Inhoudsopgave van Editie 1 - 2022 - Maarten!

Op 7 oktober 1949 werd in het door de Sovjet-Unie bezette Oost-Duitsland de Deutsche Demokratische Republik opgericht. Hoewel het in de eerste jaren nog mogelijk was om vrij over de grens naar West-Duitsland te reizen, kwam daar in 1952 verandering in. Grenswachten werden ingesteld en prikkeldraad en versperringen opgeworpen. Zelfs mijnenvelden maakten onderdeel uit van het IJzeren Gordijn. De Oost-Duitse bevolking werd gevangengehouden onder een communistisch bewind van onderdrukking en vervolging. Deze situatie zou blijven bestaan tot aan de Wende en de val van de Berlijnse Muur in 1989. In de voormalige DDR gaan we onder leiding van Willem Melching en Maarten van Rossem op zoek naar overblijfselen en herinneringen uit deze tijd. Daarbij staan de thema’s onderdrukking, oppositie, revolutie en wederopbouw centraal. De reis voert onder meer langs Leipzig,…

Maarten: ‘Wat vindt VNO-NCW van de agenda van het nieuwe kabinet?’ Thijssen: ‘Wij zijn positief over het coalitieakkoord. Er worden grote maatschappelijke vraagstukken bij de kop gepakt: klimaat, stikstof, woningbouw. Er is ook geld voor beschikbaar. Eindelijk, zou je kunnen zeggen. We weten natuurlijk al jaren dat een aantal van dit soort vraagstukken gewoon opgelost moet worden, en dat dat geld gaat kosten.’ Maarten: ‘De overheid heeft het jarenlang laten versukkelen, toch?’ Thijssen: ‘Het is fijn dat het nu wel gaat gebeuren. Er gaat nu ook veel meer geld naar kennis en innovatie. Nederland zat tot nu toe altijd onder de internationaal breed aanvaarde norm van 3 procent van het bbp. Ik zie het coalitieakkoord vooral als een enorme inhaalslag.’ Maarten: ‘Dat was ook wel nodig, want Nederland was een…

In bed, in de keuken, op de wc of in de auto – online gokken kun je overal. Glitterconfetti spat uit mobiele telefoons. ‘Ja, ja, Batavia!’ roept een opgewonden stem. In een andere tvspot wandelen twee meeuwen een magisch casino binnen. Alles is goud wat er blinkt. Ze ontmoeten fotomodel Kim Feenstra, zien een goochelshow van Hans Klok en krijgen een knipoog van Wesley Sneijder. ‘Toto Casino, Toto Casino!’ jubelt een koor. En dan is er nog Andy van der Meijde. Deze ex-profvoetballer was ooit Koning Toto, maar heeft een transfer gemaakt naar concurrent BetCity. Voor een lekker bedrag, zo bekende hij aan De Telegraaf. Voor BetCity – ‘het online platform voor de slimme sportfans’ – maakt Andy nu grappige filmpjes. Het lijkt daarin alsof hij in een casino is,…

Meestal duurt de Tweede Wereldoorlog van 1 september 1939 tot 15 augustus 1945. Dat is niet het geval in het omvangrijke boek Blood and Ruins van Richard Overy. De Britse historicus ziet de oorlog als een imperiaal conflict, dat op 18 september 1931 begon met het Mukden Incident. Daarbij ging het om een kleine explosie – het werk van een Japanse militaire functionaris — die slechts minimale schade veroorzaakte aan een spoorlijn in Mantsjoerije, die in Japans bezit was. De Japanners maakten veel misbaar over het door henzelf veroorzaakte incident, dat volgens hen het werk was van gevaarlijke Chinese opstandelingen. Het leek hun een goede aanleiding om de verovering van Mantsjoerije te starten – het begin van hun imperiale plannen voor China. Japan was de eerste van drie ontevreden naties…

Nederland is een van de misdadigste landen ter wereld, schreef de befaamde Italiaanse misdaadjournalist Roberto Saviano in NRC Handelsblad na de moord op Peter R. de Vries. Hij publiceerde in 2006 een geruchtmakend boek over de Gomorra, de Napolitaanse maffia. Sindsdien wordt hij zwaar beveiligd. Saviano noemt de mocro-maffia van Ridouan Taghi ‘een oppermachtige organisatie’ en Nederland ‘het rottend hart van Europa’. De Italiaan had ons al eerder de les gelezen na de moord op advocaat Derk Wiersum in 2019: ‘Nederland zal eens en voor altijd onder ogen moeten zien dat het heeft besloten een vrijhaven te worden voor de grootste drugshandelaars ter wereld, en een belastingparadijs binnen Europa. (…) Nederland is een land vol maffia’s, witwaspraktijken en misdaad,’ zei hij tegen Het Parool. Aan EenVandaag vertelde hij vorig jaar…

Stikstof behoort tot de onschuldigste stoffen ter wereld. Het is overal, maar mens noch dier heeft er last van. Dag en nacht ademen we het in en uit. We vriezen er eicellen mee in en halen er wratten mee weg. De Ieren stoppen het in hun stout, waardoor het schuim lijkt op slagroom, die prachtig afsteekt tegen het zwarte bier. Kortom, van stikstof valt niets te vrezen. Maar dat zou je niet denken wanneer je het nieuws volgt. Daarin doet stikstof zich voor als het hoofd van Medusa waar talloze problemen omheen kronkelen. Door stikstof holt de biodiversiteit net zo hard achteruit als de toegestane maximumsnelheid. Vliegen en vlees eten vereisen straks naast een CO2-budget ook nog eens een stikstofpas. Vanwege stikstof zieltogen de natuur en onze vrijheid. Het verschil…

V anwege een verbouwing van mijn woning heb ik onlangs drie weken in een ruim beglaasd appartement gewoond dat uitzicht bood op het punt waar het Merwedekanaal zich bij het Amsterdam-Rijnkanaal voegt. Simpel naar buiten kijken bood interessante informatie. Op het Merwede-kanaal was vrijwel niets te doen; hoogstens ligt er hier en daar een langzaam stervende plezierboot aangemeerd. Het Amsterdam-Rijnkanaal wordt echter zeer druk bevaren. Volgens Wikipedia is het het drukst bevaren kanaal ter wereld. Ik heb geen idee of dat waar is, want ik heb de ervaring dat de koortsachtige activiteiten in China vaak worden weggelaten uit dergelijke mededelingen. Fascinerend was ook het soort schepen dat het kanaal frequenteerde. Tot mijn verbazing was het transport van fossiele brandstoffen een van de allerbelangrijkste activiteiten van de passerende binnenvaart. Terwijl je…

Een buitengewoon onaangenaam land Amerika ziet zichzelf graag als een buitengewoon land, als exceptioneel. Dat gebeurt meestal in de context van de Verenigde Staten als voorbeeld voor de wereld: een uitzonderlijk goed en beschaafd land, dat positieve vibes uitstraalt. Het is een verhaal dat Amerikanen elkaar vertellen. Iedereen die dit credo niet luid genoeg bevestigt, wordt bekritiseerd. Het is een vorm van whistling in the dark – jezelf moed inpraten – want de werkelijkheid ziet er steeds treuriger uit. De VS zijn inderdaad buitengewoon en uitzonderlijk, maar juist in hun afwijking van wat elders in de beschaafde wereld gebruikelijk is. Neem de curieuze liefde voor wapens. In Amerika circuleren meer wapens dan er mensen wonen. Die worden ook gebruikt. Geen enkel westers land kent zoveel doden door wapengeweld als de…

Het Midden-Oosten heeft olie, China heeft zeldzame aardmetalen,’ zei de toen al gepensioneerde Deng Xiaoping in 1992 in een toespraak tijdens een tour door de welvarende kustprovincies van China. De woorden van de voormalige Chinese president verraden een vooruitziende blik. De positie die olie had in de twintigste eeuw, lijkt in deze eeuw overgenomen te worden door zeldzame aardmetalen: grondstoffen zo cruciaal dat ze een machtige geopolitieke troefkaart zijn, een stok om mee te slaan op het wereldtoneel. Zeldzame aardmetalen zijn een groep van zo’n zeventien scheikundige elementen met wonderlijke namen als neodymium, europium, thulium, ytterbium en samarium. Ze zijn onmisbaar bij de vervaardiging van een scala aan eindproducten en onderdelen: halfgeleiders, batterijen, magneten, smartphones, zonnepanelen, windturbines en tractiemotoren voor elektrische auto’s bijvoorbeeld. Zonder zeldzame aardmetalen geen energietransitie. Ook de…

Het nieuwe kabinet heeft de rem gezet op de stijging van de zorgkosten. Dit jaar geven we 88,4 miljard uit aan zorg, in 2025 zal dat zijn opgelopen tot 93,1 miljard euro. Dat is meer dan de begrotingen van Onderwijs, Defensie en Justitie en Veiligheid bij elkaar. De oppositiepartijen hebben laten weten dat ze het in deze tijd van corona onverantwoord vinden om te korten op gezondheidszorg. Wat vindt u ervan? ‘Het is duidelijk dat er iets moet gebeuren. De zorgkosten stijgen al decennialang. Begin jaren zeventig bedroegen de kosten om en nabij de 8 à 9 procent van het bruto binnenlands product, en nu zitten we op 14 à 15 procent. En ze stijgen gewoon door. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) kwam afgelopen najaar met het rapport…

Mijn afkeer begint al met de onaangename aspecten van de fysieke reis. Ik denk daarbij allereerst aan luchthavens en vliegverkeer. Schiphol werd vroeger nog weleens gekozen tot de beste luchthaven van Europa, maar dat was vroeger. Nu is het er meestal een overvolle chaos, met onduidelijke aanwijzingen, waarvoor je vaak honderden meters moet lopen. Dat is voor de bejaarde met bagage geen genoegen. Bij dat alles loop je in het vliegverkeer altijd het risico dat je vlucht op het laatste moment wordt gecanceld. Wie niet eerste klas vliegt, zit vervolgens in het vliegtuig slechter dan in de stadsbus, maar in de stadsbus gaat het maar om enkele minuten. Je komt ten slotte gebroken aan op je bestemming. Daar stortregent het en is geen taxi te vinden. Het hotel valt tegen…