Inhoudsopgave van Editie 7 - 2022 - Libelle Special

Als Fridtjof en zijn vrouw Martje een bepaalde groente willen eten, trekken ze die vlak voor het koken zo uit hun eigen tuin. Verser kan niet, aldus de trotse eigenaar. De voornaamste reden dat hij groente is gaan kweken, is dat hij wil weten wat ze eten. En het is veel lekkerder dan uit een winkel, natuurlijk. De tuin hoeft niet zo groot te zijn als die van Fridtjof, als je ook eens wil experimenteren. Begin gewoon met een tomaten-plant in een pot. Het hoeft ook niet meteen te lukken, maar iets planten, zien groeien en oogsten betekent volgens veel moestuinierders volmaakt geluk. Wie het wat groter wil aanpakken, kan beginnen met boontjes. Die zijn er in alle soorten en maten én groeien er vrolijk op los. Elke boonsoort bloeit…

Casper Boot (1978) is mede-eigenaar van Ontwerpbureau Zilverblauw, natuurgids, vogelaar en gemeenteraadslid voor een groene partij. Zijn verwaarloosde tuin toverde hij eigenhandig om tot een waar paradijs. Je nieuwe boek heet dan ook Je eigen paradijs. Vertel! “Het boek is gevuld met praktische tips, verrassende ideeën en laagdrempelige projecten – stuk voor stuk bedoeld om jou te helpen bij het groener maken van je tuin. Tegel voor tegel herover je de tuin en zet je de eerste stap naar een koel paradijs.” Ook met een (kleine) tuin? “Het formaat van de tuin maakt echt niet uit. En je kunt het stap voor stap aanpakken. Begin bijvoorbeeld met het weghalen van wat tegels of leg een vijver aan, plant fruitbomen of zaai wilde bloemen in. Alle beetjes helpen en alle tuinen…

Deze planten zijn vrij makkelijk zelf te kweken én het zijn fijne ingrediënten voor zelfgemaakte thee. Trek er thee van of meng ze met (een zakje) kant-en-klare thee. ✤ Munt ✤ Goudsbloem ✤ Citroenmelisse ✤ Citroenverbena* ✤ Tijm ✤ Salie ✤ Korenbloem ✤ Oost-Indische kers * Kweek deze in een pot, omdat de plant niet winterhard is.…

“Als ik in de tuin werk, voel ik me vrij” Bijna twintig jaar geleden graasden er schapen op het stuk grond waar nu een weelderige bloementuin met vele soorten rozen groeit. Martje van den Bosch steekt, samen met partner Fridtjof, vele uren werk én liefde in hun gigantische tuin in het Brabantse Demen. Wie onder de loof-gang met maar liefst 88 klimrozen loopt, belandt direct in sprookjesachtige sferen. Zonder twijfel is deze veertig meter lange rozenberceau de eyecatcher in Martjes op kleur ingedeelde tuin. Met daaromheen de aangrenzende tuinkamers – alle omheind door flinke beukenhagen. “In het midden tegen de berceau staan witte rozen”, vertelt Martje. “Loop je naar het zuiden, dan tref je roze, donker-roze, rood, donkerrood. In noordelijke richting geel, zachtgeel, donkergeel, oranje en donkerrood. De gedeelten van…

BLOKJES OP SMAAK Koriander, basilicum, dille, peterselie, salie en bieslook zijn zachte kruiden die – voor het behoud van hun smaak – beter ingevroren dan gedroogd kunnen worden. Wanneer de fijngesneden blaadjes in water worden ingevroren, zijn ze als kruidige ijsklontjes direct te gebruiken in soepen, sauzen en andere gerechten. Verse kruiden die in olijfolie de vriezer ingaan, leveren smaakvolle blokjes op die zo hup, de pan in kunnen om er vlees, vis en groenten mee te bakken. VERSE KRUIDEN DROGEN In de magnetron: verwijder de takjes en leg de blaadjes gespreid, zonder dat ze elkaar raken, op een stuk keukenpapier. Bedek ze met een tweede velletje keukenpapier en laat de kruiden drie minuten drogen in de magnetron op 600 Watt. In een heteluchtoven: verwarm de oven voor op…

Grafisch pastel 1 Bistro metalen ligstoel € 469,- (Fermob via flinders.nl) 2 Sierkussen Sverre € 29,95 (wehkamp.nl) 3 King outdoor tuinkussen Blossom € 55,- (fatboy.com) 4 Max Beam bijzettafel amber € 254,- (Kartell via flinders.nl) 5 Bloempot voor binnen 22 cm € 43,75,- (Serax via bijenkorf.nl) 6 Poef Jackie lichtblauw & oranje € 299,- (palais.com) 7 HKliving Earthenware bijzettafel € 279,- (fonq.nl) 8 Loungefauteuil Bahia van kunststof vlechtwerk € 149,- (westwingnow.nl) 9 Outdoor zitzak Korfu € 199,- (westwing.nl) 10 Bistrotafel eucalyptus groen € 79,- (casashops.com) 11 Newton platgeweven vloerkleed van duurzame materialen 160x30 cm € 325,- (made.com) 12 Outdoor rocking chair € 588,- (fatboy.com) Golfslag of rechte lijn 1 Outdoor bijzettafel grijs beton € 276,25 (Housedoctor via wonenmetlef.nl) 2 HKliving parasol floral energy € 369,- (HKLiving via wonenmetlef.nl) 3 Palissade…

“De beste tijd om nieuwe planten in de grond te zetten is het najaar” Proef dit eens en ruik hier eens aan!”, Evert plukt de dieppaarse, rozerode blaadjes van de limoenklaver om te proeven. En inderdaad, de smaak is verrassend fris en met niets anders te vergelijken. Een rondje langs de ruim tweehonderd soorten kruidenplanten is een ontdekkingstocht. Naast bekende en gangbare soorten die iedereen weleens in de keuken gebruikt, staan er talloze onbekende kruiden. Sandra: “Veel mensen hebben nog nooit gehoord van colakruid, maar als je dit over het eten snippert, wordt elk moeilijk etend kind enthousiast. We kweken ook allerlei muntsoorten, zoals deze chocolademunt. Voeg enkele gekneusde blaadjes aan de koffie toe en je krijgt een heel speciale en verfijnde smaak.” NA WINTER KOMT GROEI Enthousiasme en eerlijk…

Van mei tot augustus vormen de van onder naar boven bloeiende aren vrolijke fakkels in de tuin. Lupine kwam in de eerste helft van de 19e eeuw als tuinplant vanuit Noord-Amerika naar Europa. En is sindsdien een blijvertje. Omdat hij zo mooi is als ’s morgens de dauwdruppels midden in het lichtbehaarde blad blijven liggen. Bijen en vlinders komen op de zoete, kruidige geur af van de vrolijk gekleurde bloemen. Het is een vaste plant, die je regelmatig moet verjongen door te stekken of te zaaien. Lupine komt van ‘lupo’, wolf, omdat de wollige peulen grijsbehaard zijn zoals een wolvenvacht ZAAIEN, ZO DOE JE DAT ✤ Week de zaden uit de peul een paar uur voor in een bodempje water. ✤ Leg ze met de navel naar beneden in een…

1 Plantenhouderset € 32,99 (westwingnow.nl) 2 Nature klimrek voor regenpijp € 18,99 (intratuin.nl) 3 Obelisk piramide 2 m € 349,-(tuinartikelen.nu) 4 HEMP touw en schaar € 7,95 (casashops.com) 5 Nature plantenstok kokos € 5,49 (intratuin.nl) 6 Basil tuinkoord groen € 1,95 (casashops.com) 7 Nature kokostouw groen € 5,79 (intratuin.nl) 8 Tuintouw jute naturel € 1,95 (dille-kamille.nl) 9 Klimrek Gertrude € 37,99 (westwingnow.nl) 10 Honeycomb Wall Trellis € 89,90 (manufactum.com) 11 Wandrek metaal zwart € 16,95 (dille-kamille.nl) 12 Tuinschaar € 19,90 (manufactum.nl) 13 Plantenklimrek hardhout Almendrillo FSC € 16,95 (hornbach.nl) 14 Nature klimrek FSC hout € 8,99 (intratuin. nl) 15 Mega Collections rozenboog met motief zwart € 57,99 (intratuin.nl) 16 VidaXL tuinbank met pergola 130 cm van bamboe € 191,99 (fonq.nl) 17 Nature bamboestok gebogen € 7,29 (intratuin.nl) 18 Zwart metalen…

Zelfoogsttuin Moestuin Leyduin is onderdeel van buitenplaats Leyduin tussen Heemstede en Vogelenzang. De tuin wordt omgeven door een muur en historische gebouwen die in de loop der jaren in verval waren geraakt. Twaalf jaar geleden nam een groep mensen uit de omgeving het initiatief om de tuinderij weer tot leven te brengen. Gebouwen en muur zijn gerestaureerd, de overwoekerde grond is tot vruchtbare aarde omgetoverd en er zijn bomen geplant (onder andere leifruit langs de muren, appelbomen en een windsingel). Tuinders Marja Dijkzeul en Marga Verheije krijgen hulp van stagiairs en vele vrijwilligers. Wekelijks komen er zo’n 280 deelnemers oogsten. Zij hebben een oogstaandeel waarmee het voortbestaan van de tuinderij en de beloning voor de tuinders gegarandeerd is. Meer info op moestuinleyduin.nl…

“IK WIL MENSEN DE SCHOONHEID VAN DE NATUUR LATEN ZIEN” ANNE “Bloemschikken is zo veel meer dan een vaas met een boeket” Je kunt wel zeggen dat floral artist Anne van Midden bloemschikken tot kunst heeft verheven. Sinds haar werk voor bruiloften stil kwam te liggen vanwege de lockdowns, geeft ze online les aan een community van hobbyisten en professionals wereldwijd. Waarom koos je voor bloemen? “Na veel stylingopdrachten en bruiloften kwam ik bij bloemen terecht. Die hebben me niet meer losgelaten, het was alsof ze zeiden: wij zijn hier, wen er maar aan, wij gaan nergens heen. Het ging me heel gemakkelijk af. Ik was niet zo van nieuwe dingen, maar van bloemen wil ik alleen maar meer. Er meer mee kunnen, er meer van weten, er meer mee…

✣ Kippengaas “Het is makkelijk en toegankelijk materiaal. Ik maak er een bal van in een schaal of kom, dan heb ik een structuur waar ik bloemen in kan steken. Het is na een schoonmaakbeurt eenvoudig te hergebruiken.” ✣ Lokale bloemen “Ik haal bloemen uit mijn eigen tuin of van de groothandel, maar wel uit Nederland en met een keurmerk. Seizoensgebonden, zodat er niks hoeft worden ingevlogen.” ✣ Kenzan “Dit is een van rvs gemaakt instrument om bloemen op te prikken, het vindt zijn oorsprong in de Japanse Ikebana-bloemschikkunst. Ze maken er mooie, minimalistische bloemstukken mee. De kenzan vergt wat techniek en oefening, maar je kunt hem eeuwig hergebruiken.”…

✤ “Zorg in elk geval dat er een boom in je tuin staat. Die is onmisbaar voor schaduw, geborgenheid en groengevoel. Ga liever niet naar een commercieel tuincentrum maar naar een lokale kweker, die heeft heel veel kennis en kan precies vertellen welke boom er in je tuin past.” ✤ “Leg niet te veel terrassen aan. Maak er één waar je goed aan een tafel kunt zitten, en zorg daarnaast voor plekjes in de tuin waar je gewoon een stoel of bankje neer kunt zetten.” ✤ “Bedek de bodem met planten. Een kale bodem droogt uit en moet vaak geschoffeld worden.” ✤ “Voed de bodem met organisch materiaal, ook tussen de planten. Daardoor kan de bodem meer water opnemen en vasthouden. Als je dan ook nog zorgt voor niet te…

De lekkerste pesto maak je in het voorjaar met daslook. Later in het seizoen kun je ook brandnetels, hondsdraf, paardenbloemblad, look-zonder-look, knopkruid, zevenblad, duizendblad, weegbree, vogelmuur en/of kaasjeskruid gebruiken. Nodig • 100 g wilde planten • 100 g biologische Parmezaanse kaas (of een paar eetlepels edelgist voor een vegan variant) • 80 g noten of zaden (zonnebloempitten, hazelnoten, walnoten, cashewnoten en/of pijnboompitten) • sap van 1/4 citroen • flinke scheut extra vergine olijfolie • knoflook naar smaak • peper en zout naar smaak Bereiding ✣ Doe alle ingrediënten in een keukenmachine (of vijzel) en mix ze tot een pasta. Proef en voeg extra olie, knoflook (1/2 teentje), citroen, peper of zout toe zodat de pesto de juiste smaak en structuur heeft. ✣ Tip: voeg voor extra smaak wat zongedroogde tomaten…

HET KAN ALTIJD GROENER Ieder stukje grijs dat wordt vervangen door groen draagt bij aan biodiversiteit, wateropname en verkoeling. Daar profiteren we uiteindelijk allemaal van. Daarom bieden steeds meer gemeentes subsidies om je dak en tuin te vergroenen. Check: groenesubsidiewijzer. verbeterjehuis.nl Stoere dikzak Het kan vriezen, het kan dooien: dit exemplaar doorstaat moeiteloos -20 °C en heeft drainagegaten voor overtollig water. Daarbij is de handgemaakte pot ook voorzien van een aantrekkelijk groen geglazuurd laagje. House Doctor Terra met reactief glazuur, v.a. € 125,83 (lif24.nl) AAN DE LIJN Nadat de horizontale lijn jarenlang hip was, is de beurt nu aan zijn verticale vriend. PARTY TIME Met deze confetti is het dubbel feest. Eerst als je de vrolijke bloemvormpjes – van gerecycled, biologisch afbreekbaar papier – in het rond strooit en een…

“Hier in het volkstuincomplex kon het echte tuinieren beginnen” Als kind was Lynda de Vroed (54) al gek op tuinen en was vaak te vinden in de tuin van haar opa, die de prachtigste bloemen kweekte in zijn siertuin. “Ik ben een echt buitenmens, maar groeide op in een appartement in Rotterdam. Daarom ging ik altijd graag naar mijn opa en oma. Daar was ik altijd buiten.” Toen ze ging samenwonen met haar man Jacques, stond het piepkleine balkonnetje van hun flat binnen no-time vol met bakken en potten zelf geteelde groentes: “Daarna volgde een huis met tuin, maar ook die barstte al snel uit zijn voegen door alle groentes die ik er verbouwde.” Een jaar of tien geleden schreef ze zich daarom in bij een hobbytuinvereniging in haar woonplaats…

✤ Courgettes Deze zijn zo veelzijdig: vul de bloemen bijvoorbeeld met ricotta of romige geitenkaas en kruiden, haal ze door een tempurabeslag en frituur ze. De courgette zelf kan op de grill, in een soepje (bijvoorbeeld Lynda’s vega groentesoep) of meng ’m met andere snel gebakken groentes. Ook heerlijk: maak ze in in zuur! Een must-have in elke moestuin, een gemakkelijke plant die veel oogst geeft. ✤ Lathyrus Deze uitbundig bloeiende siererwten betekenen echt zomer. Ze ruiken fantastisch en doen het ook goed in een vaasje. Het zijn klimmers, daarom kweekt Lynda ze langs haar kastanjehek. Maar ze zijn ook mooi tegen samengebonden stokken of takken te kweken. Geen tuin zonder lathyrus als het aan Lynda ligt. ✤ Bijen- en vlindermengsels Iedereen zou ergens wat bijen- en vlindermengsels moeten inzaaien:…

Rozen moeilijk? Martje weet raad: kies voor rozen met het predicaat Excellence Roses. “Je mag er dan van uitgaan dat het een sterke en gezonde roos is. Onafhankelijke deskundigen beoordelen de rozen in verschillende rosaria. De roos wordt op drie momenten per jaar beoordeeld op bijvoorbeeld groeikracht, gezondheid en hoe goed-ie bloeit.”…

Vier jaar geleden voerde ik voor de beplanting van mijn gerenoveerde tuin een strikte ‘geen roze’-regel in. Ik had een verfijnd kleurschema voor ogen van louter wit, lila en abrikoos. Helaas trok de tuin zich helemaal geen ene moer aan van mijn kleur-schema. De lilagrijze klaproos die ik zaaide kwam niet op, de witte clematis heb ik na het eerste seizoen nooit meer gezien en de zalmkleurige roos produceerde één bloem. Alles wat knalroze was, daarentegen, deed het fantastisch. Zo had ik het eerste jaar prachtig wit vingerhoedskruid, maar volgende generaties waren consequent fuchsia. De geranium die volgens de kweker lila was, bleek felroze. De tulp die ‘Bleu Aimable’ heette, was intens magenta. En de perzikkleurige stokroos die ik zelf uit zaad opkweekte? Ik wist het eigenlijk al voordat hij…

Alles is hier met elkaar verbonden – bodem, planten, dieren en mensen Landgoed Huis Sevenaer is een veertiende-eeuwse kasteelboerderij in hartje Zevenaar. En bij een kasteel hoort natuurlijk een oprijlaan. In dit geval een lange, groene oase. Omringd door akkers, fruitbomen, een tuinderij, imkerij, voormalig koetshuis en het weiland met Piëmontese runderen – bij elkaar zo’n 45 hectare groot. Kortom, een immens landgoed en de ideale plek voor het biologisch kweken van fruit en talloze groenten, zoals snijbiet, schorseneer en pastinaak. De kersverse oogst gaat naar de lokale gemeenschap en naar restaurant het Eet-Lokaal, gevestigd in het oude Polderhuis aan de rand van het landgoed. VOSSENWELPJES Het landgoed telt meerdere prachtige, oude panden, waaronder de Winterwinkel, waar alle vers geoogste producten worden verkocht. Denk aan: aardbeien, peren, pruimen, rabarber, bessen,…

Vaak is het beter om te wachten tot het najaar om kruiden aan te planten. ✤ De bodem is nog warm. ✤ Planten drogen niet snel uit, omdat de grond vochtiger is dan in het voorjaar. ✤ In het najaar hoeft de plant alleen maar energie te gebruiken om te wortelen, de groei volgt pas na de winter.…

ERWTEN & PEULTJES GOED NIEUWS: DE TUINBONEN, ERWTEN EN PEULTJES KUNNEN NU AL DE GROND IN Erwtjes horen bij het voorjaar, de zomer is voor de bonen. Erwten en peultjes verdragen zelfs vorst, daarom zijn ze de ideale starters in de moestuin. Kies allereerst de plek om de erwten te laten groeien. Pas daar vervolgens de soort op aan. De keuze is groot: van lage soorten die niet hoger groeien dan 25 centimeter tot planten van wel 2 meter hoog. Zaai erwten buiten vanaf maart tot begin mei. Leg de zaden 3 centimeter (lage) tot 10 centimeter (hoge soorten) uit elkaar. Ze groeien makkelijk en snel. Erwten en peultjes werken zich met hechtranken omhoog. Geef ze een klimhulp, zoals een stuk kippengaas of span draden tussen stokken. Leg steeds om…

BUITEN SPEL Nu de tuin steeds vaker het verlengstuk van het huis is, mag een keuken niet ontbreken. Om samen met familie en vrienden eindeloos te brunchen, borrelen en barbecueën. Tegelwijsheid Het blijft fijn als de vloer tegen vuil, vuur en vet kan. Deze keramische buitentegel is kras- en slijtbestendig, en duurzaam. Cool! De Coolbar is een fuifnummer; de bijzettafel van weersbestendige, duurzame kunststof heeft ook een koelbox. Kom erbij Het Nederlandse Ofyr maakt buitenkeukens waarin je je urenlang wilt verpozen. Naast kookeilanden en grills hebben ze ook banken met geïntegreerde moes- of kruidentuin. Sterk staaltje Stijlvol, strak en sterk. Deze roestvrijstalen buitenkeuken doorstaat zon, regen en vorst. Zijn enige vijanden zijn chloor en zout water. Dus ben je gezegend met een zwembad, ga dan voor een keuken gemaakt van…

✣ Maak het niet te ingewikkeld. Begin met eenvoudige gewassen die goed gedijen in ons klimaat. ✣ Er zijn veel goede moestuinboeken, maar op de zaadzakjes staat vaak ook al voldoende informatie over plantafstand en zaaitijd. Tuinier je op een volkstuin? Ga te rade bij oudgedienden, zij hebben een schat aan informatie. ✣ Spreid de oogst. En bedenk dat van één courgetteplant een heel gezin kan eten. Wil je toch meer van een bepaald gewas? Wacht dan een paar weken en zaai een tweede ronde. Bijvoorbeeld vijf slakroppen en drie weken later weer vijf. ✣ Ontspan. Er gaat elk jaar wel een gewas de mist in door vraat of slecht weer. Maar omgekeerd groeit er elk jaar ook wel een gewas als een dolle, zodat je flink kunt uitdelen of…

✤ “Grote, zware bloemen vallen snel om. Zorg dat je in je boeket een basis hebt van stevige bloemen om de zwakkere te ondersteunen.” ✤ “Maak er geen ‘circustent’ van met allemaal felle, primaire kleuren bij elkaar. Blijf bij één kleur(stijl) en combineer samenhangende tinten en nuances.” ✤ “Zorg voor contrast: sierlijk en stevig, dik en dun, zwaar en licht.” ✤ “Plaats grote, forse bloemen laag. Vanwege de zwaartekracht, maar ook omdat het boeket anders gevoelsmatig te zwaar wordt. Werk van groot en zwaar onderin naar klein en licht bovenaan.” Volg Anne op Instagram via @annevanmidden…

✣ Fazantenbes (Leycesteria) “Een prima heester met eetbare bessen, en nog wintergroen ook.” ✣ Venkel (Foeniculum) “Een hoge, transparante plant, mooi om te zien. Met de zaden kun je koken, of zet er lekkere thee van.” ✣ Asperges (Asparagus) “Een heel wollige, luchtige plant. Als je ze wilt eten, snijd je ze af in het voorjaar. Anders laat je ze lekker groeien en krijg je een prachtige wolk groen in de tuin.” ✣ Salie (Salvia) “Dit bekende keukenkruid is ook een mooi bloeiende sierplant met prachtig grijzig blad.” ✣ Hoogstam appelboom “Zo’n boom bloeit in het voorjaar en geeft vruchten in het najaar. Een boom met karakter. Kies een ras dat je lekker vindt.”…

✣ Brandnetel (Urtica) “Er is een enorme lijst van aandoeningen waar brandnetel goed tegen is, zoals reuma, artrose, hooikoorts en allergische reacties. Ik maak er zelf meststof van voor kamerplanten die een oppepper kunnen gebruiken. Gewoon sterke thee ervan zetten, laten afkoelen en de blaadjes eruit zeven. Dan heb je een soort natuurlijke Pokon.” ✣ Vlier (Sambucus) “Erg lekker én een goed middel tegen griep. Denk je: mijn weerstand is niet zo goed? Drink dan vlierbessenthee of -sap. Vlierbloesems kun je op heel veel manieren gebruiken. Ik droog ze om er thee van te trekken.” ✣ Tamme kastanje (Castanea sativa) “De meeste planten zijn voor de salade. Maar de tamme kastanje noemden ze vroeger ook wel de ‘broodboom’, omdat in kastanjes veel calorieën zitten. Gepoft smaken ze lekker zoet, en…

Mei Even bijsturen Verplaats, verbeter & verander KAN NOG NET: ZOMERBLOEIENDE BOLLEN PLANTEN MAAIEN De grasmat zit nog steeds in een groeispurt. Verleidelijk om vaker te maaien, maar probeer het bij één keer per week te houden en maai het gras niet te kort. En geef langwerkende organische mest, zodat de grasmat niet uitgeput raakt. Zaaien & uitplanten Na half mei: ✣ Binnen gezaaide groenten, kruiden en bloemen in de (moes)tuin of potten uitplanten; ✣ Buiten zaaien, in de volle grond of in buitenpotten. Snoeien ... en daarna wat organische mest. ✤ Bamboe, mag flink worden teruggesnoeid ✤ Hagen: geef ze begin mei een eerste knipbeurt, dan groeien ze gelijkmatiger ✤ Uitgebloeide, niet wintergroene heesters: knip oude takken diep terug. Korte coupe Knip rond eind mei laatbloeiende vaste planten, zoals…

Peter Mecklenfeld (1989), van hoveniersbedrijf Mecklenfeld Tuinen, is de man achter Florum.nl. Met zijn online platform wil Peter tuinbezitters informeren én inspireren. Waarom begon je Florum? “Omdat ik de tuinartikelen die ik online tegenkwam, vaak erg mager en weinig praktisch vond. Daar wilde ik verandering in brengen. Naast artikelen kun je bij Florum terecht voor gratis e-books en een inspiratiepakket. Hierin ga ik nog dieper in op de materie en deel ik onze tuinvisie en -oplossingen.” En er is een cursus tuinontwerpen? “Ja, ik besefte zeven jaar geleden dat veel tuinbezitters niet van plan zijn om een vakman in te schakelen voor het ontwerp of andere werkzaamheden in de tuin. Dat was voor mij de aanleiding om de cursus te ontwikkelen.” Dus ook zonder kennis of ervaring kunnen wij ontwerpen?…

Lynda maakt graag thee-mengsels uit eigen tuin. In de lente en zomer droogt ze verschillende bloemen en kruiden, om zo het hele jaar door van haar oogst te kunnen genieten. ✣ Kleuraccenten van bloemen zijn mooi in een theemengsel. Denk aan helderblauwe korenbloem of oranje goudsbloem. ✣ Lavendel is ook lekker, met name in combinatie met gewone zwarte thee. Een klein beetje, want het is best sterk van smaak. Lavendel werkt rustgevend. ✣ Citroenverbena is een van mijn lievelingstheekruiden. Het smaakt fris en citroenachtig, en is heerlijk na het eten. ✣ Een opwekkende thee? Meng gedroogde verveine, citroenmelisse, kamille, korenbloem en koriander. ✣ Een frisse, kruidige thee? Meng gedroogde munt, goudsbloem, tijm, salie en Oost-Indische kers.…

1 Koop tweedehands tuingereedschap, bijvoorbeeld bij een kringloopwinkel, en onderhoud het goed. Met een beetje olie werkt die snoeitang weer als vanouds en een botte tang is voor een paar euro geslepen. Roestig gereedschap? Leg het even in cola of azijn. 2 Wissel in een moestuin groentes af met bloemen en kruiden. Het ziet er mooi uit en bloemen trekken insecten aan, wat weer goed is voor de tuin. Daarnaast heb je zo het hele jaar, naast verse groente, ook kruiden en prachtige bossen bloemen. 3 Mislukt er een bed groentes of bloemen? Zaai wat bloemzaden in, ontstaat er vanzelf weer een mooi plaatje. 4 Zaai een bijen- en vlindermengsel in, hoe klein of groot de tuin ook is. 5 Nog ergens een lekke zinken gieter liggen of een oud…

✤ Plant kale rozen zonder blad of bloem in herfst, winter of voorjaar. ✤ Snoei rozen niet in het najaar. Want als ze heel diep worden teruggeknipt en er komt een koude winter, kan het zijn dat de roos niet meer goed uitloopt. ✤ Blijf verdorde bloemen eruit halen, dat stimuleert de bloei. ✤ Rozen hebben baat bij lavendel en dille. Ze houden luizen weg en ze combineren goed qua kleur en vorm. ✤ Klim- of leirozen klimmen niet uit zichzelf. De term climber is dus eigenlijk misleidend. Wel kun je ze leiden om een bepaalde richting in te groeien – de hoogte in bijvoorbeeld. ✤ Enkelbloemige rozen hebben een natuurlijker karakter. Voor bijen is het fijn om enkelbloemige rozen te hebben, want daar kunnen ze bij en hebben ze…

“Ik raad iedereen aan om zelf wat te gaan verbouwen, desnoods kruiden in potten” Fridtjof en zijn vrouw Martje zijn altijd al actieve tuinliefhebbers geweest. Wat ooit begon met een bescheiden siertuin, is nu een vierhonderd vierkante meter tellende sier- en groentetuin. “Ik wilde meer doen met groenten. De belangrijkste reden is dat ik wil weten wat ik eet”, vertelt Fridtjof. “Ik kweek het zelf en weet dus dat het biologisch is. En wat je uit eigen tuin haalt, vind ik veel smaakvoller dan spullen uit de supermarkt. Daarbij wilde ik andere groenten uitproberen. Kijken hoe ze smaken, of ze me aanspreken. We hadden al een siertuin waarin kleur een steeds belangrijkere rol ging spelen. Toen wisten we: de groentetuin wordt ook op kleur. Dat was wel een uitdaging.” PROBEER…

✤ Maak compost van tuinafval en restjes fruit en groente uit de keuken. ✤ Op de composthoop gaat een mix van koolstofrijk bruinafval en stikstofrijk groenafval – de verhouding is ongeveer 20:1. Bruinafval bestaat uit kleingemaakte takjes, droge bladeren, zaagsel, stro, bruin karton en notendoppen. Groenafval bestaat uit groente- en fruitresten (ongekookt), stalmest, vers maaisel, as en plantenloof. ✤ Houd de composthoop luchtig, want zuurstof is nodig voor aerobe bacteriën, die helpen bij het composteren. ✤ De beste plek voor een composthoop is in de schaduw, zo droogt het minder snel uit. ✤ Zodra het composteerproces goed verloopt, kan de temperatuur binnenin wel oplopen tot zeventig graden. Hierdoor worden onkruidzaden onschadelijk gemaakt.…

Deze bijzondere en eetbare kruiden zijn bij Sandra en Evert favoriet. Knoflookbieslook Heeft een sterke smaak en prachtige, witte (eetbare) bloemetjes. Griekse (peper-)oregano Licht pittig. Verveine Heerlijk om thee van te trekken, maar ook geschikt om – gedroogd en vermalen – aan (kool)­ gerechten toe te voegen. Limoenklaver Fris en prachtig over een salade. Maggiplant De ideale zoutvervanger. Daslook Zowel de witte bloemen als het blad zijn eetbaar. Verwerk het blad eens in kruidenboter. Tijm Heerlijk om thee van te trekken. Keelpijn? Even gorgelen met tijmthee. Wasabi rucola Geeft salade een lekker pittige smaak. Chocolademunt Heerlijk om thee van te trekken óf voeg een paar blaadjes toe aan de koffie. Oesterblad Smaakt ook echt naar oester. Idee: vul het blad als amusehapje. Bieslook De paarse bloemen fleuren elke salade op.…

Tuinboon Start met binnen voorzaaien in februari/maart en plant ze uit in april. Knijp de toppen eruit, hier zit meestal de zwarte bonenluis. Tuinbonen groeien zonder steun aan planten van ongeveer 60 cm hoog. Na de oogst in juni rooi je de planten en maak je weer ruimte voor een andere groenteplant. Sperzieboon, slaboon of prinsessenboon Sperziebonen worden ook slabonen of prinsessenbonen genoemd. Ze groeien aan struikjes van 30 tot 50 cm. Ze vragen om een plek in de zon, beschutting en wat voeding in de bodem. Geef ze echt voldoende water, zeker als ze bloeien. Dek de grond af met een laag mulch, dit houdt de bodem vochtig. Pluk de bonen pas als ze stevig aanvoelen, een week of acht na het zaaien. Zaai voor een laatste ronde eind…

“Jaarlijks houden we een groot oogstfeest, we hebben het echt goed samen” Op Moestuin Leyduin, een historische zelfoogsttuinderij van een hectare groot, worden op milieuvriendelijke wijze zo’n vijftig verschillende groenten, appels, peren, kleinfruit, twintig soorten kruiden, en een prachtige bloemenzee geteeld. En dat doet tuinder Marga Verheije niet alleen. Samen met haar collega Marja Dijkzeul en vele liefhebbers houdt zij de tuin draaiende. “Sommige mensen zijn hier al vanaf het begin – twaalf jaar geleden. We hebben veel trouwe aandeelhouders, die praten ook over ‘Onze Tuin’, ze voelen zich echt mede-eigenaar”, zegt tuinder Marga. Met ‘aandeelhouders’ bedoelt Marga liefhebbers die zich middels een aandeel aan de tuin hebben verbonden. Door jaarlijks een financiële bijdrage te leveren, mogen zij het hele oogstseizoen wekelijks komen oogsten. Een oma gebruikt haar wekelijkse oppasmiddag…

Voor 1 pizza • 1 courgette • 2 chioggia (of gewone) bietjes • 150 g geitenkaas • handje verse kruiden (oregano, basilicum, tijm) • 1 kant-en-klare pizzabodem of -deeg • 125 g crème fraîche • paar druppels olijfolie • eetbare bloempjes om mee te garneren (goudsbloem, Oost-Indische kers) • Extra: bakpapier ✣ Verwarm de oven voor op 190 °C. ✣ Snijd de courgette, bietjes en geitenkaas in dunne plakjes (snijd de groenten zo dun mogelijk, want ze gaan rauw op de pizza). Rits de blaadjes van de kruiden. ✣ Leg de pizza op een met bakpapier beklede bakplaat. Verdeel de crème fraîche over de pizzabodem. ✣ Leg de plakjes courgette, biet en geitenkaas op de pizza en bak deze 10 à 15 minuten in de hete oven. ✣ Maal er…

Zelf aan de slag? Kies dan voor planten en bloemen van verschillende hoogten. “Als je een boeket koopt bij de bloemist, hebben alle onderdelen vaak dezelfde lengte. Dat maakt het plat, vind ik. Ik combineer altijd verschillende vormen, texturen en hoogten. Bijvoorbeeld een grote bloem zoals een dahlia of roos die de show steelt, en blad dat qua kleur past bij de bloemen. Want groen is geen neutrale ondergrond, het is een kleur. Als je een rustig, samenhangend geheel wil, moet je niet nog een kleur toevoegen. Dan krijg je te veel contrast.”…

Wat Ploni betreft, is de bodem het belangrijkst in de tuin. “Als de bodem gezond is, heb je gezonde planten die goed groeien. Een bodem die niet in orde is, droogt sneller uit als het warm is.” Het is niet ingewikkeld om een goede bodem te krijgen. “Het belangrijkste is organisch materiaal toevoegen, dat is voedsel voor het bodemleven. Leg blaadjes die van de bomen vallen in het najaar in de borders tussen de vaste planten. Compost of grasmaaisel kan ook. Eigenlijk kun je al het organische materiaal dat je overhoudt erop kwijt.”…

✤ Daslook (Allium ursinum) “Mijn lievelingsplant. Smaakt naar knoflook en je kunt er lekkere pesto van maken.” ✤ Klimop (Hedera) “Bevat veel zeepstoffen, dus je kunt klimop als wasmiddel gebruiken.” ✤ Paardenbloem (Taraxacum) “Ontzettend goed voor de lever, er zitten veel bitterstoffen in. Je kunt bittere thee zetten van paardenbloemblaadjes.” ✤ Madeliefje (Bellis) “Als de madelief het koud krijgt, klappen de bloemblaadjes in. Leg je het bloemetje in de soep, dan gaan de blaadjes langzaam weer open. Bij verkoudheid of vastzittende hoest kun je madeliefjesthee drinken.” ✤ Magnolia “De bloemen smaken een beetje naar gember. Vlak voordat ze van de boom vallen, zijn ze geschikt om smaakwater van te maken. Laat ze een nachtje trekken in water.”…

YES, I CAN “Ik dacht altijd dat ik geen plant in leven kon houden. Maar na het overlijden van mijn stiefvader, kreeg ik een van zijn planten mee naar huis. Voor de eerste keer van mijn leven was ik erop gebrand een plant te laten floreren. En wat bleek? Ik kon het!” HIER EN NU “Ik ben met veel land en ruimte om me heen opgegroeid. Dus toen ik in de stad woonde, groeide het verlangen naar aarde onder mijn voeten. Ik droomde van een boerderij op het platteland. Maar aangezien we voorlopig nog in een Utrechtse bovenwoning zaten, begon ik zonder al te veel verwachtingen een moestuintje op ons balkon. In een mum van tijd was het een groene weelde. Alles wat ik zaaide, bleef maar groeien en bloeien.…