Inhoudsopgave van Editie 4 - 2024 - Libelle Special

Omdat we in de stad wonen, hebben we veel steen om ons heen. Voor het huis staat nog net een gemeentelijk bloesemboompje, maar dat is het wel. Deze vroegbloeier is altijd een fijne voorbode van de lente. Ons buurtboompje zit inmiddels vol knoppen, binnenkort zitten we met onze neus boven op de mooiste bloesem. Onze achtertuin laat zich het best omschrijven als De Verzakkende Stadstuin. Dat vereist wat uitleg misschien. Aan deze kant van het huis ligt het straatniveau bijna anderhalve meter lager. Als je de tuin ingaat, stap je een halve meter naar beneden en het tweede deel ligt nog een halve meter lager. Vanuit de tuin sta je ook niet direct op straat, want ook daar is een hoogteverschil. En omdat elk jaar het geheel een beetje indikt,…

“Ik hou van een beetje strak, maar wel weelderig beplant met bijzondere soorten” Eigenlijk was het niet de bedoeling dat we ooit ‘open tuin’ zouden houden, met bezoekers van over de hele wereld”, vertelt Elly. “Dat is zomaar ontstaan, toen we na ons pensioen volop in de tuin konden werken en we in 2010 voor het eerst een tuin vol bollen hadden. Nu planten we er elk jaar wel vier- à vijfduizend bij. Eerst mengen we de kleuren in de kruiwagen. Daarna strooien we de bollen uit en worden ze door Jan – op de knieën, en met de hand – geplant.” Heerlijk geurende narcissen ‘Starlight Sensation’ en witte meerbloemige soortgenoten, tulpen met opvallende franjes en paars gevlekte kievitsbloemen; vanaf maart is het hier een groot pop-upfeest van bolsoorten die…

Voorkomen is beter dan verrast worden. Dus loop vooral dagelijks speurend een rondje door de tuin. Zie je een verkleuring, gaatjes of vlekken in de frisgroene blaadjes of zijn ze helemaal verdwenen? Dan kan dat het begin zijn van een plaag. Soms is wegknippen de oplossing, soms verdwijnt het vanzelf of moet je de plant een handje helpen. Schimmels en virussen kunnen planten aanvallen, net als insecten en andere dieren. Schimmels leven óp het blad. Het blad krijgt zwarte vlekken (sterroetdauw bij rozen, inktvlekken bij een esdoorn) of lijkt bedekt met een laagje meel (meeldauw). De sporen worden vervoerd door wind, water en dieren. Na een regenperiode zie je meer schimmels, vooral op blad dat niet snel opdroogt. Virussen zitten in het blad of de stengel. Gezonde planten zijn er…

Tegenwoordig mag-ie dan overal oppoppen, bosrank – de Nederlandse naam van clematis – is oorspronkelijk een bosbewoner. Dat zegt veel over z’n favoriete standplaats: koel, met schaduw op de wortels en zon op bloeihoogte. Over de hele wereld groeit hij en alleen de sterkte soorten zijn geselecteerd voor onze tuinen. Deze krachtpatser trekt zich met rankende bladstelen omhoog. De stelen draaien zich als een kurkentrekker vast in een klimhulp, die hem helpt op te groeien naar de hoogte waar jij hem naartoe leidt. Dat is algauw een meter of twee, drie, met uitschieters naar wel zes meter. Door de hoogte te benutten, maak je optimaal gebruik van de ruimte. Deze knapperd zet het op een klimmen in een hogere plant of boom VAN ONDER TOT BOVEN Clematis staat graag met…

Met unieke kleuren als zacht koper, soort-van-blauwig, net-niet-geel Rachel: “Op het eerste oog doet deze tuin romantisch aan, maar het is juist een stevig ontwerp. De ontwerper liet duidelijk omzoomde borders los, en werkte met duurzame materialen, uitgesproken donkere bloemvormen en droogte-tolerante beplanting.” BEPLANTINGSLIJST Aeonium (Aeonium arboreum ‘Velour’) H: 100 cm. Zon. Vetplant op steeltjes die ’s zomers een focuspunt in de border vormt. Houdt niet van kou en nattigheid, in de winter moet ’ie naar binnen. Grote engelwortel (Angelica archangelica) H: 150 cm. Zon/halfschaduw. Indrukwekkend uitroepteken voor in de border. Bloeit met grote schermen waar bijen dol op zijn. Tweejarig, en zaait zichzelf bescheiden uit. Tuinmelde (Atriplex hortensis var. rubra) H: 100 cm. Zon. Een rechtopstaande eenjarige plant met driehoekige bladeren die als ze jong zijn gegeten kunnen worden…

AAN DE SLAG TWEE KEER ZO HANDIG: SLANGHANGPLEK ÉN GEREEDSCHAP-GARDEROBE TUINSLANGHOUDER MET SCHAP Opgerold staat netjes, en met deze tuinslanghouder doe je dat ook nog eens heel decoratief. Op de schappen stal je tijdens het tuinieren alles wat je makkelijk voor het grijpen wil houden, van opbindtouw en snoeischaar tot tuinhandschoenen. Dit heb je nodig: Ovale of ronde teil of emmer, bijv. zinken teil € 24,95 (hornbach.nl) • stevig karton voor de mal • potlood of stift • planken van (rest) hout of plaatmateriaal, bijv. schaaldeel 2x15/25x240 cm € 10,39 (gamma.nl) • decoupeerzaag • schuurpapier • boor • schroeven, voor plaat bijv. spaanplaatschroef 4x30 bolkop pak à 200 € 4,55 (hornbach.nl) • optioneel: verf of beits, bijv. Tenco douglas beits blank 1 liter € 19,95 (hornbach.nl) • optioneel: kwast…

“Ik ben zo’n beetje tussen de bloemkolen geboren, daarom is tuinieren voor mij vanzelfsprekend. Dat komt door mijn tuinheld, mijn grootvader, die me van jongs af aan meenam, de tuin in. Elke plant was met hem verbonden. Toen hij overleed, was het te pijnlijk zonder hem aan de slag te gaan. Het duurde een jaar voordat ik de moed had verzameld om de inmiddels overwoekerde tuin aan te pakken. In die periode begon ik aan een tuinbouwopleiding en ging aan de slag met tomatenplanten. Niet wetende dat de vrucht mijn leven zou veranderen.” OP SLAG VERLIEFD “Op een van de laatste tuinmarkten van dat seizoen ontmoette ik een bevlogen tuinier, die zeker vijftig verschillende tomatenvariëteiten had uitgestald. Niet rood en rond zoals mijn tomaatjes, maar roze, geel, paars en in…

Plaatselijk buitje Chantepleure is een hedendaagse versie van een middeleeuwse gieter. Het terracotta model is handgemaakt in Frankrijk en verkrijgbaar in 3 aardetinten. Dompel ’m onder in regenwater en sluit de bovenkant af met een vinger. Zodra je deze optilt, sproeit het water door de gaatjes aan de onderkant. € 73,- (bacsac.com) PAARTIJD Met dit potje memory leer je spelenderwijs de vogels in je tuin (her)kennen. € 29,50 per stuk (ikonic.shop) POING, POING, POING... Leuk in het park en de tuin, op de camping en het strand: Roundnet. Een snel, simpel spel met een kleine bal en stuiterend speelveld. € 179,- (manufactum.nl) HIEP HIEP Het Nederlandse merk Capi Europe, bekend van designbloempotten en gieters, draagt sinds 2023 het keurmerk B Corp. En dat is enkel weggelegd voor sociale bedrijven die…

Van alle vlas ter wereld groeit 85% in Nederland, België en Frankrijk Zoals wel vaker lag Alicja Cwikla op een dag op de bank even te relaxen onder een deken. Ze bekeek het label van de deken eens goed en verwonderde zich over de ingrediënten die daarop stonden. “Ik vond het ineens heel gek dat ik niet wist hoe zo’n product wordt gemaakt, terwijl ik het elke dag gebruik. Na wat onderzoek kwam ik erachter dat de stof was samengesteld uit elementen waarin ook plastic zat.” Tijdens deze zoektocht, inmiddels vier jaar geleden, kwam Alicja erachter dat linnen een natuurlijk alternatief is en dat deze stof wordt gemaakt van de vlasplant. Ze belde rond naar een aantal leveranciers van linnen en twee weken later stond ze op een Zeeuws weiland…

“Kikkers, salamanders, egels en vogels, alle beesten zijn dol op onze tuin” De serre of ‘indoorkas’ van Harm en Heleen ligt naast de entree van hun huis; vanuit de gang stappen ze zo de plantenweelde binnen. Veel kuipplanten die er overwinteren, zoals het citroenboompje, Abutilon, salvia en engelentrompet, worden in april weer buiten gezet. De soorten die geen graadje vorst verdragen, mogen pas na ijsheiligen – half mei – de tuin in. Elk voorjaar is het een complete verhuizing, maar volgens Heleen is dat het wel waard, want met honderdvijftig kuipplanten kun je leuk spelen. Buiten begint de bloemenpracht al bij de voordeur. Hun weelderige tuin van 1200 m2 in Leeuwarden staat vol niet-alledaagse planten en heesters die zelfs in de winter bloeien. Harm: “De papierstruik kan goed tegen vorst…

Vorig jaar mislukte mijn tuin. Mei was nog niet voorbij of een horde rozenbladwespen had alle bladeren van de roos al tot shagjes gerold. Bladluizen zaten als dronken stamgasten de knoppen leeg te zuigen, de meeste eenjarigen werden net boven hun enkels afgevreten door de slakken, en een houtduif ging met haar dikke reet boven op de overgebleven zaailingen zitten. In juli danste storm Poly een uitbundige flamenco door de tuin. Ze stampte op mijn boerenkoolplantjes, mepte alle bloemen uit de clematis, riep heel hard ‘olé!’ en liet mijn tuin achter als een dansvloer met platgetrapte slingers en natte confetti. Ik deed een vage poging om wat dingen op te binden en aan te vullen, maar eigenlijk was wel duidelijk dat tuinseizoen 2023 voorbij was. Helemaal toen we drie weken…

ELLEN “Aan de rafelranden van de tuin komt veel wild langs” Wat begon als bescheiden voedseltuin is uitgegroeid tot een groot succes in de regio Doetinchem. Stadsboerin Ellen Willems laat bezoekers van haar ‘groene huiskamer’ met elkaar in contact komen door samen te kweken en te oogsten. Hoe ben je stadsboerin geworden? “Ik ben graag buiten en in verbinding met de natuur. Naast mijn werk als stadsboerin ben ik journalist voor de Gelderlander. Ik schrijf onder meer over voedsel en klimaatsverandering. Voordat ik stadsboerin werd, had ik al een moestuin waar ik graag mijn kennis en informatie deelde. Voor mij is dat vanzelfsprekend, maar dat geldt niet voor iedereen. Ik denk dat tuinieren en in de natuur zijn mensen veel kan brengen, dat wilde ik graag delen met anderen. Toen…

“Door de beplanting lijkt de tuin te dansen” Verrassend hoe het kan lopen. Helma (61) en Matthé (85) namen afscheid van hun prachtige tuin in Schalkwijk, omdat ze iets kleiners zochten. Ze vonden hun huis én tuin te groot. Uiteindelijk kochten ze vijf jaar geleden in Ternaard een Friese pastoriewoning met een tuin van 3800 m2. “Het bloed kruipt waar het niet gaan kan”, lacht Helma. Oorspronkelijk tekende Gerrit Vlaskamp het ontwerp van de tuin. Hij was eind negentiende eeuw beroemd om zijn landschapstuinen in Noord-Nederland. Helaas was daar nog weinig van terug te vinden; ze troffen de boel nogal verwaarloosd aan. Dat had dan wel weer z’n voordeel, zo konden ze met een schone lei beginnen. “We konden niet wachten om de tuin nieuw leven in te blazen. Inmiddels…

JAAA, WE MOGEN WEER! LA-DIE-LA LENTE!…

TIJD VOOR DE GROTE VOORJAAR-STUINTAAK…

Van ’t padje Minder gedoe na regen- en tropische dagen, meer leven: een groen(er) tuinpad heeft volop voordelen. EEN ZAK APART Pokon Waterproof Bodembedekker draagt bij aan een goede waterhuishouding in de tuin. Houtvezel houdt water vast om het later af te geven aan het groen. Het houdt bovendien de groei van onkruid tegen. € 13,95 (pokon.nl) GROENSTROOK Tuintegels naadloos laten aansluiten is passé. Liever laat je ruimte voor groene hotspots. Zo creëer je plekken waar regenwater moeiteloos de grond in kan zakken. Bodemschatten Wil je een pad met stapstenen leven inblazen? Sprinklr heeft een kant-en-klaar pakket met een mix van 3 laagblijvende bodembedekkers, kruipend zenegroen, goudaardbei en maagdenpalm. Stuk voor stuk biologisch gekweekt, vast en winterhard. € 43,96 (sprinklr.co) STAPPENPLAN De vorm is organisch, het materiaal man-made: stapstenen van…

IN BAK, VAK OF ONDER DAK; BERGPLEK ZAT…

BASISPRINCIPES GEMAKSTUINIEREN Zo pak je het aan… • Spit de grond niet om, daarmee verstoor je het belangrijke bodemleven. • Gebruik alleen natuurlijke (biologisch organische) meststoffen. Dan ontwikkelen planten zich geleidelijk en sterk, net als in de natuur. • Koop biologisch gekweekte planten, die zijn veel sterker dan planten die met kunstmest zijn grootgebracht. Door kunstmest groeien planten in korte tijd veel te snel op; een recept voor zwakke ‘plofplanten’. • Doe inspiratie op in de natuur, daar zie je prachtige plantcombinaties. Hoe groter de variatie, des te sterker de populatie én de biodiversiteit. • Voer de regie over al het groen. Zonder regie nemen de sterkste soorten en onkruid de tuin over. MAKKELIJKE LEUKERD Dat is met afstand de klaproos. Een heerlijke inheemse roos, die zich op een open,…