmannetje zijn kroost nooit alleen in zijn zelfgebouwde kinderkamer. Een nandoe-vader is zelfs zó beschermend naar zijn kuikens dat hij moeder niet eens in de buurt laat komen. Maar de prijs voor beste papa gaat naar de Darwins bekbroeder. Deze single kikkerpa bewaart zijn kids wekenlang op de veiligste plek die hij kent: in zijn eigen mond! ZIJN ER OOK VULKANEN ONDER WATER? Onze aardkorst zit vol barsten. Als er door die openingen gloeiendheet gesteente naar buiten glipt, ontstaat er een vulkaan. Wetenschappers denken dat er ook op de zeebodem minstens een miljoen vulkanen zijn, maar de meeste daarvan zijn al eeuwenlang in slaapstand. En als…

Een boa, anaconda of een geelgroene toornslang houdt zijn prooi zó stevig en lang in de houdgreep, dat je zou denken dat hij zelf ook amper nog kan ademhalen. Niets is minder waar, want een wurgslang heeft enorm langgerekte longen. Bovendien kan hij al zijn ribben los van elkaar bewegen. Als een deel van de longen te strak wordt dichtgeknepen, zet de slang zijn ribben verderop gewoon extra ver open. Zo ontstaat alsnog de ruimte om genoeg lucht naar binnen te zuigen. Zucht, aan tafel! WAAROM ZWEMMEN EENDENKUIKENS IN EEN RIJ? Je hebt vast weleens gezien hoe eendenkuikens keurig in een rij achter hun mama aan zwemmen. Dat doen ze niet per se omdat ze zo braaf luisteren, maar omdat ze zo kostbare energie besparen. Biologen hebben ontdekt dat de…

Een man leent een kameel. De verhuurder legt uit:“Als je ‘phoe, phoe’ zegt, gaat hij lopen. En als je ‘ah’ roept, dan stopt hij.” Vervolgens gaat de man op reis met de kameel. Als hij bijna bij een ravijn is, roept hij net op tijd:“Ah!” De kameel stopt vlak voor de afgrond. Waarop de man opgelucht zegt: “Phoe, phoe, dat scheelde niet veel!” HET IS GROEN EN HET MAAKT EEN WEB. RARA, WAT IS HET? ANTWOORD: spin-azie. WAT EET EEN KOE GRAAG? ANTWOORD: boeeerenkool. Lisa en Sam eten een ijsje. “Bah,” zegt Sam ineens. “Er zit een vlieg op mijn ijs.” “O,” zegt Lisa. “Die is vast gek op wintersport.” WAT HEEFT GEEN VOETEN, MAAR WEL TENEN? ANTWOORD: knoflook. EEN TANDENBORSTEL ZEGT: “IK HEB ECHT DE SMERIGSTE BAAN TER WERELD.”…

De meeste apensoorten krijgen altijd één kind tegelijk. En dat is maar goed ook! Het kost de moeder namelijk enorm veel tijd en energie om die hulpeloze baby groot te brengen. De kleine moet bijvoorbeeld jarenlang meeliften op het lijf van mama. Ze heeft dus helemaal geen plek – of kracht – voor twee kids tegelijk. Alleen in zeer zeldzame gevallen wordt er toch een apentweeling geboren. Soms maakt de moeder dan de zware keus om één jong in de steek te laten. WAAROM HEEFT EEN ZEESTER DE VORM VAN EEN STER? Het blijft gissen naar de precieze reden. Sommige biologen denken dat zeesterren 400 miljoen jaar geleden hun stervorm kregen om zich in de stroming beter te kunnen vasthouden. Maar de vorm lijkt ook supernuttig bij het vinden van…

Een varken heeft geen zweetklieren. Hij kan dus niet zweten om warmte kwijt te raken. Om toch af te koelen neemt het dier graag een modderbad. Zo'n laagje modder op de huid werkt voor een varken bovendien als zonnebrandcrème. Toch zijn er ook biologen die het verhaal omdraaien. Zij vermoeden dat de eerste varkens modderpoeltjes gewoon superfijn vonden. Om die reden hadden de oerbiggen het nooit te heet. En daarom hebben ze nooit zweetklieren ontwikkeld. KAN EEN MIERENKONINGIN WORDEN AFGEZET? Bij de meeste mierensoorten zit de koningin stevig op haar troon. Behalve bij de Harpegnathos saltator uit India. Met hun tangachtige kaken dagen sommige werksters de koningin uit voor een gevecht. Wint de werkster, dan ondergaat ze een bizarre metamorfose. Haar hersenen krimpen en haar eierstokken groeien om zoveel mogelijk…