Inhoudsopgave van Editie 6 - 2025 - Het Weer Magazine

Het regenseizoen in Zuidoost-Azië verloopt dit jaar een heel stuk natter dan normaal, met extreme hoeveelheden neerslag. Daarbovenop zijn er vooral in november veel tropische stormen, tyfoons en cyclonen in de regio tot ontwikkeling gekomen. Als gevolg daarvan waren er grootschalige overstromingen met veel slachtoffers en ontheemden in Indonesië, Sri Lanka, Thailand en Maleisië. De oorzaak van de extra neerslag wordt vooral gezocht in het warmere zeewater dan gemiddeld in Zuidoost-Azië. (bron: NOS)…

In seizoen 3 van de KNMI podcast praten KNMI’ers Rubert Konijn en Rob Sluijter over alles rondom weer, klimaat en seismologie. Elke aflevering gaan de gastheren in gesprek met experts binnen en buiten het KNMI over actuele onderwerpen. De KNMI podcast kent terugkerende rubrieken zoals de weerflits, klimaat in het kort en de vraag van de luisteraar. Elke twee weken verschijnt er een nieuwe aflevering in de bekende podcast-apps, zoals Spotify, Apple Podcast, Podimo en Springcast. (bron: KNMI)…

Mede dankzij het Parijsakkoord gaan we niet langer richting 4 °C opwarming, maar naar 2,6 °C, als we ons houden aan de gemaakte afspraken. Daardoor zullen toekomstige hittegolven niet 3 tot 6 °C warmer worden, maar ‘slechts’ 1,5 tot 3 °C warmer. Toch ligt de wereld nog niet op koers om de opwarming te beperken tot 1,5 °C. Nieuw rapport hittegolven Ruim tien jaar geleden werd World Weather Attribution (WWA) opgericht, onder meer door het KNMI. Samen met Climate Central, ook een internationaal team van klimaatwetenschappers, heeft WWA een rapport uitgebracht hoe het ervoor staat met de hitte in verschillende scenario’s uit het verleden en de toekomst. Hiermee laten we zien waarom het doel van het klimaatakkoord van Parijs van 1,5 °C zo belangrijk is. En waarom het van belang…

Temperatuurverloop in duinpannen live te volgen op weerverteller.nl ‘Ik raakte 4 jaar geleden bij dit onderzoek betrokken toen ik de Vlaamse vrieskoujager Karel Holvoet voor Het Weer Magazine interviewde,’ vertelt Pieter Bliek. ‘Door de coronapande-mie waren de grenzen gesloten. Karel vroeg mij de batterijen van een van de live stations in een duinpan nabij Egmond aan Zee te vervangen. Zodoende raakte ik besmet met het vrieskouvirus. Sindsdien hebben we een netwerk van tientallen meetstations aan de Nederlandse, Belgische en Franse kust uitgerold. De stations zijn niet meer dan een klein plastic weerhutje bevestigd aan een paaltje 10 centimeter boven de grond op het diepste punt van de duinpannen, met hierin een klein dataloggertje dat om de 5 minuten de temperatuur op een tiende graad nauwkeurig meet. Eens in de 3…

In de afgelopen vijf jaar hebben we in ons land drie gedeeltelijke zonsverduisteringen kunnen zien. Daarbij werd hoogstens een kwart van het zonneoppervlak door de maan bedekt. Dat is een flinke hap uit de zon, maar het kan natuurlijk veel beter. In 2003 en 2015 waren er grotere gedeeltelijke zoneclipsen. Toen was er tijdens het hoogtepunt nog geen 20 procent van de zon zichtbaar. We moeten terug naar 11 augustus 1999 om in onze streken een nog kleiner zonnesikkeltje aan te treffen. Dat maakt de aanstaande eclips op 12 augustus 2026 daarom extra interessant. Het is sinds 1999 de grootste gedeeltelijke zonsverduistering die we in Nederland kunnen bewonderen! Boot en boog Op 31 mei 2003 waren honderden mensen afgereisd naar de zeedijk in Noord-Groningen om daar de mooie zonnesikkel te…

Kwel is een fascinerend verschijnsel. Tijdens het groeiseizoen is het vaak ondergronds en onzichtbaar, vooral wanneer planten de bodem bedekken en door verdamping het grondwaterpeil ver onder het maaiveld ligt. Maar zodra de winter aanbreekt, planten afsterven en er een neerslagoverschot ontstaat, verschijnt het kwel weer. Kwelwater is niet alleen interessant om te zien, het speelt ook een cruciale rol in de natuur en de biodiversiteit. Om die reden trek ik, net als veel van mijn collega-natuurbeheerders, er graag op uit in de winter om op zoek te gaan naar dit bijzondere water. Mijn tocht begint bij het roestbruine vijverwater in de wijk waar ik woon. Dit water kleurt jaarrond bruin en dat geeft het een ietwat smerig uiterlijk, alsof het vervuilt is. Eigenlijk is het precies het tegenovergestelde.…

Temperatuur-en weersverloop Met een gemiddelde temperatuur van 11,6°C tegen een langjarig gemiddelde van 10,9°C was de herfst zeer zacht en tevens goed voor een achtste plek in de lijst met zachtste herfstseizoenen. Ook alle drie de afzonderlijke herfstmaanden waren zachter dan het langjarig gemiddelde, al was het verschil in september niet groot; met een gemiddelde temperatuur van 15,0°C in De Bilt tegen 14,7°C normaal*. In oktober en november waren de verschillen groter; met een gemiddelde temperatuur van 12,0°C tegen 10,9°C en van 7,8°C tegen 7,0°C respectievelijk. September begon wisselvallig met de passage van enkele depressies. In het weekeinde van 6 en 7 september zorgde een hogedrukgebied voor zonnig en droog weer. Met een zuidenwind werd het in het zuiden van het land plaatselijk tropisch warm. Op 7 september werd in…

Wat is ruige rijp? Ruige rijp ontstaat in een situatie met mist, gecombineerd met vorst. Tijdens mist zweven er fijne waterdruppeltjes in de lucht. Daalt de temperatuur onder nul dan raken deze waterdruppeltjes onderkoeld. Ze bevriezen zodra ze ergens tegenaan botsen. In dat geval wordt er gesproken van ruige rijp. Zolang de situatie met onderkoelde mist aanhoudt, groeit de ruige rijp verder en kan soms aangroeien tot een prachtige dikke laag ijskristallen. De aangroeirichting van ruige rijp is tegen de windrichting in. Hoe ontstaat sneeuw? Op grote hoogte is het vaak ver onder het vriespunt. Waterdamp die daar rondzweeft kan daardoor niet vloeibaar worden, maar verandert direct van gas naar ijs. De waterdamp hecht zich aan kleine stofof zoutdeeltjes in de lucht. Hierop groeien ijskristallen met de bekende zeshoekige vormen.…

Toen de sneeuw zich in het voorjaar van 2025 begon terug te trekken, liet het beeld weinig ruimte voor optimisme. Het BC River Forecast Centre meldde op de pagina Snow Conditions & Water Supply Bulletin dat het sneeuwdek in BC op 1 juni 2025 duidelijk onder het normale niveau lag: gemiddeld 44% van het gebruikelijke niveau, een daling ten opzichte van 61% half mei. Twee weken later bleek uit het Provincial Freshet and Flood Status Report dat de officiële provinciale gemiddelde sneeuwvoorraad op 15 juni nog maar 13% van normaal bedroeg. Dat is uitzonderlijk laag. Het betekent dat vrijwel alle sneeuw in de provincie was verdwenen. Gemiddeld over alle actieve meetstations bereikte de sneeuw dit jaar haar piek al op 11 april. Sinds die datum is ongeveer 90% van de…

Een mooie winterdag ergens in de buurt van Rotterdam. Het vriest dat’t kraakt. Tijd om de ijzers onder te binden en met een stel vrienden een eind te gaan schaatsen. Dat genot is van alle tijden. Hoe bar en koud de winter ook was, eeuwen geleden was er evenzo plaats voor ijsvertier. En die ijspret was een dankbaar onderwerp voor kunstenaars. Waarom, zullen we ons nu wellicht afvragen. Eén blik op dit schilderij van Jongkind en we begrijpen het. Het onderwerp is op zich zelf natuurlijk al aantrekkelijk. We zien vrolijk vermaak in het seizoen waarin het leven minder eenvoudig was. En het thema is ook heel karakteristiek voor ons land – oer-Hollands zou je het kunnen noemen. Dat ‘oer-Hollandse’ is ook te zien in het winterse licht en de…

Drijvende kracht in de ontwikkeling van de meteorologie in Engeland was Robert Fitzroy (1805-1865), die al op veertienjarige leeftijd in dienst kwam van de Royal Navy. In 1831 vertrok hij als gezagvoerder van het legendarische expeditieschip Beagle met onder anderen Charles Darwin aan boord voor de wereldberoemde expeditie naar Zuid-Amerika. Fitzroy werd in 1855 als hoofd meteorologie aangesteld bij de Board of Trade, de Britse overheidsinstantie inzake handel en commercie. Onder zijn leiding werden ten dienste van de handelsvaart de eerste weersverwachtingen gemaakt. Ook stelde hij weerregels op om aan de hand van veranderingen van de barometerstand en de windrichting zelf weerprognoses te kunnen doen. Hij ontwikkelde speciale versies van de kwikbarometer voor gebruik op zee. Maar zijn naam is toch vooral verbonden aan het type barometer dat vanaf omstreeks…

Net als tijdens veel andere jaren in de herfst ‘voorspellen’ sommigen een strenge winter en wordt er zelfs over een horrorwinter gesproken. Het zal ‘de wens is de vader van de gedachte’ wel zijn. Het wordt ook wel weer eens tijd voor een koude winter. De laatste was in 2010, plus een zeer koude periode in februari 2012 en 2021. Spreuken die het verloop van de winter aankondigen zijn talrijk. We hebben er dit keer een paar die wel een beetje kloppen. Een noordenwind wordt genoemd: ‘noordenwind en volle maan, kondigen strenge vorst(of een strenge winter) aan’. Ook ‘blaast de noordenwind met de decembermaan, dan houdt de winter vier maanden aan’ en ‘komt de wind vanuit het noorderland, lang houdt de winter stand’. Onzin? Nee, we kunnen wel wat met…

Sinds het begin van deze eeuw neemt de hoeveelheid CFK’s in de atmosfeer langzaam maar gestaag af. Het ozongat dat jaarlijks boven de Zuidpool ontstaat, vertoont daardoor op de lange termijn ook een duidelijk dalende trend, al blijft er wat variatie van jaar tot jaar. Dit jaar was het gat tijdens de piek in september 30% kleiner dan in 2006. De CFK’s blijven helaas nog decennialang in de atmosfeer aanwezig, waardoor het naar verwachting tot rond 2060 duurt voordat het gat in de ozonlaag volledig verdwenen is. De ontwikkelingen van dit jaar laten gelukkig opnieuw zien dat we hiervoor op schema liggen. (bron: weer.nl)…

Ik had daar nog nooit van gehoord - winterpijn. Toch begreep ik meteen waar het over gaat: het gemis dat je voelt door het gebrek aan winterweer. Winterverlies. Nog zo’n mooi woord dat de lading helemaal dekt. De Vlaamse journalist Jan Hertoghs schreef hier een boek over, zoals u hier links kunt lezen. “Het waren twee fantastische uren,” schreef journalist Jan-Pierre Geelen onlangs in de Volkskrant, over het laagje sneeuw dat een groot deel van Nederland in het weekend van 22-23 november tijdelijk bedekte. Zo tijdelijk zelfs, dat als je die zondag had uitgeslapen, alles al weer weg was. Nou was het nog vroeg in het seizoen, feitelijk nog niet eens winter, dus waar zeur ik over? Maar dat heeft alles met dat winterverlies te maken. Het gevoel dat het…

Al meer dan twintig jaar maak ik winterverwachtingen. En steeds zijn dat zoektochten die meteen na de zomer beginnen. Dan speur ik naar patronen, aanwijzingen en andere factoren die iets over de naderende winter kunnen vertellen. De zogenoemde teleconnecties. Naar verdelingen in zeewatertemperaturen op de oceanen van deze aarde, luchtdrukpatronen, zaken die in de aanloop naar de winter vergelijkbaar zijn met andere jaren en eigen herinneringen. Naar alles wat maar iets verraadt over de drie wintermaanden die langzaam maar zeker dichter bijkomen. En hun schaduw nadrukkelijk vooruit werpen. Het zijn wintermaanden die zoveel mooie herinneringen belichamen, maar ook meer en meer teleurstellingen. Maanden die tegenwoordig steeds minder beloven. Zo weinig dat je om succes te hebben beter ieder jaar een zachte winter kunt verwachten. Met wolken, wind en regen. Dan…

Mail uw foto’s (maximaal drie foto’s per deelnemer) uiterlijk vrijdag 9 januari 2026 naar: redactie@hetweermagazine.nl of per post naar: Het Weer Magazine Mijn Weerfoto WG Plein 150 1054 SC AMSTERDAM De jury bestaat uit redactieleden van Het Weer Magazine en zal alle foto’s beoordelen. Tip: een korte beschrijving bij de foto van uw beleving op dat moment, maakt de foto interessanter voor de jury! Wat kunt u winnen? Behalve dat de winnende foto wordt geplaatst in Het Weer Magazine, zijn er ook nog drie prachtige weerboeken te winnen. De redactie kijkt uit naar uw inzendingen! Om kans te maken op de coverfoto dient een digitale foto kwalitatief uitstekend te zijn en minimaal 2000 x 2500 pixels of circa 21 x 26 cm op 300 dpi. Voor de middenpagina’s dient de…

Na meer dan 400 jaar rust is de vulkaan Krasjeninnikov op het Russische schiereiland Kamtsjatka weer tot leven gekomen. Sinds 3 augustus dit jaar spuwt de vulkaan lava en aspluimen de lucht in. Een zware aardbeving op dit schiereiland is waarschijnlijk de aanleiding van deze uitbarstingen. Op 14 november legde een satelliet deze aanhoudende activiteit vast: op de foto zien we een vulkanische pluim van enkele kilometers lang uit een van de kraters komen en richting het noordwesten drijven. Een recente zwarte lavastroom uit deze vulkaan strekt zich uit naar het noordoosten en contrasteert met de besneeuwde hellingen. In de buurt van de Krasjeninnikov waren recent meer vulkanen actief, waaronder de Kronotskaja Sopka vulkaan. Deze barstte uit op 4 oktober – de eerste activiteit van deze vulkaan in 102 jaar.…

“Viking, north-westerly five to seven, occasionally gale eight, rain or showers; moderate or good, occasionally p o o r…”. Zo klonk het uit de luidsprekers van een restaurant in de haven van het Engelse Harwich. Ik herkende gelijk de ‘Shipping Forecast’, ‘s werelds bekendste weerbericht voor zeevarenden. De avonduitzending van de ‘Warnings of gales and general synopsis’ van de Met Office (het Engelse KNMI) was tot mijn verrassing zelfs op het toilet te horen, ik verzin het niet! In de vorige eeuw, toen internet nog uitgevonden moest worden, luisterde ik vooral bij stormachtig weer graag naar dat uitgebreide Engelse weerbericht, dat je tot in detail op de hoogte brengt van de ontwikkelingen op de weerkaart en de wind. Het weerbericht heeft letterlijk alle stormen overleefd en is sinds de start,…

Vraag Worden door de klimaatverandering lage gevoelstemperaturen zeldzamer? J. Stoop, Arnhem Antwoord Windchill of gevoelstemperatuur is een maat voor hoe koud het aanvoelt wanneer er wind staat. Als er wind is, wordt de warme luchtlaag rond je huid sneller weggeblazen. Daardoor verliest je lichaam sneller warmte en voelt de temperatuur lager aan dan de werkelijke (gemeten) luchttemperatuur. Bij koud winterweer met veel wind wordt daarom ook de gevoelstemperatuur vermeld in een weerbericht, omdat dit een betere indicatie is hoe men een bepaalde temperatuur ervaart. De gevoelstemperatuur geldt voor een gezond, volwassen en wandelend persoon van gemiddelde lengte en wordt berekend uit een combinatie van de luchttemperatuur en de gemiddelde windsnelheid (zie tabel). Het begrip gevoelstemperatuur is niet van toepassing op levenloze objecten zoals machines, gewassen, het antivries in de auto…

Volgende keer in Het Weer Magazine o.a. • kou-uitbraken in zachte winters • boren in het verleden van Groenland • KNMI-podcast besproken • jaaroverzicht 2025 en natuurlijk vele andere onderwerpen en prachtige foto’s! Abonnementen Abonnement: Vakblad Het Weer Magazine verschijnt zes keer per jaar. De prijs voor een jaarabonnement bedraagt € 48,32 (bij automatische incasso, per factuur € 5,-extra). Abonneren kan online via www.hetweermagazine.nl of via de klantenservice (virtumedia@spabonneeservice.nl of telefonisch via 088-1102092). Adreswijzigingen graag schriftelijk doorgeven met vermelding van het oude en nieuwe adres en het nieuwe telefoonnummer. Eerder verschenen edities zijn à € 8,95 te bestellen bij www.tijdvoortijdschriften.nl Opzeggingen 2 maanden voor vervaldatum doorgeven aan Virtùmedia BV t.a.v. Het Weer Magazine, Postbus 595 3700 AN Zeist. Mailen kan ook: virtumedia@spabonneeservice.nl…