Inhoudsopgave van Editie 4 - 2022 - Maarten!

Maarten: ‘Weten “afgehaakte” Nederlanders wel dat ze zijn afgehaakt?’ De Voogd: ‘Die term hebben medeonderzoeker René Cuperus en ik bedacht, geïnspireerd door het rapport van de commissie-Remkes over de parlementaire democratie uit 2018. Een groot deel van de Nederlandse bevolking ziet zijn belangen niet vertegenwoordigd in de politiek en verliest het vertrouwen in het systeem.’ Maarten: ‘Ben je afgehaakt als je op populistische partijen stemt, of als je sociaal-economisch achterop bent geraakt?’ De Voogd: ‘Allebei. Want die dingen overlappen vaak. Typische buitenstaanderpartijen zoals de PVV, Forum en SP trekken kiezers die veel bezorgder zijn over hun eigen toekomst dan gevestigde partijen zoals VVD, CDA, D66, PvdA en GroenLinks. Maar deze laatste partijen zitten in de instituties, leveren burgemeesters en vormen kabinetten.’ Maarten: ‘De echte onderkant is in Nederland toch betrekkelijk…

Repressie, tewerkstelling in Duitsland en natuurlijk de Jodenvervolging zijn bekende fenomenen uit de jaren 1940-1945, maar veel minder bekend is dat er tal van bestuurlijke hervormingen plaatsvonden. Niet alle, maar wel veel van deze vernieuwingen zijn na de oorlog van kracht gebleven. Om nog wat voorbeelden te noemen: verlenging van de leerplicht, invoering van een verplichte ziekteverzekering en een nieuw politie-uniform. Naar deze hervormingen uit de bezettingstijd is relatief weinig onderzoek gedaan. Loe de Jong legde de secretarissen-generaal langs de traditionele meetlat van goed en fout. Over hun feitelijke werkzaamheden zegt hij heel weinig. Baanbrekend is een reeks artikelen in het blad Binnenlands Bestuur uit 2020. Uit dit onderzoek blijkt dat er tijdens de bezetting tal van vernieuwingen waren die doorwerken tot op de dag van vandaag. Waarom kwamen deze…

Maarten: 'Wat mij in de allereerste plaats opvalt aan deze foto is dat de mensen kennelijk ook hier weer in de rij moeten staan. Als de aard van de huidige tijd in de toekomst wordt beschreven, moet speciale aandacht worden gegeven aan het fenomeen ‘in de rij staan’. Meestal staan we overigens in een virtuele rij: ‘Er zijn nog zeventien wachtenden voor u. Wij doen ons uiterste best u zo spoedig mogelijk te woord te staan. We hebben het erg druk, wellicht kunt u later nog eens bellen.’ En dan daartussendoor de meest gruwelijke muziek denkbaar!'…

Mijn grootouders van moederszijde woonden in De Steeg aan de IJssel. Je kon de rivier vanuit hun huis niet zien, maar een minimaal wandelingetje en de passage van enig struikgewas brachten je naar een stille plek met een prachtig uitzicht over de rivier. We hebben in Nederland twee IJssels, de Hollandse IJssel en de Gelderse IJssel, en het gaat hier over de Gelderse IJssel. In mijn hoofd heb ik een idyllisch beeld van de IJssel, dat wordt bepaald door dat stille uitzicht van mijn jeugdjaren en een wonderschone illustratie van Jan Voerman in het Verkadealbum Onze Groote Rivieren. Het uitzicht in De Steeg bestaat niet meer, zag ik op Google Maps. De rivier is verkort en verlegd, en tussen de oude rivierloop en de nieuwe is een vierbaans autosnelweg aangelegd.…

In de geschiedschrijving is de ‘korte twintigste eeuw’ een bekend concept. De eeuw begint dan met de Eerste Wereldoorlog in 1914 en eindigt met de opheffing van de Sovjet-Unie in 1991. Juist daarom raakte ik al direct gefascineerd door Slouching towards Utopia van Brad DeLong, omdat DeLong werkt met het concept van een ‘lange twintigste eeuw’, dat ik nooit eerder was tegengekomen. Die lange twintigste eeuw begint rond 1870 en eindigt in 2010 of daaromtrent en wordt gekenmerkt door een verbazingwekkende expansie van het industriële productievermogen van de mens. Dat productievermogen is in die bijna anderhalve eeuw 21,5 maal zo groot geworden. In dezelfde periode is het aantal mensen verzesvoudigd. De groei van de productie was zo omvangrijk dat er voor het eerst in de menselijke geschiedenis een einde kon…

Twee dagen voordat Vladimir Poetin in de zomer van 2018 naar Beijing reisde om daar het jaaroverleg van de leiders van de Shanghai Samenwerkingsorganisatie bij te wonen, zond de Chinese staatstelevisie een exclusief interview uit met de Russische president. Toen de interviewer vroeg wat Poetin van Xi vond, volgde er een persoonlijke ontboezeming. De Chinese president, zei Poetin, is de enige wereldleider met wie hij ooit zijn verjaardag had gevierd. Tijdens de G20-top in Bali vijf jaar eerder had Xi een taart voor zijn eenenzestigste verjaardag laten aanrukken. Poetin was blijkbaar alweer vergeten hoe de toenmalige Indonesische president Susilo Bambang Yudhoyono bij die gelegenheid zijn gitaar had gepakt om ‘Happy Birthday’ in te zetten. Na een lange dag van overleg hadden Xi en Poetin tijdens een nazit gezamenlijk over hun…

‘Als je als leerling op de basisschool zit en het gaat allemaal goed, dan ga je niet weg.’ Aan het woord is de directrice en oprichtster van tienerschool Spring High in Amsterdam Nieuw-West. ‘Maar wij hadden het geluk dat het Montessori-aspect van een montessorischool hier in de buurt ouders een beetje tegenviel. Die school viel onder hetzelfde bestuur, en zo kon de bestuurder heel mooi de leerlingen behouden en hun een kans geven op onze nieuwe school.’ Spring High is een school waar kinderen vanaf de basisschoolleeftijd kunnen blijven totdat ze hun middelbareschooldiploma hebben gehaald. Ze werken er volgens het concept van het gepersonaliseerd leren, ook wel zelfregulerend leren geheten. Op Spring High ‘ben je mederegisseur van jouw eigen groei,’ valt te lezen op de website. De school werkt met…