Inhoudsopgave van Editie 3 - 2020 - Maarten!

Eerlijk gezegd zag ik ertegen op dit artikel te moeten schrijven. Ik heb de afgelopen jaren geprobeerd een zekere afstand te bewaren tot het even zonderlinge als beschamende Trump-theater dat de Amerikaanse politiek zo volledig domineert. Nu moest ik tegen mijn zin een paar serieuze boeken lezen over de man. Vooraf was ik nog bereid te veronderstellen dat er hier en daar iets positiefs over de president te zeggen viel. Maar dat bleek niet het geval, en het is allemaal nog veel erger dan ik had gedacht: de incompetentie, de zelfoverschatting, de verbijsterende onkunde, de eindeloze leugens, de gewetenloosheid en de verbazingwekkende wreedheid waarmee hij een deel van zijn medewerkers behandelde. Trumps hele leven is in velerlei opzicht een leugen. Hij is altijd een opschepper geweest, een onzekere maar gewetenloze,…

Booking.com was de lieveling van ondernemend Nederland. Geert-Jan Bruinsma richtte het bedrijf op in 1996, toen hij net was afgestudeerd als technisch bedrijfskundige in Twente. De start-up is intussen uitgegroeid tot een multinationaal concern, wereldmarktleider in online hotelboekingen. Booking.com geldt al jaren als grootste tech-succes van Nederland. In Amsterdam heeft het meer dan 5500 personeelsleden. Mondiaal telt het concern 18.000 medewerkers in zeventig landen. Zelfs premier Mark Rutte sprak tijdens een vragenuurtje in de Tweede Kamer, krap twee jaar geleden, zijn waardering uit voor het bedrijf. Booking moet wel ‘op een beetje prettige regelgeving’ vanuit Den Haag kunnen rekenen, zei de premier over het bedrijf, dat een nieuw hoofdkantoor aan het IJ bouwt in Amsterdam. De premier is er veel aan gelegen het vestigingsklimaat aantrekkelijk te houden voor multinationals. De…

Rechts heeft geen idee en links maakt zich alleen druk over symptomen Het neoliberalisme is een veelgenoemde zondebok voor allerlei problemen. Toch is het een moeilijk te vangen containerbegrip. De term laat zich het best omschrijven als een heilig geloof in de werking van vrije markten. Dat geloof werd in de jaren tachtig dominant, toen Ronald Reagan president van de Verenigde Staten was en Margaret Thatcher premier van het Verenigd Koninkrijk. In Nederland begon CDA-premier Ruud Lubbers met een neoliberaal beleid. Van zorg en onderwijs tot openbaar vervoer: alles moest aan de markt worden overgelaten. Het was een kwestie van privatiseren. Een kleine overheid moest liefst zo bedrijfsmatig mogelijk opereren. De aanval op de collectieve voorzieningen en de verzorgingsstaat was ingezet. Vrijhandel en deregulering werden het nieuwe credo. De afgelopen…

Maarten: ‘Ik heb sterk het vermoeden dat de Gouden Koets nooit meer terugkomt. De herstelwerkzaamheden duren frappant lang. De deurpanelen waarop zogeheten inlanders van de voormalige koloniën zijn afgebeeld, die met geschenken hun diepe dankbaarheid aan Nederland betuigen, worden in deze tijd zó politiek incorrect gevonden, dat het hele geval linea recta naar het koetsenmuseum kan. Ik zal er niet rouwig om zijn. Niet vanwege die panelen, maar omdat ik niet bijster veel op heb met het uiterlijk vertoon van ons Koningshuis. Is Prinsjesdag het feest van de democratie? Integendeel: een feestje van de monarchie. Het is ondemocratisch dat de regeringsverklaring – overigens in een abominabele stijl – wordt voorgelezen door het staatshoofd. Laat Rutte dat zelf doen, in de Tweede Kamer.’…

Maarten: ‘Toen in 2018 uw rapport over de disfunctionerende Hongaarse rechtsstaat werd aangenomen, maakte de Hongaarse regering u doelwit van een mediahetze. Hebt u daar nu nog veel last van?’ Sargentini: ‘Inmiddels gaat het wel weer. Maar toen Boedapest die campagne tegen mij begon in de kranten en op televisie, liep ik persoonlijk risico. Iedereen in Hongarije wist hoe ik eruitzag. Mijn portret stond op paginagrote overheidsad-vertenties in de krant naast die van Guy Verhofstadt en George Soros – als drie vijanden van het volk.’ Maarten: ‘Orbán was toch zelf ooit een protegé van Soros?’ Sargentini: ‘Hij heeft zijn opleiding in Oxford door Soros betaald gekregen. Zoltán Kovács, Orbáns minister voor Informatie – het is altijd interessant als een land zo’n ministerspost heeft – is afgestudeerd aan de Centraal-Europese Universiteit…

Terwijl op aarde een coronacrisis heerst, een racismedebat woedt en een Amerikaanse president mensen het bloed onder de nagels vandaan haalt, kolkt de kosmos boven ons hoofd vrolijk verder zonder zich van dit alles iets aan te trekken. Het heelal dijt nog altijd met een duizelingwekkende snelheid uit, kolossen van sterren botsen met zo’n kracht op elkaar dat de ruimte zélf ervan gaat trillen, en op verre planeten zweven moleculen in de lucht die kunnen duiden op leven. Daarbij vergeleken is dat gedoe op aarde maar klein bier. Verre gebeurtenissen in het heelal halen zelden het achtuurjournaal. Maar twee recente ontdekkingen belandden wel in de belangrijkste nieuwsbulletins. In 2016 werd bekend dat wetenschappers voor het eerst ruimtetrillingen hadden gemeten: zwaartekrachtsgolven. En in 2019 trakteerden onderzoekers de wereld op de eerste…

‘De nieuwe generatie dictators pakt het slim aan,’ zo betoogde Maarten! begin 2016. Klassieke dictators, zoals Stalin en Mao, regeerden met grof geweld en maakten tientallen miljoenen slachtoffers. Ook de rechtse junta’s in Latijns-Amerika martelden en vermoordden in de jaren zeventig en tachtig tienduizenden burgers. Moderne dictators, zoals Vladimir Poetin, Viktor Orban en Recep Tayyip Erdoǧan vermommen zich als democraten. Burgers mogen op verschillende partijen stemmen en kiezen uit diverse kranten en tvstations. Uiteindelijk heeft de sterke man het voor het zeggen, maar er is enige speelruimte. Er is zeker repressie, maar zonder concentratiekampen of voetbalstadions met duizenden gevangenen. De moderne dictator heeft geleerd van de fouten van zijn brute voorgangers: je kunt de zakelijke en intellectuele elite van een land beter voor je laten werken dan dat je ze…

Wie goed oplet, heeft het misschien al gemerkt: de verzorgingsstaat als ideaal beleeft een voorzichtige revival. Nadat dit systeem decennialang was verketterd, nam Lodewijk Asscher het er onlangs publiekelijk voor op. Dat deed hij nadat oudpremier Willem Drees was geschrapt uit de Canon van Nederland om plaats te maken voor KVP-minister Marga Klompé. ‘Grondlegger verzorgingsstaat moet je niet schrappen. Bron van trots in NL geschiedenis: bestaanszekerheid voor iedereen,’ tweette de PvdA-leider. En dat deed hij natuurlijk niet zomaar. Want, zoals zijn partijgenoot Felix Rottenberg het noemt, politici zijn ‘de butlers van de tijdgeest’. In 2013 werd de verzorgingsstaat door koning Willem-Alexander in de troonrede nog zo goed als doodverklaard. Dat deed hij namens een VVD-PvdA-regering, waarin ook Asscher zitting had, en die had bedacht de verzorgingsstaat te vervangen door een…

Dat was schrikken, in augustus 2019. De Amerikaanse documentairemaker Michael Moore genoot wereldfaam vanwege zijn ongezouten films tegen onder meer de vuurwapenlobby en de farmasector. Niemand twijfelde eraan dat Moores hart links klopte. En toen bracht hij, samen met Jeff Gibbs, Planet of the Humans uit. In deze documentaire wordt de vloer aangeveegd met groene energie. Biomassa, zon en wind: ze zouden geen van alle deugen. Ze zouden inefficiënt zijn en een groot beslag leggen op – vaak zeldzame – natuurlijke bronnen. Daar komt bij, aldus Gibbs en Moore, dat de beweging voor hernieuwbare energie allang is geïnfiltreerd door het grote bedrijfsleven, dat het als een rookgordijn gebruikt om de eigen milieuverwoestende activiteiten aan het zicht te onttrekken. De docu sloeg in als een bom. Dit was een frontale aanval…