Inhoudsopgave van Editie 11 - 2018 - Libelle Special

Wij woonden jaren midden in de stad, in een heerlijk huis, maar uiteindelijk begon het toch te kriebelen. Wij gunden onze dochter de buitenruimte die wij tijdens onze jeugd ook zo fijn hadden gevonden. En zo vielen we als een blok voor de grote tuin achter dit huis. Een tuin van dit formaat is in de Randstad een grote luxe. En zo ervaar ik het ook. Ik ben dol op mijn tuin. Er is altijd wel wat te doen, en tuinieren is toch een soort therapie. Onkruid wieden, uitgebloeide bloemen weghalen, snoeien, ik hoef er niet al te veel bij na te denken. Sterker nog, mijn hoofd raakt leeg. Groene vingers had ik niet in het begin, tuinieren heb ik geleerd door te kijken en gewoon maar te doen. Er…

DE VERSFABRIEK van DEBBIE LAMBRECHTS Wat is de Versfabriek? “De Versfabriek is een keuken waar groenten en fruit in speciale etages worden bewaard zodat ze veel langer meegaan dan normaal. Dan hoeven ze niet meer in de koelkast.” Hoe kwam je op het idee? “In onze keukens wordt veel weggegooid en weinig hergebruikt. Dat moet beter kunnen, dacht ik. De Versfabriek is bedoeld als opvolger van het huidige kookeiland, inspelend op de wensen van deze tijd. Een moestuin is voor veel mensen een hele stap, maar een etalage van gezonde producten die je ziet groeien… Dat geeft meer waardering voor verse producten. En het zet hopelijk ook aan tot gezonder eten.” Wat zijn die etages? “Dat zijn bewaar- en kweekbakken. De onderste is voor stronkgroenten als sla, broccoli en bloemkool.…

GOED OM TE WETEN ➜ Begin met makkelijke groenten zoals sla, erwten, peultjes, radijsjes, courgette, bieslook, komkommer, Oost-Indische kers ➜ Zelf zaaien kost veel tijd. Je kunt ook kleine plantjes kopen in een tuincentrum, dan heb je sneller resultaat. ➜ Wanneer je in potten tuiniert, gebruik dan voldoende grote potten met een gat zodat het overtollige water weg kan. Terracotta potten staan heel mooi maar trekken ook veel vocht uit de aarde. Mooi plastic is daarom handiger. ➜ Zet een schaal onder de potten en geef hierop water. Zo kweek je stevige planten die zelf op zoek gaan naar het water. ➜ Van sommige groenten heb je klimmers of soorten die laag blijven. Kies dan voor klimmers. Zo heb je een grotere opbrengst op een kleine oppervlakte. ➜ Op tijd…

We staan bij de imposante Kaukasische vleugelnoot in de tuin van het Rijksmuseum. “Architect Pierre Cuypers heeft hem nog geplant in 1907,” vertelt Pim van Rijn. Het is een warme dag, toeristen en ‘gewone’ voorbijgangers zoeken een plekje in de schaduw van deze oerboom. De publiekslieveling spreidt zijn takken wijd over hen uit, als een koepel. Eronder danst een tapijt van lichtvlekjes. Kinderen springen door de speelfontein; waterdruppels schitteren in het zonlicht. Pim, strohoedje met groene strik, is tuinman in de sinds 2013 gerestaureerde tuin rond het Rijksmuseum. Het is onvoorstelbaar dat dit groene paradijs vijf jaar geleden nog een bouwput was. Nu wuiven dahlia’s, grassen, siertabak, Ageratum, begonia en Bidens in het zomerse briesje. Er is een koffiebarretje, een ijscokar, mensen liggen languit op de banken. Sinds de verbouwing…

ALLES ROND DE KWEKERIJ ADEMT DE LIEFDE VOOR BLOEMEN EN PLANTEN Fien Janson, die samen met vader Han de kwekerij en pluktuin runt, kent de aantrekkingskracht van een akker vol wuivende bloemen; sommige mensen komen zelfs meerdere keren per week terug voor een bosje. Fien: “Bloemen die lang doorbloeien en nieuwe bloemen krijgen zodra je ze plukt, zoals de dahlia’s, zijn veruit favoriet. Afgewisseld met de delphiniums die bloeien van juni tot oktober. De felgekleurde zinnia’s worden ook veel geplukt, heel makkelijk zijn die.” Delphinium en lathyrius kun je zelf niet plukken, maar ze zijn wel te koop; Fien geeft ze een voorbehandeling zodat ze langer mooi blijven als je ze thuis in een vaas zet. Op Noordwijk Buiten kun je rondleidingen volgen, vergaderen en zelfs trouwen. Maar de theedrinkerij…

De terrassen, brede tuinpaden en de graspaden geven rust en verbinden de verschillende tuinkamers De Zweedse grove lijsterbes markeert de ingang van een weelderige cottagetuin. De lijsterbes stond er al toen Thea en haar man er dertig jaar geleden kwamen wonen. De bloemenborders, twee grote terrassen en het bed & breakfastappartement kwamen erbij in de uitgestrekte achtertuin nadat hun drie zoons waren uitgevoetbald. Achter het huis maken prachtig gesnoeide taxus-struiken nieuwsgierig naar de planten die daarachter schuilgaan. Het tuinpad dwingt om te kiezen: sla je af naar de uitwaaierende varens en het bontgekleurde blad van de geraniums? Of volg je de graspaden richting zonnehoed (Echinacea) en riddersporen? Waar Thea’s gasten ook kijken, overal is kleur te zien. “De oranje rozenbottels komen terug in de terracotta dakpannen en steken af tegen…

VITAMINE-OVERDAAD UITBUNDIGE TUINSALADE Alles komt uit eigen tuin, dus de tuinsalade is puur natuur! In combinatie met kleurige, eetbare bloemen is dit gerecht ook nog eens een feest om naar te kijken. INGREDIËNTEN: rucola • klaverzuring • tomaten • bietjes (heel dun gesneden) • viooltjes • Oost-Indische kers • goudsbloemen • gekookte borlottibonen. Natuurlijk met een zelfgemaakte, klassieke dressing van olie, azijn, honing, peper, zout en mosterd. Bramen-anijstaart met bramen-buttercream VOOR 8-10 PERSONEN 225 g boter • 225 g witte basterdsuiker • 4 eieren • 1 el vanillepasta • 225 g zelfrijzende bloem • 1 el anijspoeder • 1 tl kardemom-poeder • 2x springvorm 19 cm ø • bakpapier • elektrische mixer • staande tafelmixer VOOR DE VULLING: 250 g mascarpone • 100 ml slagroom • rasp van 1 (biologische)…

PLANT & ETER We zijn er allemaal mee bezig: zelf groente kweken. Van heel kleine vensterbankmoestuintjes tot complete volkstuinen vol wortels, courgette en sla. We herontdekken alle ‘vergeten’ groente en kiezen steeds vaker voor een dagje vegetarisch. Geen wonder dat veel botanische tuinen dit jaar in het teken staan van eetbare planten. Nieuwsgierig? Dan is dat een extra reden om weer eens zo’n mooie Hortus Botanicus te bezoeken. Er zijn er maar liefst 25 in Nederland. KIJK OP BOTANISCHETUINEN.NL VOOR ALLE TUINEN. Niks massaproductie Deze kleurrijke rotan Franse meubels zijn nu ook hier te koop. Niks massaproductie maar ambachtelijk gemaakt, net als in de jaren twintig. Helemaal leuk: je kunt je eigen kleurencombi’s en weefpatronen kiezen. Het Nederlandse bedrijf HA50 importeert ze rechtstreeks van de fabriek in Frankrijk en heeft…

“Een bestaande tuin naar je hand zetten is wat ingewikkelder dan een braakliggend stuk grond invullen” Grappig hoe je bij toeval het huis van je dromen kunt vinden. Want het enige wat Brenda en Florian aanvankelijk zagen, was een lang, dichtbegroeid pad naar een huis in de verte. Florian: “We vonden het meteen heel spannend. We liepen het pad af en troffen daar een oud huis met een enorme plantenkas en een prachtige tuin van bijna drieduizend vierkante meter. Die tuin en kas waren direct doorslaggevend. Wat een ruimte! Het was ook fijn dat dit kleine landgoed niet al te afgelegen lag, zo tussen de stad en het prachtige Liesbos.” “EERLIJK GEZEGD wisten we niet helemaal waar we aan begonnen” AAN DE SLAG Brenda: “Dit was wel even iets anders…

VERJONGINGSKUUR Vaste planten kunnen nu probleemloos worden verplant, (te) grote exemplaren deel je met een schop of scheur je met de hand. In feite is dit één grote verjongingskuur voor planten. Je deelt de plant letterlijk in tweeën en plant beide delen weer uit. Of je bewaart alleen het jongste deel van de plant (het hart) en gooit de rest op de composthoop. Delen is vooral handig als je meer planten wilt of een exemplaar cadeau wilt geven aan een lieve buur of vrienden. Voorjaar in de bol Wacht niet te lang met het uitzoeken van voorjaarsbollen, nu is er nog een grote keuze. Bollen planten kan vanaf eind september tot in december. Bijzondere soorten vind je bij bulbs-bollen.nl, fluwel.nl, meeuwissenvoorhout.nl, nijssentuin.nl (historische tulpen!), biologisch gekweekte bollen zijn te vinden…

Echte uitslovers die blijven bloeien Ooievaarsbek is over het algemeen een zorgeloze plant Salie is misschien wel de allermooiste laatbloeier SALIE (SALVIA ULIGINOSA) Misschien wel de allermooiste laatbloeier is Salvia uliginosa. De bloemen zijn azuurblauw en weerspiegelen de lucht erboven. De plant bloeit moeiteloos tot in november! In wat vochtige grond groeit deze salie prima, maar de kans dat hij daar in de winter verdwijnt, is groot. In droge tuingrond vallen de 150 cm hoge bloemen niet om en is de kans dat de plant de winter overleeft groter. Rond de salie in de herfst wat blad leggen, helpt tegen vorstschade. Gelukkig is hij in veel tuincentra te koop. Zon/halfschaduw • hoogte 150 cm • gewone tuingrond • bloei 8-11. • Mooi in combinatie met siergrassen en in potten. LOODKRUID (CERATOSTIGMA) Een vaste plant…

✾ Strooi een bijenmengsel (kies het mengsel dat bij de grondsoort past). Voor het hele seizoen bijen én bloemen. ✾ Kies planten zoals dahlia’s en zinnia’s, die geven lange tijd bloemen en maken meer bloemen zodra je ervan plukt. Dahlia’s koop je als knol, zinnia’s kun je ook uitstekend zelf zaaien. ✾ Riddersporen in het boeket? Eenjarige delphinium bloeit enkele weken aan één stuk door. De tweejarige variant bloeit vroeg in de zomer en nogmaals in september. Ze zijn bescheiden beschikbaar, maar gelukkig kun je deze blikvangers ook zelf zaaien. ✾ Eetbare toppers: dille (zit vaak in bijenmengsel), goudsbloem vanwege de prachtige kleuren (ook al bloeien ze maar één keer) en korenbloem. Mooi in de vaas en als blikvanger bij een salade.…

MAG ’T EEN BIETJE MEER ZIJN? Bietensoep met crème fraîche 800 g verse rode biet, gewassen • olijfolie • 1 el korianderzaadjes • 1 ui, grof gesneden • 1 teen knoflook, grof gesneden • 1 Spaanse rode peper, in stukken • 75 ml sherry • 2 trostomaten, in stukken • 1 l groentebouillon • 125 g crème fraîche • klaverzuring, om te garneren • Extra: aluminiumfolie, bakplaat, vijzel, staafmixer/blender Verwarm de oven voor op 200 °C. Leg elke biet op een stuk folie en bestrooi met olijfolie, peper en zout. Vouw de pakketjes dicht, leg ze op een bakplaat en zet ca. 30-40 minuten in de oven. ➜ Rooster de korianderzaadjes in een hete droge pan tot ze lekker gaan ruiken en kneus ze vervolgens in een vijzel. ➜ Fruit…

TOM VAN DE BEEK van THE POLLINATORS Vertel eens wat meer...“The Pollinators is een overkoepelend initiatief om bijen en andere bestuivende insecten zoals hommels te helpen. Dat is hard nodig want met veel soorten gaat het hard hollend achteruit. Als de bij verdwijnt, hebben wij mensen een groot voedselprobleem want ze zijn nodig voor de bestuiving. Alleen al in Nederland leven zo’n 360 soorten bijen waarvan er al veel op de lijst van bedreigde insecten staan. Wij organiseren acties, stimuleren mensen om zelf aan de slag te gaan, helpen lokale initiatieven en verbinden partijen.” Iedereen kan pollinator worden? “Graag zelfs! Een van de doelen is om overal waar het maar kan bij-vriendelijke planten en bomen neer te zetten. Haal een paar tegels uit je tuin en zet er planten in.…

“Ik kan iedereen een moestuin aanraden” De moestuin grenst aan de keuken. Via een laag hekje stap je het tuinpaadje op en ben je meteen omringd door een enorme verscheidenheid aan gewassen. De boomspinazie met fluorroze blaadjes, bloeiende pronkbonen, gele goudsbloemen, noem maar op. De meeste planten staan in verhoogde moestuinbakken, sommige redelijk laag bij de grond maar naast het kippenhok, waar op het dak olijfkomkommertjes groeien, zijn de bakken een meter hoog en vormen ze een poortje naar het achterliggende deel van de tuin. Een komkommerplant groeit via een boog van de ene naar de andere bak en zelfs de composthoop biedt plek aan courgette- en pompoenplanten. Elke centimeter in deze tuin wordt optimaal benut. De gewassen staan dicht op elkaar, zodat onkruid en ongedierte weinig kans krijgen. De…

Nelli Haasakker en haar man Ben Bouke van der Veen bouwden dertig jaar geleden een houten huis in de Bommelerwaard, waar ze een milieuvriendelijke tuinplantenkwekerij en theetuin begonnen. “MENSEN ZIJN EEN BEETJE VERGETEN HOE FIJN HET IS OM WIND, REGEN EN ZON OP JE GEZICHT TE VOELEN” Waarom ben je een kwekerij begonnen? “Ben Bouke en ik vonden een aantal dingen belangrijk: we wilden samen zijn, zo veel mogelijk buiten zijn, en we wilden op een milieuvriendelijke manier de kost verdienen met iets waar we niet alleen zelf van genoten, maar waar andere mensen ook plezier van zouden hebben. Daarnaast wilden we graag een veilige plek creëren voor mensen met een verstandelijk beperking of psychische problemen. Als kwekersdochter wist ik dat je al die dingen heel goed kunt combineren in…

OASE Zo’n fantastische egg chair is een ‘buitenkamer’ op zich. Toegegeven: goedkoop is-ie niet, maar bedenk dat hij in de winter ook prima binnen is op te hangen. Een buitenlantaarn, een mooi plateau voor een drankje of hapje en wat planten maken de vreugde compleet. GEWOON EEN DAGJE VAKANTIE ALLE FLESSEN VERZAMELEN Ook een manier om het buiten op het terras extra groen te maken: verzamel alle lege flessen en flesvazen en vul ze met mooi blad. Uit de berm of geleend van een kamerplant. Varens en bamboe lenen zich er bij uitstek voor en blijven lang mooi in een vaas. HANGPLEK Belangrijk voor een hanghoek is een stevige paal of boom om de hangmat aan vast te maken. Kussens, plaids, een lampion... en natuurlijk zo veel mogelijk groen. Laat…

Groentes inmaken VOOR ONGEVEER 300 G GROENTE: 300 ml water • 300 ml wijnazijn • 120 g suiker • naar smaak toevoegen: 1 tl zwarte peperkorrels, 3 kruidnagels, 1 tl zout, 1 laurierblad • Extra: schone potten en deksels (uitgekookt in water met 1 el soda, afgespoeld en uitgelekt op een schone theedoek). Je kunt allerlei potten gebruiken, ook lege jampotten met schroefdeksel, als ze maar goed schoon zijn. ZO MAAK JE DE VERSCHILLENDE GROENTES: Snijbiet: kook de snijbietstelen kort (1 minuut) en koel af met koud water. Bietjes: gaar de bietjes, gewikkeld in aluminiumfolie in een oven op 200 ºC, verwijder de schil en snijd de bieten in stukjes. De bietjes kunnen ook rauw verwerkt worden als heel dunne plakjes. Bonen: kook de boontjes ongeveer 10 minuten (afhankelijk van…

Pompoen-saliebrood VOOR 8-10 PERSONEN 500 g bloem • 7 g gedroogde gist (1 zakje) • 1 tl zout • 1 tl suiker • 400 ml warm water • 150 ml goede kwaliteit extra vergine olijfolie • 1 ui, grofgehakt • 300 g pompoen, in stukken van 1,5 cm • 1 el gedroogde oregano • 6 takjes verse salie • 25 g pompoenpitten • bakpapier • bakplaat of ovenschaal van 20x30 cm Meng de bloem, gist, het zout en de suiker in een ruime kom. Maak een kuiltje in het midden en giet daar het warme water en de olijfolie in. Houd je hand in de vorm van een soort klauw en gebruik die hand om er een dik beslag van te maken. ➜ Voeg de uien, tweederde van de pompoen…