Inhoudsopgave van Editie 7 - 2021 - Libelle Special

Tuinliefhebbers weten al lang dat een eigen stukje grond bij uitstek de plek is waar je naar hartenlust kunt experimenteren. Katja Staring, Schatzoeker in deze Tuin&zo, zegt het ook: in haar tuin probeert ze én leert ze. Of ze nu alleen wat bakken op haar balkon heeft of een lap grond van 4500 m², ze blijft nieuwe dingen ontdekken. Na een aantal verhuizingen is haar concepttuin Verderland neergestreken in Tilburg, aan de rafelranden van de stad. Al weet Katja niet hoe lang ze hier kan blijven, het is voor nu een goede plek om flink te experimenteren met een eetbare tuin waar 365 dagen per jaar van alles te proeven is. Bloemen, knoppen, zaden, wortels, er is altijd wel iets te oogsten! Voor wie kleiner wil beginnen, komt de moestuingids…

Eh, regenwormen? “Een diner voor regenwormen is een ode aan biodiversiteit met heel veel manieren om die zelf te bevorderen. Het boek ontstond vanuit mijn eigen behoefte om iets te dóen. Maar hoe maak je de overgang van: ‘ik weet nauwelijks wat biodiversiteit is’ naar ‘lang leve biodiversiteit!’? Het boek is een bundeling van vijftig eenvoudige tips en tricks van verschillende experts.” Waarom is biodiversiteit belangrijk? “Het is dé kans om klimaatverandering het hoofd te bieden. De verschillende plant- en diersoorten op aarde houden elkaar in balans zodat het ecosysteem blijft functioneren. Hoe meer verscheidenheid, hoe rijker de natuur. Die rijkdom is bovendien schitterend, kijk maar eens naar solitaire bijen; de ene lijkt op een rode leeuw, de andere op een Siberische tijger.” Wat kunnen we er zelf aan doen?…

Onkruid wieden “Hoewel het misschien niet het leukste klusje is: laat het wieden niet versloffen. Als je dat te lang verwaarloost, kost het daarna extra veel moeite om de tuin weer op orde te krijgen.’ STERKE PLANTEN “Investeer in goede en sterke planten. Wij kopen ze het liefst bij kwekerijen in de buurt. Zelf komen we graag bij kwekerij Arjan Schepers, een kleinschalige kwekerij met veel bijzondere vaste planten. Een ander adres waar we regelmatig komen is Coen Jansen in Dalfsen. Hier vind je onder meer mooie siergrassen en vaste planten die ook in een prairietuin passen.” arjanschepers.nl en coenjansenvasteplanten.nl Weersta de verleiding… “Laat je bij een kwekerij niet verleiden door alles wat je mooi vindt. Niet elke plant gedijt vanzelfsprekend in jouw tuin. Zowel de grondsoort als de omgeving, het…

STEKKEN DOE JE ZO Net als de vrijwilligers zijn tuinmannen Dick en Gerben praktisch opgegroeid tussen de botanische handelswaar. Zomaar het geheim prijsgeven van een goede stek? Dick ziet liever dat tuinliefhebbers afreizen naar Aalsmeer: “We verkopen in het voorjaar zo’n zevenduizend voorjaarsplanten, ook prachtige pelargoniums.” Maar voor wie (noodgedwongen) thuis tuiniert wil hij de liefde voor het vak natuurlijk graag doorgeven. Stap 1: De beste tijd om pelargoniums te stekken is in de zomer. Dan maak je gebruik van de groeikracht van de plant en heb je geen groeistof nodig om een stek te maken. Pelargoniums bloeien tot diep in het najaar als het warm genoeg blijft Stap 2: Maak het blad van een scherp (schil)mesje schoon met wat spiritus. Op pelargoniumstekken ontstaan snel schimmels als je een mes…

STAP 1 Goed plan “WE PROBEREN TUIN EN TAFEL OP ELKAAR AF TE STEMMEN” TEKENTAFEL “Je kunt zonder doel gaan zaaien, zoals wij het in het eerste jaar deden. Maar dan zit je dus met een vriezer vol courgettesoep en veel te veel spitskool. Het is slim om vooraf te bedenken wat je lekker vindt en wat je daadwerkelijk gaat gebruiken. Je moet er even voor gaan zitten, maar al die uitkomsten geven inzicht in wat je moet zaaien en kweken. Wij maken nu eerst een plan op papier waarbij elke vierkante meter wordt benut.” TIJDPAD “We houden rekening met de tijd tussen het zaaien/planten en oogsten. Van veel groenten zijn vroege, midden en/of late rassen verkrijgbaar. Er zijn ook gewassen die je het hele jaar kunt oogsten. We proberen…

MEI Klusjes: water geven, zaaien, onkruid wieden, stro tussen de aardbeiplanten stoppen Zaaien: sla, spinazie, snijbiet, tuinkers, waterkers, zomerpeen, bietjes, radijs, knolvenkel, stengel-ui, boerenkool, broccoli, koolrabi, droge bonen, augurken, sla- en snijbonen Planten: andijvie, knolselderij, knolvenkel, kool, koolrabi, droge bonen, slabonen, snijbonen Oogsten: sla, veldsla, spinazie, raapsteeltjes, postelein, snijbiet, tuinkers, waterkers, zomerpeen, radijs JULI Klusjes: water geven, bijmesten, planten opbinden die steun nodig hebben, controleren op ziekten, onkruid verwijderen Zaaien: sla, andijvie, spinazie, postelein, snijbiet, tuinkers, bietjes, radijs, Chinese kool, sla- en snijbonen Planten: bloemkool, boerenkool, koolrabi Oogsten: sla, spinazie, postelein, snijbiet, tuinkers, waterkers, zomer-peen, bietjes, radijs, knolvenkel, aardappels, uien, prei, kolen, broccoli, koolrabi, sla- en snijbonen, tomaten, komkommers, augurken, courgette, pompoen, paprika JUNI Klusjes: water geven, planten opbinden die steun nodig hebben, onkruid verwijderen, controle op ziekten en plagen,…

Observeer “Kijk goed naar het leven in je tuin. Wat groeit er allemaal? Welke wilde planten komen er op?” Bloemetjes & bijtjes “Zijn er veel bijen, vlinders en insecten in je tuin? Kies voor planten waar ze wat aan hebben.” Insecten onder dak “Een oude boomstronk of een stenen walletje is perfecte huisvesting voor allerlei insecten.” Lang gras “Laat het gras wat langer en ruim niet alle takjes en blaadjes op. Egels en padjes schuilen hier graag.” Winterhulp “Plaats ook herfstbloeiers en winterstruiken. Zo biedt je tuin het hele jaar door voeding voor vogels en insecten.” Onbespoten “Koop onbespoten planten en gebruik geen chemische bestrijdingsmiddelen.” Klein is fijn “Ook in een kleine tuin kun je iets voor de natuur doen. Vervang bijvoorbeeld tegels door groen en plant wilde bloemen in…

FEEST IN MIDWOUD Tuinfair Midwoud staat garant voor drie dagen groen genieten van bloemen, planten, lekker eten, brocante en lifestyle spullen. Tuinfair Midwoud, 3 t/m 5 september van 10.00-18.00 uur, € 6,- p.p. (t/m 12 jaar gratis), Landgoed De Knap in Midwoud, tuinfairmidwoud.nl Vier de lente! Het Muiderslot verandert in een bloemenzee tijdens festival Flower Power. Overal vind je de bloemencreaties van stylistenduo The Wunderkammer, er worden rondleidingen gegeven door het kasteel en de tuinen en je kunt workshops volgen. Flower Power, t/m 20 juni, Muiderslot in Muiden, € 15,50 p.p. (4 t/m 11 jaar € 9,- p.p.), muiderslot.nl Goed bewaard geheim Wat er achter die Amsterdamse grachtenpanden uit de zeventiende eeuw schuilgaat? Heel veel groen! Toen de uitbreiding van de grachtengordel werd gepland, is vastgelegd dat de helft bebouwd…

Border bezorgd De biologische planten van Sprinklr zijn de ultieme traktatie voor iedereen met een groen hart. Helemaal omdat ze worden thuisbezorgd. Op ons verlanglijstje: een borderpakket; een regelrechte kickstart voor iedere hoek van de tuin, of die nu schaduwrijk is of juist zonovergoten. € 189,- (sprinklr.co) HANGJONGERE De chocoladebruine Aldina kan liggen, maar is op haar best als blikvanger aan de wand. Gewoon hangend aan een schroefje met in haar buik een hangplantje dat als een jonge kangoeroe uit de buidel steekt. Aldina pot € 15,- (kavehome.com) De flexibele, opvouwbare plantenzakken van het Franse Bacsac zijn ideaal voor vensterbank, balkon, (dak)terras en tuin. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende varianten, van ronde bloempot tot vierkante minituin met compartimenten. Vanaf € 28,- (bacsac.com) Aan de bak LAAT MAAR HANGEN Bewonder je…

Door van alles uit te proberen, weten Yvonne en Wim nu precies wat er werkt in hun landschapstuin in Breedenbroek. Het resultaat: een duurzame, authentieke tuin. “PLANTEN DIE JE MAKKELIJK KUNT STEKKEN, HEBBEN EEN STREEPJE VOOR” Ze benaderen de tuin heel verschillend. Wim is als werktuigbouwer gewend om met een gedegen plan te beginnen. Yvonne doet het letterlijk stapje voor stapje, schuifelend door het weiland om de lijnen voor paden en borders vast te leggen. Hij is op zoek naar symmetrie, zij kijkt met het oog van een bloemist die een bloemstuk rangschikt – in dit geval een bloemstuk van 1,5 hectare. Toch zijn ze samen ver gekomen met hun wondermooie oase in de Achterhoek, want twee decennia later heeft de tuin rondom ’t Meihuus het beste van beide: structuur…

Of je nu een landgoed, een achtertuintje of alleen een balkon hebt, groente kweken kan overal. Als je weinig ruimte hebt, zijn houten moestuinbakken een goed alternatief. Zelf zo’n bak maken kan vaak prima met restmaterialen, zoals oude pallets en stoeptegels. Het ziet er extra leuk uit als je er behalve groenten ook bloemen in laat groeien. Tip: combineer eetbare eenjarigen met vaste planten, dan is er zelfs in de winter nog iets te beleven in de moestuinbak. Kies voor het beste resultaat een plek in de zon of halfschaduw KLEUR IN DE MOESTUIN Tussen al het groen in de moestuin vlammen deze (eetbare) bloemen mooi op. Artisjok: de bloemen zijn eetbaar. Dahlia: wortel, blad en bloemen zijn eetbaar. Allium: knol, bloemen en blad zijn eetbaar. Oost-Indische kers: blad, bloemen…

Waar ooit de drinkwatervoorziening van Dordrecht was gevestigd, vind je nu hotel-restaurant Villa Augustus. In de oude watertoren zijn hotelkamers gemaakt, het restaurant zit in het oude pompgebouw. Daar is ook de bakkerij en staan koelingen waar groente uit de tuin wordt verkocht. Chef-kok Arthur van Brug is met zijn keukenpersoneel groot afnemer van de moestuin: “Er is elk seizoen van alles te plukken, de tuin heeft zowel lange rijen vaste planten als wisselende moestuin-bedden. Ook staan er fruitbomen met onder meer kersen, moerbeien en vijgen. Allemaal oude, relatief onbekende rassen.” “We laten ons leiden door het SEIZOEN” DE GEUR VAN KRUIDEN Het staat bezoekers vrij om door de tuin te wandelen. Daar komen ze niet alleen koks en tuinmannen en -vrouwen tegen, ze kunnen er ook de geuren van…

Hoe is jullie blog ontstaan? “Tijdens een etentje vol verse ingrediënten! Onze hobby’s zijn tuinieren, koken en lekker eten, dus besloten we samen te gaan bloggen over onze avonturen in tuin en keuken. Hopelijk kunnen we de lezer verleiden om ook te beginnen met kweken.” Waarom zelf kweken? “Omdat je de liefde en aandacht uit het kweekproces ziet en proeft. De ingrediënten hebben meer smaak en structuur. Ze zijn knapperiger.” En als je nou weinig ruimte hebt? “Onze eigen moestuin is ook piepklein. Wij kiezen niet voor kwantiteit, maar voor kwaliteit, afwisseling en bijzondere gewassen. Ook onze keuken is klein. Geen probleem, want we bereiden simpele, smaakvolle gerechten zonder al te veel potten en pannen.” Jullie kennis is nu gebundeld in een boek “Ons boek De meisjes van de moestuin…

“HEEL BIJZONDER OM IN JE EIGEN TUIN EEN HEUVEL TE KUNNEN BEKLIMMEN” Het huis van Josée en Willem valt nauwelijks op als je komt aanrijden. Het ligt tegen een heuvel met een adembenemend mooie begroeiing van planten en siergrassen, zoals de Salvia ‘Amistad’ met dieppaarse bloemen, oranje zonnekruid en rode bergamot. De kleurige lappendeken past prachtig bij het met sedum begroeide dak. Vanuit de achtertuin wandel je zo de heuvel op, waar je eindeloos ver kunt kijken richting natuurgebied de Duursche Waarden. Willem: “We wonen op een oude rivierduin, waardoor er veel hoogteverschillen zijn in de tuin. Heel bijzonder om in je eigen tuin een heuvel te kunnen beklimmen.” SLINGERPAADJES Bij de aanleg van de tuin vonden ze veel ‘misbaksels’ van de oude steenfabriek die vroeger in de buurt in…

“ALLES WAT HIER GROEIT, IS EEN NAKOMELING VAN PLANTEN UIT DE EIGEN COLLECTIE” In het moderne Aalsmeer is de Historische Tuin een verrassing. Via een pittoresk loopbruggetje loop je hier rechtstreeks een levend monument in over de ontstaansgeschiedenis van de bloementeelt. Hier vind je een bijzondere collectie van gewassen die ooit in Aalsmeer werden geteeld en verhandeld. Tuinman Dick Maarsen brengt ons naar het pronkstuk: de originele veilinghal van het historische tuinencomplex. Een kolossale jugendstil veilingklok doet er af en toe nog steeds dienst voor bezoekers en geeft in centen aan hoeveel ze moeten afrekenen voor hun ter plekke aangeschafte pelargoniums of aardbeien. Net als in vroeger tijden is de koopwaar met pramen van de kwekerij naar de veiling gevaren. PITTORESKE KAS Het is een heerlijke wandeling naar de tuinen,…

Tweede leven Brokken steen en ander puin kun je gebruiken om borders te verhogen. Yvonne en Wim stapelden dakpannen, bakstenen en zelfs glazen potten om muurtjes van een halve meter hoog rondom de borders te bouwen. De randen van de grassenborders zijn van roestkleurig cortenstaal. Van de restjes maakte Wim sculpturen die hij op andere plekken tussen de planten plaatste. Aan een boomtak een hoed die Yvonne vlocht van moerbeitakken. In de winter hangen er vetbollen onder. Wim maakte een bijenflat door holle stengels op te stapelen. Een bevriende imker zet zijn bijenkasten op hun terrein. De bijen bevruchten de fruitbomen en -struiken en de bijenkasten leveren Meihuus-bloemenhoning op. FAVORIETEN Goede planten om te scheuren of stekken volgens Yvonne: Bossalie (Salvia ‘Caradonna’) • Roze schildpadbloem (Penstemon) • Stermaagdenpalm (Amsonia) •…

AARDBEIEN combineren goed met bloemkool, borage (komkommerkruid), broccoli, komkommer, koolsoorten, kropsla, peterselie, prei, radijs, spinazie, spruiten, stambonen, tijm, tomaat, knoflook, ui en veldsla. STAMBONEN combineren goed met aardappels, bieten, bonenkruid, knolvenkel, komkommer, koolrabi, koolsoorten, kropsla, selderij, tomaat, erwten, knoflook, prei en ui. COURGETTE combineert goed met mais, Oost-Indische kers, sla, stokbonen, ui, aardappels en komkommer. BIETEN combineren goed met aardappel, dille, karwij, komkommer, koolrabi, koolsoorten, koriander, mais, stokbonen, knoflook en ui. KNOLVENKEL combineert goed met andijvie, asperges, dille, komkommer, koolsoorten, koriander, kropsla, veldsla, witlof, bonen, stambonen en erwten. TOMATEN combineren goed met sla, peterselie, prei, radijs, rammenas, spinazie, ui, wortel, aardappels, komkommer en venkel. BONEN combineren goed met aardappels, aardbeien, aubergine, bieslook, bonenkruid, erwten, komkommer, pompoen, rozemarijn, salie, selderij, sluitkool, suikermais, tomaat, prei, knoflook, sjalot, ui en venkel. KOMKOMMER combineert…

Nodig 2 Douglas-planken 22x200x4000 mm € 12,39 • 2 Douglas-planken 22x200x3000 mm € 9,29 (beide jongeneel.nl) • schroeven 4,0x35 pak 200 stuks € 3,60 • schroeven 4,0x50 pak 200 stuks € 6,20 • beitskwast Fillpro 50 mm € 5,49 (alles hornbach.nl) • Tenco douglasbeits transparant blank 1 liter € 11,87 • Bison Konstruktie Tix Topspeed, koker 325 g € 12,15 (beide bullstore.nl) • (vijver)folie of antiworteldoek (optioneel) Werkwijze Zaag de planken van 4000 mm in 4 stukken in de volgende lengtes: Plank 1: 3x 1200 mm, 1x 231 mm Plank 2: 2x 1152 mm, 1x 1200 mm, 1x 462 mm Zaag de planken van 3000 mm in 4 stukken in de volgende lengtes: Plank 1: 2x 1080 mm, 1x 462 mm, 1x 231 mm Plank 2: 3x 520 mm, 1x…

Koop lokaal “Kijk of in de buurt een biologische boer of tuinder zit die producten verkoopt. Je draagt hiermee bij aan gezonde voedselomgeving en zorgt dat de boer of tuinder een eerlijke prijs krijgt voor de producten. Je kunt ook een abonnement nemen op een biologisch groentepakket. Dit kun je dan in de buurt afhalen of laten thuisbezorgen.” hofweb.nl, kievitamines.nl, groentenabonnement.nl Van het seizoen “Op de verpakking van voeding staat altijd de herkomst vermeld. Als een product uit Nederland komt, weet je dat het minder voedselkilometers heeft gemaakt dan als het uit het buitenland komt. Al kan het dan alsnog uit een gestookte kas komen. Check ook op de groentekalender welke producten in dit seizoen duurzaam zijn.” groentegroente.nl/seizoensgroenten Uit eigen tuin “Lijkt het je leuk om zelf groente te gaan…

Ontdek z’n plek “Tuinvrouw en auteur Beth Chatto, zei ooit: ‘Choose the right plant for the right place.’ Een plant die gelukkig is op zijn plek maakt geen problemen en bloeit zich suf.” Lijstje maken “Laat je niet verleiden door planten die er mooi uitzien in het tuincentrum. Maak een verlanglijstje met planten die het goed zullen doen in de specifieke situatie van jouw tuin en probeer je daaraan te houden.” Rommel = goed “Maak je tuin nooit winterklaar, dan biedt hij de hele winter voeding en schuilplekken voor beestjes. Haal pas in het voorjaar, als er nieuwe groei te zien is, resten van vaste planten weg. Dan moet er licht en lucht bij kunnen komen.” Volg je intuïtie “Verdiep je, als je dat leuk vindt, in tuinieren door van…

De tuin is de plek waar ik experimenteer en leer. Dit voorjaar bekijk ik hoe de eetbare biologische rozen het doen nu ik ze in een pot heb gezet. Ook ben ik benieuwd naar de pompoenpolonaise, zo noem ik de pompoenen die ik rond strobalen heb geplant en die straks hopelijk een vrolijke slinger vormen. Deze methode past binnen Verderland, mijn mobiele tuin-concept. Dit project werd uit nood geboren, maar ik zie er steeds meer de voordelen van in. “MIJN TUIN verhuist gewoon met me mee” NOMADISCHE TUIN Van kinds af aan ben ik dol op tuinieren, maar erg honkvast ben ik nooit geworden. Zo woonde ik in de stad met alleen een piepklein balkon, ik had een periode een stadstuintje en tuinierde een tijd op een lap grond van…