Inhoudsopgave van Editie 38 - 2023 - Kidsweek

‘Eigenlijk horen wetenschappers te vertellen wat de feiten zijn en zich niet te bemoeien met politiek’, vertelt klimaatonderzoeker Bart van den Hurk. ‘Maar we zien dat wat Nederland nu doet tegen klimaatverandering en de gevolgen daarvan, niet snel genoeg gaat.’ Met elf collega’s schreef hij een brief aan het kabinet met oplossingen. De groep stelt voor om bij elke afdeling van de overheid iemand aan te stellen als ‘klimaatambassadeur’. ‘Diegene doet bij elke beslissing een check: helpt dit het klimaat? En ook: hoe kunnen we het beste omgaan met het weer dat wereldwijd steeds extremer wordt? Nu wordt bij elke beslissing al bekeken of er geld voor is, of het in de grondwet staat en of het eerlijk is voor alle Nederlanders. Het klimaat moet daar dus bijkomen.’ Toekomst Van…

Snelscorer Marc Guiu begon al op z’n tiende bij de jeugdopleiding van FC Barcelona. Deze week maakte hij zijn officiële debuut bij het eerste elftal van de Spaanse club. Na een wissel in de tweede helft kwam hij het veld op en binnen een minuut scoorde hij een goal. Dat is pas een droomdebuut. Superracer Max Verstappen had nog niet eens zijn rijbewijs toen de hij op zijn zeventiende zijn debuut maakte in de Formule 1. De Nederlander werd daarmee de jongste Formule 1-coureur ooit. Inmiddels is de 26-jarige racer al drie keer wereldkampioen én won hij afgelopen week zijn vijftigste Grand Prix. Sterspeler Een grandslamtitel, daar droomt iedere tennisser van. Voor de Spanjaard Carlos Alcaraz kwam die droom vorig jaar op z’n negentiende al uit. Toen won hij de…

De Madame Berthe muismaki, zoals hij officieel heet, weegt nauwelijks dertig gram en komt alleen voor op Madagaskar. ‘Het nachtdiertje heeft ieniemienie vingertjes en teentjes, en een klein hoofd met grote ogen. Daarmee lijkt hij behoorlijk op een mensenbaby’, vertelt Simon Rietveld. Hij woont op het Afrikaanse eiland en is daar al 23 jaar bezig met het aanplanten van nieuw natuurgebied: het Zazamalala-bos. ‘We planten zo’n honderd verschillende boomsoorten in een gebied aan de westkust van het eiland. Dat is nodig omdat er de afgelopen jaren veel bos is gekapt of verbrand. Slecht nieuws voor veel soorten die alleen op dit eiland leven, want zij hebben die natuur, die nergens anders voorkomt, hard nodig. Zonder dat leefgebied kunnen hele soorten uitsterven.’ Nachtcamera Maar over de muismaki is er nu positief…

Diergaarde Blijdorp in Rotterdam heeft er een bijzondere bewoner bij: een Kemps Ridleyzeeschildpad. Vissers vonden het dier vorige week in hun net toen ze voor de kust van het Zeeuwse Walcheren aan het vissen waren. De schildpad was erg uit koers geraakt, want deze soort komt alleen voor rond de Golf van Mexico. De tropische toerist kreeg de naam Boeier, naar het schip van de vissers. Hoewel haar schild wat beschadigd is, gaat het verder goed met het dier. Ze zwemt nog actief rond. Op dit moment verblijft ze nog even in haar eentje in een ruimte, maar daarna wordt ze overgeplaatst naar het Oceanium. Als ze helemaal is aangesterkt, wordt ze weer in het wild uitgezet in het water waar ze thuishoort.…

Het nieuwe huis in de Turkse stad Istanbul is van alle gemakken voorzien. Het is groot, heeft een zwembad en een heel grote tuin. Maar het ligt op een compound, een omheind en beveiligd gebied. De portier laat daar niemand zomaar af, uit angst dat de bewoners iets overkomt. Zeki voelt zich opgesloten en mist de vrijheid die hij in Rotterdam had. Maar dan vindt hij een manier om over de muur te klimmen. Al freerunnend ontdekt hij de stad en raakt hij bevriend met Kemal, een jongen uit de arme buurt. Wordt zijn nieuwe leven in Istanbul dan toch nog leuk? Keuzes Beraber (dat in het Turks ‘samen’ betekent) is een mooi verhaal over vriendschap, cultuur en verandering. Het is de eerste Turks-Nederlandse film en laat de verschillen tussen…

Wat er nu in Israël en Gaza gebeurt, is het gevolg van een lange ruzie tussen twee bevolkingsgroepen over wie waar mag wonen. Omdat er in Israël veel joden wonen en in Gaza veel moslims wordt het geloof er vaak bijgehaald. ‘Onterecht’, zegt Felten, ‘want er zijn bijvoorbeeld ook christelijke Palestijnen en islamitische Israëliërs. Door deze misvatting krijgen ook mensen hier met discriminatie te maken. Er worden vervelende opmerkingen of grapjes gemaakt over deze groepen. Ook al gaan die niet persoonlijk over jou, dan nog kan het kwetsend zijn.’ Of er nu meer gediscrimineerd wordt dan vóór de oorlog, vindt Felten moeilijk om te zeggen. ‘Je ziet wel dat meer mensen er bang voor zijn.’ Positief Conflicten in het buitenland hebben niet altijd een negatief effect. ‘Denk aan de Black…

Boe! Schrik jij ook van die Halloween-versiering die nu al overal hangt? Van die schimmige spoken, gemeen grijnzende pompoenen en zwalkende zombies? In Nederland wordt deze feestdag steeds vaker gevierd. Maar niet iedereen houdt van griezelen. Daarom worden er op sommige plekken ook griezelvrije Halloween-feestjes gehouden. Dus met lampionnentocht en snoep, maar zonder elkaar de stuipen op het lijf te jagen. Voor kinderen die het feest wél willen vieren, maar dat graag doen zonder nachtmerries. Is dat een goed idee of is Halloween pas echt geslaagd als er eerst goed gegriezeld is? Naam: Ronin (10) ‘Ook kinderen die enge dingen niet leuk vinden, moeten Halloween kunnen vieren. Je kunt ook best een leuk feestje geven zonder griezelige versiering. Maar ik vind wel dat iedereen verkleed moet komen en langs de…

Als je in deze tijd van het jaar naar de lucht kijkt, word je soms zo maar getrakteerd op een adembenemende vliegshow door spreeuwen. Zo’n zwerm ziet er een beetje uit als een zwarte wolk die alle kanten op beweegt. De spreeuwen verzamelen zich voor de trek naar een warmer land en dat doen ze soms met wel dertigduizend tegelijk. Samen vliegen is namelijk veel veiliger dan alleen. Hoe meer ogen, hoe sneller de spreeuwen kunnen zien dat er gevaar dreigt. Komt er een roofvogel aan die wel een spreeuwtje lust? Dan gaat de zwerm heel dicht bij elkaar vliegen en zorgen ze dat ze boven de roofvogel komen. Dan kan hij niet meer op ze duiken.…

Hiphopdanser E.D.Win is nieuw bij Mina op school en nodigt iedereen uit voor een auditie om bij zijn dansploeg de Viking Crew te horen. Alle populaire kinderen en ervaren dansers geven zich op. Mina vindt E.D.Win zo leuk dat ze niets liever wil dan ook bij de danscrew horen. Zonder ervaring en met stuntelige danspasjes doet ze mee aan de auditie. Ondanks dat alles fout gaat, wordt ze toch uitgekozen. Mina snapt er niks van, hoe moet dit goedkomen? Geef niet op Mina wordt erg onzeker van de andere dansers. Ze heeft het idee dat ze moet veranderen om mee te kunnen doen. Dat ze een make-over nodig heeft of misschien zelfs moet afvallen. Gelukkig krijgt ze hulp van haar oma, die vroeger danseres is geweest en vol wijze raad…

Onder het blauwe licht van de maan heerst eerst nog stilte. Maar zodra het publiek z’n plek heeft gevonden in de zaal, ontwaakt de wereld op het toneel. De eerste kleuren ochtendrood kruipen langzaam tegen de bergen op en met een voorzichtige zucht ontwaakt de viool als eerste uit z’n slaap. En terwijl de rabab met z’n lage gekreun duidelijk nog moeite heeft met de dag, fladderen de eerste vrolijke dwarsfluitnoten wakker door de ruimte. Praten zonder woorden Meteen is je duidelijk, de muzikanten van het Amsterdams Andalusisch Orkest kunnen praten zonder woorden. Hun instrumenten vertellen het verhaal van dit magische uur. De klanken zijn soms slaperig, dan weer verwachtingsvol voor wat de nieuwe dag gaat brengen. Het zijn sprookjesachtige geluiden uit het oosten, daar waar de zon elke dag…

Wat is het voor telescoop? ‘Een beetje een gekke, want deze zit onder de grond. In meerdere lange buizen meten we zwaartekrachttrillingen uit het heelal. Die ontstaan als sterren of zwarte gaten botsen. Dat gebeurt honderden keren per dag. Die trillingen zijn onder de grond goed te meten, terwijl er boven de grond veel ruis is van trillingen van auto’s die langsrijden of wind tegen een boom.’ Wat hopen jullie ermee te ontdekken? ‘Met zwaartekrachtgolven kun je verder terugkijken dan ooit. Ik hoop zelfs dat we de oerknal kunnen zien en meer te weten komen over het ontstaan van het universum. Dat moet ongelooflijk zijn. We kennen daar nu maar 5% van. Hopelijk leren we hiermee alles over de andere 95%.’ Hoe groot is de kans dat-ie echt in Nederland…

Zoveel miljoen jaar oud zijn de resten van een miljoenpoot, die twaalf jaar geleden werden gevonden in het Limburgse Eygelshoven. Dat is nooit eerder gezien en daarom ligt dat fossiel nu in het Oertijdmuseum in Boxtel. Bultrug op bezoek In de Waddenzee baddert een jonge bultrug. Het dier werd maandag voor het eerst gespot. SOS Dolfijn weet niet zeker of de walvis helemaal gezond is. Daarvoor moeten er meer beelden van het dier worden gemaakt, maar in zo’n enorme zee is dat niet makkelijk. Het walvisopvangcentrum is trouwens niet verbaasd over het bultruggenbezoek. Zij zien elk jaar tussen maart en oktober wel een bultrug in de Waddenzee. Het kan zijn dat het vaste bezoekers of zelfs vaste bewoners worden. Dieptepunt voor Ajax Het gaat niet goed bij Ajax. De Amsterdamse…

Wat is nepnieuws ook alweer? ‘Dat kunnen berichten zijn die compleet vals zijn, doordat een foto bewerkt is. Maar meestal is het veel simpeler en worden beelden gedeeld met verkeerde berichten erbij. Er ging bijvoorbeeld een filmpje rond van kinderen in een kooi in Gaza. Mensen zeiden dat zij gevangen werden door Hamas. Maar dat klopte niet. Iemand had een filmpje online gezet van zijn kinderen die voor de grap in een kippenhok zaten en dat filmpje werd nu misbruikt. Al snel gaat zoiets als een speer over social media.’ Waarom wordt dat gedaan? ‘Mensen willen elkaar iets wijs maken. In deze oorlog wordt dat door aanhangers van beide partijen gedaan. Ze vervalsen berichten om elkaar zwart te maken en om anderen kwaad en bang te maken. Ze hopen dat…

‘TOPPUNT VAN GOOCHELEN’ Bioloog Auke-Florian Hiemstra van Naturalis vindt mimicry heel bijzonder. Wat is mimicry? ‘Mimicry is het toppunt van goochelen in de natuur. Het betekent iets als nadoen of kopiëren. Het gaat verder dan camouflage. Het is echt alsof een acteur een rol speelt en iemand nadoet. Dat bestaat veel in de natuur. Neem bijvoorbeeld een wandelende tak. Zijn lichaam heeft niet alleen de kleur van een tak, maar is ook echt gebouwd als een tak. Dat vind ik legendarisch.’ Hoe ontstaat zoiets? ‘Door evolutie, dan verandert iets heel geleidelijk. In de natuur wordt heel veel geëxperimenteerd en dat gebeurt allemaal toevallig. Af en toe heeft een dier of plant daardoor de jackpot. De berkenspanner bijvoorbeeld. Dat is een vlinder die veel tegen bomen aangeplakt zit. Berken zijn wit…

De wereld van de twaalfjarige Lena stort in als de vissersboot van haar vader tijdens een felle storm vergaat. Er zijn geen overlevenden. Bij de uitvaartdienst op zee schrikt Lena zich te pletter. In het water ziet ze een grote donkere schaduw langsglijden. En even later doet de vissersdochter op het strand nog een ontdekking. Ze vindt een stuk wrakhout met daarin de enorme tand van een beest. En dus vraagt Lena zich af: was de dood van haar vader wel een ongeluk? Of zwemt er misschien een mysterieus monster in de Noordzee? Twee voor één Met Zeevonk krijg je eigenlijk twee films voor de prijs van één. Aan de ene kant is het een ontroerend drama waarin Lena probeert het verlies van haar vader te verwerken. Ze weigert zijn…

Riley (6) wordt elke dinsdag door zijn opa uit school gehaald. ‘Dan maak ik iets van Knex. Mijn tante komt na haar werk ook altijd gezellig eten. Zij neemt Kidsweek voor mij mee en die lees ik meteen na het eten. De moppen vind ik het leukst!’ Heb jij een mooie tekening gemaakt? Iets geschilderd of geknutseld? Of sta je leuk op de foto terwijl je Kidsweek leest? Mail jouw creatie naar redactie@kidsweek.nl. Met jouw post maak je kans op een mooie prijs.…

WIN! Weet jij een goede tekst bij de foto hierboven? Vul die vóór 30 oktober 2023 in op www.kidsweek.nl/winnen. Je maakt dan kans op het boek Het mysterie van de mens - Waarom de wereld oneerlijk is. Tot tienduizend jaar geleden waren alle mensen min of meer gelijk. De een kon goed jagen en de ander was goed in werktuigen maken, maar ze wáren meestal gelijk. In dit boek ontdek je dat er daarna iets gebeurde wat alles veranderde. Dit is het tweede deel in de Sapiens-reeks voor kinderen van Yuval Noah Harari. Joost uit Leeuwarden uit wint twee vrijkaartjes voor de film Trolls 3 in Harmonie, een grappige trollenpruik en plaktattoo’s van de film.…