Inhoudsopgave van Editie 40 - 2023 - Kidsweek

Wonen In Nederland zijn te weinig woningen. Dus een fijn huis vinden, is voor veel mensen lastig. De oplossing? Bouwen! Daar zijn alle partijen het wel over eens. Maar over waar en hoeveel er gebouwd moet worden, verschillen ze van mening. Moeten er een miljoen huizen bijgebouwd zijn? Of is 350.000 genoeg? En waar moet er dan gebouwd worden? Binnen de steden en dorpen die er al zijn? Of mogen er best hele nieuwe wijken komen? Sommige partijen willen ook af van de strenge stikstofregels waardoor bouwprojecten vertraging oplopen. Klimaat De meeste partijen willen het klimaatprobleem flink aanpakken. Maar hoe, daar zijn ze het niet over eens. Laten we eens beginnen met het duurder maken van vliegreizen, vinden sommige partijen. Nee, we moeten juist zo snel mogelijk alle vieze fabrieken…

Twee ooievaars in het Gelderse Alem kozen afgelopen april een bijzondere plek om een nest te bouwen. Bovenop de mast van het luchtalarm. Leerlingen van de Odradaschool maakten zich zorgen over wat er zou gebeuren als de sirene af zou gaan. Ze regelden met de burgemeester dat het luchtalarm een paar maanden uit mocht. Dat verhaal heb je eerder in Kidsweek kunnen lezen. De ‘ooievaarsklas’ is nu genomineerd voor voor de Nationale Kinderprijs. Die prijs is voor kinderen die iets goeds hebben gedaan. Op 15 november wordt duidelijk of de kinderen gewonnen hebben.…

Kickbokskampioen Kickbokser Rico Verhoeven is voor de elfde keer wereldkampioen geworden bij de zwaargewichten. Twee jaar lang stond de Brabander niet in de ring, omdat hij geblesseerd was. Afgelopen weekend won hij met gemak van zijn uitdager Tariq Osaro (bijnaam: ‘Cookie’). Verhoeven blijft daarmee het belangrijkste zwaargewicht ter wereld in het kickboksen. Hij is maar liefst 22 partijen ongeslagen. Beste AI-lied Nederland heeft in Spanje de vierde editie van het Songfestival voor AI gewonnen. AI staat voor kunstmatige intelligentie: computerprogramma’s die heel goed menselijk gedrag kunnen nabootsen. Nederland stuurde het liedje How would you touch mein. De makers gebruikten AI-programma’s om de tekst en de muziek ervoor te bedenken. Op pagina 12-13 vind je nog meer leuke dingen die je met AI kunt doen. Barbapapa in de Van Dale Het…

Sinds de aanval van terreurorganisatie Hamas op Israël op 7 oktober is over en weer veel geweld gebruikt. ‘Onschuldige burgers zijn daarvan de dupe’, zegt Krijger. Leiders van andere landen proberen ervoor te zorgen dat het geweld stopt. ‘Dat wereldleiders in zo’n oorlog met elkaar praten is heel belangrijk.’ De Amerikaanse buitenlandminister Blinken probeert bijvoorbeeld de Israëlische premier Netanyahu ervan te overtuigen een wapenstilstand in te lassen. Maar Netanyahu wil eerst de Israëliërs bevrijden die door Hamas worden vastgehouden. ‘Blinken praat trouwens niet alleen met Netanyahu. Maar ook met leiders van Egypte, Jordanië, Qatar en Saoedi-Arabië. Ook zij willen dat het weer rustig wordt in het gebied. Het is slim als ze daarin samenwerken.’ Apart Ook veel leiders van Europese landen zijn naar het Midden-Oosten gevlogen om te praten over…

Wat voor soort records komen voorbij? ‘Elke recordpoging heeft een bijzondere twist. In de eerste aflevering probeert iemand bijvoorbeeld tijdens het snowboarden een Rubiks kubus op te lossen. Er zijn kinderen die in de studio bij presentatoren Ron Boszhard en Britt Dekker records proberen neer te zetten. En ik ben bij recordbrekers op locatie, bijvoorbeeld op een manage of in een stadion.’ Waar strijden de recordbrekers voor? ‘Voor een beker. In de studio is een echte bekermaker die de meest vette bekers maakt voor in de gigantische bekerkast. Er is bijvoorbeeld een trofee met dieren erop, een beker met snoep erin of één met glitters. Je kunt het zo gek niet bedenken of er is een beker van. Op locatie heb ik ook een mobiele bekerkast bij me. Vóór de…

Taart De broers Merijn en Pepijn gaan een stuk taart eten. Er zijn nog twee punten: een grote en een kleine. Merijn zegt: ‘Kies jij maar eerst.’ Pepijn pakt het grootste stuk. ‘Het was netjes geweest als je het kleinste stuk had gepakt,’ zegt Merijn tegen zijn broer. ‘Welk stuk had jij dan gepakt?’ vraagt Pepijn verbaasd. ‘Het kleinste, natuurlijk’, zegt Merijn. Pepijn: ‘Nou, wat zeur je dan, dat heb je nu toch!’ Thijs RAADSEL VAN DE WEEK Wat is het toppunt van geduld? Antwoord: Steen-papier-schaar spelen tegen je spiegelbeeld. Eendagsvlieg De meester heeft het in de klas over insecten die maar één dag leven. ‘Dat is leuk!’ roept Joas. ‘Waarom vind je dat?’ vraagt de meester verbaasd. Joas: ‘Nou, dan vier je je hele leven je verjaardag.’ Nienke Trillen…

Excuses Tijdens het staatsbezoek van Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima vorige maand aan Zuid-Afrika, gingen ze ook naar het Apartheid Museum in Johannesburg en het Freedom Park in de hoofdstad Pretoria (op de foto). Hier worden de mensen die stierven in de strijd tegen apartheid en slavernij herdacht. Tijdens dat bezoek waren er niet alleen blije en beleefde gezichten, maar ook woedende Zuid-Afrikanen die het de hoogste tijd vinden dat de koning speciale excuses maakt voor de rol van Nederland in het slavernijverleden in dit land, een voormalige Nederlandse kolonie. De ‘sorry’ die hij tijdens zijn toespraak op 1 juli in Amsterdam voor de slavernij wereldwijd uitsprak, vinden zij niet genoeg. Er zijn ook mensen die meer willen dan alleen excuses. Zij vinden dat er herstelbetalingen moeten komen: geld om…

VIRGINIA DEMENTRICIA GAAI KopVirginia Dementricia Gaai woont begin negentiende eeuw in huis bij een Nederlands gezin op Aruba, waar ze werkt als tot slaaf gemaakte. Als zeventienjarig meisje is ze niet blij met haar leven. De trotse Virginia wordt opstandig en steelt de kleding van de bazin van het huis. Ze loopt er trots in rond. Virginia wordt opgepakt, maar ze blijft zich verzetten. Ze gaat door met kleding stelen. Soms belandt ze zelfs een paar dagen in de gevangenis. Ook wordt ze geslagen en gedwongen om op het land te werken. Uiteindelijk verkoopt Virginia’s ‘eigenaar’ haar voor 140 gulden want hij is haar liever kwijt dan rijk. In 1863, als Nederland de slavernij afschaft, komt ze vrij. BONI Rond 1730 wordt in het oerwoud van Suriname een baby geboren:…

1.Hoeveel jaar duurde de slavernij? □ Zo’n 200 jaar.□ Ongeveer twee eeuwen. □ Tot de afschaffing in 1863. □ Het is nooit opgehouden. 2.In Amsterdam herinneren sommige plekken aan het slavernijverleden. Welke? □ Een afbeelding van Cornelis Tromp.□ Het standbeeld van Michiel de Ruyter.□ NEMO aan het IJ.□ Het Van Gogh Museum. 3.Op Curaçao werd de tot slaaf gemaakte Tula op 3 oktober officieel als held erkend (zie p. 4 - 5). Wat is waar? □ Kymani vond dat de hoogste tijd.□ Tula werd zonder proces vermoord door de Nederlanders.□ Het officiële deel werd uitgesteld vanwege noodweer. □ Alle antwoorden kloppen. 4.Op p. 6 staan een aantal tot slaaf gemaakten die in opstand kwamen tegen hun meesters. Welk weetje hoort bij Boni? □ Hij is geboren in een Afrikaans land.□…

Tijdens de les heeft de burgemeester het onder andere gehad over wat respect precies inhoudt en waarom er een week voor is. ‘Het was heel tof dat hij kwam vertellen’, vertelt Radju (12). ‘Ik vond het erg leerzaam.’ Radju vindt respect heel belangrijk. ‘Voor mij betekent het dat je elkaar accepteert zoals je bent en je elkaar in je waarde laat. Ongeacht wat je kleur of je afkomst is.’ Radju vindt het belangrijk dat er een Week voor Respect is. ‘Dan leren mensen die dat nooit tonen ook hoe je respectvol omgaat met anderen.’ Simpel Respectvol met elkaar omgaan, is volgens Radju heel simpel. ‘Als je iemand tegenkomt en vraagt hoe het met diegene gaat, toon je al respect.’ En ook dankjewel zeggen is volgens hem zo’n simpel voorbeeld. ‘Tegen…

‘Ik ben sinds februari kinderburgemeester’, vertelt Meike uit Ridderkerk. ‘Ik wilde meteen iets tegen pesten doen. Zelf word ik niet gepest, maar ik zie het wel om me heen gebeuren. Op het schoolplein en online.’ Meike bedacht een anti-pest-doos. ‘Een brievenbus waarin alle kinderen op school een brief kunnen stoppen. Als je zelf gepest wordt of als je ziet dat iemand wordt gepest, maar ook als je thuis problemen hebt. Het mag anoniem, om je hart te luchten. Maar als je je naam erbij zet, kan je worden geholpen.’ Niemand mag in de brievenbus kijken, behalve de twee vertrouwenspersonen op Meikes school. ‘Zij lezen alles en gaan praten met de briefschrijvers, om hen zo goed mogelijk te helpen.’ Uit het zicht De bus hangt nu zo’n drie weken op Meikes…

Rond deze tijd van het jaar zetten boeren hun grond buiten de stad in brand om het extra vruchtbaar te maken. Dat zorgt samen met vieze stoffen uit fabrieken, auto’s en brommers voor een extreem vieze lucht. Doordat het al even niet heeft geregend, kan die lucht niet weg. Dat zorgt, net als andere jaren, voor erge vervuiling. Alayna blijft daarom binnen. ‘Buiten is het grijs. Vooral ’s morgens is het heel mistig. Als ik naar buiten ga, krijg ik een zere keel en gaan mijn ogen prikken. Net als veel van mijn vrienden ben ik ook verkouden en moet ik vaak hoesten.’ Online les Volgens artsen is het inademen van de lucht net zo ongezond als het roken van 25 sigaretten per dag. Daarom adviseren zij om niet naar…

Veel Amerikaanse vogelsoorten hebben al honderden jaren geleden hun naam gekregen. De vogels zijn toen vernoemd naar Westerse ontdekkingsreizigers. Maar die hebben niet zulke aardige dingen gedaan. Zo was meneer Bachman in de vorige eeuw een dominee die tot slaaf gemaakte mensen een akelig leven bezorgde. Niet iemand naar wie je een mus wilt vernoemen natuurlijk. Ook Ross en Jameson bleken achteraf niet zulke aardige mannen. Ross vocht tegen indianen en Jameson deed nare dingen in Afrika. Nieuwe namen Een groep vogelliefhebbers voerde jarenlang actie voor nieuwe namen voor 262 vogelsoorten. En nu gaat een speciale commissie zich daarover buigen. Het gaat niet alleen om vogels die naar personen vernoemd zijn. Ook bijvoorbeeld de Eskimowulp krijgt een andere naam. Dat komt omdat de oorspronkelijke bewoners van Canada en Groenland liever…

Waar zit de kop van een zeester? Biologen breken er al heel lang hun… uh hoofd over. En dat is niet zo gek. Want een zeester heeft geen ogen, neus en mond. Het zeedier bestaat uit vijf gelijke armen. Als het dier over de zeebodem aan de wandel gaat, doet-ie dat steeds met een andere arm eerst. Dus ja, wat is dan de kop en wat de kont? De biologen kwamen er maar niet uit en bedachten toen dat het dier gewoon geen voor- of achterkant heeft. Een paar bollebozen kreeg dit raadsel toch niet uit hun kop. Met nieuwe technologieën bestudeerden ze de zeesterren nog eens aandachtig en nu weten ze het zeker… de zeester is eigenlijk één groot hoofd dat over de zeebodem kruipt. Als je daar over…

Wat is AI ook alweer? AI staat voor Artificial Intelligence. In het Nederlands is dat kunstmatige intelligentie. Het zijn computerprogramma’s die heel goed menselijk gedrag kunnen nabootsen. Je vindt AI in filters op social media, maar het wordt ook gebruikt voor chatbots als ChatGPT. Die programma’s worden getraind met allerlei informatie van het internet. Daardoor kunnen ze veel onthouden en die informatie weer gebruiken. CHATBOTS ChatGPT ken je vast al. Je kunt de chatbot vragen stellen en krijgt dan razendsnel antwoord. Maar er bestaan ook chatbots waar je heel grappige dingen mee kunt doen. Praten met een kat Miauw! Wat zou een kat antwoorden op al jouw vragen? Probeer het eens uit op CatGPT. Spoiler: deze katbot houdt erg van miauwen. Als je de kat bijvoorbeeld vraagt: ‘Wat is je…

Elbert, hoe was de reis naar dit Afrikaanse land? ‘Eén groot avontuur. Het was een lange vlucht, een stuk met een boot en toen nog een lange rit met de auto. En natuurlijk kregen we allemaal diarree. Niet handig tijdens een draaidag!’ Wat hebben jullie daar gedaan? ‘We hebben onder andere gefilmd op Mercy Ships. Dat is een oud cruiseschip dat is omgebouwd tot een gigantisch ziekenhuisdorp. Het heeft elf verdiepingen en echt alles is er: operatiekamers, ziekenzalen en zelfs een school. We hebben daar wel heel nare dingen voorbij zien komen hoor. Kinderen met ernstige brandwonden bijvoorbeeld. Er wordt in Sierra Leone nog veel gekookt op open vuur en dat gaat vaak mis.’ Wat heeft de meeste indruk gemaakt? ‘De enorme dapperheid van de kinderen! Ik zag daar een…

MOOS: ‘Mijn oom Maurice gaat een documentaire over slavernij maken en bijvoorbeeld uitzoeken hoe wij aan onze achternaam Lede komen. Hij heeft al wel wat verteld, want als je het omdraait, krijg je het woord “edel”. Dat betekent dat je deftig bent, net zoiets als van adel.’ MAURICE: ‘Klopt! En het betekent ook “nobel”. Toen ik jaren geleden in Suriname was en ik daar de slavenregisters bekeek, vond ik iets over een meneer Nobel die een plantage had in Paramaribo. En nu wil ik een onderzoeker in Middelburg, waar veel slavenschepen vandaan vertrokken, vragen of zij iets kan vinden in de boeken. Er zijn meer Surinamers met Nederlandse, Duitse of Engelse achternamen. Want de plantage-eigenaren gaven de tot slaaf gemaakten hun achternaam of iets wat daarop leek: omgekeerd of letters…

Streep de woorden weg, van links naar rechts of van rechts naar links. Van boven naar beneden of van beneden naar boven, of schuin. Vul de letters die overblijven in op de stippellijntjes. Welke zin zie je? AFRIKACEREMONIECORNELIS TROMPCURACAOEERHERSTELGOUDKUSTGRACHTENGORDELHERDENKENKETI KOTIMIDDELBURGMONUMENTPLANTAGESSLAVENSCHIPSURINAMETOT SLAAF GEMAAKTTULAMUSEUM Zoek de woorden Vul de letters hier in Oplossing: Wat wil jij nog meer weten over het slavernijverleden en hoe ga je die informatie vinden?…

Een huilende baby, kinderen die zeuren om iets lekkers of tegen de achterkant van de vliegtuigstoel trappen. Sommige vliegtuigpassagiers ergeren zich tijdens de vlucht enorm aan kinderen. Daar heeft de Nederlandse luchtvaartmaatschappij Corendon wat op bedacht. Op verschillende vluchten zijn er kindvrije zone ingesteld: plekken in het vliegtuig waar alleen volwassenen mogen komen. Door wat meer te betalen voor je ticket kun je daar rustig slapen of van het uitzicht genieten. Helemaal zeker van stilte ben je er niet, want de baby die achterin het vliegtuig huilt, hoor je natuurlijk nog steeds. Toch vinden sommige passagiers het een goed plan. Anderen vinden dat een huilende baby er gewoon bij hoort en dat volwassen passagiers zelf niet zo moeten zeuren. Naam: Valerie (10) ‘Ik vind zo’n zone maar raar. Iedereen is…

Heftig weer in Somalië In het Afrikaanse land Somalië regent het al even zó hard dat er meerdere heftige overstromingen zijn geweest. Veertien mensen kwamen daardoor om het leven. Ook staan veel straten onder water en zijn huizen en bruggen vernield. Duizenden mensen kunnen hun huis daardoor niet uit. Meer dan 700.000 mensen hebben problemen door het extreme weer. Het land roept daarom de noodtoestand uit en vraagt om hulp. Britten shoppen in Polen Twee Britse youtubers, Josh en Archie, hebben hun boodschappen gedaan in Polen. Dat deden ze om duidelijk te maken hoe duur boodschappen in Groot-Brittannië zijn én hoe goedkoop het is om te vliegen. Eerst haalden ze bij een supermarkt in de buurt boodschappen. Daarna kochten ze voor een prikkie (vijftien euro) een vliegticket naar Polen. Daar…

Een bijzondere reddingsactie in Schotland. Daar is ‘het eenzaamste schaap van Groot-Brittannië’ gered. Het dier leefde helemaal in haar eentje op een smal stukje kiezelstrand, onderaan een steile klif. Een kajakker zag de ooi twee jaar geleden staan en pas geleden weer. Ze waarschuwde een Schotse dierenorganisatie. Die vond het te ingewikkeld en te gevaarlijk om het dier te redden. Bovendien was het schaap niet in gevaar en had ze genoeg gras te eten. Een Schotse schapenboer, die ook een ervaren klimmer is, durfde het wel aan. Samen met vier anderen klom hij afgelopen zaterdag naar de klif. Met een 250 meter lang touw werd het schaap naar boven getakeld. Een zware en spannende klus. Het schaap - dat door haar redders Fiona is genoemd - is gezond, maar had…

Layla’s gezin raakt betrokken bij een ongeluk. Haar moeder overlijdt en Layla zelf raakt in coma. Haar vader Ersin weet even niet meer wat hij moet. Dan verschijnt Layla’s moeder in een visioen. ‘Vertel haar een verhaal’, geeft zij Ersin als opdracht. Hoopvol blijft Ersin naast Layla’s bed zitten en vertelt haar over het dappere meisje Sjeherazade en over de stoere prinses Shamza. De verhalen spelen zich af in woestijnen, op verlaten eilanden en in sprookjessteden. Kunnen ze Layla opnieuw kracht geven? Kracht 1000+1 Nacht gaat over de kracht van verhalen. Die komen in deze voorstelling ook echt tot leven. Het ziekenhuisbed van Layla verandert plots in een boot of een eiland. En de medewerkers uit het ziekenhuis worden personages in de verhalen. Zo verandert de grappige schoonmaker in een…

DIT HEB JE NODIG: • LIJMPISTOOL• DRIE IJSSTOKJES• SCHAAR• TWEE FLESSENDOPPEN• PRIEM OF KLEINE KRUISKOPSCHROEVENDRAAIER• SATÉPRIKKER• STEVIG DRAAD 1. Prik met de priem een gat in het midden van twee ijsstokjes. Lijm ze gekruist op de punt van de satéprikker. 2. Maak met de priem een ruim gat in een dop en rijg die aan de satéprikker. Die moet makkelijk kunnen blijven ronddraaien in het gat. Maak met een schaar of mesje een klein gaatje in de rand van de dop. 3. Knoop een stuk draad met een uiteinde van de satéprikker, net boven de dop 4. Maak in de andere dop ook een ruim gat en rijg die bovenop de andere dop. Zorg ervoor dat het draad door het gaatje in de rand naar buiten valt. Lijm de doppen…

Weet jij een goede tekst bij de foto hierboven? Vul die vóór 13 november 2023 in op www.kidsweek.nl/winnen. Je maakt dan kans op het boek De sterren onder onze voeten. De twaalfjarige Lolly woont in de New Yorkse buurt Harlem, een wijk waar geweld tussen bendes aan de orde van de dag is. Ook Lolly’s grote broer is hierbij betrokken. Als hij om het leven komt bij een schietpartij, stort Lolly’s leven in elkaar. Dan komt hij zelf voor de keuze komt te staan: sluit hij zich net als zijn broer aan bij een bende, of lukt het hem om op het rechte pad te blijven? Loek uit Dirksland wint het kaartspel Stella. Gefeliciteerd!…

Al maanden was er een hittegolf op Curaçao, maar uitgerekend op de avond van de plechtigheid voor Tula sloeg het weer om. Precies op het moment dat een grote optocht aankwam op de plek waar hij in 1795 door de Nederlandse overheersers in zee is gegooid. Daar zou de ceremonie tot eerherstel gebeuren, want Tula stond in de boeken als misdadiger. ‘Maar het ging heel hard waaien, strandkorrels stoven door de lucht, de zee werd woest en de bomen bewogen ruw heen en weer. Mensen werden bang, sommigen zag ik huilen. Eigenlijk wilde iedereen weg van die plek. Vooral toen het ook nog eens heel hard begon te regenen. Mensen zeiden dat het de geest van Tula was die uit woede dit noodweer veroorzaakte. Ik was niet bang, want ik…

De leerlingen kregen les over het slavernijverleden en werkten met kunstenaars aan eigen kunstwerken. Ook hadden ze een liveverbinding met elkaar. In de klas bespraken ze wie ze zijn, wat ze leuk vinden om te doen en bijvoorbeeld hoe ze naar school gaan. YELIZEVAY (11) UIT AMSTERDAM ‘Eigenlijk moet je bij mijn vader wezen, hij weet veel over de geschiedenis. Ik vind het zelf wel belangrijk om ook wat te weten, want het gaat toch ook over mijn voorouders en het is fijn meer te weten over je eigen achtergrond. Ik ben zelf nog nooit in Suriname geweest. Ik ben bang voor slangen en spinnen, dus ik vind het niet heel erg. Want die zijn er daar veel. Wel gaan we bijna elk jaar in klederdracht naar het Oosterpark voor…