Inhoudsopgave van Editie 8 - 2022 - Historia

VIKINGEN | Toen archeologen in 2017 een Vikinggraf vonden bij Fregerslev, niet ver van het Deense Aarhus, stonden ze voor een raadsel: het 10e-eeuwse graf bevatte alle schatten die je zou verwachten, maar van de dode zelf ontbrak ieder spoor. Bij analyse van de aarde uit het graf zijn nu sporen van fosfor aangetroffen: een sterke aanwijzing dat het graf ooit een inmiddels ‘onzichtbare’ Viking bevatte, die geleidelijk is opgelost. ‘We wisten dat het mogelijk was dat de botten waren afgebroken, maar we waren er niet zeker van. Nu staat echter buiten kijf dat er een Viking in het graf lag,’ aldus Søren Sindbæk van Museum Skanderborg. Bij de Viking lagen onder meer een paard, een boog en een pijlenkoker. Als dat niet al aantoont dat de overledene tot de…

Als twee legers ten strijde trekken, kunnen vele factoren de uitkomst van het conflict bepalen, maar een vuistregel onder militaire strategen is dat een aanvallend leger minstens drie keer zo sterk moet zijn als een verdedigend leger om de oorlog te winnen. De reden is dat aanvallen fysiek, mentaal en moreel vaak veel zwaarder is dan verdedigen. Volgens de beroemde Pruisische generaal en militair theoreticus Carl von Clausewitz (1780-1831) worden de aanvoerlijnen van het aanvallende leger langer als het leger vijandelijk gebied binnentrekt. Daardoor zijn de linies kwetsbaar voor aanvallen en moeten soldaten meer middelen inzetten om voorraden naar het front te brengen. Voor de verdedigende partij daarentegen worden de aanvoerlijnen korter en relatief veiliger naarmate de troepen zich terugtrekken door hun eigen gebieden. Het leger zal daarom minder troepen…

In 74 n.Chr. beschreef de Romein Plinius de Oudere hoe de Galliërs in het huidige België als eersten een vallus gebruikten bij het oogsten: ‘Een groot raamwerk op twee wielen met tanden aan de voorkant wordt door een ezel door het graan geduwd. De aren worden afgesneden en vallen in het raamwerk.’ De Romeinen zetten slaven in om te oogsten en namen de Gallische uitvinding niet over. Maar dat deed de Brit John Ridley wel, toen hij ruim 1700 jaar later in een encyclopedie een tekening van de vallus zag. Op basis daarvan ontwikkelde hij in 1843 de door paarden getrokken maaidorser: Ridley’s stripper.…

Het notitieboekje van een herenboer uit de 16e eeuw geeft een fascinerende kijk op het dagelijks leven op het Engelse platteland. In Cheshire in het noordwesten van Engeland, waar deze persoonlijke aantekeningen zijn gevonden, woonde Humphrey Newton (1466-1536) op een hoeve met zijn geliefde vrouw Ellen. Humphrey had zijn handen vol aan de boerderij. Hij moest het vee verzorgen en velden bewerken, omheiningen bouwen en greppels graven. Hij kon het werk niet alleen aan; hij had knechten en bedienden in dienst om te helpen met de huishouding en het boerenbedrijf. Zijn personeel hield hij goed in de gaten, en als er iemand eens een schaap liet ontsnappen of een van de kazen liet bederven die gemaakt werden op de hoeve, hield hij dat op het salaris in. Ene Thomas Astill,…

In 1933 zit een weeshuis bij Charkov vol met ondervoede Oekraïense kinderen. Hun buik is opgezwollen en ze huilen hartverscheurend omdat ze pijn hebben en hun lichaam bedekt is met zweren. Maar op een dag is het plotseling verdacht stil. Bezorgd sluipen twee vrijwilligers van het weeshuis naar binnen om te zien waarom. Een groep kinderen zit rond een kleine jongen. ‘De andere kinderen aten kleine Peter op. Ze trokken stukjes van hem af en aten die op. Kleine Peter deed hetzelfde. Hij scheurde stukjes van zichzelf af en at ze op. De andere kinderen dronken zijn bloed. We haalden het kind uit hun hongerige monden en huilden,’ zei een van de vrijwilligers. In het voorjaar van 1933 heersen de dood en wanhoop in de Sovjetrepubliek Oekraïne. Elke dag sterven…

De Amerikaanse Hugo de Groot In 1849 was de slaaf Henry Brown zijn vreselijke leven zat en verborg hij zich in een houten kist van maar 61 bij 86 bij 91 cm. Die werd per trein en stoomschip vervoerd naar een mensenrechtenactivist in Philadelphia, 400 kilometer verderop. Na een reis van 27 uur, waarbij hij een paar keer bijna flauwviel, kroop Brown als een vrij man uit de kist. Daarna werkte hij als goochelaar. Stoomschip gestolen Robert Smalls was slaaf op een stoomschip en zag kans te ontsnappen toen de witte kapitein aan land was gegaan. Smalls en de 17 andere slaven voeren naar open zee en werden opgepikt door een Noordelijk schip. Later werd Smalls in het Huis van Afgevaardigden gekozen, waar hij zich 12 jaar inzette voor zijn…

De uitgeputte Spaanse conquistadores staren als verlamd naar het gruwelijke tafereel in de verte. Het is zomer 1521, en de Spanjaarden zijn na een bloedig gevecht verdreven uit de machtige hoofdstad van het Azteekse rijk: Tenochtitlan. Vanaf de rand van de stad zien ze nu hoe de Azteken 62 gevangengenomen Spanjaarden de trap van een tempelpiramide op sleuren. Een trommel produceert een diep geroffel, begeleid door schelle fluittonen. De Spanjaarden buiten de stad staan machteloos. Het zijn geharde veteranen die al twee jaar met de beruchte Hernán Cortés tegen het Aztekenrijk in het huidige Mexico vechten. Ze kunnen slechts tot hun god bidden. De conquistadores weten inmiddels donders goed wat het getrommel en gefluit betekenen: de bloeddorstige goden van de Azteken willen weer mensenbloed zien – Spaans bloed deze keer.…

Op 1 januari 104 v.Chr. stromen de inwoners van Rome de straat op. Ze hadden niet gedacht dat deze triomftocht ooit nog zou plaatsvinden, maar nu is het toch zo ver. Vanuit alle hoeken en gaten komen gegoede burgers, ambachtslui en zwervers tevoorschijn om een glimp op te vangen van de grootste bezienswaardigheid: de krijgsgevangene Jugurtha, volgens zijn eigen neef ‘de kwaadaardigste van alle mannen op aarde’. Tien jaar lang heeft de woestijnkoning uit het hete Numidië in Noord-Afrika iedereen die hem dwarsboomde omgekocht, bedrogen en vermoord. Zelfs de machtige Romeinse legionairs kregen de sluwe Jugurtha niet klein. Hij is alleen gevangengenomen omdat de Romeinen uiteindelijk dezelfde vuile trucs gebruikten als de koning zelf. Daarom is de vreugde groot als de wagens van de triomftocht vol oorlogsbuit langstrekken en de…

Generaal neemt geld aan In 111 v.Chr. vaart legerleider Calpurnius Bestia met zijn legionairs naar de Romeinse provincie Africa. Hij valt Numidische steden aan, maar sluit vrede als Jugurtha hem omkoopt. Rome lijdt pijnlijke nederlaag Al een jaar na het vredesverdrag valt de Romeinse generaal Albinus Numidië binnen. In 110 v.Chr. belegert hij de stad Suthul, maar Jugurtha betaalt Romeinse eenheden om in een hinderlaag te lopen. Albinus wordt omsingeld en moet zich overgeven. Verstoppertje in de woestijn In 109 v.Chr. stuurt Rome verse troepen onder leiding van Quintus Metellus. Hij laat zich niet omkopen en wint twee slagen aan de rivier de Muthul, maar Jugurtha vlucht naar een afgelegen streek en brengt een nieuw leger op de been. Jugurtha eindelijk gepakt Na een vergeefse zoektocht van twee jaar neemt…

Heeft vrijwel niets met de werkelijkheid te maken. Doet volledig recht aan de historische details. Het is een en al dood en verderf in Ridley Scotts kaskraker Gla diator, die zich afspeelt in het Romeinse Rijk in 180 n.Chr. De deugdzame keizer Marcus Aurelius heeft 19 jaar relatief mild geheerst, en als hij ziek wordt, draagt hij vol vertrouwen de macht over aan zijn legerleider Maximus. Maar dan krijgt de machtsbeluste en sadistische zoon van de keizer, Commodus, daar lucht van. Hij wurgt zijn vader en schuift de moord af op Maximus, die moet vluchten en gladiatorslaaf wordt in Noord-Afrika. Zijn vrouw en kinderen worden Maximus begint aan een bloedige tocht naar het Colosseum om wraak te nemen, en die is nu te zien op Netflix. Historisch adviseur wilde van…

Wie zei …? ‘Als ik kon kiezen in welke periode ik als actrice wilde leven, dan werden het de jaren 1920.’ Deze uitspraak wordt toegeschreven aan een Amerikaanse actrice die in 1924 geboren werd en getrouwd was met Humphrey Bogart. Juist antwoord: 2 punten Drie hints … Welke persoon? Juist antwoord: 3 punten Zijn voornaam is Francis, maar meestal wordt alleen de F. gebruikt. Hij is geboren in de VS, maar woonde lange tijd in Europa. In 1925 publiceerde hij een van de meest iconische romans van de twenties. Test je kennis Het juiste antwoord levert 1 punt op. Tel alle punten op en bekijk de uitslag onder aan de pagina. WIEZEI: LaurenBacall(1924-2014). WELKEPERSOON: F. ScottFitzgerald, schrijvervan The Great Gatsby. TESTJEKENNIS: 1c, 2c, 3b, 4b, 5b, 6a, 7c, 8b, 9b,…

ONTDEKKINGSREIZEN De meeste biografieën van de ontdekkingsreiziger Christoffel Columbus eindigen op dezelfde manier: als een gebroken man keert Columbus terug naar Spanje, waar hij in 1506 sterft, arm en vergeten. Maar misschien viel dat best mee, zo blijkt uit een nieuw onderzoek van zijn graf. In de loop der jaren heeft Columbus’ stoffelijk overschot zeker zes rustplaatsen gekend, maar oorspronkelijk werd hij begraven in het Spaanse Valladolid. Waar precies was een raadsel, maar een Spaanse onderzoeker denkt de plek nu te hebben gelokaliseerd. Om het oorspronkelijke graf te vinden, gebruikte Marcial Castro, hoogleraar geschiedenis aan de universiteit van Valladolid, sporen van Columbus’ kist in Sevilla. ‘Ik moest de plek waar Columbus voor het eerst begraven werd, identificeren op basis van goud, zilver, spijkers, lood en bakstenen. En tot mijn verrassing…

CULTUUR | In maart 2022 verschenen er Russische soldaten in het cultuurhistorisch museum in het Oekraïense Melitopol. Dit museum bezit onder meer kostbare houten voorwerpen van de Scythen en een groot aantal wapens en medailles uit de Tweede Wereldoorlog. De medewerkers hadden de waardevol le objecten verstopt in de kelder, maar de Russen hadden niet lang nodig om ze te vinden. De collectie werd doorzocht, en de Russen voerden een aantal 2300 jaar oude gouden voorwerpen af. Een medewerker die de Russen weigerde te helpen, de 60-jarige Galina Andriivna Kucher, werd later uit haar huis ontvoerd en is niet meer gezien. In de bezette delen van Oekraïne is nog meer museumpersoneel verdwenen. ‘De Orks (zoals de Russische troepen in Oekraïne genoemd worden, red.) hebben ons Scythische goud gestolen. Dit is…

Bayreuth, Duitsland Ca. 1875 Bekijk meer foto’s: www.historianet.nl/duitse-mastodont…

De oorlogskoning Frederik de Grote maakte Pruisen in de 18e eeuw groot. Maar zijn voorvaderen hadden dat mogelijk gemaakt. In 1640 zag het er nog niet naar uit dat de staat een grote toekomst tegemoet ging. De grond rond Berlijn was zanderig, en Pruisen, ver naar het oosten, was niet bepaald rijk. Maar dat jaar erfde Frederik Willem de troon van het ministaatje, en hij riep een strijdmacht in het leven. Door de economie te hervormen en de boeren uit te buiten verwierf hij precies genoeg geld voor een klein, maar goed getraind leger. Met zijn soldaten kon Frederik Willem nieuwe gebieden veroveren. In 150 jaar groeide het land uit tot een ware grootmacht. Volgens een Franse politicus was Pruisen ‘niet een staat met een leger, maar een leger met…

ACHTERGRONDVERHAAL Britse zeevaarder leidde koninklijke expeditie Op een mooie dag in augustus 1768 vertrekt het Britse marineschip HMS Endeavour uit Plymouth. Aan boord zijn 94 mannen onder leiding van luitenant James Cook. Ze zijn op weg naar het eiland Tahiti in de Stille Oceaan. Ze willen er een astronomisch verschijnsel observeren – een Venusovergang, waarbij Venus voor de zon langs schuift. Vanaf de aarde is de planeet te zien als een zwart vlekje op de zonneschijf. De expeditie is gepland door de Royal Society en betaald door koning George III. De Britse marine heeft James Cook nog een opdracht gegeven: hij moet het mythische ‘Terra Australis Incognita’ – het onbekende zuidland – proberen te vinden. De Endeavour vaart langs Kaap Hoorn en is op tijd in Tahiti om de Venusovergang…

Zware houwitser trof doel De Britse BL 9.2-inch Howitzer Mk 1 was een van de effectiefste houwitsers. Het wapen kon een granaat van 130 kilo bijna 10 kilometer ver weg schieten. Volgens artilleristen was het ‘de meest precieze van alle zware houwitsers’ omdat het fundament, een kist met 9 ton aarde, het extreem stabiel maakte. Juffrouw zaaide dood en verderf In het begin van de oorlog was het beste kanon het Franse 75mmveldkanon. Het had de bijnaam ‘Mademoiselle Soixante-Quinze’ (juffrouw 75). Hoewel het al in 1897 was gemaakt, was het in 1914 het meest geavanceerde snelvurende kanon, met 12 schoten per minuut. Ook de VS namen het in gebruik. Dikke Bertha blies alles op In 1914 zetten de Duitsers de grootste houwitser tot dan toe in. ‘Dicke Bertha’, zoals het…

De ‘ijzeren oogst’ noemen Franse boeren de onontplofte granaten en ander schroot uit de Eerste Wereldoorlog die nog in de bodem zitten. Als ze de grond omploegen, komen oude granaten, prikkeldraad, patronen en granaatscherven naar boven.Alleen al in bij Verdun vuurden de strijdende partijen zo’n 65 miljoen granaten af. Maar die ontploften lang niet allemaal: volgens experts zitten er nog zeker 12 miljoen onontplofte granaten in de bodem. Hoewel de oorlog al meer dan 100 jaar geleden beëindigd is, is de achtergebleven munitie nog steeds levensgevaarlijk. In Frankrijk en België heeft de explosievenopruimingsdienst de handen vol aan de granaten die telkens opduiken. Jaarlijks wordt er zo’n 1000 ton onontplofte munitie uit de Eerste Wereldoorlog ontdekt, en af en toe komt een onfortuinlijke vinder om het leven. Sinds 1918 zijn er…

Verzoekartikel In deze serie brengen we een aantal artikelen over de onderwerpen die het hoogst op jullie verlanglijstje staan. Mikkel Selander wil graag lezen over de Chinese dynastieën: ‘Via de media krijgen we vooral Europese geschiedenis voorgeschoteld. Ik heb 100+ geschiedenisbladen, maar er is nergens een goed overzicht van de Chinese beschaving.’ Eerste boeken waren van stokjes en beenderen Voordat er papier was, schreven de Chinezen op dierenbotten en bamboestokjes. Ze ontwikkelden 80.000 verschillende schrifttekens. Met de goden van het Shang-rijk kon alleen schriftelijk worden gecommuniceerd. Als koningen of priesters iets over de toekomst wilden weten, kerfden ze een vraag in de vorm van pictogrammen in een dierenbot, dat ze vervolgens verbrandden. Het antwoord – ja of nee – verscheen als een scheurtje of een bepaald patroon.Tot de uitvinding van…

I emand staat te bonzen op de voordeur van het landhuis Redlands van Keith Richards in Zuid-Engeland. Het is Richards’ eerste grote aankoop sinds de doorbraak van zijn band, The Rolling Stones. Dit weekend in februari 1967 heeft hij Mick Jagger en wat andere vrienden uitgenodigd voor een orgie van geestverruimende middelen. Twee dagen lang liggen de gastheer en zijn gasten voor de gigantische open haard in de woonkamer, zwaar onder invloed van lsd, amfetamine, heroïne en andere stoffen. ‘Wie is dat in godsnaam?’ giechelt Jagger. ‘Laat ze niet binnen, Keith,’ zegt Jaggers vriendin Marianne Faithfull, die halfnaakt op de grond zit, gewikkeld in een lamsvel. Ze staart naar een tv die aanstaat zonder geluid. Het geklop op de deur gaat maar door. Buiten lopen mensen rond. Richards komt met…

In 134 v.Chr. stuurde Rome de veldheer Scipio Aemilianus naar Spanje om het leger te behoeden voor een pijnlijke nederlaag. De legionairs probeerden al jaren de stad Numantia in te nemen, maar de aanvallen werden steeds afgeslagen. Toen Scipio arriveerde, was de discipline ver te zoeken: de officieren gokten en bezochten prostituees. De generaal herstelde tucht en orde en huurde uit eigen zak meer troepen in. Daar was een eenheid uit Numidië bij, geleid door de jonge Jugurtha. Volgens de schrijver Sallustius ontpopte Jugurtha zich als een bekwame legerleider en won hij het vertrouwen van Scipio en andere Romeinen. Maar ondanks de pogingen van Scipio hadden veel officieren nog steeds een zwak voor geld en maakten ze zich nauwelijks druk om hun eer. Jugurtha sloeg de Romeinen uitgebreid gade, en…

Prikkeldraad en bewakers met geweren omringen Thomas Blatt en zijn gezin. Samen me t een grote groep doodsbange mensen wor-den ze door een poort gedreven met het opschrift ‘SS Sonderkommando Sobibor’, diep in de bossen van het zuido osten van Polen. De 15-jarige Thomas heeft al geruchten gehoord over het ver nieti rvan overtuigd dat deze dag, 28 april 1943, zijn laatste zal zijn. gingskamp Sobibór, en hij is e Ondanks die sombere gedachten valt het Thomas op dat het een mooie lente-dag is. De zon staat hoog aan de hemel en de vogels fluiten in de bo omtoppen. ‘Ik wil niet dood,’ denkt Thomas plotseling. Hij is opgegroeid in een joods gezin in het dorp Izbica, zo’n 80 kilometer van Sobibór. Zijn vader had een wijnhandel, maar na de…

MIDDELEEUWEN Een Duitse amateurmuntenkenner kon zijn ogen nauwelijks geloven toen hij een muntenverzameling van een Fransman bekeek op het online veilinghuis eBay. In de collectie verscheen een munt met het portret van de Frankische koning Karel de Grote (774-814). Met nog geen 50 bekende exemplaren is de munt zeer zeldzaam. De verzamelaar belde het plaatselijke museum in Aken, in de tijd van Karel de Grote de hoofdstad van het keizerrijk: ‘Op de Franse eBay staat een munt die een echte denarius van Karel de Grote zou kunnen zijn.’ Het museum bracht meteen een bod uit en betaalde uiteindelijk ‘een bedrag met vier cijfers’, schrijft het museum. Deskundigen stelden later vast dat de munt echt is en een geschatte waarde heeft van 160.000 euro. De verkoper van de munt zit nu…

GODSDIENSTGESCHIEDENIS In 1222 voerden de Engelse kerkleiders strenge regels in voor joden. Op de synode in het klooster van Osney werd onder meer besloten dat Engelse joden een merkteken op hun kleding moesten dragen en dat ze niet langer met christenen mochten omgaan. Omdat die vergadering in Osney nu 800 jaar geleden is, heeft de kerk haar excuses aangeboden voor haar rol in de jodenvervolgingen na de synode: ‘Laat ons bidden dat ze (de verontschuldiging, red.) christenen inspireert weg te blijven van hedendaags antisemitisme’, schreef de Anglicaanse aartsbisschop Welby op Twitter. De synode van 1222 leidde tot bloedige opstanden, en na decennia van vervolging en massa-executies werden alle 3000 joden uit Engeland verbannen. Sommige joden zijn blij met de verontschuldiging, maar niet iedereen is positief. Tony Kushner, hoogleraar joodse/niet-joodse relaties…

Blik is geplet en vertind plaatijzer. Een blikslager maakte lampen, emmers, kannen en veldflessen van dit blikken plaatmateriaal. De smid sloeg op het blik om het de juiste vorm te geven en had om die reden de naam blikslager. Het ambacht heeft dus niet iets met vlees te maken. In Nederland wordt het beroep nog uitgeoefend bij Ambachtencentrum Van den Helm in Noord-Brabant. Daar kun je kijken hoe de blikslager te werk ging. 1 Blikken platen opmeten Met een passer tekent een gezel een cirkel op de plaat, die de bodem van de emmer wordt. 2 Vorm uit plaat knippen Met een plaatschaar wordt de bodem uitgeknipt. 3 Soldeerbout verhitten Op tafel staat een houtskooloven, waarin de soldeerbouten voor gebruik worden verhit. 4 Bodem plaatsen Met behulp van de hete…

Op 27 oktober 1962 had de Russische marineofficier Vasili Archipov het lot van de wereld in zijn handen. Twee weken eerder hadden Amerikaanse vliegtuigen Russische raketinstallaties ontdekt op Cuba, binnen bereik van Amerikaanse steden. De VS stelden daarop een blokkade in om te voorkomen dat Russische schepen Cuba bereikten. Als reactie stuurden de Sovjets onderzeeërs met atoomtorpedo’s. Terwijl de duikboot van Archipov op de zeebodem lag, omringd door Amerikaanse schepen en zonder contact met Moskou, besloten twee vanzijn collega’s om hun atoomtorpedo’s op de vijand af te vuren. Archipov werd onder druk gezet, maar weigerde toestemming te geven voor de aanval. Daarmee behoedde Archipov de wereld mogelijk voor een verwoestende kernoorlog tussen de VS en de Sovjet-Unie. ‘Het was niet alleen het gevaarlijkste moment van de Koude Oorlog, het was…

Het geluid van de dood – dat is wat de Duitse soldaat Karl Gorzel overal om zich heen hoort op de Thiepval-heuvel ten noorden van de rivier de Somme. De granaten gieren door de lucht, en de grond trilt als ze inslaan. Geisers van aarde vliegen de hoogte in en dalen neer op Gorzel en zijn kameraden. Hun oren en mond zitten er vol mee. Pas na een urenlang bombardement van de Britse kanonnen en houwitsers in de verte is het even stil. Nu hoort de 21-jarige Gorzel alleen nog gehuil en gejammer. Om hem heen liggen landgenoten met vreselijke verwondingen en afgerukte ledematen. Het bloed sijpelt in de omgewoelde aarde, die twee uur eerder nog de voorste linie van het Duitse loopgravenstelsel vormde. ‘Wat een gruwelijke aanblik! Geen spoor…

1 Slagveld in kaart gebracht Vóór de slag fotograferen waarnemers de vijandelijke stellingen vanuit luchtballonnen en vliegtuigen. Zo worden de doelwitten van de artillerie bepaald. 2 Granaten belemmeren versterking De aanval begint met een bombardement, een zogeheten staand spervuur, op de vijand. Het bombardement sluit de vijandelijke frontlinie af, zodat er geen versterkingen aangevoerd kunnen worden. Het staande spervuur blijft de hele slag in stand. 3 Vuurwals maakt de weg vrij De artillerie bestookt het gebied op 30 à 40 meter van de eigen loopgraven met een zogeheten vuurwals. Onder dekking van het bombardement rukt de infanterie op, zo dicht mogelijk achter de muur van ontploffende granaten. 4 Spervuur naar voren gericht Na een afgesproken tijd, zo’n 3 minuten, schuift de artillerie de vuurwals met ca. 90 meter op, zodat…

Mensen – en dan vaak mannen – zijn dikwijls in zulke felle discussies verwikkeld dat alleen een weddenschap nog uitkomst kan bieden. Phileas Fogg kon in Jules Vernes roman De reis om de wereld in 80 dagen een fortuin winnen, maar in het echt word je er zelden rijk van. Een triomfantelijk ‘ik zei het toch’ is al voldoening genoeg.Of er nu geld op het spel staat of alleen eer, deelnemers zijn bereid de meest extreme ontberingen te trotseren om te winnen. Dit zijn de bizarste weddenschappen aller tijden. Ik land op straat! 1 Piloot stal vliegtuig voor zijn gelijk Thomas Fitzpatrick zakte in september 1956 een avondje door. De voormalige piloot van de Amerikaanse luchtmacht kreeg het aan de stok met andere gasten in zijn stamcafé in Manhattan. De…

Vinnitsa Buurland Roemenië redde in deze oblast (regio) veel levens. Waarschijnlijk smokkelden de inwoners voedsel van hun Roemeense vrienden en familieleden het land binnen. Stalins handlangers hielden zich ook in, uit angst dat het buurland lucht zou krijgen van hun gruweldaden. Odessa In het zuidwesten van Oekraïne was er minder verzet tegen het beleid van Stalin. Daarom werd de bevolking er iets beter behandeld. Tijdens de Holodomor was de oversterfte ‘slechts’ 14 procent vergeleken met jaren zonder hongersnood. Kiev en Charkov Het achterland van de twee grote steden werd het zwaarst getroffen. Hier hadden opstandige boeren voorkomen dat Stalins brigades de koelakken onteigenden. Tijdens de Holodomor sloeg hij terug – de Rode Garde nam vrijwel de volledige oogst in beslag met een grote hongersnood tot gevolg. Donetsk In het oosten…

In 1845 publiceerde Douglass zijn autobiografie Narrative of the Life of Frederick Douglass, an American Slave (in vertaling Het levensverhaal van Frederick Douglass).Het werd een bestseller met 30.000 verkochte exemplaren in vijf jaar. Dankzij dit succes kreeg hij in 1845 de kans om naar Engeland en Ierland te reizen, waar hij voordrachten hield over de slavernij in de VS. Die trokken veel abolitionisten: activisten die zich inzetten voor de afschaffing van de slavernij, maar die nog nooit zo’n welbespraakte zwarte man hadden gezien. Uiteindelijk onderhandelden de quaker Ellen Richardson en haar schoonzus Anna met Douglass’ eigenaren Thomas en Hugh Auld om hem vrij te kopen. De prijs kwam uit op 711 dollar (een kleine 25.000 euro nu). Het geld werd ingezameld door zijn invloedrijke Britse vrienden. Toen Douglass in 1847…

Met al haar kracht trekt testpilote Hanna Reitsch de stuurknuppel naar achteren. Vanuit de cockpit ziet ze drie Messerschmitt Bf 110 jachtbommenwerpers die haar reusachtige zweefvliegtuig de lucht in moeten trekken. De Me 321 hobbelt met zijn 12 ton over de startbaan. Onder elke vleugel van het toestel gieren er drie raketten. Deze geven het vliegtuig het laatste zetje. Maar als de Me 321 net van de grond is, slaat het noodlot toe. Een van de sleepvliegtuigen raakt uit koers en moet de kabel loslaten. Om een crash te voorkomen, doet een van de andere piloten hetzelfde. Maar de raketten op de vleugels van de Me 321 kunnen niet worden gedoofd. Ze blijven het zweefvliegtuig omhoogduwen. De 29-jarige Reitsch is een van de meest ervaren testpiloten van de Luftwaffe. Ze…

De conquistadores zagen het als hun heilige plicht om het heidendom te bestrijden en het christendom te verspreiden. In 1521 versloegen de Spanjaarden de Azteken definitief door de laatste koning, Cuauhtémoc, te gijzelen. Hierna verwoestten de nieuwe heersers van Mexico de heilige gebouwen en godenbeelden van de Azteken. Delen van de schedeltorens in Mexico-Stad werden vernietigd, net als de grote tempelpiramide. De oudste stukken bleven in stand, maar kwamen net als de schedeltorens terecht onder de huizen en wegen van de snel groeiende koloniale stad. Tijdens hun machtsovername vervingen de Spanjaarden het oude geloof door het hunne. Tussen 1524 en 1529 bouwden de kolonisten maar liefst 68 kerken op de plaatsen van de oude heiligdommen. Omdat de Spanjaarden de oorspronkelijke religie met wortel en tak wilden uitroeien, is het nu…

Chips waren bedoeld om pietlut een lesje te leren De kok George Crum was het gezeur van een gast over zijn patat beu en wilde hem een poets bakken. Dat leidde tot de allereerste chips. Te dik! Zo oordeelde een klant over de portie handgesneden friet die hij in 1853 bestelde bij de eetgelegenheid Moon Lake Lodge in Saratoga Springs, New York. Patat was in de VS een doorslaand succes geworden nadat het eind 18e eeuw vanuit Europa was geïntroduceerd, en had nu ook zijn weg gevonden naar het menu van kleine eethuisjes. Bereidwillig maakte de kok, George Crum, een nieuwe portie, maar weer was de kieskeurige gast niet tevreden. De frietjes moesten nog dunner zijn, eiste hij. Chips werden enorm succes Nu had George Crum echter genoeg van zijn…

Het was een onwaarschijnlijk duo dat in 105 v.Chr. een einde maakte aan de oorlog in Numidië door Jugurtha gevangen te nemen: legerleider Marius en zijn tweede man Sulla. In politiek opzicht waren ze tegenpolen: Marius was een ‘nieuwe man’ die een broertje dood had aan de Romeinse elite, terwijl Sulla uit een oud geslacht kwam en de Senaat steunde.Op bevel van Marius zette Sulla koning Bocchus van Mauretanië ertoe aan om diens schoonzoon Jugurtha te verraden. Maar toen Marius en Sulla terugkeerden naar Rome, begon hun vriendschap scheurtjes te vertonen. Marius vond dat hij als opperbevelhebber de eer voor de uitschakeling van Jugurtha moest krijgen. Maar Sulla bracht daartegenin dat híj het plan had uitgevoerd. Beiden waren snel opgeklommen in de Romeinse hiërarchie dankzij hun actie, maar ze lagen…

Eugénie Fougère ligt vermoord in haar bed Fougère is de nacht ervoor vastgebonden, gekneveld en gewurgd met een handdoek. Uit het forensisch rapport blijkt dat ze voor haar leven heeft gevochten, en dat er waarschijnlijk twee daders waren. Helpers vinden Fougère Fougères kapper en diens helpers bekijken het lijk. De vrouw is niet bekend in de stad, want ze huurt de ‘Villa de Solms’ alleen maar voor het seizoen. Lege laden duiden op diefstal De grote collectie juwelen die Fougère van haar rijke minnaars had gekregen, is spoorloos verdwenen. De politie ontdekt later dat de totale buit zo’n 300.000 franc, oftewel ruim 45.000 euro, waard moet zijn geweest. Het is 8.15 uur ’s ochtends in het Franse Aix-les-Bains. De kapper Jean Pel-letier kijkt reikhalzend uit naar zijn klus van 20…

Puzzelstukjes van de oudheid In een villa zonder mozaïek konden de Romeinen niet wonen. Mozaïekmeesters werkten met schaduweffecten en 3D. Anna Boleyn en Hendrik De wispelturige koning werd verliefd op een hofdame. Maar na drie jaar huwelijk had Hendrik VIII een nieuw liefje en moest Anna Boleyn het veld ruimen. Oorlog komt naar het ijs Een Amerikaanse bommenwerper stort neer in Groenland. De bemanning heeft geen eten en warme kleren. Een race tegen de klok en de kou begint. Lees ook … Jonge soldaat schrijft over Waterloo Censuur: 10 verboden boeken Het explosieve ontstaan van de bikini Een geslaagde date volg ens de Stasi 1 Een man, in werkelijkheid een Oost-Duitse spion, spreekt in een café in Bonnaf met een secretaresse. 2 De man komt niet opdagen en ze blijft…