Inhoudsopgave van Editie 12 - 2025 - Gardeners' World

Anne is ook op Instagram te vinden: @anne_wieggers Degenen van jullie die mij inmiddels een beetje kennen, weten dat ik het cadeauseizoen erg serieus neem. Het is het perfecte moment om in een turbulente wereld, met een gezonde dosis kneuterigheid de gemoederen te sussen. Zoals redacteur Iona en ik laatst nog in koor tijdens onze vergadering riepen: ‘I need a little corny in my life’. Die tijd van het jaar is het! Voor de mensen in mijn directe omgeving maak ik cadeaus zelf, het liefst met oogst uit mijn tuin. Voor jullie, de lezers van het magazine waar we met zoveel liefde aan werken, probeer ik van alles en nog wat uit, tot ik een lijstje heb met cadeautips waarvan ik weet dat het tuiniers echt blij gaat maken (bladzijde…

Deze maand kun je het laatste deel uit de serie Plant, maar dan anders lezen. Wij vroegen jullie om aan ons te vertellen wat jij kweekt dat een anders dan anders is. We kregen daar erg veel leuke reacties en foto’s op. Hier volgt een greep uit de inzendingen. Ferry Harms Mijn granaatappelboom gaf dit jaar 8 granaatappels. Tineke de Groot Deze Silphium perfoliatum (zonnekroon) kocht ik bij een lokaal kraampje in de regio, ondanks dat hij zeer zeldzaam is. Paula Scheele Dit is leeuwenoor (Leonotis leonurus). Ik had hem zelf voorgezaaid, maar hij was niet opgekomen. Ik had de stekaarde in de tuin gegooid en toen ik terugkwam van zomervakantie trof ik deze prachtige verschijning aan. Blijkbaar had dit zaadje wat langer de tijd nodig. Inge Nederpeld Ik kreeg…

Bijenportret De weidehommel De weidehommels zijn goed herkenbaar en één van de 29 hommelsoorten die op Nederlands grondgebied te vinden zijn. De koninginhommel heeft een gele band op het achterlijf, een oranje (roodbruine) achterlijfspunt en een gele kraag vlak achter de zwarte kop. Ze heeft een lengte van 15 tot 17 millimeter. De mannetjes hebben een geel behaarde kop en kunnen licht of donker behaard zijn op borststuk en achterlijf. Deze hommel heeft het goed naar zijn zin in tuinen, dorpen, stedelijke gebieden, graslanden en bosachtige omgevingen. De weidehommel nestelt zowel boven- als ondergronds. Dat kan zijn in boomholten, oude vogelnesten, verlaten muizenholletjes of oude nesten van andere kleine zoogdieren. Hij sticht een kleine tot middelgrote kolonie van zo’n 50 tot 120 individuen. De weidehommel heeft een korte tong waarmee…

In deze tijd van het jaar is er niets fijners dan zelf feestelijke kransen en decoraties maken. Je haalt het buitenleven in huis met prachtig vers en gedroogd materiaal, en het werkt therapeutisch om iets moois te creëren. Bovendien is het heel eenvoudig – iedereen kan een poging wagen. Zelfgemaakte decoraties zijn ook veel leuker en geven je veel meer plezier dan spullen die je in een winkel koopt. Wat het materiaal betreft: gebruik je verbeelding plus wat je voorhanden hebt. Ga de tuin in en zoek naar iets wat je inspireert. Verzamel materiaal waar je maar kan; er is zo veel moois. Als een plant heel uitbundig groeit, dan is het niet erg om er een beetje van af te knippen. Maar overdrijf niet. Streef ernaar dat het niet…

December is de eerste maand van de meteorologische winter. Dit klinkt misschien deprimerend, maar in wezen is het goed nieuws voor tuiniers, want voor de meeste struiken en bomen in winterrust breekt de snoeitijd aan. De bladeren zijn gevallen, dus je kunt het takkengestel goed zien. Dat maakt het gemakkelijker om planten zo nodig in vorm te brengen of uit te dunnen. En de planten die je nu snoeit, zullen volgend jaar in de gewenste richting groeien. Veel fruitbomen, waaronder appels en peren, kun je het beste in deze tijd van het jaar snoeien. Pruimen en kersen moet je echter tot de zomer met rust laten. Ook druivenstokken moet je nu drastisch terugsnoeien, want in het voorjaar zouden ze te veel sap bloeden – en in sommige, warmere streken kan…

Appels zijn leden van de rozenfamilie en moeten dus, net als rozen, nu worden gesnoeid om ze in vorm te brengen. Wanneer het blad is gevallen en het gestel van de plant goed zichtbaar is, is het gemakkelijker om te bepalen wat je moet snoeien. Je kunt alle soorten appelbomen in deze tijd van het jaar snoeien, ook oudere bomen (te zien op de onderstaande foto’s). Een snoeibeurt in de winter stimuleert de groei, dus misschien dat er waterloten verschijnen. Die kun je later ook weer terugsnoeien tot aan de basis.…

Volg je neus Geniet elke keer dat je over je tuinpad loopt van de heerlijke geur van loopkamille (Chamaemelum nobile) of kruiptijm (Thymus praecox). Zaai deze sterke, laagblijvende plantjes tussen je stapstenen voor een zacht ogend en welriekend effect. Moderne look Stapstenen in grind geven je tuin een moderne look zonder saai of ’te strak’ te worden. Leg er twee naast elkaar met een kleine tussenruimte, om zonder een kaarsrecht pad te moeten betegelen toch een modern tuinpad creëren. In de mix Wissel materialen af: combineer bijvoorbeeld houten boomschijven met grind voor een speels effect. In het grind kun je rotsplanten kwijt, als een soort mini-rotstuintje. Hier zie je steenbreek, dat in het voorjaar en in de zomer bloeit.…

Het grootste deel van de zomer is de papierstruik een groene, pretentieloze plant, maar wanneer in het najaar de bladeren vallen, zie je ineens de zijdeachtige, zilveren bloemknoppen aan de uiteinden van de takken. Deze openen zich vanaf midden tot eind winter tot ronde trosjes kleine, gele bloemen met een zeer bedwelmende, heerlijk zoete geur die de hele tuin vult. Ze vormen een schat voor bijen en andere bestuivers die op zachte winterdagen rondvliegen. De plant spreekt vooral aan vanwege het verrassende, spectaculaire effect van de bloemen aan de kale takken, en dat in een periode dat je helemaal geen bloemen verwacht. Adem de geur in en je zult merken dat ze zo lekker ruiken dat je ze wel zou willen opeten. Misschien vraag je je af wat het addertje…

V Ha die Anne. Ik wil volgend jaar graag snijbloemen in de tuin die heel lang bloeien en lekker lang op vaas staan. Tips? LIEFS, MIEKE A Ha Mieke, ik zou als ik jou was gaan voor zinnia’s. Ik ben ieder jaar weer verbaasd over hoe stevig die zijn en hoe lang ze het volhouden. Tot en met kerst staan er soms nog wat verweesde bloemen in een al lege, bruine tuin! Ik vind persoonlijk de ‘Benary’s Giant Salmon Rose’ een absoluut geweldige soort, en ik sprak kweker Lies van Fleur Couleur, en die liet mij weten dat zij ze komend seizoen biologisch gaat aanbieden! Iets om in de gaten te houden dus. LIEFS! ANNE V Ha Anne! Welke planten nemen overtollig water op uit de grond? Het is hier…

Tijdens mijn revalidatie in Vogellanden kom ik geregeld in de schitterende beleeftuin van het revalidatiecentrum. Naast dat ik er op de verschillende ondergronden oefen met lopen, heeft ‘Buiten Zinnig’ veel meer functies. Coördinator Milena Šuran is een voormalig buurtbewoner die, na een burnout en depressie, re-integreerde in het groen. Ze werd vrijwilliger bij de beleeftuin en nam in 2018 het stokje over van de vorige coördinator. Ze vertelt: “Mijn voorganger Elles had samen met Zwollenaar en bioloog Herman Reimerink het plan opgevat om het braakliggende terrein om te toveren tot een beleeftuin. Het doel van de tuin is om een helende omgeving te creëren. Met dank aan subsidieverstrekkers Provincie Overijssel en het Oranjefonds begon de aanleg van de tuin in 2016. Behalve het grondverzet en de bestrating hebben vrijwilligers alles…

Kruiswoordpuzzel horizontaal 1 proefperiode 5 tobber 13 jaargetijde 15 keten 16 lichtrode wijn 18 bewogen 20 ontbloot 22 dwarsmast 23 gat in de muur 24 behoeftig 25 verkeerd 26 menselijk geluid 28 insect 30 handeling 33 aasetende roofvogel 34 deel van Europa 36 luizenei 38 groente 40 wanneer 41 kerel 42 prul 44 geldla 46 pakkerd 48 water in Friesland 50 sportartikel 53 uitgaansgelegenheid 55 inval 56 verdikte huid 58 herfstbloem 59 driedimensionaal 60 het zij zo! verticaal 1 aangezichtsbeharing 2 lage vrouwenstem 3 snijbloem 4 reusachtig 5 brutale journalist 6 getij 7 zangvereniging 8 klein bedrijf 9 gebogen been 10 Duitse omroep 11 Europeaan 12 rijke laag van de maatschappij 14 afslagplaats bij golf 17 wintersportartikel 19 Indonesisch gerecht 21 aangehecht takje 24 boek met kaarten 27 jachthond 29…

Gele bladeren Het vergelen van bladeren in de winter kan deel uitmaken van de normale cyclus van de plant. Als er veel bladeren vergelen, kan het zijn dat de plant te veel water of te weinig licht krijgt, of een combinatie van beide. Controleer altijd of de potgrond droog is voordat je water geeft en verhuis de plant naar een lichtere plek. Vallende bladeren Het is normaal dat planten ’s winters wat blad verliezen, maar als ze abnormaal veel blad laten vallen, kan dat komen door een koude luchtstroom, een warme radiator of te weinig licht. Geef de plant een plek bij een licht raam, uit de buurt van warmtebronnen en uit de tocht. Controleer de vochtigheid van de potgrond en geef alleen water wanneer de grond droog is. Spintmijt…

Over Govert Als natuurgids leid ik graag mensen door onze prachtige natuur en daarnaast ben ik gek op tuinieren! In de serie 'Govert gidst' leid ik jullie graag door de wereld van de natuur(rijke) tuin. Het is echt niet nodig om je tuin volledig op de schop te doen en je favoriete planten bij het compost te zetten. Met kleine aanpassingen kun je vaak al een wereld van verschil maken. Door het delen van inspiratie, praktische tips én verdiepende informatie, kunnen we samen in de tuinen van Nederland en België meer ruimte geven aan de natuur. Laat je inspireren en beleef de natuur in je tuin! Bij Pieters Planten kun je een bijzondere stobbentuin bekijken, waarin je veel varens en andere schaduwplanten met bijzonder blad kunt bewonderen. Bezoek de kwekerij…

Kies uit snoeisel van bomen lange, rechte takken die je volgend jaar als steunen kunt gebruiken in de tuin. Haal alle zijtakken weg met een takkenschaar. Bepaal welke lengtes je nodig hebt: 1 m is handig om bijvoorbeeld tuinbonen te steunen, terwijl je voor stokbonen steunen van 2,5 tot 3 m nodig hebt. Zaag ze met een snoeizaag op lengte, bundel ze en zet ze op een droge plaats tot je ze nodig hebt. Bewaar ook de kortste stukjes om de uiteinden van net ingezaaide plekken te markeren. Checklist Neem houtstekken van kornoeljes, rode ribessen, forsythia's en rozen.  Snoei krachtige klimmers zoals Oosterse wingerd, vijfbladige wingerd en sierdruiven.  Bescherm rotsplanten tegen winterse natheid door ze binnen te halen of er beschutting omheen te maken.  Bedek bij koud weer voorjaarsbloeiende eenjarigen…

Het gewone meniezwammetje komt met zijn oranjeroze wratjes vaak voor en zorgt dat takken afsterven. Snoei aangetaste takken terug tot gezond hout, het liefst bij droog weer. Maak een scherpe snoeiwond en gooi het snoeisel in de vuilnisbak om verspreiding van de sporen te voorkomen. Als de plant vaak last heeft van meniezwam is dat een teken van andere problemen. Zorg dus dat hij genoeg voeding en water krijgt en zet hem op een plek die het best past bij zijn behoeften.…

Haal bij rozen blaadjes weg die verwelken of tekenen van sterroetdauw of meeldauw vertonen. Veel moderne rozen behouden hun blad tot ver in de winter. Haal alle zieke blaadjes van de grond: als ze in de buurt van de plant blijven, verspreiden de sporen zich op de nieuwe groei, die al vroeg kan verschijnen. Snoei de zieke stengels weg en gooi ze niet op de composthoop, maar in de gft-bak. Checklist Pluk winterbloemen zoals vleesbes voor een geurend boeket in huis.  Verwijder bij potten die het hele jaar mooi zijn blaadjes van de potgrond.  Neem wortelstekken van vaste planten zoals acanthus, primula en toorts.…

Plant bramen met kale wortels in je tuin, zodat je niet de braamstruiken langs de weg hoeft af te schuimen. Planten met kale wortels, die verkrijgbaar zijn van november tot het voorjaar, zijn makkelijk te planten en meestal goedkoper dan planten in potten. Bramencultivars zijn vaak doornloos en hebben grotere en sappiger vruchten dan hun neefjes langs de weg. Ze hebben veel ruimte nodig, tot 2,5 m per plant, aan strak gespannen steundraden tussen palen of tegen een schutting of muur. Makkelijke variëteiten zijn bijvoorbeeld ‘Loch Ness', ‘Bedford Giant' en ‘Merton Thornless'. Als je weinig ruimte hebt, probeer dan nieuwere, verticale variëteiten zoals ‘Navaho', die geen steun nodig hebben. Zet ze in goed doorlatende grond en het liefst in de volle zon. Maar bramen verdragen een beetje schaduw beter dan…

Voeg organisch materiaal toe aan kasborders als de laatste gewassen zijn geoogst. Organisch materiaal vergaat in de kas sneller dan in de buitenlucht, dus moet je ze in deze tijd van het jaar wat aanvullen. Hark wat compost of verteerde stalmest door het oppervlak en laat deze inzakken. Geef de kas als je klaar bent een flinke schoonmaakbeurt, zodat plagen en ziekten minder kans krijgen. Was het frame aan de binnenkant met een reinigingsmiddel voor kassen en veeg alle rommel van de paden. Checklist Controleer opgeslagen bollen op tekenen van rotting.  Maak gaten in ramen of deuren dicht om koude tocht te beperken.  Zet kasramen overdag open op warme en droge dagen.  Oogst kruiden zoals munt en peterselie die onder glas groeien.  Sorteer potten en bakken naar grootte om het…

Neem de tijd, als je in de tuin bent, om de gewassen van volgend jaar te plannen. De makkelijkste strategie is in groepen planten – bijvoorbeeld wortelen, kolen, uien, peulvruchten en aardappelen – zodat je ze elk jaar kunt opschuiven om ziekten en plagen te voorkomen. Er zijn echter allerlei gewassen, zoals sla, kruiden en zelfs spinazie en bieten, waarmee je gaten kunt opvullen als dat zo uitkomt. Noteer problemen die je dit jaar hebt gehad, zodat je oplossingen kunt bedenken voor de toekomst. Maak tot slot een wensenlijst om je assortiment te blijven uitbreiden.…

Anne Wieggers hoofdredacteur Anne is het liefst van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat in de tuin. Komt geregeld aan op de redactie met snoeischaar in de tas en modderige voeten, terwijl ze haar pen en agenda vergeten is. Kweekt zich suf waardoor zij en haar gezin jaarrond uit de tuin eten, en doet niets liever dan anderen net zo enthousiast maken over duurzaam tuinieren als zij. Gardeners’ World is de plek waar ze dit allemaal bij elkaar brengt. Lizanne Croonen redacteur Lizanne kreeg tuinieren met de paplepel ingegoten. Die lepels maakt ze inmiddels zelf, want houtbewerken als hobby is echt haar ding. In haar weelderige stadstuintje kan ze naar hartenlust experimenteren: van planten vermeerderen tot een insectenhotel of bladkorf maken. Komen de schuttingen op haar af, dan gaat ze wandelen,…

Govert: De tuin lijkt te slapen, maar schijn bedriegt. Ook in de wintermaanden is er volop leven in de tuin, het is alleen niet zo goed zichtbaar – met uitzondering van tuinvogels. In de winter ga ik in de tuin graag op safari. Vooral tussen het gevallen blad, onder boomstammen en in (korst)mossen is er van alles te vinden. Dat deze diertjes soms heel erg klein zijn hindert niet, dit is een uitgelezen kans om mijn binoculair er weer bij te pakken ze van dichtbij te bestuderen. Tijdens het Flora Festival (13 december) van FLORON, volg ik de workshop ‘mos determineren’, wat voor nu een perfecte binnenactiviteit is om in de winter verder op te pakken! Jos: Het wordt de hoogste tijd om de kas uit te ruimen, schoon te…

Hoe ongelooflijk het mij ook lijkt, er zijn mensen die echt van de maand december houden en ervan genieten. Ik neem mijn petje af voor hen, omdat ze erin slagen om het beste te halen uit wat in alle opzichten een sombere, vreselijke maand is. Maar laten we niet te neerslachtig zijn. Ik hou van Kerstmis en ik hou ervan dat ik door de vroege avonden veel meer tijd in mijn werkplaats kan doorbrengen om dingen te maken zoals hekken en poorten voor gebruik in de zomer, zonder dat de sirene van de tuin en al zijn dringende behoeften in mijn oor fluistert. December gaat voorbij met een grote zucht van verlichting en januari brengt een nieuw jaar, nieuwe hoop en, in ieder geval op Longmeadow, een golf van drukte…

Dit kun je tegenkomen Sperwer, Accipiter nisus De sperwer is een van onze kleinste roofvogels. Het mannetje is ongeveer zo groot als een kauw en heeft een blauwgrijze rug en vleugelveren met roestrode strepen op de borst en buik. Het vrouwtje is een stukje groter en is leigrijs maar iets bruiner van kleur, met bruingrijze strepen op de borst en buik. Beide geslachten jagen op kleine vogels zoals mussen, mezen en vinken, hoewel het grotere vrouwtje ook lijsters, spreeuwen en duiven kan vangen. Ook kleine zoogdieren worden gevangen. Sperwers zijn goed aangepast aan het jagen op vogels in besloten ruimtes zoals bossen, dus doen het goed in tuinen, waar ze gemakkelijk een vogel uit een voedersilo of boom kunnen vangen. In het voorjaar bouwen ze een vers nest van twijgen…

“Ik geloof dat onze liefde voor de natuur groeit wanneer we stilstaan bij alles wat er leeft, groeit en bloeit.” Al was het door de droge periodes een uitdagend jaar, uiteindelijk stond mijn pluktuin er weelderig bij en heb ik genoten van het dierenleven dat erop afkwam. Hommels, vlinders en talloze insecten vonden hun weg naar de bloemen. En zij hielpen samen met egeltjes, kikkers, padden, vogels en een actief bodemleven de tuin in balans te houden. Ik genoot van de bloei, plukte armenvol droogbloemen en oogstte bakken vol zaden. Dit jaar nam ik me voor minder hard te werken, vaker te genieten en meer te ‘spelen’ met bloemen. Dus lag ik zo nu en dan in de hangmat, kijkend naar al die kleuren en de bedrijvigheid op de planten.…

Bladerkrans Voor veel mensen is het een traditie om ieder jaar een bladerkrans te maken, om in de kerststemming te komen. Een krans in de Scandinavische stijl is eenvoudig en natuurlijk, maar toch mooi. Gebruik het loof van planten die volop in ons land groeien. Hang je de krans aan de voordeur, dan moet het materiaal dat je gebruikt goed tegen wind en regen kunnen. Deze krans zal in de loop van de tijd drogen en als je wilt kun je hem na de feestdagen bewaren. Je hebt nodig: Herbruikbare draadkrans, 25 cm doorsnee Natuurtouw Snoeischaar Duurzaam veenmos  Vers loof van bijvoorbeeld eucalyptus, mimosa, dennenboom, spar, rozemarijn, Pittosporum en Leptospermum scoparium Lint Krans van gipskruid Je kunt een krans maken van gedroogd materiaal, zoals gipskruid – een bloem die de…

Deze maand is het vooral belangrijk om bladverliezende struiken en bomen te snoeien, vooral als het al flink koud is. Eventueel kun je in borders ook wat planten fatsoeneren en terugsnoeien.…

Tip Voor de snoei van grote bomen is het veiliger om met z’n tweeën te werken. In geval van een hoge boom kan de een snoeien, terwijl de ander de ladder vasthoudt. De persoon op de grond kan ook aangeven of de kruin er gelijkmatig uitziet om te voorkomen dat je aan een kant te veel weghaalt. Bij grote takken is het handig als de een zaagt, terwijl de ander de tak ondersteunt. Op deze manier verklein je de kans dat de boom of de tuinier beschadigd raakt! Ook zo snoeien Peren zijn nauw verwant aan appels en kun je op precies dezelfde manier snoeien. Kersen, pruimen en abrikozen kunnen ook op deze manier worden gesnoeid, maar je moet ermee wachten tot de zomer om loodglans te voorkomen. Aalbessen kun…

Dit heb je nodig Stapstenen naar keuze  Spade  Tuinvork  Rubber hamer  Tuinzeef  Bamboestok  Zachte bezem  Graszaad, houtsnippers of grind Bepaal de plek Leg de stapstenen eerst los neer op de plek waar je het pad wilt aanleggen. Loop de route een keer en bepaal of de tussenafstand comfortabel aanvoelt. Steek met een tuinvork de ondergrond los en verwijder wortels of stenen. Graaf en maak de ondergrond stabiel Graaf voor elke stapsteen een gat dat ongeveer 2 cm dieper is dan de dikte van de steen. Breng een laag van ongeveer 1,5 cm scherp zand aan in het gat, zodat de steen straks goed stabiel ligt en regenwater kan wegzakken. Leg de stenen Plaats de stapsteen in de uitsparing, iets onder het maaiveld. Zo struikel je niet over te hoog liggende…

Stuur ons foto's van welke 'andere' plant jij kweekt. Het kan een zeldzame parel zijn of gewoon eentje die nieuw en anders is voor jou. Deel die op socials met de hashtag #plantanders of in de opmerkingen bij onze berichten over bijzondere planten. Je kunt ze ook sturen naar redactie@gardenersworldmagazine.nl o.v.v. 'Plant anders'. O.a te koop bij: Boomkwekerij Albert Leemreize boomkwekerijleemreize.nl Kwekerij Arborealis arborealis.nl Doe mee met plant anders!…

Natuurlijk aftellen Jezelf verwennen in de wintermaanden helpt enorm als je niet zo gek bent op de donkere dagen. Iedere dag een duurzaam cadeautje mogen uitpakken is dan precies wat je nodig hebt. Een adventskalender met duurzame verzorgingsproducten is een mooie stok achter de deur om wel dat warme bad vol te laten lopen, of dat maskertje te nemen. L'Occitane is een duurzaam bedrijf uit de Provence dat sinds de jaren 60 natuurlijke cosmetica maakt. Niet alleen wat erin zit is in dit geval een cadeau, de verpakking is ook nog een feestje om te zien. loccitane.com Oogst-koken in glanzend koper Na al die maanden werk verdienen jouw oogst, en jij als tuinier het om in de mooiste en beste pannen aan de slag te gaan. Het glanzende koper van…

De Maretakkenkwekerij wordt gerund door Michiel en Suzanne Nouwens. Ze kweken met de seizoenen mee en verkochten eerder hoofdzakelijk appelbomen met maretak als totaalpakket, tot er steeds meer vraag kwam naar losse maretakken. Er bleek zelfs zóveel animo, dat ze begonnen met het verkopen van losse maretakken en kransen. Nog steeds verkopen ze allerlei producten, van onbespoten planten tot honing en knoflook, maar de kwekerij staat – zeker in de koude maanden – vooral in het teken van de maretak. Rondleidingen Benieuwd naar de kwekerij? Kom gezellig langs voor een rondleiding in de mooie omgeving en leer meer over de bijzondere maretak. Zie hoe ze groeien op bomen op de kwekerij, hoe de maretak wordt vermeerderd, en stel al je vragen aan Michiel en Suzanne. De rond leiding is beschikbaar…

Bijna elke soort plantenpot moet je wel een beetje onderhouden om hem heel en mooi te houden. En de ideale tijd om dat te doen, is voor het planten. Of je nu potten hebt van hout, metaal, keramiek of terracotta, ze kunnen allemaal plagen en ziekten herbergen. De simpelste manier om problemen te voorkomen, is je potten wassen met een milieuvriendelijk afwasmiddel voordat je er nieuwe planten in zet. Ook heel belangrijk is dat je controleert of alle drainagegaten open zijn. De pot op zijn kant leggen en met een bamboestok de gaten doorprikken kan al genoeg zijn. Tot slot: potten zijn op hun kwetsbaarst als het vriest. Zoals we allemaal weten, zet water uit als het bevriest, dus als de potgrond erg nat wordt, kan de pot barsten of…

Nu het eind van het jaar en de winterzonnewende (wanneer de dagen weer gaan lengen) razendsnel dichterbij komen, droom ik alweer over de moestuin in 2026 en maak ik plannen en lijstjes van nieuwe gewassen om uit te proberen. Ik kies nog meer voor makkelijke gewassen die zoveel mogelijk opleveren voor zo weinig mogelijk werk. Dat betekent voor mij: meer peultjes, bonen, tomaten en pompoenen die ik in de winter opsla. Vaste eetbare planten staan altijd hoog op mijn lijstje en daar ga ik er ook steeds meer van kweken – frambozen, asperges en noten, bijvoorbeeld. Ik ga minder arbeidsintensieve aardappelen telen, net als alles wat veel voorbereiding vraagt voordat je het kunt eten. Hier in Yorkshire was het weer de laatste jaren heel onvoorspelbaar, wat het moeilijk maakt om…

Om meer te weten te komen over de ecologie van varens sprak ik met plantenecoloog Sina Bohm. “Bij bloemen is het vrij duidelijk wat voor belangrijke rol ze spelen in een ecosysteem, maar varens hebben een meer verborgen waarde voor de natuur”, vertelt ze. “Het bijzondere aan varens is dat ze op zeer schaduwrijke en erg voedingsarme plekken kunnen groeien, waar veel andere planten dat niet kunnen, en nemen daardoor een unieke niche in. Varens hebben daardoor een belangrijke rol voor de bodemfauna en de samenstelling van bossen, met name in de verjonging. Een varenlaag neemt namelijk veel licht weg van de bodem, waardoor zaailingen van bepaalde bomen een betere kans krijgen dan andere. Ook krijgen invasieve plantensoorten vaak geen kans op plekken waar veel varens groeien.” Disaster taxa Varens…

Laat een oude voetbal, of een zachte verpakking die meegeeft, op je vijver drijven. Die kun je weghalen als zich ijs vormt. Een dun ijslaagje is niet zo erg, maar als er langer ijs of sneeuw op ligt, halen planten en algen door het gebrek aan licht zuurstof uit het water, waardoor vijverdieren uiteindelijk sterven. Met deze methode hoef je dieren niet te verstoren, door bijvoorbeeld het ijs stuk te hakken.…

Het is essentieel dat je jonge bomen steunt om ze te beschermen tegen harde wind. De paal moet in de richting van de heersende wind staan. De steun helpt windschade te voorkomen en zorgt dat de boom rechter groeit. Door bomen met een steun 's winters regelmatig te controleren, beperk je het risico op schade door banden die te strak of los zitten, of kapotte of te wijde potten. Banden die je te lang laat zitten, snoeren de dikker wordende stam in en door de wind kunnen bomen tegen langere palen schuren. Haal palen en banden dus weg als ze hun werk gedaan hebben. Checklist Keer compost ‘s ochtends als het gevroren heeft om, om op te warmen.  Gebruik berken- of hazelaartwijgen als steun voor voorgetrokken narcissen.  Blijf voedersilo’s aanvullen…

Snoei klimrozen terug nu ze in rust zijn en bind ze aan, zodat ze de uitlopers van volgend jaar kunnen dragen. Rozen bloeien aan het eind van alle nieuwe, zijwaartse scheuten, dus met deze snoeibeurt stimuleer je nieuwe, korte zijwaartse uitlopers op gezond hout, waaraan uitbundig bloemen kunnen bloeien. Steun de stengels met een trellis of horizontale steundraden.…

Geef planten in de kas‘s winters heel zorgvuldig water. Je geeft al gauw te veel en dan verlies je planten omdat ze gaan rotten. Als planten actief groeien, moeten ze water opnemen om het celweefsel te koelen – het water gaat door de plant en verdampt vanaf de bladeren. Maar in de winter hebben ze veel minder water nodig, vooral onder glas, waar geen wind waait. Voel altijd de aarde of potgrond voor je water geeft. Laat gieters vol water staan, zodat dat dezelfde temperatuur heeft als de planten, wanneer je ze begiet. Giet op de grond of in de potten, zodat het water niet op het blad druppelt en rotting veroorzaakt.…

Spruitjes smaken zoeter als er vorst overheen gegaan is, dus als het onlangs heel koud is geweest, is het nu een goede tijd om er wat te oogsten. Begin onder aan de plant. Hou elke spruit stevig vast en trek hem omlaag tot hij netjes afbreekt. Ouder blad kun je tegelijkertijd eraf trekken om de plant mooi te houden. Oogst van elke plant een paar spruiten. In de loop van het seizoen ga je steeds verder omhoog. De laatste oogst is de smakelijke top van de plant.…

Als je potten hebt waarin verschillende kamerplanten staan, giet dan zorgvuldig zodat elke plant krijgt wat hij nodig heeft. Check met je vinger de potgrond voor je begint en gebruik een gieter met smalle tuit, zodat je elke plant gecontroleerd water bij de wortels kunt geven. Gebruik water op kamertemperatuur. De grootste kamerplanten hebben het meeste water nodig. Let goed op bij hangplanten langs de rand en giet achter deze planten, zodat het water niet langs de binnenkant van de pot stroomt.…

Volg ons ook op onze socials en zoek op @GardenersWorldNL Nieuwe serie! Armen vol bloemen In de lente van 2016 zaaide bloemenboerin Lies Couckuyt de eerste bloemenzaden en bracht zo Fleur-Couleur tot leven, een prachtige pluktuin en zadenkwekerij, die inmiddels is geland in Mariakerke bij Gent (België). Gepassioneerd door biologische landbouw, bloementeelt en zaadteelt, werkt Lies met een groot hart voor het leven op en rond het veld. In de komende edities van Gardeners’ World magazine zal zij haar kennis delen in een nieuwe maandelijkse reeks: ‘Armen vol bloemen’. “Ik neem je met veel plezier een heel jaar mee in ons bloemenverhaal. En met ‘ons’ bloemenverhaal bedoel ik ook dat van jou. Wat je absoluut moet weten is hoe we de bloemen indelen in groepen, dus daar zal ik mee…

In jouw tuin Wil jij iets vertellen over jouw tuin? Ga naar gardenersworldmagazine.nl/join-tuin en stuur ons jouw verhaal. “Elk stukje van onze tuin heeft zijn eigen karakter en functie, maar straalt hopelijk onze liefde voor tuinieren uit.” Als trouwe abonnee en jarenlange fans van Gardeners’ World, kijken we elke maand opnieuw uit naar de nieuwste aflevering en het magazine. De passie van Monty Don en de eindeloze tips en ideeën, hebben ons geholpen onze eigen tuin steeds verder te ontwikkelen. Daarnaast nog geholpen door onze vele bezoeken aan Engelse tuinen. Als gepassioneerde tuiniers vinden we het heerlijk om te zaaien, te planten en te experimenteren. Dit jaar hebben we bijvoorbeeld voor het eerst pompoenen gezaaid: een project dat begon met kleine zaadjes die we van Gardeners’ World kregen en die…

Coniferen zijn prachtige tuinplanten. Wat zeggen ze nou, horen we je denken. Niet meteen de pagina omslaan … Hier is de kwestie: de reputatie van de leylandcipres heeft ons beeld van coniferen aangetast. Hij wordt veel te hoog en groeit veel te snel. Ons advies is dan ook: plant nooit een leyland cipres. Misschien heb je wel de tijd, energie en vaardigheden (of het geld) om te voorkomen dat hij boven je huis uitsteekt, maar zullen de volgende bewoners van je huis dat ook hebben? Waarschijnlijk niet. Het zit namelijk zo. De leylandcipres is slechts één van de duizenden soorten coniferen. Er zijn veel andere opties: soorten die zich goed gedragen, een elegante vorm hebben, aantrekkelijk blad hebben en, ja, langzaam groeien. Dus vergeet de leylandcipres. Andere naaldbomen die je…

Coniferen te kust en te keur Jonge coniferen zijn geweldige planten voor potten die het hele jaar door kunnen worden gebruikt. Ze hebben weinig aandacht nodig, kunnen tegen droge omstandigheden en zijn verkrijgbaar in een breed scala aan kleuren, vormen en texturen. Deze combi bestaat uit de naar citroen ruikende, groengele Cupressus macrocarpa ‘Goldcrest’ en de blauwgroene Chamaecyparis lawsoniana ‘Ellwoodii’, de bossige blauwgroene jeneverbes ‘Blue Alps’ en de hangende Chamaecyparis pisifera ‘Sungold’. Langs één rand staat een rij winterharde vetplanten. Voor een vleugje kleur is er de Gaultheria procumbens met rode bessen. Tips Wij gebruikten 1 Cupressus macrocarpa ‘Goldcrest’ x 1 2 Chamaecyparis lawsoniana ‘Ellwoodii’ x 1 3 Juniperus chinensis ‘Blue Alps’ x 1 4 Chamaecyparis pisifera ‘Sungold’ x 1 5 Gaultheria procumbens x 1 6 Sempervivum arachnoideum x 1 7 Sempervivum ‘Green Wheel’ x 1 8 Echeveria…

Over Heleen van Kwekerij Kweek Heleen Calcoen leeft dag in dag uit haar droom door te zaaien, kiemen, kweken en groeien op haar eigen kwekerij in de Vlaamse stad Gent (Drongen). Haar bijzondere, zelf gekweekte zaden (helemaal natuurlijk, natuurlijk) hebben een ongekend hoge kiemkracht. In het voorjaar kweekt ze uit haar eigen zaden biologisch plantgoed op dat ze samen met de zaden verkoopt op plantenbeurzen. Alle zaden zijn ook jaarrond verkrijgbaar in de webshop kwekerijkweek.be. ‘Kiemkracht’ is een term die echt bij Heleen past. Daarbij refereert ze aan een citaat van Vincent van Gogh: ‘In ieder mens zit als in een graankorrel kiemkracht. Wat de kiemkracht in het graan is, is de liefde in ons.’ Zo zijn zaadjes voor Heleen een metafoor voor het leven, want … kiemen is leven.…

Naamkaartjes Als je de kersttafel dekt, hoef je je niet te beperken tot een decoratie in het midden. Er zijn veel mooie kleine extra’s die je kunt toevoegen. Het is leuk om de tafelschikking een persoonlijk tintje te geven, wanneer er vrienden en familie komen eten. Volg deze simpele stappen voor een kersttafel met een bijzondere uitstraling. Op de foto zie je vooral tuinkruiden, zoals laurier, rozemarijn en tijm, maar gebruik wat je zelf mooi vindt. Als je ook een andere decoratie maakt, kun je het afval daarvan voor deze naamkaartjes te gebruiken. Bevestig een naamkaartje aan het touw of steek het tussen de steeltjes. Tip Bij de Maretakkenkwekerij in Moergestel (Noord-Brabant) kun je ook kransen bestellen: maretakkenkwekerij.nl Kerstballen met droogbloemen Droogbloemen zijn heel veelzijdig en vormen het perfecte ingrediënt…

Kornoelje. Als je kornoeljestruiken nu snoeit, zal hij deze winter geen mooi gekleurde takken hebben. Snoei de planten pas in maart en geef ze een opkikker met wat mulch. Lavendel. Planten die bij koud, nat weer worden gesnoeid, zullen zich niet goed herstellen. Heb je ze in de zomer niet gesnoeid, laat ze dan tot het voorjaar met rust. Forsythia. Door nu te snoeien haal je de bloemknoppen weg en zal hij in het voorjaar niet bloeien. Wacht tot na de bloei, eind voorjaar. Sering. Ook deze struiken verliezen hun bloemknoppen als ze nu worden gesnoeid. Wacht tot na de bloei.…

5 tips bij het gebruik van stapstenen Gebruik ze voor een charmante route naar een tuinhuisje, kas of zithoek, zonder dat je een breed pad hoeft aan te leggen. Of leg een paadje in het gras. Leg ze in de moestuin in grotere bedden of borders, zodat je overal makkelijk bij kunt zonder plantjes te vertrappen. Ongeveer 60 cm tussen het middelpunt van de stenen is voor de meeste mensen een comfortabele afstand, waarbij je niet van steen naar steen hoeft te springen. Kleinere stenen werken subtieler, maar je moet er meer van leggen om ze makkelijk beloopbaar te houden. Grotere stenen maken een statement en voelen stabieler. Door vocht en groene aanslag kunnen ze spekglad worden, dus maak stapstenen regelmatig schoon. Voor grote klussen in de tuin, zoals een…

Voor Hilda is de reis naar de Cotswolds een bijzondere ervaring: het is haar eerste tuinreis én de eerste groepsreis die ze alleen bijwoont. “Ja, dit is zoiets waarvan ik al tijden denk: dat wil ik doen. Dus nu was het tijd om het ook echt te gaan doen”, vertelt ze in de bus. Al snel vindt ze aansluiting in de gezellige groep en kijkt ze samen met de andere tuiniers uit naar de eerste tuinen. Tijdens de eerste hele dag in de Cotswolds staan namelijk twee prachtige tuinen op het programma – Morton Hall en Upton Wold – met tussendoor een stop in het pittoreske Engelse plaatsje Broadway, om sfeer te proeven. Morton Hall: een magische weelde aan tuinkamers Het tuinavontuur begint goed met een rondleiding door de klassieke…

Groene zitkamer Een van de eerste dingen die ik deed bij het ontwerpen van mijn kas is rekening houden met waar mijn fauteuil kwam. Dit klinkt natuurlijk heel vreemd want een kas is toch vooral een heel actieve plek. Toch heb ik mijn kas vanaf het begin af aan gezien als een plek waar ik veel tijd wil doorbrengen. Ook voor een kop koffie in de ochtend, of een biertje aan het einde van een lange dag. Ik kan het niet anders dan aanraden. De geur van vochtige aarde en bloemen kalmeert en het is bij uitstek de plek waar ik even kan bijkomen. Samen overwinteren Vanaf de eerste killere dagen sjouw ik overwinteraars naar binnen. Dat is om ze te beschermen tegen de winterkou, maar dat maakt de kas…

Naast de traditionele rode kerstster zijn er kerststerren in allerlei andere kleuren verkrijgbaar: van felroze tot zuiver wit en flitsende soorten met gevlekte of gestreepte schutbladeren. Er zijn ook variëteiten met andere bladvormen, bijvoorbeeld bladeren met grof getande randen, kroezige bladeren of naar binnen gekrulde bladeren. Ook het proberen waard ‘Princettia Pink’. Deze kerststerren vormen een moderne groep compacte planten, gekweekt om een groter aantal kleinere schutbladeren te produceren. Ze zijn er in meerdere kleuren, maar deze pastelroze variant is prachtig. ‘Golden Glo’ (‘Per1549’). Deze compacte kerstster heeft gele schutbladeren die in de loop van de tijd steeds feller geel worden, terwijl de nerven groen kleuren. Schijnt redelijk goed tegen warmere kamertemperaturen te kunnen. ‘Marble Star’. Deze mooie kerstster heeft slanke, zalmroze schutbladeren met golvende, roomwitte randen. De plant is…

Delen maakt leuker In 2025 mocht ik je meenemen in mijn toegankelijke tuinavonturen. Vanuit mijn beleving heb ik zoveel mogelijk inzichten gegeven over hoe ik tuinier met mijn beperking. Er zijn alleen legio beperkingen, chronische ziekten en fysieke uitdagingen, veel meer dan ik in mijn rubriek kan bespreken. Geregeld kreeg ik ervaringen en tips van andere tuiniers die tegen extra uitdagingen aanlopen … of aanrollen. Het met elkaar delen daarvan maakt het tuinieren niet alleen praktischer, maar ook leuker. Gelukkig hoef je het wiel niet twee keer uit te vinden. Daarom neem ik je deze keer mee in hoe je zelf kunt ontdekken wat in jouw specifieke situatie helpt. Tuinieren in je revalidatie Ik heb in de afgelopen edities veel geschreven over het tuinieren in je eigen tuin. Voor veel…

Tuinliefhebber Ralph Stoové gaat rollend door het leven. Zijn drijfveer om de wereld een stukje toegankelijker te maken voor mensen met een fysieke beperking, vertaalt zich ook naar zijn passie voor tuinieren. Ralph is ervan overtuigd dat een beperking geen belemmering hoeft te vormen om tuinplezier te beleven. Het vergt alleen soms wat aanpassingen en creativiteit. In de serie ‘Toegankelijk tuinieren’ deelt hij tips en ervaringen om met een lichamelijke beperking optimaal in je tuin aan de slag te gaan. En bovenal: om te genieten! Benieuwd naar de bostuinavonturen van Ralph en zijn vrouw Marjolein? Volg dan op Instagram @stoofs_tuin_en_moestuin. En wil je meer tips uitwisselen over toegankelijk tuinieren? Meld je dan aan voor de Facebookgroep ‘Toegankelijk Tuinieren’.…

Nu de temperaturen zijn gedaald en de nachten langer zijn, kunnen we de neiging krijgen om weg te kruipen en onze energie te sparen. Dat is precies wat veel kamerplanten in de winter doen. Tijdens de donkere wintermaanden vertraagt de fotosynthese of stopt deze zelfs helemaal, en voor veel planten breekt dan een rustperiode aan. Maar dat betekent niet dat ze geen aandacht nodig hebben. Reageer op de subtiele signalen die ze afgeven, dan zullen ze in het voorjaar weer uitbundig gaan groeien. Winterrust is een toestand van vertraagde stofwisseling, die in gang wordt gezet door veranderingen in de omgeving, zoals een lagere temperatuur en zwakker licht. Voor veel planten is het een natuurlijke fase in hun cyclus. Maar al zijn ze gestopt met groeien, ze hebben nog steeds licht…

STICHTING NL BLOEIT! Wij kweken bijzonder aantrekkelijke inheemse planten, soorten waar de wilde bijen, vlinders en heel veel andere insecten dol op zijn. In Nederland zijn er nog maar weinig van deze planten in het wild te vinden en jij kunt helpen door juist de inheemse planten in je tuin te zetten. Op een paar vierkante meter kun je al een prachtige wilde weelde creëren. nlbloeit.nl Madeliefje Bellis perennis Qua groei en bloei val ik niet echt op, maar toch ben ik een van de meest bekende plantensoort en sinds 2023 zelfs gekozen tot de nationale bloem van Nederland. Veel mensen hebben er een jeugdherinnering aan, omdat ze kettinkjes van madeliefjes hebben geregen. Al sedert de oudheid ben ik een symbool van de liefde en gold ik als symbool van…

Kweek nu bomen op uit zaad. Het zaad heeft winterkou nodig om uit zijn rust te komen en te ontkiemen. De meeste cultivars kun je niet uit zaad opkweken, dus neem botanische soorten voor de beste resultaten. Bescherm het zaad tegen muizen en eekhoorns met staalgaas. Geef meer water als ze ontkiemen.…

Vul kruiwagens en mandjes met mulch om op je borders aan te brengen. Als je bedden altijd vol staan, is dat de enige manier om organisch materiaal aan te vullen en de bodem op lange termijn te verbeteren. Mulch heeft veel voordelen voor de bodem en planten: het onderdrukt onkruid, houdt vocht vast, geeft extra voedingsstoffen en verbetert de bodemstructuur voor wortelgroei. Wied eerst onkruid en laat de bodem een paar dagen met rust terwijl de vogels zich tegoed doen aan larven en slakkeneitjes onder het oppervlak. Mulchen doe je idealiter als het net geregend heeft. Mulch niet als het vriest, want dan houdt de mulch de kou vast. Schep de mulch op de bodem en hark hem tot een egale, 5 cm dikke laag. Compost, mest of groen afval…

Controleer of je elektrische kachels werken. Ze moeten vrij staan en niet op de grond, om nattigheid en schade te voorkomen. Zet de verwarmers op een lage plek, zodat de warmte opstijgt en de planten erboven verwarmt. Als je een ventilatorkachel gebruikt, plaats kwetsbare bladplanten dan uit de directe luchtstroom. Een min/ max-thermometer is handig om de temperaturen in de kas gedurende 24 uur te checken, zodat je de verwarmer zo zuinig mogelijk kunt instellen.…

Dit is een goed moment om rabarber te delen of te verplaatsen. Het splitsen van de wortels verjongt oude, tegen elkaar gegroeide planten en je kweekt op een goedkope manier nieuwe planten. Graaf rond de buitenkant van de kluit en til die voorzichtig uit de grond. Deel hem met een scherpe spade, houd de grotere, sterkere delen met knoppen en gooi de oudere, zwakkere stukken weg. Check of er minimaal een vierkante meter ruimte voor elke kluit is, op een plek in de zon of halfschaduw met veel vocht in de bodem. Voeg een volle schep bemeste tuinaarde toe aan het plantgat om de plant te helpen wortelen en zet de wortel erin met de knop nog net zichtbaar. Druk de aarde aan, geef water en een mulch, maar bedek…

In de herfst gezaaide tuinbonen kunnen door de lage lichtintensiteit in de winter wat slungelig worden, vooral bij zacht weer, dus steun bonen die zwiepen en om dreigen te vallen. Bind ze voorzichtig vast aan een korte stok, of top ze zodat ze voller worden. Als je veel planten moet steunen, gebruik dan meerdere stevige palen en verbind die met strakgespannen draden om een raamwerk te maken dat de planten steunt. Checklist Oogst groenten als pastinaak, koolraap en prei.  Check opgeslagen fruit en gooi fruit dat tekenen van rotting vertoont weg.  Check boombanden en maak ze zo nodig losser.  Wied en mulch bij onder aan fruit zoals frambozenen bramenstruiken.  Zaai uienzaad in modules met turfvrije potgrond.…

Met groeischeuten maak je makkelijk nieuwe tradescantia’s, of eendagsbloemen. Knip een paar lange uitlopers af en knip ze dan tot 10-15 cm, net onder een blad. Gooi de rest weg. Verwijder de onderste blaadjes, zodat er alleen nog een paar bovenaan zitten. Zet de stekken in een glas water en verschoon het om de paar dagen. Pot ze op als er over een paar weken wortels verschijnen. Checklist Maak je ramen schoon om zoveel mogelijk licht naar binnen te laten schijnen.  Haal uitgebloeide bloemen of geel blad weg om schimmelziekten te voorkomen.  Veeg met een vochtige doek stof van bladeren af om ze gezond te houden.  Controleer bladeren op dopluis en bladluis.  Haal planten weg van koude vensterbanken.…