Inhoudsopgave van Editie 8 - 2021 - Margriet Bookazine

Ambo|Anthos Amsterdam ‘The reason you want to be better is the reason why you aren’t.’ Alan Watts Mijn eerste inzicht kreeg ik tijdens een lollige bui. Ik was vijftien en zat op een feestje. Het viel me op dat ik me anders voelde dan ik gewend was. Ik voelde me zonder duidelijk aanwijsbare reden goed, met als gevolg dat ik even deed waar ik zin in had. Zonder erover na te denken. Iets wat ik nogal veel deed, nadenken. Ik was een kort moment onbeschaamd mezelf. Het viel me op dat ik anderen aan het lachen maakte, dat het leuk was als ik onbeschaamd mezelf was. Het gebeurde in een onbewaakt moment, heel even hield ik mezelf niet in de gaten. Zo wilde ik vaker zijn. Alleen lukte het me…

In de kamer stond een bureau en rechts daarvan tegen de muur een sofa. Eigenlijk was het meer een bedbank. De therapeut had me tijdens het intakegesprek op de bank gewezen. Daar zou de Speyertherapie in belangrijke mate plaatsvinden. Jawel, dit was een therapie waarvoor ik op een heuse sofa moest liggen. Willen we in een film een klassieke setting met een psychiater laten zien, dan leggen we de cliënt op een gecapitonneerde, roodfluwelen chaise longue en zetten de therapeut ernaast. In mijn geval betrof het een sobere houten bedbank met losse, kleurige kussens. De therapeut in kwestie heette Paul. Hij had een snor en priemende blauwgrijze ogen. De snor was het meest in het oog springend. Snorren zijn van de jaren zeventig en we bevonden ons midden jaren tachtig.…

Soms kom je iemand tegen die iets zinnigs zegt. Warren Robertson, een acteergoeroe uit New York, kwam naar Nederland om een workshop te geven. Tot mijn grote blijdschap en verbazing werd ik toegelaten. De les begon met een meditatie. Er stond keiharde muziek aan en Warren schreeuwde: ‘Be here now!’ Hij hield zijn handen als een kommetje voor zijn borst en deed de zogenaamde vuurademhaling voor, een serie korte en krachtige uitademingen door de neus als gevolg van het krachtig en snel aantrekken van de buikspieren. Tijdens de meditatie bleef hij schreeuwen dat we in het moment moesten zijn, just be here and now. Om niet te verdwalen in je gedachten werd de meditatie begeleid met keiharde muziek. Het was intens, enerverend en energiek. Ik vond het heerlijk. Warren was…

‘Ik word gek van je,’ zei Roberto. Een therapeut die gek wordt. Verfrissend. Hij was een Engels sprekende Italiaan en primal scream-therapeut, een therapie die je meeneemt naar je vroegste herinneringen om de daar opgelopen trauma’s te verwerken. Trauma’s waarvan ik vermoedde dat ze ten grondslag lagen aan mijn angsten, mijn relatieproblemen, mjn blokkades. Het probleem was alleen dat ik geen herinnering had aan mijn vroegste trauma, omdat ik toen twee weken oud was. Verdomd weinig mensen die daar een herinnering aan hebben. Roberto was een prettige man, aardig, empathisch, waardoor ik me op mijn gemak voelde en me wat meer durfde uit te spreken, wat me dus op een ‘ik word gek van je’ kwam te staan. Waarom ik weer een therapie volgde? Ik ben een volhoudertje. Het voornaamste…

Ik had goede dingen over deze man gehoord. Echt goede dingen. Deze therapeut was integer, een zachte, oprechte man die heilig geloofde in wat hij deed. Echt een lieverd. Hij was ouder, had grijs haar en zijn praktijk maakte een huiselijke, enigszins stoffige indruk. Het was de zomer van 1996. Ik lag op een bank, voelde me op mijn gemak en vertrouwde hem, dat was al heel wat. Ik moest mijn ogen sluiten en me afvragen waar ik het allerliefst zou willen zijn. Daar hoefde ik niet lang over na te denken. Ik ben graag aan zee, maar ook graag in het bos, dus ik koos voor een bos aan het strand, twee vliegen in één klap. Yin en yang. Het vatte meteen samen wie ik ben, een mens van…

‘Het is natuurlijk geen sterke man,’ zei Tinke. Tinke is gecertificeerd psychologe en doet daarnaast aan touch for health. De kamer stond vol met halfedelstenen en haar huis was tot in detail gefengsjoewiet en hing vol met windchimes. Ik zat in de serre, die uitkeek op haar zorgvuldig aangelegde tuin. Dennis en ik kwamen soms samen, maar dit keer was ik alleen, zoals Dennis haar ook in zijn eentje bezoekt om de nasleep van zijn cokeverslaving weg te werken en zijn energiehuishouding op orde te krijgen. Dennis en ik kenden elkaar inmiddels 25 jaar en toch was ik verbaasd dat ze het zei. Zo had ik hem nooit gezien. Ik vroeg me af wat ze tegen hem zei als ik er niet bij was. ‘Het is natuurlijk geen sterke vrouw,’…

De fysieke reactie op het verdriet en het gemis was zo heftig dat ik dacht: het lijken wel ontwenningsverschijnselen. Het lijkt wel cold turkey. Langzaam begon ik in te zien dat er weliswaar sprake was geweest van liefde, maar dat de manier waarop ik die nodig had, veel gelijkenis vertoonde met een zwerver die in een bushokje met een fles bessenjenever aan de lippen ligt. Ik was verslaafd. Niet een beetje verslaafd. Ik was heel erg verslaafd aan mijn eigen liefdeshormonen. De ellende van een verslaving is dat je pas merkt dat het een probleem is wanneer je niets anders rest dan radeloos snikkend op de knieën te zakken. Ik leed aan liefdeshonger. Ik had liefdesboulimia. Ik was verslaafd aan liefde. Nee, dat is niet waar, het had niet zoveel…

‘Wanneer we mededogen beginnen te beoefenen, moeten we erop voorbereid zijn dat we onze angst voor lijden tegenkomen. Mededogen beoefenen vereist moed. Het vraagt dat we leren ontspannen en onszelf geleidelijk aan bewegen naar datgene waar we bang voor zijn.’ Pema Chodron Het is makkelijk kletsen natuurlijk – ‘ik ben mijn eigen ware liefde geworden’ – en neem het alsjeblieft met een korreltje zout. Maar het is wel zo dat de relatie met mezelf bovenmatig is verbeterd, met als gevolg dat ik veel minder angstig ben en behoorlijk goed in mijn vel zit de afgelopen jaren. Voornamelijk doordat ik meer zelfcompassie heb ontwikkeld. Vreemd genoeg had ik veel compassie voor mezelf tijdens mijn crisis en depressie, dus leek het me slim die lijn voort te zetten – zonder depressie uiteraard.…

Mensen met psychologische problemen en weinig geld konden in de jaren tachtig bij het riagg terecht. Ik was zevenentwintig en behoorde tot die groep mensen met weinig geld die niet lekker in hun vel zaten. Ik kreeg een maatschappelijk werker toegewezen, zijn naam weet ik niet meer, laten we hem Johan noemen. In mijn herinnering was het een echte Johan. Een Johan van het kleurloze soort. Vrij snel werd duidelijk dat we elkaar niet begrepen. Dat zal ongetwijfeld aan mij hebben gelegen. Al vind ik wel dat iemand door moet vragen. Waar rook is, is vuur. Iemand gaat niet voor zijn lol naar het riagg, dan zal er allicht iets aan de hand zijn. Een van de problemen waar ik mee kampte was dat ik me niet kon uiten, ik…

Overgave aan de overvloed en de volheid die het leven is, ontmoeten en voelen. Bonding maakt je blokkades transparant: oude pijn, oude boosheid, oude angst. In de bondingworkshop druk je je emoties uit zodat ze hier en nu helder worden. Je oefent ontmoeten en voelen. Is honderd procent hechting en tegelijkertijd honderd procent autonomie mogelijk door in het ontmoeten en voelen te blijven? Is mijn eigenwaarde op peil? Mijn zelfliefde, zelfrespect, zelfaanvaarding? Bondingstherapie is een ervaringsgerichte groepstherapie die deelnemers in staat stelt een veilige hechtingsstijl te verwerven. Zolang de mens zichzelf niet in de ogen en harten van zijn medemensen ontmoet, is hij op de vlucht. Zolang hij niet toelaat dat zijn medemensen deelhebben aan zijn diepste innerlijk bestaat voor hem geen geborgenheid. Zolang hij bang is om doorzien te…

Reiki is een vorm van werken met universele energie. In deze vorm wordt de energie doorgegeven via de handen. Handoplegging dus. Degene die de hand oplegt, maakt niet iemand beter, maar fungeert als doorgeefluik. Het is juist de ontvanger van deze energie die, zij het onbewust, het werk verricht. Dit werk houdt in dat lichaam en geest voeding krijgen om in balans te komen. De werking hiervan is dat kwalen, ontstaan door disharmonie, verminderen of zelfs verdwijnen. Doordat het lichaam lekker in z’n vel gaat zitten zal het emotionele lichaam zich beter gaan voelen. Andersom werkt het ook, als je emotionele lichaam zich goed voelt, zal je lijfelijke lichaam dat ook doen. Zo komen we in een opwaartse spiraal. Hierdoor treedt er een positieve verandering op, niet alleen in jezelf,…

‘Kom ik echt van al mijn angsten en problemen af als ik deze cursus doe?’ ‘Ja’, zeiden Joya en hoe-heette-ze in koor. ‘Ook van mijn gebrek aan eigenwaarde?’ vroeg ik en ik hoorde een mengeling van ongeloof, hoop en liefde in mijn stem. Ze knikten en keken er zo blij bij dat ik hen geloofde. Deze vrouwen waren gelukkig. Van hen kon ik iets leren. Joya woonde op een woonboot aan de Weesperzijde. Ze straalde vrijheid uit en vrijheid maakt gelukkig. Dat wilde ik ook. Waarván ik vrij moest zijn, was me nog niet helemaal duidelijk, maar dát ik het in die richting moest zoeken, stond vast. Joya droeg veel oogmake-up. Ze was niet mooi, maar zo gedroeg ze zich wel. Ze was verliefd, vertelde ze. Nog niet zo lang,…

In 1994 las ik Return to Love, van Marianne Williamson. Het boek is een bondige uitleg van het boek A Course in Miracles, een lijvig boekwerk waar geen doorkomen aan is. Als je het boek uitleest mag je inderdaad spreken van een mirakel. Vandaar dat ik mijn toevlucht had genomen tot het boekje waarin ze uitlegt wat er in A Course in Miracles wordt verteld. Het staat vol levenswijsheden, maar wat veel mensen zal afschrikken is het woordje ‘God’ dat er nogal vaak in voorkomt. Ik heb daar nooit zo’n last van gehad, want ik verander het gewoon in ‘natuur’ of ‘kracht’. Want ik geloof zeker dat er een kracht is die groter is dan wij, maar het is in mijn visie geen oordelende God zoals we die uit de…

Mijn verhaal begint bij die keer dat Lizette bij me kwam eten, opeens opstond, haar T-shirt omhoogtrok en me haar borst liet zien. Een donkerrode vlek net naast haar tepel werd zichtbaar. ‘Wat denk jij?’ vroeg ze. Ik schrok. ‘Ik denk dat je naar de dokter moet.’ Dat deed ze. De dokter zei dat ze een ontstoken melkklier had, iets wat vanzelf over zou gaan. Dat hoorde ze graag, want Lizette was iemand die goed haar kop in het zand kon steken, en ze was bang, heel bang. Een paar weken heeft ze gedaan alsof het wel meeviel en sloeg ze ieder advies in de wind. Met een grote bos bloemen ben ik naar haar toe gegaan voor een verrassingsbezoek op haar werk om haar ervan te overtuigen dat ze…

Mads en ik mailden elkaar nog met enige regelmaat en ieder contact werd geregeerd door mijn angst. Elke keer als ik een mail had verstuurd realiseerde ik me achteraf dat ik weer mooi weer had lopen spelen. Ik wist dat het gebeurde en ik kon het niet veranderen. Dat vond ik zorgwekkend. Als hij toespelingen maakte in de richting van een hereniging reageerde ik afwijzend. Trok hij zich terug, dan stond ik piepend aan de deur te krabben. Ik werd gek van mezelf. Het was me duidelijk dat er bij mij een draadje los zat. En dat draadje zou ik nu vinden, al moest de onderste steen boven. Ik was de liefde van mijn leven niet zonder een verdomd goede reden kwijtgeraakt. Waarom vond ik geen partner met wie ik…

Hij rookte sigaren en droeg een donkerblauw pak en was, zoals je mag verwachten van een ‘oldskool’ psychotherapeut, een zwijgzame man, die op alles wat ik zei reageerde met een sonoor: ‘hm, hm’. Daar knikte hij bij en tussendoor nam hij nog een hijs van zijn sigaar. Hij leek meer geconcentreerd op het zorgvuldig roken van zijn bolknak dan dat hij met volle aandacht naar mijn verhaal luisterde. Ik was een beetje bang voor de man met de sigaar. En ik was nogal gevoelig voor angst, het had nooit zo’n goede uitwerking op me. Zelf had ik geconcludeerd dat ik die angst van mijn moeder had geërfd, omdat zij met enige regelmaat van pure zenuwen met gestrekte oren op de grond lag. Voor de duidelijkheid, ‘met gestrekte oren’ is Rotterdams…

Leven zonder stress. Wie wil dat niet? Ik wel in elk geval en zeker nadat ik had besloten mijn acteeraspiraties een serieuze kans te geven. Ik zou het een jaar aankijken, als er een stijgende lijn in zat zou ik ermee doorgaan en anders zou ik kiezen voor een degelijk bestaan in een rijtjeshuis. Ik had een advertentie in de krant zien staan waarin werd gevraagd om een ‘ervaren fulltime actrice’. Ik knipte de advertentie uit en stopte hem in mijn zak. Ik was niet ervaren en al helemaal niet fulltime. Ik deed alles parttime. Ik had parttime lovers, stond parttime in de keuken, deed parttime aan toneelspelen en woonde zelfs parttime in Rotterdam met een pied-à-terre in Amsterdam. Maar gezien het feit ik invalide was verklaard door De Snor…

Met mijn acteercarrière ging het goed. Ik werkte veel samen met de regisseur bij wie ik de slappe lach had gekregen tijdens de auditie, deed twee toneelproducties per jaar en aanbiedingen voor televisieseries druppelden binnen. Ik woonde nog steeds in Rotterdam, waar ik een trouw sociaal netwerk had opgebouwd. Ik aarzelde om de stap naar Amsterdam te maken, Rotterdam was heel vertrouwd. Mijn nieuwe omgeving vond ik fantastisch, maar de paniekaanvallen werden ook heviger, meestal midden in de nacht. Dan werd ik wakker met een jagend hart, bloed dat te snel stroomde, hysterisch huilend. Angst. Ik was eraan gewend. Het was er altijd. Soms was het heftiger en nauwelijks te verdragen. Dan wilde ik weg, de wereld verlaten. Soms werd ik rustig door te denken dat ik altijd nog mijn…

Mijn vriendin Nancy, net als ik verslaafd aan naz (Niet Aflatende Zelfverbetering) had gehoord van een bijzondere man die, ja, wat deed hij eigenlijk? Ik geloof niet dat het een naam had. Ik kan me geen bordje naast de deur herinneren. Vermoedelijk noemde hij zichzelf heler of healer. En als wij, mijn vriendin Nancy en ik, ergens dol op waren, dan was het wel op healers, mensen die op onverklaarbare wijze onverklaarbare resultaten konden boeken zonder dat we daar zelf al te veel moeite voor hoefden te doen. De verhalen die over deze man de ronde deden logen er niet om. Hij kon kwade geesten verdrijven, duistere energieën. Hij werkte met het energieveld, alwaar hij storende factoren aanpakte. Het donkere gevoel dat zich soms meester van mij maakte werd volgens…

Na zeven jaar uit elkaar te zijn geweest en elkaar vrijwel niet gezien te hebben, kwamen Dennis en ik weer bij elkaar. Hij had veel meegemaakt, had hit rock bottom en had contact met me opgenomen. Tijdens ons weerzien vertelde hij dat hij was afgekickt, in een programma zat en was gestopt met drinken. Het was hartje zomer, ik zat op het terras en dacht: ik zie mijn oude vriendje terug, zoals hij was toen ik hem leerde kennen. Hij deed me weer denken aan de jongen die chocomel dronk. De vriendschap herleefde en na een paar maanden hadden we weer een relatie. Met een andere dynamiek, verdraagzamer, rustiger. Met de wijsheid van nu zouden we het misschien redden, dacht ik. Na een aantal verliefdheden die op niks waren uitgelopen,…

De ene dag had ik met hem in bed gelegen, de volgende hadden we huilend afscheid genomen op het vliegveld. Het was de gelukkigste tijd van mijn leven geweest. Ieder bericht dat hij stuurde in de tijd dat onze relatie duurde was een kleine liefdesverklaring. Ieder bericht, elke dag, een jaar lang. En zonder die dagelijkse berichten werd ik ziek. Niet een beetje ziek, maar heel erg ziek. Fysiek, emotioneel, spiritueel. Hij was de man die alles goed maakte. En nu was hij weg. Ik heb gehuild naar de maan, gekotst, gekrampt, mijn lichaam stond wekenlang in brand. ‘Als hij echt van je had gehouden, was hij wel bij je gebleven,’ zeiden goedbedoelende vriendinnen. Gelul, dacht ik. Meisjesromantiek. Er was iets anders aan de hand. Ik kon en wilde hem…

Er zijn veel parodieën op broddelende therapeuten, waarbij de camera van de patiënt zwenkt naar de blocnote van de therapeut die zit te droedelen of een boodschappenlijstje maakt. Ik herinner me een scène uit de film Beyond Therapy, waar de fenomenale Glenda Jackson een therapeute speelt die er halverwege de sessie achter komt dat ze iemand anders voor zich heeft dan ze dacht: ‘How are your kids?’‘I don’t have kids. I am not even married.’‘You’re not married?’‘No.’‘I thought you were married?’‘No. I’m not.’‘Then you are not’ (gaat snel door een stapel papieren op zoek naar een naam) ‘Robert Bryson?’‘No, I’m not.’ Ik weet dat het heel gebruikelijk is dat een therapeut zit te knikken en wacht tot je zelf met het goede antwoord komt, tot je zelf de juiste wegwijzer…

Voor de tekst over perfectie heb ik me laten inspireren door het boek De moed van imperfectie van Brené Brown. De informatieve teksten van de diverse therapieën zijn afkomstig van de volgende websites: Riagg – www.encyclo.nl/begrip/RIAGG Speyer – www.speyerinstituut.nl Bonding – www.bondingpsychotherapy.org/nl Cursus ontspannen – www.vitras.nl Transcendente meditatie – nl.tm.org Reiki – www.reiki.nl Primal Scream – nl.wikipedia.org/ wiki/Primaltherapie Avatar – www.avatar.nl Touch for health – www.therapiehulp.nl…

Op haar achtentwintigste ging Marian Mudder voor het eerst in therapie voor haar angsten en depressies. Het hielp haar niet. Integendeel, ze kreeg er juist nieuwe problemen bij. Ze ging op zoek naar een remedie waar ze wel baat bij had. Wat volgde zijn een bonte stoet therapeuten – regulier en alternatief –, een rits workshops en stapels zelfhulpboeken. In Sofasessies fileert Marian elke therapie die ze ooit is aangegaan op een hilarische, hartstochtelijke en schaamteloos eerlijke manier. Wijs geworden door ervaring en zelfstudie legt ze tevens op heldere wijze uit waaróm de therapieën niet hebben gewerkt en wat haar wél heeft geholpen. Sofasessies is een openhartig verhaal over emotioneel herstel. Inspirerend, geestig, herkenbaar, aangrijpend en vooral hoopvol. Vanaf september 2017 speelde Mudder de (gelijknamige) voorstelling Sofasessies in verschillende theaters…