Inhoudsopgave van Editie 4 - 2024 - Historia

SLAVEN | De grond op Sint-Helena is droog en okerkleurig. Tussen de rotsen groeien grassen en lage vegetatie. Maar hoewel Sint-Helena er niet anders uitziet dan andere rotsige eilanden, verbergt de bodem een duister geheim. Zo’n 8000 Afrikaanse slaven liggen begraven op het 122 km² grote eiland in de Zuid-Atlantische Oceaan. Wie de doden waren en waar ze vandaan kwamen was tot nu toe een mysterie. Maar met behulp van DNA-analyses brengen onderzoekers nu hun laatste reis in kaart. De slaven werden naar Sint-Helena gebracht door de Britse marine. Tussen 1840 en 1867 bracht de Royal Navy zo’n 1600 slavenschepen op in het kader van de Britse strijd tegen de trans-Atlantische slavenhandel. Circa 27.000 bevrijde slaven werden naar Sint-Helena gebracht, in het midden van de Atlantische Oceaan. Sommigen vestigden zich…

In de eerste maanden van 2023 gingen honderdduizenden Israëliërs de straat op om te betogen tegen premier Benjamin Netanyahu. De aanleiding was een omstreden hervorming, die de regering politieke controle moet geven over de rechtbanken. Volgens deskundigen ondermijnt dit de democratie. De Israëlische democratie gaat terug tot 1948, toen het land werd gesticht als een ‘joodse en democratische staat’. In de decennia daarna floreerden democratische beginselen als gelijkheid en sociale rechtvaardigheid, terwijl nieuwe wetten de rechten van de burgers veiligstelden. Aan deze ontwikkelingen kwam abrupt een einde in 1995, toen premier Yitzhak Rabin werd doodgeschoten door een joodse extremist. De aanslag was funest voor het vredesproces met de Palestijnen, en nationalisme en religieus extremisme laaiden op. De verkiezing van de rechts-conservatieve Benjamin Netanyahu tot premier in 1996 droeg verder bij…

Toen de Sovjet-Unie in december 1991 uiteenviel, bevonden miljoenen etnische Russen zich plotseling buiten de grenzen van Rusland. Vrijwel van de ene dag op de andere werden zo’n 25 miljoen Russen een etnische minderheid. Deze Russen waren vaak gesetteld in hun nieuwe land en konden niet zomaar terug, maar hun aanwezigheid veroorzaakt sindsdien politieke en etnische spanningen in buurlanden van Rusland. De kiem van de Russische aanwezigheid buiten Rusland werd gelegd in de 16e eeuw. Miljoenen Russen waaierden uit om de uitgestrekte, dunbevolkte gebieden ten oosten en westen van de kern van Rusland te bewerken. Vóór de Russische Revolutie van 1917 werden ook grote groepen Russen naar onder meer Kazachstan en de Baltische landen gestuurd om de bevolking daar te russificeren. De Russische expansie nam toe tijdens de Sovjet-Unie, toen…

Ehud Baraks grootouders van vaderskant kwamen in 1912 om bij joden-vervolgingen in Litouwen. Net als andere joden die religieuze haat ontvluchtten, vestigde zijn vader zich in 1932 in het Britse Mandaat Palestina – een stukje Midden-Oosten dat de Britten hadden overgenomen na de val van het Ottomaanse Rijk. Maar ook hier waren de joden niet veilig. Hun dorpen werden regelmatig aangevallen door Arabische buren, die vreesden dat de joden Palestina zouden overnemen. In de Tweede Wereldoorlog verloor Barak ook zijn andere opa en oma, die omkwamen in het vernietigingskamp Treblinka. De traumatische gebeurtenissen te-kenden Bara ks jeugd. Als kind was hij gefascineerd door de Palmach-militie die de joodse kibboetsen verdedigde: ‘Ik was net vijf toen ik een stuk of 30 jongens en meisjes van de Palmach in hun T-shirts en…

Kalkaanslag toont structuur Grenen goten vervoerden het water. De kalk daarin zette zich af en groeide geleidelijk aan. Na verloop van tijd rotte het hout weg, maar de kalkafzettingen bleven zitten, waardoor het complex gereconstrueerd kon worden. Microstructuur geeft ouderdom prijs Onderzoekers bestudeerden de kalkafzettingen en ontdekten dat de kalklagen zich in een jaar of 30 hadden kunnen opbouwen, mogelijk doordat het met de indeling van de fabriek lastig was om bij de verkalkte delen te komen.…

Bij het Schotse Inchtuthil zijn de resten van een Romeins kampement ontdekt. Dit was eerst een mobiel kamp, maar werd later een fort met houten barakken. Spijkers hielden de gebouwen bij elkaar. Tijdens een opgraving in 1959 deden archeologen een opmerkelijke vondst, die laat zien hoe belangrijk de spijkers waren voor de Romeinen. Drie meter onder de werkplaats van het kamp waren 800.000 ijzeren spijkers verborgen. De legionairs hadden ze waarschijnlijk begraven voor ze het kamp verlieten. Samen wogen de spijkers bijna 10 ton, dus de Romeinen konden ze niet makkelijk meenemen. Om te voorkomen dat ze in handen van de vijand zouden vallen, werden ze dus begraven, wellicht met de bedoeling ze later op te halen. Daarna werd de werkplaats in brand gestoken. Schotse stammen hebben de schat onder…

Daarom sloeg de piramidevorm aan Experts hebben zich wel afgevraagd waarom de piramidevorm onafhankelijk van elkaar is ontstaan in allerlei delen van de wereld. Maar de verklaring is eenvoudig: vóór de moderne bouwtechnieken waren piramiden simpelweg de makkelijkste manier om de hoogte in te gaan. Hoe hoger een stapel stenen was, hoe breder de basis moest zijn om het gewicht te dragen. Een piramide was stabieler dan een gebouw met verticale zijden, dat snel kon instorten zonder ingewikkelde stutconstructies. Wist je dat de Spanjaarden de Azteekse piramiden met de grond gelijkmaakten nadat ze wrede mensenoffers hadden gezien, en dat de Nubische piramiden hoog en smal zijn omdat ze met een kraan werden gebouwd? Ontdek de beroemdste bouwvorm uit de oudheid: de piramide, die duizenden jaren lang het grootste statussymbool van…

Douglas Mawson heeft nog nooit zoiets meegemaakt. Een paar minuten eerder, toen de 29-jarige expeditieleider zijn honden rustig richting de ondergaande zon stuurde, was het nog bladstil. Nu komt er onder oorverdovend lawaai vanuit het oosten een dreigende muur van sneeuw aanzetten. Mawson kan nog net zijn hut in kruipen voor de sneeuwstorm echt losbarst. De gammele houten hut staat te schudden op zijn grondvesten, terwijl steen en ijs de planken doen trillen alsof ze midden op zee in een zware storm zitten. In zijn kleine werkkamer zoekt Mawson naar zijn pen en terwijl hij angstig naar buiten kijkt, schrijft hij in zijn dagboek: ‘Dit moet de winderigste plaats ter wereld zijn.’ Hij kan zich moeilijk voorstellen dat hij en zijn team zich binnenkort op deze genadeloze ijsvlakte zullen begeven…

PROBLEMATISCH Mogen sterren de naam van een kolonist dragen? Eeuwenlang geniet de Portugese ontdekkingsreiziger Ferdinand Magellaan een zeldzaam voorrecht: er zijn niet één, maar zelfs twee sterrenstelsels naar hem vernoemd. De Grote en Kleine Magelhaense Wolk draaien rond de Melkweg en schitteren opvallend boven het zuidelijk halfrond van de aarde. Maar een aantal astronomen wil de sterrenstelsels een andere naam geven. Volgens hen was Magellaan een moordenaar, die tijdens zijn expeditie van 1519-1522, de eerste rond de aarde, de inheemse bevolking tot slaaf maakte en hun huizen verwoestte. De wetenschappers vinden dat de naam van de Portugees niet langer geëerd moet worden door middel van de sterrenstelsels. ‘Magellaan heeft gruwelijke daden begaan. In het latere Guam en de Filipijnen hebben hij en zijn mannen dorpen platgebrand en de inwoners vermoord,’…

God verbood scheiden Ongelukkig gehuwden moesten bij elkaar blijven, vond de kerk in de middeleeuwen. Lees meer over de roerige geschiedenis van de echtscheiding. Lees ook … ● Amerikaanse ‘hillbilly’s’ ontstonden door bloedige burentwist.● Vrouwelijke seriemoordenaars.● Eisenhower, de man achter D-day. De eerste kunstenaars Toen Picasso de grotten van Lascaux bezocht, riep hij uit: ‘We hebben niets geleerd!’ Zo goed waren de 17.000 jaar oude grotschilderingen. Kampgevangenen werden rijk In 1959 vonden duikers briefjes van 5 pond in het meer Toplitz in Oostenrijk. Het geld was vals – gedrukt in een concentratiekamp.…

STEENTIJD | De inwoners van Valencia in het oosten van Spanje kennen de grot Cova Dones al tientallen jaren. Nieuwsgierige wandelaars vinden vaak hun weg door de rotsspleet naar de koele duisternis van de grot. Maar de bezoekers hadden geen idee dat de 500 meter lange grot een schat verborgen hield. Pas nu hebben archeologen het zeker 24.000 jaar oude geheim van de grot ontdekt en onderzocht – een aantal goed bewaard gebleven grotschilderingen die met een ongebruikelijke techniek zijn aangebracht. Zodra de onderzoekers de schilderingen zagen, beseften ze dat ze iets bijzonders op het spoor waren. ‘Toen we de eerste schildering van een oeros ontdekten, wisten we dat het een belangrijke vondst was,’ zegt Aitor Ruiz-Redondo, docent prehistorische archeologie aan de Universiteit van Zaragoza in Spanje. Hoewel Spanje een…

GESCHIEDENIS VAN AMERIKA | Eerder dit jaar vonden archeologen van het nationaal instituut voor antropologie en geschiedenis van Mexico een Maya-tempel in Moral Reforma in de deelstaat Tabasco. Tijdens de opgravingen ontdekten ze de resten van 13 begraven mensen. De skeletten lagen vlak voor de trappen van een piramideachtige structuur ten zuiden van het belangrijkste tempelcomplex van de stad. En nu blijkt uit nieuw onderzoek dat twee van de doden op bijzonder gruwelijke wijze om het leven zijn gekomen. Vijf van de skeletten zijn tot nu toe onderzocht, en volgens de experts zijn zeker twee van hen gedood tussen 600 en 900: de bloeitijd van de Maya-cultuur. Letsel aan de nekwervels verraadt dat ze allebei ritueel onthoofd zijn. Bij alle vijf skeletten vonden de archeologen bewijs dat de schedels vanaf…

PERU | In de wijk Miraflores in de Peruaanse hoofdstad Lima leggen archeologen de oude piramide Huaca Pucllana uit 500 n.Chr. bloot. De piramide leverde onlangs een spectaculaire vondst op: een mummie met buitengewoon veel en goed geconserveerd haar. Uit de eerste onderzoeken blijkt dat de mummie waarschijnlijk rond 1000 werd begraven. Zowel de piramide als de mummie maakt deel uit van de Ychsma-cultuur, een Zuid-Amerikaanse beschaving die eerst werd opgevolgd door de Waricultuur en daarna door de Inca’s. Nu willen archeologen en deskundigen de mummie onderzoeken en zullen ze er hopelijk achter komen om wie het gaat. Een andere vraag is waarom de overledene werd begraven onder de piramide – een religieus belangrijke plek voor de Ychsma. ‘Deze vondst kan ons helpen onze kennis van de Ychsma-cultuur te vergroten,’…

1967: De Zesdaagse Oorlog Tijdens de Zesdaagse Oorlog leidt de 25-jarige Ehud Barak een verkenningseenheid. Dankzij een grote verrassingsaanval op de vijandelijke buurstaten Egypte, Syrië en Jordanië zegeviert Israël binnen een week. 1972: Gijzeling in Israël Als hoofd van de speciale eenheid Sayaret Matkal plant Barak de reddingsoperatie van de gekaapte Sabena-vlucht 571 op het vliegveld van Tel Aviv. Hij is persoonlijk aanwezig bij de actie. 1973: Bliksemaanval in Beiroet Als wraak voor de terroristische aanslag op Israëlische sporters bij de Olympische Spelen van 1972 worden Barak en zijn speciale troepen naar Beiroet gestuurd om enkele Palestijnse daders te liquideren. Barak vermomt zich als vrouw en verstopt een mitrailleur onder zijn kleren. 1973: Jom Kippoeroorlog Barak leidt een tankbrigade als Arabische buurlanden een verrassingsaanval doen op Israël. Israël wankelt, maar…

Toen graaf Ferdinand von Zeppelin op 2 juli 1900 de allereerste zeppelin lanceerde, luidde hij een nieuw transporttijdperk in. Het 128 meter lange luchtschip stortte een kwartier later, bij de landing, neer. Maar de test bewees dat de grote droom van de Duitse graaf, een luchtschip voor passagiersvervoer, haalbaar was. Toen had de gepensioneerde generaal negen jaar aan zijn project gewerkt. Zeppelin wilde zogeheten stijve luchtschepen bouwen, die bestaan uit een skelet van licht metaal met een stoffen bekleding. Enorme zakken met gas in de sigaarvormige romp houden het vaartuig in de lucht. Na jaren experimenteren wist graaf Zeppelin uiteindelijk een luchtschip te bouwen dat passagiers kon vervoeren. In 1911 en 1912 vervoerde de LZ 10 zo’n 1500 passagiers verdeeld over 218 vluchten. En vóór het uitbreken van de Eerste…

Zelfs toen Rome nog een koninkrijk was (tot 509 v.Chr.), werd eerst een priester naar de vijand gestuurd om te waarschuwen dat er oorlog dreigde als de Romeinse eisen niet werden ingewilligd. Dan had de vijand 33 dagen om zich te onderwerpen. Als de termijn was verstreken, kwam de priester terug, wierp hij een in bloed gedrenkte speer over de grens en verklaarde hij de oorlog. Dit moest ervoor zorgen dat de goden de Romeinen als rechtvaardig zagen en hen steunden. Toen het rijk zo groot was dat de priester niet meer binnen 33 dagen terug kon zijn, werd de speer symbolisch op een stuk land in Rome geworpen. Voordat een bevelhebber met zijn legionairs op weg ging, bracht hij offers aan de Romeinse goden. Een volgroeide stier werd geslacht…

Quintus Cicero, de legerleider, draagt op strenge toon zijn legionairs op de omwalling te bemannen terwijl een nieu-we golf Gallische krijgers zijn fort overspoelt. Slechts een greppel en een aarden wal met palissaden scheiden de Romeinen van de aanvallers. Het is winter, 54 v.Chr., en Gallische stammen in het huidige Frankrijk en België hebben de aanval geopend op de geïsoleerde Romeinse bezettingstroepen. Hun leider, Ambiorix, maakt gebruik van de harde wind om gloeiende speren over de Romeinse palissaden te werpen. Er breekt brand uit in het fort. De Galliërs voeren opnieuw een charge uit. Ongeveer 60.000 krijgers met speren en zwaarden storten zich luid schreeu wend op de ruim 5000 verdedi takkenbossen die ze in de greppel rond het fort gooien. Wanneer de gers. De voorste Galliërs dragen greppel gevuld…

Een versterkt kamp voor 5300 legionairs was zo groot als een Romeins stadje. De kampen maten meestal – afhankelijk van het landschap – zo’n 350 bij 200 meter. De soldaten moesten dus anderhalve kilometer aan greppels en wallen aanleggen. Voordat de legionairs aan de slag gingen, werd een plan gemaakt. Een leger bestond uit negen cohorten met elk 480 man en één van 800 man. De cohorten hadden hun eigen ‘wijk’ in het kamp. Ze bestonden op hun beurt weer uit centuriën van 80 man. Een centurie sliep in tien achtpersoonstenten, die in een lange rij stonden opgesteld. Aan het hoofd stond de tent van de centurio, de bevelhebber van de centurie, die zo dicht mogelijk bij zijn troepen verbleef. De tenten waren gemarkeerd met speciale vaandels, zodat de soldaten…

LONDINIUM Verre voorpost van het rijk Reistijd te voet: 64 dagen Te paard: 34 dagen Per ossenkar: 157 dagen De hoge muren in Londen herinneren nog aan de tijd dat Londinium in een van de verste uithoeken van het rijk lag. Toch wisten de Romeinen een bloeiende stad met 50.000 inwoners uit de grond te stampen. Vanuit Rome was een legioen 64 dagen onderweg over het land en het water. AUGUSTA TREVERORUM De noordelijke keizersstad Reistijd te voet: 48 dagen Te paard: 26 dagen Per ossenkar: 120 dagen In het huidige Trier bouwden de Romeinen een brug over de Moezel om beter tegen de Germanen te kunnen vechten. Hier ontstond in de 2e eeuw n.Chr. een stad. Twee eeuwen later was Augusta Treverorum de grootste Romeinse stad ten noorden van…

Trajanus was trots op zijn triomfen in Dacië, en dat moest ieder-een weten. In 113 liet hij op zijn nieuwe Forum in Rome een zuil plaatsen om zijn overwinningen te gedenken. Op de 38 meter hoge Zuil van Trajanus, die er nog steeds staat, vinden we de oudste beschrijving van de twee veldtochten. Als in een stripboek zijn scènes uit de oorlogen gegraveerd op een 200meter lange band die langs de zuil omhoog slingert. Er zijn gedetailleerde afbeeldingen van keizer Trajanus en koning Decebalus, en van hun legers. De afbeeldingen zijn natuurlijk propaganda, die de overwinnaar in het zonnetje zet.…

Oorlogsmoes In 1917 kwamen de Duitse autoriteiten met een vervanger voor marmelade. Deze ‘oorlogsmoes’ bestond uit 60% water, 30% suiker, gekookte bieten en, als je geluk had, fruitresten – meestal van rotte appels. Armeluisschnitzel Koeienuiers werden massaal gegeten om wat vlees op tafel te krijgen. De taaie uier werd geweekt in zout water en lang gekookt met soepgroenten. Daarna werd het vlees in vingerdikke plakjes gesneden, gepaneerd en opgediend als ‘schnitzel’. Kastanjeprut De Duitse bossen puilden in de herfst uit van de kastanjes. Een populaire manier om ze te koken was om ze in koolbladeren te wikkelen en ze naast elkaar in een pan te leggen. Het geheel werd bedekt met een mengsel van vet, zout, suiker en water en gekookt tot de kastanjes zacht waren. Oorlogsbrood Bij gebrek aan…

DE LICHTE Witte thee Deze variant wordt gemaakt van de knoppen en de jongste blaadjes van de theeplant. Die kunnen alleen in het vroege voorjaar worden geoogst en de thee is daarom zeldzaam en duur. De smaak is mild, licht en fruitig, met een vleugje meloen of komkommer. DE POPULAIRE Earl Grey Deze populaire zwarte thee is op smaak gebracht met bergamotolie. De thee is vernoemd naar graaf (earl) Charles Grey, die van 1830 tot 1834 de Britse premier was. DE EXCLUSIEVE Darj eeling Deze thee ontleent zijn naam aan het district Darjeeling in het noordwesten van India, waar de Britten in de 19e eeuw thee plantten. Het wordt beschouwd als een van de exclusiefste theesoorten en de smaak is zoet, bijna als die van rozijnen. DE KALMERENDE Kamillethee Kamillethee…

Eeuwenlang speelden zwarte Amerikanen hooguit een bijrol in de geschiedenis van Amerika. ‘Het lijkt dat onze geschiedenis wordt onderwezen, zonder dat mijn rol erin wordt erkend,’ schreef bijvoor-beeld de zwarte schrijver James Baldwin in 1963. Maar na de moord op burgerrechtenactivist Martin Luther King in april 1968 nam de roep om erkenning van de zwarte geschiedenis toe. Dus toen 12 professoren in 1968 eisten dat de San Francisco State University een afdeling voor Black Studies zou oprichten, gaf het bestuur – onder protest – toe. Tegenwoordig is ‘Black History’ een erkende studierichting in de VS en is februari uitgeroepen tot Black History…

Toen in 1913 de laatste deelnemers van de expeditie terugkeerden naar Australië werden ze als helden ontvangen. Mawson ging weer aan de slag als leraar in Adelaide. Van 1929-1931 leidde hij een nieuwe zuidpoolexpeditie, waardoor Australië beslag kon leggen op 6,5 miljoen vierkante kilometer van het continent – zo’n 42% van de totale landmassa. Later werd Mawson benoemd tot hoogleraar aan de universiteit van Adelaide, waar hij tot zijn dood in 1958 bleef werken. Er werd een groot aantal bergen en universiteitsgebouwen naar hem vernoemd. Mawson heeft nooit geweten dat Mertz in 1912 leed aan vitamine A-vergiftiging. Dit werd pas duidelijk in de jaren 1970, na een aantal wetenschappelijke artikelen.…

Sinds de middeleeuwen namen de katholieke Europese landen grote hoeveelheden aan de lucht gedroogde kabeljauw af uit Noorwegen, omdat katholieken in de vastentijd geen vlees mochten eten. Maar in 1967 vond de stokvis ook zijn weg naar Afrika. Er brak oorlog uit in Nigeria, waar de provincie Biafra vocht voor onafhankelijkheid, maar het Nigeriaanse leger sneed alle aanvoerroutes naar het opstandige zuiden af. Zo’n twee miljoen inwoners van Biafra kwamen om van de honger, maar dit aantal had veel hoger kunnen zijn als hulporganisaties niet tijdig hadden ingegrepen. Christelijke ngo’s zetten de op een na grootste luchtbrug op – alleen die tijdens de Blokkade van Berlijn in 1948-1949 was groter. Helikopters en vliegtuigen leverden tonnen noodhulp, waaronder stokvis uit Noorwegen. De kinderen van Biafra waren broodmager en hadden een opgezette…

NIEUWE ONTDEKKING | Een half miljoen jaar geleden leefden onze voorouders als nomaden. Ze trokken van plaats naar plaats op zoek naar prooien, beschutting en water. Dat is in ieder geval wat de wetenschap lang heeft aangenomen. Maar nu wordt deze theorie in twijfel getrokken door de vondst van 476.000 jaar oude houtfragmenten in Afrika. Onze voorouders bouwden een half miljoen jaar geleden al met hout en woonden mogelijk op een vaste plek, stellen onderzoekers in een studie in het tijdschrift Nature. Het hout is gevonden bij de Kalambowaterval in Zambia. Het lag onder water en is daardoor goed bewaard gebleven. Doordat het hout zo goed geconser-veerd is, was het makkelijk te onderzoeken. De experts vonden al snel bewijs dat het als bouwmateriaal was gebruikt. Sommige stukken hout vertoonden sporen…

De Chinezen waren de eersten die achternamen kenden. Volgens de folklore voerde keizer Fuxi ze zo’n 4000 jaar geleden in om te voorkomen dat naaste familieleden met elkaar trouwden, maar ook om volkstellingen mogelijk te maken. Achternamen waren echter voorbehouden aan aristocraten tot circa 500 v.Chr., toen gewone Chinezen volgens bronnen ook een achternaam aannamen. Ook in Europa waren achternamen eeuwenlang alleen voor edelen, want voor hen was het van groot belang om hun afkomst te kunnen aantonen. Maar eind 14e eeuw gingen ook steeds meer gewone mensen een achternaam gebruiken. Een drijvende kracht achter deze ont-wikkeling was de Zwarte Dood van 1346 tot 1353, die misschien wel de helft van de Europese bevolking wegvaagde. Toen de pest uitgewoed was, bevonden de overlevenden zich in een geheel nieuwe maatschappij. Omdat…

Op 9 mei 1972 wachten vier Palestijnse vliegtuigkapers op de uitwisseling van gijzelaars. De angst en hitte zijn ondraaglijk voor de gegijzelde passagiers van de Boeing 707. Het vliegtuig van de Belgische maatschappij Sabena staat in een uithoek van de luchthaven Tel AvivLod. De kapers zijn lid van de terreurgroep Zwarte September, en na 24 uur wachten kunnen ze de gijzelaars nu eindelijk ruilen voor hun gevangen kameraden. Denken ze. De kapers hebben geëist dat het technisch personeel de wachttijd gebruikt om het vliegtuig klaar te maken om door te vliegen naar Caïro. Dan komen er bussen aan. Een stroom Palestijnse gevangenen komt naar buiten. Sommige zwaaien triomfantelijk terwijl ze naar de 707 lopen. Wat de kapers niet weten, is dat de gevan genen eigenlijk Israëlische soldaten in vermomming zijn,…

OPERATIE ENTEBBE, OEGANDA, 4 JULI 1976 Resultaat 102 van de 106 gijzelaars werden bevrijd. Drie gijzelaars kwamen om bij het vuurgevecht en één bleef in Oeganda achter omdat ze in het ziekenhuis lag. Idi Amin liet haar vermoorden.…

In het hele Romeinse Rijk zwoegden duizenden slaven op akkers, in mijnen en in de bouw – geleerden schatten dat het hele rijk elk jaar rond de 500.000 nieuwe slaven nodig had. Daardoor dachten geschiedkundigen dat de Romeinen geen industriële machines hoefden uit te vinden. Slaven waren stukken goedkoper. Barbegal bewijst echter dat de Romeinen wel degelijk investeerden in geavanceerde technologie om hun productie te stroomlijnen. En Barbegal is niet de enige vindplaats in zijn soort die de afgelopen jaren is ontdekt. In Engeland, Turkije, Jordanië en Tunesië zijn resten van Romeinse watermolens opgedoken, en niet alleen om graan te malen. Ze werden voor van alles gebruikt, van het zagen van hout tot het hameren van smeedijzer en het hakken van steen. De vondsten laten zien dat er vanaf de…

Het adres van Sherlock Holmes is een van de beroemdste van Londen. Elk jaar bezoeken toeristen van over de hele wereld het huis aan 221B Baker Street, waar de meester-detective en dr. Watson van 1881 tot 1904 talloze zaken oplosten. In de loop der jaren kregen de Londense posterijen zakken met brieven voor Sherlock Holmes, maar ook al bestaat het adres echt, de beroemde bewoner is fictief. Hoewel … Arthur Conan Doyle baseerde zijn detective grotendeels op Joseph Bell, de Schotse arts en docent voor wie de 18-jarige Conan Doyle als assistent werkte in The Royal Infirmary of Edinburgh. Met zijn ongelooflijke intelligentie, wetenschappelijke inzichten en formidabele observatie-en deductievermogen maakte Joseph Bell indruk op zijn jonge assistent – en die creëerde een detective met dezelfde eigenschappen. Maar terwijl Joseph Bell…

Greppels en wallen vormden niet de enige verdediging van de Romeinse kampen. Wanneer de legionairs wisten dat de vijand in aantocht was, namen ze extra beveiligingsmaatregelen. Elke soldaat droeg volgens de bronnen twee palissadepalen van anderhalve meter met zich mee, dus 10.000 stuks per legioen. De palen hadden scherpe uiteinden en waren smaller in het midden. Het is niet bekend hoe ze precies werden gebruikt. Hun vorm en lengte wijzen erop dat ze in de wal gestoken werden, zodat vijanden die de wal probeerden te slechten, erop werden gespietst. Sommige onderzoekers denken dat er een soort Tsjechische egels van werden gemaakt die in de greppel of op de wal werden geplaatst als er in de buurt niet genoeg hout te vinden was voor een palissade. Caesar beschrijft de vallen die…

Details: • Paperback• 400 pagina’s• Marieke van Delft en Reinder Storm• 2962 gram De geschiedenis komt tot leven in Historia! In elke editie ga je mee terug naar de keerpunten in de wereldgeschiedenis: van hartverscheurende gevechten op het slagveld en gedurfde, spannende ontdekkingsreizen tot de grootste en meest vernuftige bouwwerken. Vervlogen tijden komen tot leven en het heden wordt in perspectief geplaatst. De geschiedenis van Nederland verteld aan de hand van 100 oude kaarten Dit boek vertelt de geschiedenis door de lens van cartografie. Beginnend met het oudste Nederlandse kaartje uit 1307, neemt het je mee op een reis door eeuwen van veranderingen en constante elementen in ons land. Het boek belicht niet alleen politieke en bestuurlijke ontwikkelingen, maar ook de evolutie van steden, gebouwen, en het Nederlandse gevecht tegen…

In 1865 verklaarde president Abraham Lincoln alle slaven vrij. Maar de voormalige slavenhouders in de Zuidelijke Staten waren niet van plan om hun positie op te geven. Daar werd daarom een aantal wetten ingevoerd – de Black Codes – die bepaalden dat zwarte mensen die geen werk of woning hadden, konden worden gearresteerd en onbetaald dwangarbeid moesten verrichten. Zelfs zwarte wezen konden worden gedwongen om voor witte gezinnen te werken. In sommige staten mochten Afro-Amerikanen geen land bezitten of bepaalde beroepen uitoefenen. Ze mochten geen wapens dragen, en alleen getuigen in de rechtszaal als er andere zwarte mensen bij de zaak betrokken waren.…

Wat staat ons te wachten na de dood? Deze vraag heeft de mensheid altijd beziggehouden, en allerlei religies bieden al duizenden jare n een antwoord. Maar niemand heeft tot nu toe onomstotelijk bewijs geleverd. Veel culturen hebben twee dingen gemeen: slechte mensen hebben pijniging in een vorm van de hel in het vooruitzicht, terwijl de goeden in een paradijs terechtkomen. Maar het idee van dat paradijs varieert: van de groene velden van de Egyptenaren tot de 13 hemelen van de Azteken en het bloederige Walhalla van de Vikingen. Bekijk het beeld van het hiernamaals van negen culturen, en kijk ook nog even naar het beroemde licht aan het einde van de tunnel, dat terug te voeren is tot de 16e eeuw. HET OUDE EGYPTE Hart bepaalde je lot Na de…

7 Vikingvrouwen die geschiedenis schreven Sigrid Storråda stak haar huwelijkskandidaten in brand, Freydís Eiríksdóttir joeg inheemse Noord-Amerikanen weg en krijgsvrouw Lagertha vormde een muur met haar schildmaagden. In de saga’s zijn de vrouwen uit de Vikingtijd bijzonder daadkrachtig. En hoewel de oude teksten mythen, legenden en realiteit met elkaar verweven, denken historici dat ze een kern van waarheid bevatten. Lees hier meer over de vrouwen uit de Vikingtijd. Koningin Lagertha Schildmaagd bestaat uit verschillende vrouwen De krijgerkoningin Lagertha werd wereldberoemd door de tv-serie Vikings. Hierin is ze een echte schildmaagd – een geduchte krijgsvrouw. En dat is ook zo’n beetje hoe ze werd beschreven door de Deense kroniekschrijver Saxo Grammaticus in de 12e eeuw. Saxo schrijft dat Lagertha, met losse, wilde haren, in de frontlinie vocht, schouder aan schouder met…

Heeft vrijwel niets met de werkelijkheid te maken. Doet volledig recht aan de historische details. In het begin van de 20e eeuw vindt er een ware revolutie plaats in de geneeskunde. De ontdekking van bacteriën zorgt ervoor dat we beter begrijpen hoe ziekten zich ontwikkelen en dat leidt tot misschien wel het meest wonderbaarlijke medicijn ooit: antibiotica. In dezelfde periode werden verdovingen met ether en lachgas gebruikelijker. Daarmee konden chirurgen langer opereren en dus complexere ingrepen uitvoeren. De interesse in de geneeskunde is zo groot, dat de operaties aan het einde van de 19e eeuw soms werden uitgevoerd op het podium van een groot auditorium – een ‘operatietheater’ – ten overstaan van een publiek van artsen en studenten, die gefascineerd de experimentele chirurgische ingrepen observeerden. Daar, in het ‘operatietheater’, tijdens…

Wie zei dit? Van welke historische persoon denk je dat dit citaat is? “Wat mijn doelen ook waren, om macht heb ik nooit gevraagd. WANNEER was dit? Koppel deze drie gebeurtenissen aan het juiste jaartal. 1 De vele Duitse staatjes worden verenigd onder Pruisische leiding na de Frans-Duitse Oorlog. ☐ 1863 ☐ 1871 ☐ 1887 2 De Noordelijke Staten winnen de Slag bij Gettysburg in de Amerikaanse Burgeroorlog. ☐ 1863 ☐ 1871 ☐ 1887 3 Arthur Conan Doyle publiceert zijn eerste Sherlock Holmesroman: A Study in Scarlet. ☐ 1863 ☐ 1871 ☐ 1887 Wie gaat hier schuil? Als je de persoon op de foto niet herkent, kun je uitvogelen wie het is door de letters van het anagram op hun plaats te zetten of de aanwijzingen te lezen. De oplossing staat op de…