Inhoudsopgave van Editie 6 - 2024 - Margriet Extra

Een gezonde winter begint in de zomer Toen in het voorjaar de eerste stralen doorbraken, hoorde ik om me heen mensen verzuchten dat ze eerder al zo snakten naar de zon. Dat is niet voor niets, want weinig daglicht beïnvloedt ons humeur én onze gezondheid. Uit onderzoek blijkt dat zelfs één op de vier mensen significant vrolijker is in de zomer dan in de winter. Als iemand die vatbaar is voor een winterdepressie, ondervind ik dit elk jaar weer. Dolblij ben ik daarom met ons dossier daglicht op p. 14 waarin chronobioloog Marijke Gordijn uitlegt dat je een slecht humeur in de winter mogelijk kunt afwenden door ’s zomers vooral veel buiten te zijn. Uv-straling stimuleert de aanmaak van vitamine D, goed voor je botten, spieren, afweer en nachtrust. “Als…

DAGLICHT: VAN DIEPROOD TOT MAGISCH BLAUW De termen daglicht en zonlicht worden door elkaar gebruikt, maar er is wel degelijk verschil. Zonlicht is direct licht van de zon. Met daglicht wordt indirect licht van de zon bedoeld, dat ons via de atmosfeer – de dampkring en de wolken – bereikt. Als de zon laag staat, moet hij door een dikkere laag atmosfeer schijnen dan wanneer hij hoog staat. Het zonlicht is dus intenser als de zon hoog aan de hemel staat, zoals dat in de zomer het geval is. Door wisselende omstandigheden verandert daglicht steeds van sterkte en kleur. Zichtbaar licht kan alle kleuren van de regenboog hebben. Denk bijvoorbeeld aan de zonsopkomst die de hemel prachtig rood kleurt doordat het vroege zonlicht gebroken wordt door miljoenen waterdruppeltjes in de…

DE EXPERT CLAUDIA‘Geert zou het ook voor mij over kunnen hebben om gezonder te gaan leven’ GEERT‘De strijd om altijd jong te blijven is, hoe dan ook verloren' Claudia “Mijn man is sinds zijn pensionering zeker tien kilo zwaarder geworden, en daarvóór had hij eigenlijk ook al overgewicht. Maar sinds hij niet meer werkt, zit hij de hele dag achter voor de tv of achter zijn computer en beweegt hij nauwelijks meer. Het enige wat hij gelukkig nog wel doet, is een beetje in de tuin werken. Maar laatst had hij het erover dat hij in het voorjaar iemand wil inhuren voor de zware klussen. Ik vraag hem regelmatig om een stuk te gaan wandelen of mee te gaan naar de sportschool. Hij had daar een abonnement, maar heeft dat…

Daar was-ie ineens: een klein, ruw vlekje op mijn rechterwang. Een paar dagen eerder had ik de net gesprongen adertjes rondom mijn neus laten weglaseren, maar de cosmetisch arts bezwoer me dat het daar niet van kon zijn. Ga er even mee langs bij een dermatoloog, raadde hij me aan. Die reageerde vervolgens laconiek en stipte het aan met stikstof, dan zou het wel weggaan. Het plekje verdween inderdaad voor langere tijd. Om soms weer even te verschijnen. En dit zo’n vijftien jaar lang. Maar op een gegeven moment ging het vlekje niet meer weg. En werd het groter. Toen ik de huisarts toevallig aan de lijn had voor iets anders bracht ik ook het vlekje ter sprake. “Je hebt een plekje in je gezicht dat niet weggaat, al maanden…

Slimme keuzeCONSUMENTENTEST Een veelvoorkomende klacht van vrouwen na de overgang is een blaasontsteking. Lieke de Vries, uroloog in het Haaglanden Medisch Centrum, ziet ze met regelmaat in haar praktijk: “Met het dalen van het oestrogeengehalte in het lichaam neemt de natuurlijke barrière van de slijmvliezen in de plasbuis af. Die wordt daardoor ontvankelijker voor blaasontstekingen. Door voldoende te drinken zorg je ervoor dat je vaker moet plassen en zo bacteriën in je blaas vaker en eerder uitplast. Hiermee, en door de tijd te nemen om je blaas goed te legen, voorkom je dat de bacteriën zich lang kunnen vermenigvuldigen in de blaas. Door overgroei zouden die een urineweginfectie – in de volksmond een blaasontsteking – kunnen veroorzaken. Bovendien help je door voldoende te drinken de ontlasting soepel te houden. Want…

MARIJKE GORDIJN is chronobioloog, directeur van Chrono@Work, onderzoeker aan de Rijksuniversiteit Groningen en auteur van het boek De klok met duizend wijzers. 1 Is daglicht essentieel voor onze gezondheid? “Absoluut, we hebben licht nodig om gezond te blijven. Het visuele gedeelte van het licht, dus het deel dat we kunnen zien, valt op ons lichtgevoelige netvlies. Dat bestaat uit allerlei cellen, onder andere de zogenaamde kegeltjes en staafjes, die samen maken dat we licht en kleuren kunnen zien. Daarnaast zijn er nog andere lichtgevoelige cellen in de zogenaamde ganglionlaag. Die geven informatie over licht en donker onder meer door aan een specifiek gedeelte van ons brein dat we biologische klok noemen. Die biologische klok -eigenlijk een groep cellen - zit op een mooie plek: daar waar de oogzenuwen je hersenen binnenkomen. In…

DE EXPERT “Met wraps zet je in een handomdraai een lekkere maaltijd op tafel die er ook nog eens mooi uitziet. Ze heten wraps omdat je er ingrediënten inrolt, je pakt ze als het ware in. Ze zijn een omhulsel voor de vulling en kunnen van verschillende producten worden gemaakt: van omelet, sla, roti of een pitabroodje. Maar meestal wordt er een tortilla mee bedoeld.” GEEN TARWETORTILLA’S “Of een wrap gezond is, hangt af van de soort die je kiest. In Mexico worden ze van oudsher bereid met maismeel. Deze maistortilla’s zijn een gezonde keuze, maar je vindt ze niet overal. In de supermarkt liggen over het algemeen tarwetortilla’s. Die zijn meestal van wit meel gemaakt en hebben dus weinig voedingswaarde. Volkorentortilla’s zijn wél gezond. Of maak zelf een gezonde…

“Onlangs moest ik langs bij een cliënt van zestig die geen zin meer in het leven had. Hij had de ziekte van Parkinson en omdat hij lichamelijk steeds verder achteruitging wilde hij een euthanasietraject starten. Hij had nog één laatste wens: met iemand vrijen. Zijn partner had hier geen zin meer in. Dat zie je vaker bij mensen die hulpbehoevend zijn geworden, hun partner kan de intimiteit niet meer opbrengen. Dat komt doordat de relatie en rolverdeling veranderen: iemand is mantelzorger in plaats van partner. Deze cliënt raakte me omdat ik misschien wel de laatste in zijn leven was met wie hij zou vrijen. Ik probeerde in dat uur zo veel mogelijk aan te sluiten bij wat hij graag wilde. Toen ik afscheid nam, was ik onder de indruk: misschien…

BEAUTY De helende eigenschappen van honing worden in de homeopathische wereld geprezen. Honingpleisters en -patches die worden gebruikt bij schaaf- en brandwondjes laten vaak zien dat honing de huid geneest en ontstekingsremmend werkt. Op beautygebied is die geneeskrachtige werking vooral interessant voor de rijpere huid, waarvan de celvernieuwing vertraagd is. Die huid kan daarom wel een oppepper gebruiken. Veroudering van de huid wordt door microontstekinkjes versneld. Honing werkt antibacterieel dankzij een enzym in het speeksel van bijen. Miranda de Jong is therapeut en trainer bij het cosmeticamerk Dr. Hauschka. Ze is fan van honing en bijenproducten in huidverzorgingsproducten. “Honing bevat een heel scala aan vitaminen. A, B, C, D, E en ook H en K. Er zijn veel onderzoeken die aantonen dat vitaminen goed werken voor de huid. Daarnaast zitten…

5 VRAGEN AAN… ‘Controle over je eigen gezondheid’ Met je slimme horloge kun je tegenwoordig je eigen lichaam onder het vergrootglas leggen. Maar kunnen die wearables ook een rol spelen bij het voorkomen van ziektes? Waarom zouden we zelf voor dokter gaan spelen? “De belangrijkste risicofactoren voor de gezondheid zijn voeding en beweging. Dat weten we natuurlijk allemaal al jaren, maar toch gaat het nog steeds niet goed: 50 procent van de volwassenen kampt met overgewicht. Een wearable kan helpen om beter naar ons eigen lichaam te kijken.” Hoe doen we dat? “Met een glucosepleister kun je in realtime je suikerspiegel monitoren en de effecten aflezen van wat je eet. Eet je een schaaltje cruesli, dan laat een grafiek op je telefoon de waarheid zien: een suikerpiek. Op de lange…

PORTRETTEN DE EXPERT ‘Het is een eenzame ziekte, aan de buitenkant zie je er niets van’ Marilva (52) is single, moeder van vier kinderen en oma van drie kleinkinderen. Ze heeft sikkelcelziekte, een erfelijke aandoening van de rode bloedcellen. “Als kind was het voor mij heel gewoon dat ik regelmatig naar de kinderarts moest. Ik wist dat ik ziek was, al had ik nog geen idee van de impact die sikkelcelziekte heeft. Mijn moeder is ook drager van de sikkelcel en heeft wel pijnklachten, maar niet in zulke erge aanvallen als ik. Die begonnen bij mij toen ik op mijn 21ste voor de eerste keer in verwachting was. Een ongekende pijn in elke vezel van mijn lijf. Lopen ging niet, ik kon alleen maar ineengekrompen zitten. Weeën misschien? In het…

DE EXPERT 1 Is een pieptoon het enige alarmsignaal? “De wetenschap omschrijft tinnitus als het horen van een geluid of fantoomgeluid zonder dat er in de omgeving een geluidsbron kan worden aangeduid. Tinnitus gaat lang niet altijd over een pieptoon. Zoemen, kraken, brommen, fluiten, tuten, piepen en suizen… Patiënten omschrijven het geluid op verschillende manieren. Dé tinnituspatiënt bestaat niet. Logisch, tinnitus is geen ziekte maar een symptoom. Een waarschuwingssignaal, net als pijn, jeuk en koorts. We moeten dus eerst en vooral op zoek naar de onderliggende oorzaak. In minstens 95 procent van de gevallen ontstaat tinnitus door schade aan het binnenoor of de gehoorzenuw. We spreken dan van sensoriële tinnitus. De schade is vaak het gevolg van overmatige, langdurige blootstelling aan muziek maar kan ook te wijten zijn aan veroudering…