Inhoudsopgave van Editie 7 - 2020 - Libelle Special

Binnenkort is er De. Nieuwe. Tuin. We gaan verhuizen en we krijgen een tuin op het noordwesten. Een heerlijk vooruitzicht. Nu hebben veel mensen liever een tuin op het zuiden, maar dat is mij iets te warm. Genieten in het voorjaar en in de herfst, maar ’s zomer is het een grote openluchtoven. Geen parasol bleek sterk genoeg om de zon wat te temperen. En van al die zonuren tijdens de warme zomers van de afgelopen jaren werden de planten zelf ook een beetje bruin. Minder zon dus in de nieuwe tuin. Dat betekent ook andere planten. Vandaar dat ik heel nieuwsgierig was naar de stadstuin die Robert Broekema ontwierp voor een Amsterdams grachtenpand (zie pagina 62). Niet alleen is hij net als ik dol op ronde vormen (daar lijkt…

Sinds de jaren tachtig worden de Open Tuinen Dagen georganiseerd. Waarom? “Die dagen hebben als doel het groene culturele erfgoed onder de aandacht te brengen én houden om dit te beschermen. In het verleden zijn er grachtentuinen verwaarloosd, volgebouwd of gebruikt als parkeerterrein. Door ze op de kaart te zetten via de Open Tuinen Dagen is er meer bewustzijn en zorg ontstaan voor de tuinen.” Het thema is: De particuliere tuin. Vertel! “Alle tuinen aan de grachten hebben een particulier doel gehad. Tegenwoordig zijn er tuinen die bij een kantoor of andere instelling horen, zoals een museum of hotel, maar vaak hebben ze nog wel de uitstraling en inrichting van een particuliere tuin. Die verschillen in gebruik willen we belichten.” Heb je een favoriete tuin? “Nee, alle tuinen hebben een…

In het lage zonlicht van een zomernamiddag zien de wuivende bloemenvelden er spectaculair uit. Julian is net van de tractor gestapt, waarmee hij zijn oogst binnenhaalde. Alles wordt hier met de hand geplukt, maar kleinschalig is het zeker niet: “Ik wil graag een bijdrage leveren aan de biologische bloementeelt en daarvoor heeft een kwekerij een zeker formaat nodig. Het is pas geloofwaardig als het ook economisch rendabel is, daar ben ik heel nuchter in. Pas dan kan de sector ervan overtuigd raken dat het wel degelijk mogelijk is om biologisch te telen.” Toch ademt alles hier veel meer bevlogenheid uit dan op menig ander bloemenbedrijf. Alleen al de naam Op Beemster Klei heeft een fijne landelijke associatie. Julian: “Ik heb lang nagedacht over de naam. Iets met een bloem? Of…

Tijdens de zomermaanden is De Hessenhof een groene oase. Sierklaver Trifolium ochroleucum is een voorzomerbloeier met opvallende trossen crèmegele bloemen. De fraaie Pelargonium-collectie. Phlomis russeliana wordt ook wel etageplant genoemd en blijft na de bloei nog lang mooi. Het blad is wintergroen en bedekt de grond zo goed dat onkruid nauwelijks kans krijgt. In de verkoopbedden staan de planten per soort bij elkaar. Zaailingen in de kweekkas. Miranda rijdt met karren vol jonge planten over de kwekerij. MIDDEN: Vergeet-mij-niet Brunnera macrophylla ‘Sea Heart’ heeft een mooie bladstructuur.…

“Ronde vormen maken een tuin veel ruimer dan hij in werkelijkheid is” Een tuin met veel schaduw vraagt om een uitgebalanceerd ontwerp. Robert Broekema wist er wel raad mee: “Zo’n weelderige tuin heeft natuurlijk wel structuur nodig. Een tuin zonder duidelijke lijnen heeft van bovenaf iets weg van een soep. We kozen voor organische lijnen, die ogen veel zachter dan rechte lijnen, maar zijn toch duidelijk aanwezig. Bovendien maken ronde vormen de tuin veel ruimer dan hij in werkelijkheid is.” GLOOIENDE LIJNEN Vier cirkels geven de tuin van 6x10 m² structuur. Ze overlappen elkaar als een kralenketting die losjes over de tuin is gedrapeerd. Het pad volgt de buitenranden van de cirkels en springt over van de ene naar de andere ronding. Robert: “Zo is de glooiende lijn ontstaan die…

“Hier verbouwen we groenten die in de zeventiende eeuw werden gegeten” De karakteristieke linde was een van de eerste dingen die Henk Boers terug plantte toen hij in 1982 begon als tuinbaas van het Muiderslot. De tuin is een reconstructie van de kasteeltuin uit het begin van de zeventiende eeuw, gebaseerd op oude etsen, het handboek Den Nederlandtsen Hovenier uit 1669 en brieven van dichter P.C. Hooft die het Muiderslot destijds als zomerverblijf gebruikte. In de Kruidhof staan nu weer alle kruiden-, verf- en medicinale planten van weleer. Duidelijk geordend op nut, zodat je niet per ongeluk misgrijpt naar een medische plant als je een kruid voor de soep wilt plukken. Al die verschillende ‘nuttige’ planten werden destijds veelvuldig door Amsterdamse kooplieden verhandeld. TOT MOES GEKOOKT Tuinbaas Henk: “Het ene…

Valerie “VEEL GROENTEN, FRUIT EN KRUIDEN DIE WE IN ONZE KEUKEN GEBRUIKEN, KOMEN VAN DE DAK-AKKER” Valerie Kuster is bedenker en oprichter van bistro Op het dak. Niet alleen de kaart die ze presenteert is van hoog niveau; haar ‘rooftop restaurant’ staat op het dak van een Rotterdams kantoorgebouw. Hoe begin je een restaurant op het dak van een kantoor? “In 2012 had ik met mijn productiebureautje net een kantoor betrokken op de vijfde verdieping van het Schieblock-kantoorgebouw, een verzamelplek voor creatieve ondernemers in een vergeten deel van de stad. Er gebeurde op dat moment veel in dit gebied: er was een voetgangersbrug gebouwd om dit deel van de stad weer te verbinden met de rest van Rotterdam en boven op het Schieblock werden net de eerste zakken aarde uitgestrooid…

“Je kunt rustig weggaan, want je hebt geen omkijken naar vetplanten” Toen Lydia Groenewegen en haar man in 1979 een totaal vervallen woonboerderij kochten in het Brabantse Beugen, gaven ze de architect opdracht om een kas te integreren in de voormalige stal. “We hadden dat bij ons vorige huis ook en we zaten er altijd graag, zodra de zon zich maar even liet zien. De vorige bewoner van deze boerderij was de oudste inwoner van Beugen en hij heeft gelukkig niets aan de boerderij veranderd. Het was wel een bouwval, maar nog vol mooie authentieke materialen die we konden hergebruiken. De oude bakstenen van de stal zijn gepoetst en opnieuw opgemetseld, nu met een kas van vier bij zes meter.” HET ZONNIGE ZUIDEN De warme kleuren van de oude stenen…

THUIS OOK PLUKKEN? Met dit assortiment kan Julian – en jij dus ook – het hele seizoen oogsten. April-half juni: vrouwenmantel (Alchemilla) kluwenklokje (Campanula) duizendschoon (Dianthus barbatus) pioenroos (Paeonia) wolfsmelk (Euphorbia) koe- of zeepkruid (Saponaria). Half juni-augustus: korenbloem (Centaurea) zonnebloem (Helianthus) juffertje-in-het-groen (Nigella) duizendblad (Achillea) dille (Anethum) vlambloem (Phlox) zonnekruid (Helenium) zinnia. September-oktober: kattenstaart (Amaranthus) fijnakkerscherm (Ammi visnaga) wilde peen (Daucus carota) herfstaster vetkruid (Sedum) sneeuwbes (Symphoricarpos) vingergras (Panicum) Weigela. ZO BLIJFT EEN BOEKET LANGER MOOI Zet de bloemen een paar uur weg in een hoge emmer om ze te laten wennen aan de binnentemperatuur. Maak de vaas altijd goed schoon, het voorkomt dat de bloemen snel bederven. Snijd de stelen af met een scherp mes. Gebruik geen keukenschaar, die knijpt de stelen dicht en daardoor zal de steel niet…

Een enorm assortiment om uit te kiezen. Leuzea rhapontica is een opvallende plant die een beetje op artisjok lijkt. De gieter staat klaar voor de jonge plantjes. Lupinus ‘Masterpiece’ bij de ingang van de kwekerij. Het witgemarmerde blad van het leverbloempje (Hepatica nobilis pyrenaica). Het lieflijke lever-bloempje (Hepatica nobilis japonica). Wolfsmelk (Euphorbia characias wulfenii) geeft een heerlijk frisgroen accent aan de tuin. Penstemon multiflorus wordt ook wel schildpadbloem genoemd. Deze plant heeft prachtige donkerrode stelen. MIDDEN: Het kippenhok aan de rand van de moederbedden.…

TIPS VOOR EEN GROENE OASE Een donker pad maakt snel een sombere indruk. Maak het pad aantrekkelijk door een lichte kleur tegels of grind te kiezen. Zorg er bij gebrek aan zon voor dat de planten oplichten en varieer met bonte en gestreepte of licht gespikkelde bladkleuren. Zet planten met grote, grove bladeren (hosta, fatsia) naast planten met fragiele, fijne bladeren (thalictrum, siergrassen), dat geeft een boeiend contrast. Favoriete planten Dakmoerbei: een boom in dakvorm geeft intimiteit en zorgt dat je je beschut voelt. Deze moerbei groeit weliswaar hard, maar is ook heel goed te snoeien. Japanse acer: vanwege de prachtige rode bladeren die de aandacht trekken. Hosta ‘Frances Williams’ heeft blauwgroene bladeren met een lichtgele rand. Een grote, grove plant waar slakken vanaf blijven! INSPIRATIE Robert:…

De Hortus botanicus in Leiden werd aangelegd in 1590 en is daarmee de oudste botanische tuin van Nederland. “Inmiddels zijn we ruim vierhonderd jaar verder, maar aan het concept van de Hortus is in al die eeuwen weinig veranderd. Wij verzorgen de plantencollectie van de Universiteit van Leiden, een levend archief voor studenten en onderzoekers.” Nederland telt zo’n 27 botanische tuinen, die stuk voor stuk een ander karakter hebben. “In Leiden ligt de focus op het werelddeel Zuidoost-Azië en daarnaast op plantgroepen zoals orchideeën, varens en bolgewassen. Dit is afgesproken met de andere botanische tuinen en zorgt voor diversiteit in het aanbod. Het grootste karakterverschil ontdek je vooral tussen universitaire en particuliere tuinen. Die laatste kunnen planten kweken puur om hun schoonheid, dat is bij ons niet denkbaar. Wij verbloemen…

Voor wie is het boek bedoeld? “Voor iedereen die bloemen wil kweken en boeketten wil samenstellen. De soorten die je in het boek leert kweken, zijn namelijk heel geschikt als snijbloem. Ook fijn: je hebt geen grote tuin nodig. Met bakken op je balkon creëer je al een bloemenzee. Iedereen kan het!” Waarom kweek je zelf? “Vanuit een zaadje een bloem zien ontstaan, blijft magisch, en ik vind het belangrijk om op een natuurvriendelijke manier bloemen te kweken. Ik word blij van buiten zijn, omringd door de mooie natuur.” Ambities? “Dit jaar ga ik zo’n 35 soorten zaaien en biologisch kweken. Ik heb er zelfs een extra tuin voor gehuurd. Mijn focus ligt op een zo lang mogelijk bloeiseizoen, zodat ik van juni tot oktober boeketten van eigen teelt kan…

1 DE OUDROZE BORDER In ton sur ton tinten Judith: “Voor deze border heb ik planten gekozen waarvan de kleuren dicht bij elkaar liggen, zodat er een natuurlijk en harmonieus geheel ontstaat. In dit geval verlopen de kleuren van oudroze via karamel naar donkerder koperbruin. Blikvanger in deze border is de prachtige hortensia ‘Pink Annabelle’, de roze variant van de zo massaal aangeplante witte hortensia ‘Annabelle’. Deze hortensia is wat bescheidener van formaat en het roze verbloeit langzaam naar beige. Ook het gebruik van mooie goud- en koperkleurige wuivende grassen maakt de border lekker licht en luchtig. Deze vaste plantenborder heeft weinig onderhoud nodig.” “DE KLEUREN VERLOPEN VAN OUDROZE VIA KARAMEL NAAR KOPERBRUIN” BLAASSPIREA (Physocarpus ‘Little Angel’). Dit is een laag blijvende struik (tot 1 meter) met prachtig koperkleurig blad.…

“We willen dat alle planten een goede start maken op hun nieuwe bestemming” De weg naar De Hessenhof is idyllisch, via de Veluwse bosranden, weilanden en knalgele velden vol bloeiend koolzaad. Het zandpad langs een maïsveld leidt je naar de kwekerij, wat een groot contrast vormt met de omliggende akkers waar slechts één soort gewas groeit. De Hessenhof heeft een enorme diversiteit aan vaste planten, ruim zesduizend in totaal. Kweker Hans Kramer is inmiddels de tel bijna kwijtgeraakt en er kan nauwelijks nog iets bij. Wil hij ruimte maken voor nieuwe soorten, dan moeten andere het veld ruimen. Pas als bepaalde planten het minder goed doen, biedt het hem weer ruimte om nieuwe gewassen op te kweken. DOORWORTELEN Tussen maart en juni is het hier topdrukte, met alles wat wordt…

Een bezoek aan De Hessenhof levert niet alleen mooie planten, maar ook veel kundig advies op. Hans geeft alvast wat tips voor een gezonde tuin. Fijne combinaties Er zijn eindeloos veel mooie plantcombinaties denkbaar. Bij De Hessenhof is daarvoor genoeg inspiratie te vinden. Dit zijn alvast wat tips: Kies voor contrasterende kleuren, zoals rode lupines in combinatie met de witte schermen van Laserpitium siler (bergkummel) en het groengrijze blad van papavers. De papavers bloeien pas later maar de plant in knop ziet er al heel mooi uit. In het voorjaar zijn de frisgroene bloemen van wolfsmelk prachtig in combinatie met dieppaarse lupines, melde en alliums. Ook de fel blauwpaarse Geranium Brookside kleurt hier prachtig bij. Uitgebloeid blijven de alliums een tijdje mooi als silhouet. Als je kiest voor dezelfde type…

TIKJE POËTISCH Bloemige motieven, ronde vormen…Wie van romantisch houdt, kiest voor accessoires met een vleugje poëzie PUUR NATUUR Pure materialen in rustgevende ton sur ton tinten: hier kom je zeker tot rust URBAN JUNGLE Stoer, stads en tijdloos: antraciet en olijfgroen zijn een krachtig statement voor buiten KLEUREN FEESTJE Zachte zomertinten als ceriserood, perzikroze en citroengeel zijn er nu ook voor het terras ZWART OP WIT Zwart-wit blijft een ideale basis om te mixen met bloemen en grafische vormen…

TUINIEREN OP DE M 2 A van AANSCHAF Kies altijd voor het grootst mogelijke exemplaar, want zo’n kas is zo gevuld! Zet de kas op een zonnige plek in de tuin of op het terras. Informatieve sites: batisthobbykassen.nl kas-expert.nl dehobbykas.nl B van BUDGET Welke kas je kiest hangt uiteraard af van je smaak en budget. Kassen van folie kosten weinig, maar zijn niet moeders mooiste. Aluminium kassen zijn relatief betaalbaar en verkrijgbaar in veel maten. C van CLIPS Laat de ruiten van een wat grotere kas met speciale clips aan het frame vastzetten, zo is een gebarsten ruit makkelijk te vervangen. D van DRUIVEN Een kas is de uitgelezen plek om druivenranken uitbundig te laten groeien. Ranken boven langs de kas fungeren tegelijk als zonnescherm voor andere gewassen. E van EYECATCHER…