Inhoudsopgave van Editie 7 - 2019 - Libelle Special

Veel voor weinig, daar ben ik dol op. Daarin ben ik een echte Hollander, geen ontkomen aan. Ik ben dan ook bijzonder blij met deze Special, want het is 124 pagina’s feest. Elke productie, tekst of lay-out die ik voorbij zag komen, wilde ik mee naar huis nemen om nóg een keer te bekijken en te lezen. Lekker wegdromen bij die prachtige tuin van Eric (pag. 12) die eerst een tijd vanaf de eerste verdieping van zijn huis eens rustig ging nadenken over hoe zijn tuin eruit moest komen te zien. Of mijmeren over een paar jaar geleden, toen we nog in Amsterdam woonden en we ’s zomers verkoeling zochten in de mooie tuinen van Artis. De perfecte uitvalsbasis voor lekkere koffie, veel schaduw voor de kinderen en inspirerende tuinen.…

Waar heb je zo goed leren tuinieren? “Ik heb veel van huis meegekregen: ik ging vroeger vaak met mijn vader op pad die als boomchirurg grote landgoederen onderhield. Ik heb altijd veel tuinboeken gelezen, kijk graag naar instructie-filmpjes op YouTube over hoe je moet snoeien of planten.” Gaat het goed met je tuinontwerpbureau? “Jazeker, ik ontwerp tuinen voor mensen die van een natuurlijke bloementuin houden, met bloeiende vaste planten en veel voorjaars- en zomerbollen. Mijn doel is om de tuin zo te ontwerpen dat er veel te beleven is. Door bijvoorbeeld bijzondere bomen en struiken met mooie herfstverkleuring, voorjaarsbloei of vruchten in het ontwerp te verwerken. Op die manier trekt de tuin veel vlinders, vogels en insecten.” Je bent dol op dahlia’s, toch? “In onze volkstuin van 700 m² aan…

In huis geven groene plantentafels je een fijn ‘botanische’ tuingevoel. Zoekend naar een geschikte en mooie ondergrond voor zijn binnenplanten stuitte Eric op materiaal dat overblijft na de oogst van kurk. Door dit overtollige snoeisel op een natuurlijke manier te verlijmen, ontstaat er een heel mooi, ecologisch materiaal. Het inspireerde Eric om een aantal fraaie ‘kurkmodules’ te ontwerpen: een stevige ondergrond waarin vormen zijn uitgespaard voor potten en andere (groen)attributen. Nieuwsgierig? Kijk op Instagram: @kurkasaworld of kurkasa.com.…

KLEIN PARADIJS VOL MAGIE Wie bij Noord-Holland denkt aan eindeloze vergezichten over vlakke weilanden gevuld met zwart-witte koeien is nog nooit ‘op’ Wieringen geweest. Dit voormalige eiland in de kop van de provincie is allesbehalve vlak. Dit land is juist glooiend en ligt ver boven de zeespiegel. En hoewel Wieringen door de aanleg van dijken officieel geen eiland meer is, zetten de vele watervogels en frisse zeelucht je makkelijk op het verkeerde been. Hier ‘waait’ nog steeds dat eilandgevoel. EERST SLENTEREN NAAR DE ZEE Aan dit prachtige stuk natuur heeft Meta Klein (54) haar hart verpand. “Als tienjarig meisje kwam ik met mijn ouders op Wieringen wonen, ik ben er nooit meer weggegaan. Samen met mijn man kocht ik zo’n dertig jaar geleden een oude boerderij in een buitengebied, ingeklemd…

Tuinieren tussen de tegels Paden zijn om op te lopen, maar tussen de tegels tuinieren is ook heel leuk. Laat bij het leggen van tegels of bakstenen kieren open om plantengroei aan te moedigen, zelfs de grootste planten blijken aan een klein kiertje genoeg te hebben. Als de ruimte tussen tegels niet groot genoeg is om iets te planten, is zaaien makkelijker. Tussen de tegels planten betekent meer groen in de tuin en zorgt ervoor dat regenwater direct goed wordt geabsorbeerd. Bovendien heb je nauwelijks omkijken naar onkruid tussen de tegels: daarvoor is geen ruimte! EEN GOEDE DOORLAAT VAN REGENWATER IS BELANGRIJK, KIES VOOR GRIND, HOUTSNIPPERS OF DOLOMIET WARMTEBRON Tegels slaan overdag warmte op en stralen dit ’s nachts weer uit. Op die manier beschermen ze planten tegen vorst en…

Het resultaat: een klimrek met paars in de hoofdrol Een hoekje in de middagzon met handig rek van bamboestokken. De potten zijn neutraal van kleur gehouden, zodat de planten alle aandacht krijgen. Verzorg deze planten door regelmatig de uitgebloeide bloemen en stengels weg te knippen, zodat ze prachtig doorbloeien. De eenjarigen kunnen wel wat vloeibare mest of gedroogde koemestkorrels gebruiken. CHINEES PURPERKLOKJE (Rhodochiton atrosanguineus) bloeit enkele weken met langwerpige zwarte bloemen. Maar de lichtpaarse, mooi gevormde schutblaadjes blijven zitten waardoor het lijkt alsof hij altijd in bloei staat. Laat deze eenjarige klimmer gerust uit een pot groeien (tot wel 3 meter hoogte). SUZANNE-MET-DE-MOOIE-OGEN (Thunbergia ‘Arizona Rose Sensation’) is bekend in knaloranje, maar hier in mooi geschakeerd roze. Ook deze klimplant is eenjarig, doet het prima in een pot en kan…

Minimaal tweederde van de tuin is groen. De tuinafscheiding bestaat uit een haag of een begroeide schutting Grote variatie in beplanting. De basis bestaat uit inheemse, wilde planten, aangevuld met gecultiveerde en uitheemse soorten om het bloeiseizoen te verlengen. Alle grond is begroeid, er zijn geen open plekken. Veel planten hebben iets extra’s te bieden voor bijen, vlinders en andere insecten. Gedurende het groeiseizoen is er voldoende nectar te vinden. Met vruchtdragende bomen en struiken krijg je ook een eetbare tuin. Water is belangrijk. Vogels moeten kunnen drinken en badderen, ook bijen drinken water. Kikkers planten zich voort in het water, watersalamanders leven erin, net als de larven van libellen. Er zijn nestelplekken voor vogels en insectenhotels voor lieveheersbeestjes, bijen en gaasvliegen. Die helpen het ecologisch evenwicht te bewaren. Een…

“INMIDDELS ETEN ALLE VEGETARISCHE DIEREN IN ARTIS UIT HUN EIGEN TUIN” In Artis ontstond de eerste aanzet voor een nieuw tuinaanpak een aantal jaar geleden tijdens het 175-jarig bestaan, toen het gras langs het papegaaienlaantje plaatsmaakte voor feestelijke bloemenborders, als cadeau aan de bezoekers. Dat vond iedereen zo mooi dat er al snel plannen kwamen om meer bloeiende planten in plaats van groene heesters in te gaan zetten. Tuinman Ton Hilhorst: “Er zijn spannende ‘eilanden’ gekomen met een eigen identiteit, vol planten die bij de dieren passen. Bij het kamelenveld staan bijvoorbeeld veel palmen en grassen, voor een groen oasegevoel.” Het idee om de dieren van Artis uit eigen tuin te kunnen voeden, kwam voort uit de aanleg van een speciale kruidenpluktuin voor de reptielen. Dat beviel zo goed, dat…

Hoed op Ook in de voorjaarszon is het oppassen geblazen, want voor je het weet heb je een verbrande neus. Goed excuus om jezelf op een hoed te trakteren. Met zwarte band € 30,- (seafolly.com) Met oog € 41,95 (madamstoltz.dk) Met streep € 34,99 (hm.com) VAKANTIE IS EEN MINDSET Fijne, stressvrije vrije dagen beleef je gewoon in en om je eigen huis, bij voorkeur op het balkon, terras of in de tuin. Speciaal voor de thuisblijvers creëerde Intratuin drie staycation-sferen en liet Spotify bijpassende speellijsten samenstellen. Wordt het Bohemian Ibiza, Zen Japan of Classy Côte d’Azur? intratuin.nl OOK EEN STEKKIE? Stekjes zijn altijd leuk, al was het alleen maar om dat nieuwe groen achter glas te zien ontspruiten. Nog vragen? Kijk dan even in dit nieuwe basisboek Stekken voeden groeien.…

“Elk veldboeket is een feestje” Hanneke komt blootvoets aangelopen achter een knalroze kruiwagen. Hanneke: “Mijn man verbaasde zich wel over de kleurkeuze van mijn kruiwagen, maar ik vind het niet alleen mooi, maar ook handig: daardoor ben ik ’m nooit kwijt op het land!” De kruiwagen is gevuld met uitgebloeide alliums, die het gedroogd ook mooi doen in een vaas, maar daar kwamen we natuurlijk niet voor. We willen verse bloemen en die zijn hier genoeg. Als je om de grote kas loopt, kom je uit bij het enorme veld vol plukbloemen in alle kleuren van de regenboog. Alles wuift vrolijk heen en weer in de polderwind. Hanneke: “Behalve de bedden met dahlia’s, staat hier bijna alles door elkaar. Ik vind het ook altijd grappig als mensen onkruid plukken. Het…

Monique van Wegen “ELK BOEKET WORDT KRACHTIGER VAN ÉÉN ECHTE SHOWSTOPPER” Monique van Wegen begon twee jaar geleden een kleinschalige duurzame bloemenkwekerij op een historisch landgoed. Wat doe je precies? “In mijn bloemenkwekerij Atelier Botanica kweek ik op een biologische en duurzame manier bijzondere bloemen in het open veld. Wie bij mij een bloemenabonnement afsluit, krijgt in het seizoen elke week een vers handgeplukt boeket voor in huis, een winkel of op kantoor. Verder geef ik workshops, maak ik boeketten en decoraties voor bruiloften en andere feesten, en lever ik eetbare bloemen aan cateraars en professionele taartenbakkers.” Hoe ben je bloemenkweker geworden? “Ik was vroeger altijd bezig met de natuur, maar het kwam niet bij me op om daar iets mee te gaan doen. Ik ging in Amsterdam wonen en…

Ria: “In de natuur bepaalt de wind welke planten zich vestigen, de kou in de winter bepaalt of zaden een prikkel krijgen om te ontkiemen en de grondsoort welke kleuren zullen overheersen. Een bloemenwei ziet er daarom elk seizoen anders uit.” De enorme tuin (5.000 m2) van Ria en Jan in het Noord-Hollandse Westbeemster herbergt een arboretum met honderden boomsoorten, een rozentuin in Engelse landschapsstijl, een magnolialaan en tientallen hortensia’s. Tuinpaden bieden doorkijkjes naar de weilanden om hen heen. Een wilde bloemenwei is een heel andere tak van tuinsport. De blauwe Cichorei kwam aanwaaien uit de berm in de naastgelegen sloot en de marjolein die Ria juist zo graag wilde, vertrok op eigen houtje naar de naastgelegen moestuin. Ria vindt dat in principe geen probleem: “Ik heb liever een doodgewoon…

Van een wildplukwandeling door Den Bosch tot een dakkas in Haarlem TIKKIE WILD Groen doet goed, ook op microniveau. De winkel en webshop Wildernis in Amsterdam helpt je op weg om je eigen stukje stad groener te maken met planten voor dakterras, balkon, vensterbank of geveltuin. Zelf hoef je geen groene vingers te hebben. Ook leuk: regelmatig houden groen-experts in Wildernis lezingen en workshops. wildernisamsterdam.nl BOSSCHE JUNGLE Oerwoud in Den Bosch is niet alleen een toffe stadstuinwinkel met plantenasiel, er is ook een Health Cafe waar lekkers wordt bereid met ingrediënten van biodynamische boeren uit de buurt. En je kunt er terecht voor de leukste workshops, zo kun je leren een eigen ecosysteem te maken in een enorme fles van 5 liter of een wildplukwandeling door de stad maken. oerwouddenbosch.nl…

Laat de grond zo veel mogelijk met rust. Het bodemleven moet zijn werk kunnen doen. Dus liever niet spitten of diep schoffelen. Verbeter de grond met bladaarde en compost (gebruik het liefst je eigen gft-afval). Laat blad en takjes in de borders liggen. Het beschermt de planten in de winter en wordt langzaam afgebroken door insecten, wormen, schimmels en andere kleine organismen. Dat levert voedingsstoffen op en het verbetert de bodemstructuur. Zorg voor een dichte begroeiing. De plantenwortels voeden het bodemleven. Vanzelfsprekend gebruik je geen bestrijdingsmiddelen, die werken door op de hele keten van levende organismen.…

OP TAFEL KOMT EEN BLOEMENSPEKTAKEL VAN GEUR EN SMAAK Een kwart hectare is best klein, als je ‘alles’ wilt: bloemenborders, een moestuin, kruidenbedden, een kas, kweektafels, een stapelmuurtje, een vlechtheg, een keuken, een composthoop, klein fruit, een boomgaard, en o ja: een houtoven en plek voor een kampvuur. Plus nog een ruimte voor workshops en aanschuifmaaltijden. Dat waren tien jaar geleden de ambities. Hoog gegrepen? Eigenlijk is vrijwel alles werkelijkheid geworden op wat het Landje van De Boer is gaan heten. Tussen de volkstuinen ligt het, deze plek waar vrijwilligers alles onderhouden en bezoekers meer dan welkom zijn voor alle mogelijke evenementen. Met veel lekker eten uit eigen moestuin. Samen harken en vorken, dat is het motto. BONUSPUNEN Bij alles op het Landje gaat het om de meerwaarde: mooi én…

Bijen houden in een dichtbevolkte stad, kan dat wel? “Zeker! Amsterdam is een gezonde omgeving voor bijen. Er zijn veel tuinen en bomen waar nectar te vinden is, en er worden nauwelijks pesticiden gebruikt. In het buitengebied gebeurt dat wel, daar is ook veel monocultuur. Bijen ondervinden daar de nodige problemen terwijl in de stad zelf juist een omgekeerde beweging gaande is.” Hoe word je stadsimker? “Ruim vijf jaar geleden had ik een plant van het balkon naar binnen gehaald zodat-ie niet kapot zou vriezen. Bleek daar een hommelkoningin in te zitten die vier maanden bij ons binnen heeft gewoond. Geweldig! Ze had het ritme van voeren snel in de gaten. In april heb ik de deur opengedaan en is ze weggevlogen. Zo kwam ik erachter dat je heel goed…

1 “Als je vanuit het niets een tuin aanlegt, kun je ook denken aan het planten van een paar oudere bomen. De walnoten- en de pruimenboom die ik kocht waren al flink groot. Dat is wel wat duurder, maar de tuin oogt meteen veel beter.” 2 “Vlak voordat alles losbarst in de lente houd ik grote schoonmaak in de tuin. Dan verwijder ik al het onkruid, knip en snoei alle vaste planten en heesters tot een minimum. Van die opruiming heb ik maanden plezier, eigenlijk houd ik me daarna niet meer met onkruid bezig.” 3 “Spannende paden geven een nieuwe tuin ook meteen iets natuurlijks. Het is fijn als je een beetje kunt dwalen op je eigen ‘landgoed’. Ik heb gekozen voor Chinees hardsteen, op Marktplaats gekocht, omdat die grijze…

Checklist Schoon de borders op en vervang planten waar nodig. Haal onkruid weg. Liefst met de hand. Als je schoffelt, doe het voorzichtig zodat je geen wortels van planten beschadigt en de bodem niet te veel verstoort. Geef de rozen speciale rozenmest. Daarin zitten sporenelementen die rozen nodig hebben. Ondersteun minder stevige hoge planten zodat ze niet bij de eerste de beste hoosbui omvallen. Je doet dat met rijshout, bamboestokken of speciaal steunmateriaal. Verwijder regelmatig uitgebloeide bloemen. GATEN VULLEN Open plekken in een border zijn goudgerande uitnodigingen voor onkruid. Er is lekker veel voedsel en voldoende ruimte om te groeien. Vooral in nieuwe borders zijn vaak veel zwarte gaten omdat het groen nog niet volgroeid is. Wie geen zin heeft om steeds maar weer te wieden kan daarom beter de…

Zinnia’s houden van warm weer dus zaai ze niet te vroeg. Als je de eerste bloemknop eruit haalt, vormt de plant zijwaarts bloemen, en kun je er tot de herfst van plukken. Dahlia’s zijn echte showstoppers in boeketten. Van origine uit Mexico en echte warmteliefhebbers, dus de knollen mogen pas na half mei de grond in. Je kunt tot de eerste nachtvorst bloemen knippen. Lathyrus is familie van de tuinboon en net zo makkelijk te telen. Het zijn robuuste zaden en de plant groeit snel, dus het is leuk om ze met kinderen te zaaien. Het is een eenjarige klimmer die wel twee meter hoog wordt. Geef hem dus wel wat steun.…

Maart-april Graaf alle ongenodigde wilde planten uit, met wortel en al. Denk aan gras, paardenbloem en kleefkruid. Mei Zodra de vorst wegblijft, kun je zaaien in de volle grond. Kijk uit met bloemenmengsels; de dominante planten in zo’n mengsel nemen algauw de hele tuin over. Gebruik eerst wat potjes of een testveldje om de plantjes op te kweken. De grondsoort bepaalt welke wilde planten het naar hun zin hebben. Op zure grond zie je vooral blauwe korenbloemen; op klei een zee van witte en gele bloemen en op zanderige grond margrieten en papaver. Zorg voor planten die de bodem bedekken en verdamping tegengaan, zoals zenegroen en vergeet-mij-nietjes. Veel wilde bloemen willen geen buren; zet deze aan de rand van de tuin. Planten die wel van buren houden, zijn bijvoorbeeld geraniums,…

Samenwerken met de natuur, betekent minder ingrijpen en meer tijd om te genieten. En dat lukt zelfs met een postzegeltuintje, zonder dat het een chaos wordt. Een natuurtuin straalt rust uit, terwijl er ook veel in te beleven valt. Het is een palet van kleuren, geuren, smaken en bijzondere plekjes, van stapelmuurtjes tot poeltjes. Zo’n tuin zit vol met vogels, bijen, hommels, vlinders, libellen en andere nuttige dieren. Samen zorgen ze voor een natuurlijke balans die slechts af en toe bijsturing nodig heeft. De belangrijkste spelers in de natuurtuin zijn de planten. Vooral soorten die bestuivende insecten aantrekken zijn belangrijk. Zij staan aan de basis van het in stand houden van de biodiversiteit. In de stad levert een natuurtuin ook nog eens een betere leefklimaat op. Want groen zuivert de…

Bessen, noten, vruchten en eetbare planten moet je delen met vogels en insecten, maar dat maakt de lol er niet minder om. Een fruitboom is eigenlijk onmisbaar zegt ook ecologisch hovenier Wencke Habermann. “Fruitbomen zijn aantrekkelijk voor insecten vanwege de bloesem in het voorjaar en de vruchten in de nazomer. In kleine tuinen kun je kiezen voor soorten die niet zo groot worden of goed te snoeien zijn, zoals pruim, kweepeer en mispel.” Fruit langs een hek of tegen een schutting werkt ook heel goed, aldus tuinontwerper Margo van Beem. “Gele framboos is erg lekker en wordt maar een meter hoog. Kiwibes (Actinidia arguta) is lekker en leuk. Een wilde eetbare plant is moerasspirea. Die smaakt amandelachtig, lekker op een toastje met roomkaas.” MINIGIDS - EETBARE BLOEMEN, ANNA KOSTER €…

Hoe wisten die eerste tomatenplantjes je hart te veroveren? “Het begon zo’n vijf jaar geleden op mijn zolderkamer, die een soort opvangcentrum voor adoptieplanten was, toen mijn zus met vier tomaten-plantjes kwam aanzetten. Ze groeiden en bloeiden, maar op een gegeven moment moesten ze naar buiten. Dat werd een plekje in de tuin van mijn ouders. Hier ontdekte ik hoe lekker het is om na een drukke dag naar buiten te gaan. Ik ervaar de tuin echt als een stressvrije zone. Daarbij was ik verliefd geworden op het hele proces: die kleine blaadjes die in een grote plant veranderen en waar dan ook nog iets eetbaars aan groeit.” Hoe ziet de tuin er inmiddels uit? “Ik ben van 1 m² naar 100 m² gegaan. Nog steeds in de achtertuin van…