Inhoudsopgave van Editie 48 - 2024 - Kidsweek

KORT Bijzondere bezoekers bij de Canadese stad Vancouver. In de rivier False Creek zwommen vier orka’s. Het waren een moeder en haar drie kleintjes die waarschijnlijk op zoek waren naar eten. In de haven houden zich namelijk steeds vaker zeehonden verborgen. De orka’s zwommen heel stilletjes om hun prooi niet af te schrikken. Passagiers van een veerboot konden de dieren van dichtbij bewonderen. Volgens de kapitein leek het alsof ze op een walvistripje waren.…

Vol verwachting stapten de leerlingen van groep 6 en 7 in de bus naar Den Haag, naar het gebouw van de Tweede Kamer. Daar waar politici elke dag belangrijke beslissingen nemen voor Nederland. ‘Het gebouw was anders dan ik had verwacht’, zegt Fatimah (10) na afloop. ‘Ik dacht dat het groter en spectaculairder zou zijn.’ Evi (9) was juist onder de indruk. ‘Er zijn wel 150 stoelen voor alle Kamerleden.’ Vraag ‘Eerst kregen we uitleg over hoe alles in de Tweede Kamer werkt,’ vertelt Fatimah, ‘zoals de microfoons en de knoppen.’ En daarna mocht Izzy (10) de vraag stellen die in de klas de meeste stemmen had gekregen. ‘Dat vond ik wel spannend om te doen. Maar we hadden een belangrijke vraag. Op veel plekken in de wereld is het…

Zoveel bloedzuigers zogen zich deze week vast aan het lichaam van -tvioloog Freek Vonk. Dat gebeurde in Zimbabwe, waar hij was om wilde dieren te filmen. Voetbal-stunt In de Champions League heeft Feyenoord voor een stunt gezorgd. De Rotterdammers stonden met 3-0 achter tegen de Britse topclub Manchester City, maar de wedstrijd eindigde toch in gelijkspel. In de laatste vijftien minuten scoorde Feyenoord drie keer. ‘Wat er ook gebeurt, we geven nooit op’, zei aanvoerder Quinten Timber na afloop. En ook trainer Brian Priske is trots op zijn ploeg. De Feyenoord-fans die voor de wedstrijd waren afgereisd naar Groot-Brittannië waren uitzinnig van vreugde nu hun ploeg nog hoop heeft om de volgende ronde van het toernooi te bereiken. Lange gevangenisstraf Twee jaar na de dood van de negenjarige Gino uit…

In Nederland moeten we er nog een week op wachten, maar in de Verenigde Staten draait Wicked al in de bioscoop. Deze musical gaat over Elphaba, die zich onzeker voelt over haar groene huid en de populaire Glinda die ook op zoek is naar zichzelf. In theaters wordt dit verhaal al meer dan twintig jaar opgevoerd. Nu het naar het witte doek komt, kennen natuurlijk veel mensen de liedjes al. Maar die luidkeels meezingen mag niet, van de Amerikaanse bioscoopketen AMC. Bezoekers wordt vriendelijk verzocht hun mond te houden zodat iedereen van de magie van de film kan genieten. Op social media ergeren Wicked-fans zich groen en geel aan deze boodschap. Zij hebben zo lang op deze film gewacht en willen er dan ook helemaal in opgaan. En hoe doe…

Kiekeboe! Poes John (ja echt, een poes!) uit het Britse Clevedon stak haar nieuwsgierige kattenkoppie door een regenpijp van de garage. Maar oeps, ze zat plots vast! De brandweer werd ingeschakeld. Die sneed eerst, héél voorzichtig, een stuk van de regenpijp af. Met de kat er nog in. Daardoor leek het of John een heel strakke coltrui droeg! Vervolgens werd het dier snel naar de dierenarts gebracht om helemaal uit haar pijpenpakje gehaald te worden. Ze kreeg een kalmerend middel om ervoor te zorgen dat alles veilig en zonder pijn kon verlopen. John kwam zonder kleerscheuren uit dit avontuur en verspilde dus niet een van haar negen kattenlevens. Na een liefdevolle knuffelsessie bij de dierenarts mocht ze terug naar haar opgeluchte baasje.…

Goddelijk hologram Heb je iets gedaan wat niet mag, dan kun je in de katholieke kerk biechten. Je vertelt een priester dan wat je hebt gedaan. Als hulp van God luistert hij naar je zonde, geeft je advies en tenslotte word je vergeven. In de Sint Pieters-kerk in het Zwitserse Luzern kun je nu biechten bij een hologram. Niet van een priester, maar van Jezus. Volgens het katholieke geloof vertegenwoordigt Jezus God op aarde en kan hij mensen vergeven. De AI-versie van Jezus is voor het project Deus in Machina (God in de machine) gemaakt. Het hologram kan in meer dan honderd talen spreken. Een universiteit heeft de chatbot getraind met teksten uit de Bijbel. Daardoor kan het hologram je daaruit meteen adviezen geven. Sommige gelovigen vinden dit best handig,…

'AI KAN ONS HELPEN' Wat is AI? AI-expert Jim Stolze: ‘AI staat voor Artificial Intelligence . In het Nederlands noem je dat kunstmatige intelligentie. Dat zijn computerprogramma’s die heel goed menselijk gedrag kunnen nabootsen. Veel van wat er in je telefoon gebeurt, is al AI. Denk bijvoorbeeld aan filters op Snapchat, of TikTok dat weet welke video het aan jou moet aanraden. De laatste tijd komt er ook steeds meer software die heel goed werkt met AI zoals ChatGPT.’ Wat kun je met ChatGPT? ‘Je kunt ChatGPT vragen stellen over van alles en nog wat, en het zal proberen om jouw vraag te begrijpen en een antwoord te geven. ChatGPT is gemaakt met kunstmatige intelligentie, wat betekent dat het kan leren en zichzelf kan verbeteren door te luisteren naar wat…

‘Bankzitters zijn heel herkenbaar’, zegt social media-expert Joey Scheufler. En daarin zit volgens hem hun grootste kracht. ‘Het zijn normale jongens, die samen grappige video’s maken. Eigenlijk zijn ze voor de lol ook een boyband begonnen en dat werd een succes. De nummers werden hits en er kwamen concerten.’ En dat terwijl ze zelf altijd grappen maken over dat ze niet kunnen zingen. ‘Ze nemen zichzelf niet te serieus en dat maakt het oprecht. Dat werkt goed op social media. Je ziet dat ze zelf lol maken en daardoor gun je hen het succes ook.’ In je hoofd Wat is volgens de fans het geheim van Bankzitters? ‘De vibe als ze optreden is goed’, zegt Dilayla (12). ‘Ik heb ze al vaak live gezien. Vooral de oudere nummers Bali en…

Het is meer dan dertig graden als Intan (12) met ongeveer twintig kinderen over het strand van het Indonesische eiland Bali wandelt. Maar niemand duikt het water in. Gewapend met prikkers en een vuilniszak ruimen ze plastic afval op. ‘Bijna al het plastic uit de zee komt van andere landen en wordt door de golven hierheen gebracht’, weet Intan die elke zondag helpt. ‘Maar het afval in de rivieren komt van Bali zelf.’ Hoewel plastic zakken en rietjes sinds 2019 verboden zijn op het eiland, overtreden veel winkels en restaurants de wet. ‘Ik weiger die rietjes te gebruiken en zeg altijd dat ze onnodig zijn en slecht voor het milieu.’ Slecht voor mens en dier Op Bali wonen vier miljoen mensen, maar elk jaar komen er vijf miljoen toeristen naar…

Zo oud is de oudste man ter wereld geworden. John Tinniswood uit Groot-Brittannië overleed deze week. Aan jongeren gaf hij het advies om altijd goed je best te doen. Klimaatbeslissing Na zware besprekingen is er toch een akkoord bereikt op de klimaattop in Azerbeidzjan. Bijna tweehonderd landen, waaronder Nederland, spraken af dat vanaf 2035 bijna driehonderd miljard euro naar arme landen gaat. Met het geld kunnen zij zich beter beschermen tegen klimaatverandering. Door bijvoorbeeld extra bomen te planten of dammen te bouwen om overstromingen te voorkomen. Het zijn vaak de arme landen die veel last hebben van klimaatverandering, die veelal wordt veroorzaakt door de rijkere landen. Niet iedereen is blij met het akkoord. India liet bijvoorbeeld weten het bedrag te laag te vinden. Bijzondere hulp Een tienjarige jongen uit de…

Kalkoenen Peach en Blossom kunnen opgelucht ademhalen. In de Verenigde Staten wordt vandaag Thanksgiving gevierd, op die feestdag sta je stil bij waar je dankbaar voor bent én staat vaak kalkoen op het menu. Maar Peach en Blossom belanden dit jaar niet op een bord. Het is een traditie dat de Amerikaanse president elk jaar twee kalkoenen spaart. President Joe Biden hield zelfs een persconferentie voor het tweetal. Peach houdt volgens hem van warme gerechten met aardappels en Blossom van kaas. Als kers op de taart mochten Peach en Blossom ook nog eens prinsheerlijk overnachten in een luxe hotelkamer. Daar zullen ze de president vast echt dankbaar voor zijn. De kalkoen wint waarschijnlijk geen schoonheidsprijs. Het dier heeft namelijk een kale kop met lange lellen (een soort vleesslierten) eraan. Die…

Er heerst onrust op eiland Motunui in de Indische Oceaan. Het volk waartoe de dappere zeeverkenner Vaiana behoort, wordt kleiner en kleiner. Om uitsterven te voorkomen, moet er contact worden gelegd met andere volken. Met een nieuwe bemanning gaat Vaiana de zee op, op zoek naar meer bewoonde eilanden. Haar beste vrienden - haan Hei Hei en varken Pua – mogen natuurlijk ook weer mee. Maar dan steekt er een monsterstorm op. Het lijkt wel alsof de zee zich tegen hen keert! Wat blijkt? De boosaardige halfgod Nalo wil voorkomen dat Vaiana andere eilandvolken ontdekt. Want alleen zo kan deze schurk in zijn eentje over de oceaan heersen. Kokosnootpiraten Net als de eerste Vaiana is ook deel twee een wonderschoon avontuur. Alleen is het verhaal dit keer wel wat warrig…

Al een jaar lang probeert Ellian voor iedereen in het koninkrijk Lumbria geheim te houden wat er met haar ouders is gebeurd. En dat is niet makkelijk. De koning en koningin hebben namelijk geen idee meer wie ze ooit waren en rennen als twee losgeslagen beesten door het paleis. Om de vloek te verbreken, trekt Ellian met hen het Duistere Woud van Eeuwige Duisternis in op zoek naar het licht. De prinses gelooft dat ergens diep in die monsters nog altijd haar ouders zitten. Maar zodra ze daaraan ook maar even twijfelt, komt de duisternis als een wervelwind om te hoek kijken om haar mee te nemen, diep het donkere woud in. Niet zwaar Als je Ellians ouders al grommend en grauwend over elkaar heen ziet buitelen, is meteen duidelijk:…

WIN! Weet jij een goede tekst bij de foto hierboven? Vul die vóór 2 december in op www.kidsweek.nl/winnen. Je maakt dan kans op het knikkerbaanpuzzelspel Dropzone. Gebruik creatieve bouwtechnieken om boeiende opdrachten op te lossen. Het doel is eenvoudig maar uitdagend: bouw een knikkerbaan met verschillende paden en leid de knikkers naar hun aangewezen doelbasis. Otis uit Amsterdam wint het boek Zombies Undercover. Gefeliciteerd!…

‘AI IS EEN GROTE REKENMACHINE’ Als je iets vraagt aan een AI-chatbot, dan komt er razendsnel allerlei informatie uitrollen. Maar, zegt AI-expert Lars Anderson: ‘Niet alles wat chatbots zeggen klopt.’ Hoe werkt een AI-chatbot? ‘Met een AI-chatbot praat je met een supergrote rekenmachine, een AI-model. Dit model is getraind met heel veel artikelen van het internet. Zo heeft het model geleerd welke woorden of delen van woorden waarschijnlijk bij elkaar passen. Via de chatbot kun je het model een opdracht geven, dat noem je ook wel een prompt. Je vraagt bijvoorbeeld hulp bij je huiswerk of informatie over leuke games. Met jouw woorden voorspelt het model dan een antwoord bij de opdracht.’ Hoe werkt dat voorspellen? ‘Een AI-model kan eigenlijk niet lezen wat je vraagt, maar zet je woorden om…

Waarom is het een probleem als kinderen te zwaar zijn? ‘Kinderen van nu zijn gemiddeld een stuk zwaarder dan hun ouders vroeger waren. Als je eenmaal te zwaar bent, is het hartstikke moeilijk om daar iets aan te doen. Op latere leeftijd heb je ook meer kans op bijvoorbeeld hart-en vaatziektes of kanker.’ Hoe komt het dat we zwaarder worden? ‘Voor een deel is het erfelijk, maar het komt ook door meer stress door bijvoorbeeld pesten of armoede. Je maakt daardoor een stofje aan wat voor meer trek in zoet of vet eten zorgt. Zo krijg je meer calorieën binnen dan je verbrandt door te bewegen. Het wordt ons ook nog eens heel moeilijk gemaakt om gezond te eten, terwijl dat wel belangrijk is.’ Waarom is dat zo moeilijk? ‘Ongezond…

Aan het onderzoek deden 188.000 basisscholieren mee. Bijna de helft koopt weleens iets in een spel. Dat kan bijvoorbeeld een mooie skin zijn, nieuwe emotes of de verrassing in een lootbox. Geef je genoeg geld uit aan upgrades of bescherming, dan kom je verder dan je tegenstanders. Ook al lijkt dat eerst heel fijn, na een aankoop is ruim 60% niet zo blij meer. ‘Met al die verleidingen ben je eigenlijk heel kwetsbaar’, zegt Wouter Booij van UNICEF. ‘Je beslist snel en pas daarna besef je dat het eigenlijk niet zoveel geld waard was. Je kunt ook spijt krijgen doordat je ouders boos worden, als ze zien dat er een bedrag van hun rekening af is.’ Meer regels Er is niks mis met gamen en mooie dingen kopen, vindt Booij.…

Coca-Cola maakt al heel lang fantasievolle kerstcommercials, met bijvoorbeeld ijsberen die een flesje prik aan hun mond zetten. Maar dit jaar is het anders. Je ziet lachende mensen in de sneeuw, die levensecht lijken, maar dat nét niet zijn. Bij zulke beelden gaat er bij ons een knop om, vertelt reclamedeskundige Tom van Bommel. ‘Ons brein is heel goed in menselijkheid herkennen. We zien het daardoor ook snel als iets niet helemaal klopt. Je voelt je er een beetje ongemakkelijk bij. Daar hebben we een hekel aan.’ Nep Van Bommel vertelt dat AI meestal wordt gebruikt door kleinere of goedkopere merken. Je kunt er namelijk veel makkelijker video’s mee maken dan bij echte filmopnames, waar tientallen mensen voor nodig zijn. ‘Sommige merken willen zelfs dat je weet dat het nep…

In een natuurgebied in de buurt van Nationaal Park De Biesbosch is een vreemde vogel gespot. De nieuwe gast valt wel erg op tussen het drassige groen en bruin in het natuurgebied. Het is namelijk een rode ibis. Dat knalrode dier krijgt die kleur door kreeftjes te eten en leeft normaal gesproken zo’n achtduizend kilometer verderop in Zuid-Amerika. De kans is dus klein dat-ie helemaal hier naartoe is komen vliegen. Daarom denken experts dat hij bij een vogelverzamelaar woonde en is vrijgelaten of ontsnapt. Zaterdag werd de opvallende fladderaar voor het eerst gezien en sindsdien komen veel vogelliefhebbers naar het natuurgebied om een foto te maken. Het is niet bekend of iemand op zoek is naar de vogel. Het dier vermaakt zich hoe dan ook prima met het eten van…

SINT PANNEKOEK Sint Pannekoek komt uit de strip Jan, Jans en de Kinderen. In één van de afleveringen heeft opa Tromp geen zin in boontjes en verzint hij dat het die dag Sint-Pannekoek is. Volgens opa is dat een oude Rotterdamse traditie. Mensen bakken op die dag pannenkoeken en leggen er één op hun hoofd. Daarna wensen ze elkaar een ‘vrolijk en gezegend Sint Pannekoek’. Het was natuurlijk een grap, maar het groeide uit tot een echt feest. Veel mensen vinden het een leuke gelegenheid om samen pannenkoeken te bakken. In sommige restaurants staat op 29 november zelfs een speciaal Sint Pannekoek-menu op de kaart. Opvallend is dat Sint Pannekoek zonder extra ‘n’ wordt geschreven, terwijl we nu ‘pannenkoek’ schrijven. Dat komt omdat het verhaal oorspronkelijk uit 1986 komt. In…

Waar gaat de musical over? ‘Het begint met twee zusjes die zich afvragen waarom er in sprookjes nooit een prinses op hen lijkt. Hun moeder bedenkt een nieuw sprookje dat lijkt op Sneeuwwitje, maar dan met een prinses zoals haar dochters.’ Zijn er nog meer dingen veranderd aan het bekende verhaal? ‘De spiegel staat bij ons voor zelfsabotage. Dat betekent dat als je erin kijkt, je slecht over jezelf gaat denken. De musical vertelt dat je niet moet luisteren naar dat slechte stemmetje in je hoofd. Dat je goed bent zoals je bent.’ Waarom heet de voorstelling Sneeuwwitje de musical, terug naar de kern? ‘Het sprookje gaat eigenlijk om hoe puur Sneeuwwitje is. Ze is open en eerlijk en houdt van de natuur. Het gaat er om hoe mooi ze…

Kinderafdeling Een vader stapt met zijn zes kinderen in de lift van een groot warenhuis. De liftbediende vraagt: ‘Waar moet u zijn, meneer?’ ‘De kinderafdeling,’ antwoordt de man. Waarop een van haar kinderen zegt: ‘Nee pap, niet nog eentje, we zijn al met z’n zessen!’ Iven Opruimen Elmer zit te gamen als zijn moeder zegt: ‘Ruim je kamer eens op.’ Elmer: ‘Ik heb geen zin, mam.’ Moeder: ‘Dan maak je maar zin.’ Die avond zegt Elmer: ‘Ik wil pannenkoeken.’ Moeder: ‘Maar ik heb geen pannenkoeken.’ Elmer: ‘Dan maak je maar pannenkoeken!’ Vanessa Groen Wat is groen en kun je aantrekken? Antwoord: Een bikiwi Sarah MOP VAN DE WEEK Een smurf loopt tegen een paal. ‘Au’, roept hij. ‘Nu heb ik weer een blauwe plek!’ In het zwembad Een naald en…

Haal de bijlage eruit en draai ’m om NIEUW Teksten bij onze lesmethode Kidsweek in de Klas Knuffelen is goed voor je hart Ben jij een echte knuffelkont? Goed nieuws! Je wordt er namelijk niet alleen blij van, maar het is ook nog eens goed voor je hart. Als je met iemand knuffelt, komt er een hormoon vrij: oxycotine (ook wel het ‘knuffelhormoon’ genoemd). En dat knuffelhormoon helpt bij het helen van je hart, hebben Amerikaanse onderzoekers ontdekt. Gebroken hart Het knuffelhormoon maken mensen, en ook sommige dieren, aan als we elkaar aanraken of knuffelen op een manier die we fijn vinden. Dat dat goed is voor je gezondheid (het zorgt bijvoorbeeld voor minder stress), was al bekend. Uit het nieuwe onderzoek blijkt dat dat hormoon ook goed is voor…

40.000 vóór Christus Grotschilderingen Lang voordat het schrift was uitgevonden, maakten oermensen schilderingen in grotten. Ze tekenden bijvoorbeeld mammoeten, wolharige neushoorns of oerossen. Handig, want dankzij deze kunstwerken kunnen de knappe koppen van nu achterhalen hoe het leven in de oertijd ongeveer was. Wist je dat… … er in de oertijd kleitabletten werden gebruikt om karakters in te graveren? Mensen lieten de klei vervolgens in de zon drogen of bakten die in een oven. Dankzij dit trucje behoren kleitabletten tot het oudste archief van de wereld! 2000 vóór Christus Papyrus Snijd de stengels van een papyrusplant in repen, leg die dwars over elkaar en druk ze terwijl ze nog nat zijn samen. Wacht tot het goedje droog is en tada: je zelfgemaakte papier van planten is klaar. Een paar eeuwen…