Inhoudsopgave van Editie 11 - 2025 - Gardeners' World

Anne is ook op Instagram te vinden: @anne_wieggers Terwijl ik dit voorwoord typ, gehuld in een dikke trui, met het raam wijd open en mijn voeten op de vensterbank in een herfstzonnetje, loopt mijn hart over van dankbaarheid. De wereld staat – letterlijk en figuurlijk – in de fik, maar ik heb de afgelopen tijd zoveel moois gezien en meegemaakt, dat ik een traantje wegpink van blijdschap. Tijdens de Ambachtelijke Plantenmarkt kwamen bijna 8000 tuiniers bij elkaar op Landgoed de Wiersse. Niet alleen om gifvrije, duurzame planten te kopen, maar ook om samen te zijn op een prachtige plek, met gelijkgestemden. Met mijn geweldige team (ik ben toch zo trots op ze!) stonden we 's ochtends klaar om onze abonnees welkom te heten en dat was echt een geweldig weerzien.…

Appeltern Herfstglorie Wanneer: t/m 31 oktober Waar: Bloemenpark Appeltern, Walstraat 2a, Appeltern Info: appeltern.nl De bomen kleuren goud, koper en rood, de laatste rozen tonen een vleugje romantiek en het zachte zonlicht maakt de sfeer extra bijzonder. Tijdens Appeltern Herfstglorie staan de tuinen van Bloemenpark Appeltern in het teken van dit sfeervolle seizoen, met inspirerende herfstdecoraties en een activiteitenprogramma. Neem gauw een kijkje, voordat de tuin in winterrust gaat. T/m 31 oktober dagelijks geopend van 10.00 – 17.30 uur. Tickets voor de tuinen zijn online verkrijgbaar (€ 17,95) of aan de deur (€ 18,95, kinderen t/m 12 jaar gratis). Dreamscapes, Piet Oudolf Wanneer: t/m 30 november Waar: Kunstkerk, Museumstraat 65, Dordrecht Info: kunstkerk.com De tuinen van de geroemde landschapsontwerper Piet Oudolf (1944, Haarlem) vormen een droomwereld op zich, met planten…

Bijenportret De andoornbij De andoornbij is een sachembij en ziet er hommelachtig uit. De meeste soorten sachembijen hebben aan hun middelste poten flinke haren zitten, die bij de ‘voet’ lange, zwarte kwastjes vormen. De andoornbij heeft deze kwastjes niet. Het is een kleine dikke bij met een lange tong die de lengte heeft van zijn kop. Het vrouwtje heeft een zwartgrijs achterlijf met een oranje achterlijfspunt. De haren op het borststuk zijn bruingrijs. De achterpoten hebben duidelijk zichtbare oranje beharing op de schenen. Het vrouwtje is 11 tot 13 millimeter lang. Bij het mannetje is het onderste deel van zijn kop geel en hij heeft smalle, witte haarbandjes op het achterlijf. De lengte van het mannetje is 10 tot 12 millimeter. De andoornbij leeft in bossen, landschappen met houtwallen, tuinen…

Over kwekerij Kleikracht Jordy, Rowenna en Pien zijn samen kwekerij Kleikracht, een vasteplantenkwekerij in Culemborg. Hun doel is om mensen te voorzien van gezonde, mooie en bovenal gifvrij gekweekte planten. In het assortiment van Kleikracht vind je veel wilde, inheemse soorten, maar ook een aantal cultivars en exoten die een positieve bijdrage leveren aan de biodiversiteit. Ga naar kwekerijkleikracht.nl of @kwekerij_kleikracht op Instagram. In de eerste maanden van het jaar waren we druk bezig met de aanleg van de moederbedden. Zodra het weer het enigszins toeliet, bedekten we (met hulp van een grote groep vrijwilligers) de bodem met karton en stortten we er eindeloos veel kruiwagens aarde op. We diepten paden uit, vulden deze met houtsnippers en brachten mulch aan op de bodem zodat deze niet te veel bloot lag.…

De kiemkracht van zaden wordt door meerdere factoren bepaald, legt Heleen uit. Het juist oogstmoment Het zaad moet volledig rijp zijn bij de oogst. Bewaaromstandigheden Vocht, temperatuurschommelingen, licht en zuurstof beïnvloeden allemaal de levensduur van het zaad. Chemische samenstelling van zaden Uienzaad dat slechts twee jaar kiemkrachtig blijft, bevat veel oliën en zwavelhoudende verbindingen die in samenspel met een dunne, meer poreuze zaadhuid resulteert in een snelle oxidatie, waardoor het zaad sneller beschadigd raakt. Tomatenzaden bevatten in vergelijking tot uienzaad meer zetmeel en minder vetten en hebben bovendien een dikkere zaadhuid. Antioxidanten Tot slot is de mate van aanwezigheid van antioxidanten ook bepalend voor de kiemkracht van zaden. Hoe meer antioxidanten, hoe beter bestand tegen veroudering. Zonnebloemzaad bevat net als uienzaad veel vetten, maar dankzij de aanwezigheid van vetoplosbare antioxidanten…

De tuin kan in november prachtig en felgekleurd zijn of, als het hard gewaaid en geregend heeft en het blad gevallen is, kleurloos en een beetje drassig. De meeste planten worden het liefst hartje winter gesnoeid, als ze helemaal in rust zijn, of in de lente of zomer. In de herfst heeft snoeien dus meestal geen prioriteit. Maar er zijn wat opruimklussen die je nu kunt doen. Dat geldt vooral als er grote winterprojecten op stapel staan, zoals bouwwerkzaamheden, en je daar ruimte voor moet vrijmaken. Of als je van plan bent veel bollen te planten, dan moet je een stuk grond leegruimen. Rommelige takjes, twijgjes en bladeren kun je tot eind winter, begin lente laten liggen en planten die niet helemaal winterhard zijn, moet je met rust laten tot…

Tip Herfstsnoeisel geeft je composthoop waardevolle massa in deze tijd van het jaar. Maar om alles uit je compost te halen, kun je een paar simpele dingen doen. Zorg dat je geen onkruidzaad of wortels van vast onkruid toevoegt. Die kun je in de gemeentelijke gftbak doen: onkruid overleeft de hitte niet die bij de verwerking wordt gebruikt. Composteer geen houtachtig materiaal dat dikker is dan je duim. Stengels verteren sneller als je ze in stukjes knipt. Ook zo snoeien Klimop en andere krachtige klimmers kunnen ook schade veroorzaken en zijn beter te beheersen als je ze tegen een raamwerk leidt. Snoei ze weg van goten, deuren en ramen. Volwassen planten kun je vrij stevig snoeien, die herstellen later wel. Nieuwe bomen kunnen last krijgen van windschade. Check dus of…

Wil je zelf shiitakes kweken op boomstammen, dan kun je een geënte eikenboomstam kopen en thuis verder kweken. Maar het is nog veel leuker om een workshop Van stam tot zwam bij Groene Takken te volgen en zelf een stam te enten. Je leert dan meer over hoe schimmels werken. * Speciaal voor Gardeners' World-lezers geldt een korting van 5 euro (€ 70,- i.p.v. € 75,-) op een workshop op 11 april 2026 in De Tuinen van MergenMetz in Doorwerth. Gebruik de code GWGT260411 (geldig t/m 31 januari 2026) via mergenmetz.nl. Op groenetakken.nl vind je meer workshops op diverse locaties. Bijvoorbeeld onder een groenblijvende boom of struik, of onder schaduwdoek. 3 maanden geleden gekapt of gesnoeid. om te groeien. 24 uur in koud water om de schimmel te activeren. In…

V Hoi Anne, ik heb een vraag over mijn Magnolia stellata, die op dit moment dikke knoppen heeft. Er lijken een soort van bessen in te zitten. Geen idee wat dit zijn, weet jij het misschien? ALVAST BEDANKT, GROET INEKE A Ha Ineke, wat leuk! Dit gebeurt niet zo snel bij de stermagnolia. Schijnbaar zijn de omstandigheden zo goed geweest dit jaar, dat ze vrucht hebben kunnen zetten. Die verschijnen in de herfst, en vogels en eekhoorns lusten die graag. Ik heb hier wel eens over gehoord, maar heb het zelf nooit gezien. Sterker nog, de stermagnolia wordt vaak verkocht als struik/boom die geen vrucht zet, wat mensen die graag onderhoudsarm en ‘besjesvrij’ tuinieren schijnbaar een pre vinden. Het kan hoe dan ook geen kwaad, dus geniet van de leuke…

“Wat voor boom je ook kiest, je kunt de vorm meestal aanpassen aan de ruimte waar hij wordt geplant.” Bomen voor: de lentetuin Anna Paulownaboom (Paulownia tomentosa) Het is een spektakel om te zien wanneer hij bloeit in april-mei. De grote, paarse, opstaande bloempluimen van wel dertig centimeter verspreiden ook nog een heerlijk geur. Aangezien de bloemen verschijnen net voor de komst van het blad, vergelijkbaar met de magnolia, is de bloei nog opvallender. Paulownia tomentosa ‘Hulsdonk’ is een mooie selectie. Magnolia Een magnolia is voor veel mensen echt het teken dat de lente begonnen is. Het is jammer dat de bloei zo kort duurt, vooral als het dan flink waait en regent. Daarom zou ik gaan voor magnolia ‘Rosemarie’, met een iets latere bloei en een mooie stevige compacte…

Vul in en maak kans! Vul het antwoord vóór 18 november 2025 in op www.gardenersworldmagazine.nl/puzzel Kruiswoordpuzzel horizontaal 2 voegwoord 7 kloosteroverste 10 karwei 14 getijde 16 in ruime mate 17 prikkelend 20 karbonade 22 heimelijk 23 omroep 24 haar op de bovenlip 25 keukenhulpmiddel 27 nonsens 28 strik 29 dierenverblijf 32 solospeler 35 loo?boom 36 Franse koning 38 bovendien 39 toegankelijk maken 42 lispelen 45 bekeuring 46 moed 48 steekvlieg 49 woning 51 noot 52 grenswacht 54 besturen 56 geschenkje 58 gereedschap 59 zich bevindend in 60 teug 61 mannetjeshond 62 rangtelwoord. verticaal 1 tovenares 3 op hetzelfde 4 gek 5 waakzaam 6 helemaal 8 eenheid van computerinformatie 9 ongewenste luchtstroom 10 lusteloos 11 kunstproduct 12 rondhout 13 sukkel 15 groot en stevig persoon 18 zeer groot wezen 19 geroosterde…

Nevelige ochtenden tijdens de eerste koude winterdagen mag je in november zeker verwachten. Maar als je je warm aankleedt, is het zo erg niet. Er valt zelfs volop te genieten van herfstbladeren en hier en daar een pluk felgroen mos op takken en stenen. Met de komst van de winter gaan mijn gedachten ook naar een van de lastigste klussen in een grotere groentetuin: de aarde afdekken om onkruid te onderdrukken. 's Zomers is het eenvoudig om de meeste onkruidplanten met een schoffel of een handvork te verwijderen. Bovendien groeien de groentegewassen dan snel genoeg om ze het licht te ontnemen. Maar in de winter is onze grond nat en zompig, waardoor schoffelen doorgaans onmogelijk is. En spitten veroorzaakt te veel schade aan de bodemstructuur. Als je de grond afdekt…

STICHTING NL BLOEIT! Wij kweken bijzonder aantrekkelijke inheemse planten, soorten waar de wilde bijen, vlinders en heel veel andere insecten dol op zijn. In Nederland zijn er nog maar weinig van deze planten in het wild te vinden en jij kunt helpen door juist de inheemse planten in je tuin te zetten. Op een paar vierkante meter kun je al een prachtige wilde weelde creëren. nlbloeit.nl Tongvaren Asplenium scolopendrium Varens zijn geliefde planten bij veel tuineigenaren, zeker voor in tuinen met meer schaduwrijke plekken. Ik, tongvaren, groei van nature in licht vochtige en schaduwrijke plekken, met vaak een kalkrijke bodem. In Nederland ben ik van nature redelijk zeldzaam, maar met name in Zuid-Limburg ben ik lokaal nog algemeen aanwezig. Mijn natuurlijke groeiplaatsen zijn vooral oudere loof- en ravijnbossen, op hellingen…

Dit is een goede tijd om borders voor de winter te fatsoeneren. Knip lelijk plantenmateriaal weg, vooral rond planten die 's winters het aanzien waard zijn. Laat mooie stengels en grassen staan totdat de voorjaarsbloemen het weer overnemen. Zorg voor voldoende planten om dieren in de winter van een beschutte habitat en voedsel te voorzien. Schoffel de borders bij droog weer. Hiermee voorkom je onkruidgroei tijdens de winter en verstoor je de bollen in de grond niet. Breng tussen de planten een dikke laag compost aan om ongewenste plantjes te onderdrukken en de bodem te verbeteren. Snoei rommelige stengels terug, maar laat rechtopgaande stengels met zaadhoofden staan. Deze geven structuur en voorzien vogels van voedsel.…

Splits pollen van het Zeeuws knoopje (Astrantia) om de planten in vorm te houden voor een optimale bloei. Doe dit vooral met pollen die trager zijn gaan groeien, minder rijk bloeien of gewoon te veel ruimte innemen. Misschien ontdek je ook tekenen van de bladvlekkenziekte – niet ernstig, maar wel een lelijk gezicht. Door de pollen eens in de drie tot vier jaar te splitsen, houd je de planten jong. Het hart van de pol is het oudste deel, dus dat moet je weggooien. Zet alleen de jongste delen van de buitenkant van de oude pol weer in de grond. Zeeuws knoopje heeft veel vezelige wortels, waardoor de plant zich in deze tijd van het jaar gemakkelijk laat splitsen en snel herstelt. In het voorjaar loopt hij weer volop uit.…

Bescherm bollen tegen muizen en eekhoorns door ze met fijnmazig kippengaas af te dekken. Leg het op de pot en vouw het om de rand heen om te voorkomen dat indringers de bollen opgraven. Deze methode is vooral nuttig voor tulpenbollen, gladiolen en krokussen, omdat die slecht tegen verstoring kunnen. Zorg ervoor dat het gaas strak aansluit, om te voorkomen dat dieren onder loszittend gaas door kruipen. De bollen van narcissen en kievitsbloemen lopen meestal geen gevaar, omdat die minder lekker zijn.…

Verfraai je vensterbank en beplant een of twee bloembakken met tulpenbollen. Tulpen in bakken geven je de kans om nieuwe kleurencombinaties uit te proberen. Vul de bakken met turfvrije potgrond en plant de tulpenbollen twee keer zo diep als ze hoog zijn. Combineer vroege, middelvroege en late variëteiten, zodat je over een langere periode bloemen hebt. Geef royaal water en geef opnieuw water als het loof verschijnt. Checklist Graaf wortelknollen van dahlia's op en laat ze overwinteren in een garage of schuur.  Mulch vorstgevoelige Afrikaanse leliebollen met compost.  Beplant potten en bakken met winters perkgoed.  Snoei verwelkte vaste planten die 's winters geen sierwaarde hebben.…

Neem wortelstekken van planten die in potten of borders staan. Deze eenvoudige manier van vermeerderen is geschikt voor bijvoorbeeld sleutelbloem, toorts, vlambloem, Oosterse klaprozen en herfstanemonen. Geef de plant eerst water en graaf hem dan voorzichtig op uit de grond of pot. Schud of spoel de aarde voorzichtig van de wortels, want die mogen niet beschadigen. Zoals geldt voor alle soorten stekken: de sterkste nieuwe planten komen voort uit gezonde, jonge en stevige plantdelen. Kies voor de stekken dus de dikste wortels met nieuwe aanwas van het afgelopen jaar. Sommige stekken, van herfstanemonen bijvoorbeeld, kun je horizontaal op de potgrond leggen en dan bedekken met scherp zand. De nieuwe planten zullen ontspruiten aan ogen over de lengte van de wortel. Plaats de stekken in een koude bak, in een onverwarmde…

Verhuis jonge snijbietplanten in potten of diepe zaaibakken voor de winter naar de kas. Snijbiet die je laat hebt gezaaid, kun je met wat bescherming stimuleren om nog een tijdje door te groeien, zodat je nog één of twee keer kunt oogsten voordat de planten in het voorjaar doorschieten en gaan bloeien. Met wat warmte en voldoende water zullen ze goed blijven groeien. Geef gedurende zeer koude en bewolkte perioden minder water. Oogst de buitenste bladeren eerst; de plant zal later deze winter vanuit het midden meer bladeren produceren. Checklist Controleer of de verwarming goed werkt.  Zet roosters en ramen bij zonnig weer open om schimmel te voorkomen.  Let op schade door larven van de lapsnuitkever en zet in een verwarmde kas aaltjes in.  Controleer geregeld op slakken.  Verwijder zonwering…

Loop de goten van de kas na en verwijder al het blad en plantenafval dat een goede doorstroming belemmert, vooral als je het dakwater gebruikt om regentonnen te vullen. Verzamel de bladeren en gooi ze op de composthoop. Borstel de goot uit en verwijder alle vuil en schimmelsporen die anders in de regenton terecht zouden komen. Dek de regenpijp af met gaas om grotere bladeren tegen te houden en haal daar opgehoopt vuil geregeld weg, zodat het water blijft stromen.…

Koop een kruisbessenstruik met kale wortels om in een pot te kweken. Wortelgoed is goedkoper dan in pot gekweekte planten. De struik zal snel aanslaan en volgend jaar zomer al opbrengst geven. Geef de plant gedurende het groeiseizoen voldoende water en voeding. Vul een pot met een doorsnee van 30 cm half met een mengsel van universele potgrond en compost. Zet de plant in het midden van de pot en vul de pot rond de wortels met meer potgrond. Druk de grond tussendoor aan. Controleer dat de takken zich boven de grond bevinden en geef royaal water. Zet de pot op een zonnige, beschutte plek.…

Anne Wieggers hoofdredacteur Anne is het liefst van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat in de tuin. Komt geregeld aan op de redactie met snoeischaar in de tas en modderige voeten, terwijl ze haar pen en agenda vergeten is. Kweekt zich suf waardoor zij en haar gezin jaarrond uit de tuin eten, en doet niets liever dan anderen net zo enthousiast maken over duurzaam tuinieren als zij. Gardeners' World is de plek waar ze dit allemaal bij elkaar brengt. Lizanne Croonen redacteur Lizanne kreeg tuinieren met de paplepel ingegoten. Die lepels maakt ze inmiddels zelf, want houtbewerken als hobby is echt haar ding. In haar weelderige stadstuintje kan ze naar hartenlust experimenteren: van planten vermeerderen tot een insectenhotel of bladkorf maken. Komen de schuttingen op haar af, dan gaat ze wandelen,…

De klok staat op wintertijd. De dagen worden korter en de duisternis valt steeds vroeger in de middag in, nu november zijn intrede doet. Tenminste, zo keek ik er elk jaar naar, wanneer het einde van het jaar, en daarmee het somberste seizoen, nadert. Maar de afgelopen jaren is er één aspect van november dat me enorm heeft opgevrolijkt. Het begint half oktober met het weghalen van de pelargoniums van de tafel onder het keukenraam. Deze gaan naar de vorstvrije veiligheid van de kas, en op de tafel worden de winterversieringen geplaatst. Deze bestaan uit een tak die door jarenlange verwering is uitgehold, een boomstam waarvan de binnenkant is weggerot, enkele grote, gladde, platte kiezelstenen en een ondiepe stenen schaal. Deze laatste wordt gevuld met water dat elke dag wordt…

Dit kun je tegenkomen Europese hoornaar, Vespa crabro De hoornaar is een indrukwekkend beest. De koninginnen vliegen nu nog steeds rond en halen de laatste nectar uit klimopbloemen en drinken sap van ‘bloedende’ bomen. Ze zijn 35 mm lang, hebben een roodbruin lijf met gele en bruine strepen langs de buik en roodbruine poten. Ondanks zijn angstaanjagende reputatie is de Europese hoornaar veel minder agressief dan gewone wespen en Duitse wespen. Hij bouwt een papieren nest op don kere, afgelegen plaatsen, zoals gaten in bomen. De koningin sticht het nest in het voorjaar en de werksters verzamelen insectenvoedsel om de larven te voeden. In de nazomer paren dochterkoninginnen en mannetjes met die van andere nesten, waarna de man netjes sterven en de koninginnen in winterslaap gaan. In het volgende voorjaar…

Forsythia. Snoeien aan het eind van het groeiseizoen gaat ten koste van de eerstvolgende bloemknoppen. Snoei deze heester dus meteen na de bloei, halverwege de lente, terug.  Pruimen. Deze en andere steenvruchten zijn gevoelig voor paarse korstzwam, als het te koud is wanneer je ze snoeit. Dit geldt onder meer voor kersen, perziken, nectarines, abrikozen en amandelen.  Lavendel. Licht-vorstgevoelige tuinplanten moet je niet nu snoeien, want dan lopen ze in de winter meer risico op vorstschade. Snoei in plaats daarvan beschadigde delen in de lente, als het warmer wordt en de dagen lengen.…

Lizanne loopt mee Tuinieren leer je stap voor stap: soms hier en daar struikelend over een wortel, maar altijd vooruit. Onder het motto ‘je raakt nooit uitgeleerd’ gaat redacteur Lizanne op pad voor inspirerende workshops. Ze loopt mee met gepassioneerde tuiniers en experts, en ontdekt planten, dieren en slimme technieken voor het nieuwe seizoen. Paddenstoelen kweken kun je vergelijken met tomaten of appels kweken: bij de planten pluk je de vruchten en bij paddenstoelen de vruchtlichamen van schimmels. Ook bij schimmels moet je natuurlijk wel de ideale groeiomstandigheden creëren. Daar wilde ik wel eens meer over leren! Mijn eigen tuin als paddenstoelenparadijs, dat leek mij wel wat. De herfst wordt vaak gezien als dé paddenstoelentijd, maar boomstammen enten kan al vroeg in het voorjaar. Dat brengt mij in De Tuinen…

Cydonia oblonga, niet te verwarren met de Japanse sierkwee, is een bladverliezende boom met sterk geurende, goudgele vruchten: k weeperen. Tegenwoordig is hij wat op de achtergrond geraakt, waarschijnlijk doordat de vruchten van nature wrang en zuur zijn. Maar laat dat je niet afschrikken. De ondergewaardeerde kweepeer transformeert volledig als je hem kookt en komt dan pas goed tot zijn recht. Pluk kweeperen als hun schil warm goudgeel is. Voor de beste smaak laat je ze zo lang mogelijk aan de boom zitten, vaak wel tot november. In de koelkast zijn ze een maand houdbaar, in de vriezer ongeveer een jaar en op een koele, donkere plek een week of zes. Je kunt een paar kweeperen op de fruitschaal leggen, zodat ze wekenlang hun heerlijke, zware geur verspreiden. Zorg dat…

Veel mensen vinden het maar griezelig: een boom planten. Het is zoveel minder spannend om wat eenjarigen te zaaien of vaste planten toe te voegen. Je weet immers dat je die na een seizoen kwijt bent, of dat je ze in het najaar kan opgraven en weggeven als je er toch niet blij mee bent. Dat gaat niet zo makkelijk met een diep wortelende, zware boom, maar juist dat is in mijn ogen juist wat bomen zo geweldig maakt. Ze hebben iets eeuwigs. Zelfs een spiksplinternieuwe woning met pas opgeleverd tuintje geef je sfeer en leeftijd met bomen. Er zijn eindeloos veel soorten om uit te kiezen: van step-over appelbomen die maar een halve meter hoog worden, tot sequoia's, oftewel woudreuzen die tientallen meters de lucht in kunnen torenen. Bomen…

Slecht weer bestaat niet, alleen slechte kleding. En net zo min bestaat er zoiets als een probleemplek in de tuin – alleen verkeerde beplanting. Maar ik moet de persoon nog tegenkomen die beweert dat hij de perfecte plek heeft om een tuin aan te leggen. Natuurlijk, er zijn idyllische plaatsen op het platteland, maar ook die hebben hun nadelen. In een ideale wereld hebben we allemaal een zonnige, maar beschutte tuin met goed doorlatende grond, waar koude lucht kan wegstromen langs een zacht glooiende helling op het zuidwesten. Maar zelfs daar zul je tegen problemen aanlopen. Kortom, geen tuin is perfect. Maar tuiniers houden wel van een uitdaging: zo ontdekken we nieuwe planten en kweektechnieken. Tot op zekere hoogte. Wat we wel frustrerend vinden, is dat donkere schaduwhoekje, dat stukje…

Over Govert Als natuurgids leid ik graag mensen door onze prachtige natuur en daarnaast ben ik gek op tuinieren! In de serie ‘Govert gidst’ leid ik jullie graag door de wereld van de natuur(rijke) tuin. Het is echt niet nodig om je tuin volledig op de schop te doen en je favoriete planten bij het compost te zetten. Met kleine aanpassingen kun je vaak al een wereld van verschil maken. Door het delen van inspiratie, praktische tips én verdiepende informatie, kunnen we samen in de tuinen van Nederland en België meer ruimte geven aan de natuur. Laat je inspireren en beleef de natuur in je tuin! Een imposante, inheemse boom geeft mij altijd een gevoel van ontzag: zo'n ‘woudreus’ leeft al vele tientallen of zelfs honderden jaren langer dan ik…

Wanneer je groenblijvers in het najaar plant (maar niet in drassige grond), slaan ze sneller aan. Controleer of de plek genoeg groeiruimte biedt en geschikt is voor de specifieke plant. Graaf een gat dat iets groter is dan de wortelkluit, met dezelfde diepte die hij in de pot had. Werk een schep compost door de bodem. Vul het gat rond de plant met aarde en druk aan. Geef royaal water en breng een mulchlaag aan. Geef tot het voorjaar geen water meer, tenzij de grond erg droog is. Checklist Verwijder herfstbladeren van gazons en gebruik ze om bladaarde te maken.  Zaai winterharde bomen en struiken.  Loop zo min mogelijk over drassige gazons en voorkom grondverdichting.  Maak grasmaaiers en trimmers schoon, voordat je ze opbergt.  Haal herfstbladeren en afgebroken takken uit…

Oude, uit hun krachten gegroeide struiken kun je verjongen door ze drastisch te snoeien. De beste tijd om bladverliezende struiken drastisch te snoeien is wanneer ze hun bladeren hebben laten vallen en in rust zijn. Een bruidsbloem (Deutzia) bijvoorbeeld, reageert meestal heel goed. Snoei alle takken terug tot op 30 cm van de grond. Daarna duurt het wel anderhalf jaar tot hij weer bloeit, maar dat is het wachten waard. Je kunt ook kiezen voor een geleidelijke aanpak: snoei de dikste, oudste takken tot de grond terug, maar laat jongere takken staan. Doe dit over een jaar nogmaals. Checklist Bescherm Japanse esdoorns in pot: plaats ze in een kas of veranda, of in de luwte van een muur.  Haal de wortelknollen van overwinterende begonia's uit de pot, controleer op lapsnuitkevers…

Knip oude bloemstengels en bladstelen terug tot op 10 cm. Die lengte is voldoende om de delen te hanteren en in het voorjaar te zien waar je ze hebt geplant. Steek met een spade een cirkel in de grond rond de pol. Duw de spade schuin onder de wortelkluit, til de pol uit de grond en leg hem op een onbegroeid stuk grond. Zet twee tuinvorken ruggelings in de pol. Duw de stelen uit elkaar en weer naar elkaar toe om de pol te splitsen. Herhaal dit om meerdere kleinere pollen te maken. Ontdoe de plek van onkruid, druk de aarde aan en plant de delen terug, 40 cm uit elkaar en net zo diep als ze stonden. Geef water en mulch met compost.…

Rozen kun je het beste rond deze tijd kopen, nu ze bij de kwekerij uit de grond worden gehaald en als wortelgoed worden verkocht. Als je ze online bestelt of bij een rozenkweker koopt, heb je een veel grotere keus. Rozen met kale wortels zullen na het planten goed aanslaan, zodat ze bij de stijgende temperaturen in het voorjaar meteen zullen uitlopen. Ze gedijen goed in zware, vruchtbare grond. Winterse regenbuien zouden de grond voldoende vochtig moeten houden, maar geef bij langdurig droog weer water. Graaf een gat dat breed genoeg is om de wortels te kunnen spreiden. De basis van de roos moet ter hoogte van het grondoppervlak komen. Bestrooi de wortels met mycorrhizapoeder zodat de plant beter aanslaat. Vul het plantgat rond de wortels op met aarde en…

Vrolijk een terras of sombere plek op met potplanten die 's winters een lust voor het oog zijn. Een winterse pot kun je beste ergens neerzetten waar je hem goed ziet: bij het raam, naast een deur of naast een pad. Zuurminnende planten, zoals bloeiende heide, camelia's en besdragende bergthee (zie foto) zijn 's winters en begin voorjaar op hun mooist en doen het heel goed in een pot. Combineer zuurminnende planten niet met planten die het liefst kalkrijke grond hebben, maar kies planten die allemaal houden van dezelfde omstandigheden. Neem een grote pot met voldoende drainagegaatjes, want geen van deze planten doet het goed in drassige grond. Gebruik een luchtige potgrond voor heideplanten. Heeft je tuin zure grond, dan kun je daar eventueel wat van door de potgrond heen…

Snijd eerst de dunne uiteinden af en knip dan de dikste wortels net onder de wortelhals af. Plant de moederplant terug – zelfs als je meerdere wortels hebt afgeknipt, zal de plant herstellen. Onthoud wat boven en onder is door de onderkant van de stekken schuin af te snijden. De scheut zal bovenaan ontspruiten en de wortels zullen naar beneden groeien. Vul een pot met grove stekgrond en maak daar met een verspeenstokje gaatjes in. Zet de wortelstekken in de gaatjes zodat ze een halve centimeter boven de grond uitsteken. Druk aan. Dek af met een laagje fijn grind of schelpengruis. Dit verbetert de drainage en voorkomt rot. Label, geef water en zet de stekken op een beschutte plek.…

Zet vetplanten in pot, zoals aeoniums, echeveria's en agaves in een koele kas, om ze te beschermen tegen vorst en nattigheid. Ze kunnen goed tegen kou, maar niet tegen kou in combinatie met vocht. Verwijder dode en stervende bladeren aan de onderkant voorzichtig en zet de potten op de lichtste plek in de kas. Zet ze wat uit elkaar voor een goede luchtcirculatie. Dek ze als er vorst is voorspeld af met vliesdoek.…

Volg ons ook op onze socials en zoek op @GardenersWorldNL Boekentips Alles wat je altijd wilde weten over plant en tuin – Ann Treneman & Royal Horticultural Society Feitjesfanaten opgelet. “Dit is een briljant boek dat ik in één ruk heb uitgelezen en dat mij tot een ‘expert’ heeft gemaakt op het gebied van vrijwel elk aspect van planten en tuinieren”, zegt tuinontwerper en BBC-presentator Joe Swift. Er komen in dit boek ontelbaar veel vermakelijke en verhelderende feiten langs over de weelderige wereld van planten. Van vergeten folklore tot beroemde tuiniers, en van bijzondere eetbare tot juist giftige planten. Wie dit gebonden boekwerk dichtslaat, weet bijvoorbeeld exact wat xeriscaping is en welke soort tulp ooit zo duur was als een huis! Rijk geïllustreerd met botanische illustraties, diagrammen en kaarten. Alles…

In jouw tuin Wil jij iets vertellen over jouw tuin? Ga naar gardenersworldmagazine.nl/jouw-tuin en stuur ons jouw verhaal. Ik heb, verspreid over de voor-, zij- en achtertuin, twaalf bomen in de tuin en de erfafscheiding is een beukenhaag en een klimophaag van beide 55 meter lang. Jaarlijks broeden diverse soorten vogels in de tuin, zowel in de nestkastjes als in de hagen en de bomen, wat veel voldoening geeft. Ik werk, zowel in de zomer als winter veel met potplanten en ook in de borders is er jaarrond eten voor bestuivers (o.a. veel soorten Helleborus en Erica voor hommels). Door de verscheidenheid aan planten staat er het hele jaar door iets in bloei. Boven dien heb ik veel rozen, want dat zijn mijn lievelings planten. Er zijn diverse bijenhotels, waarvan…

Wat kunnen westerns op tv ons vertellen over onze tuinen? Duizenden jaren lang was de hooggrasprairie een wijdverspreid kenmerk van het Noord-Amerikaanse landschap, dat zich uitstrekte over miljoenen hectaren. Het geheel werd in evenwicht gehouden door natuurbranden en grazende bizons tot het begin van de 19e eeuw, toen alles veranderde. De vrij rondlopende bizons werden vervangen door intensieve veeteelt en dankzij de uitvinding van de stalen ploeg konden deze uitgestrekte gebieden worden omgevormd tot productieve akkergrond. Er zijn slechts kleine restanten van deze natuurlijke prairies overgebleven, vaak als natuurreservaten. De meeste dieren en planten die inheems waren in de hooggrasprairies, zijn verdwenen, waaronder vingergras (Panicum virgatum), een klassieke hooggrasprairieplant. Maar het waren juist deze prairies die Europese tuinontwerpers inspireerden om tuinen in prairiestijl aan te leggen. Met de komst van…

Een winterse voorstelling Tijdens de koudere maanden zijn je potten aangewezen op groenblijvende planten, maar die hoeven niet per se groen te zijn. Probeer eens de schitterende zilvertinten van Festuca en de berijpte uitstraling van Astelia chathamica – beide vangen de frisse essentie van de winterdagen. Zet ze op een beschutte plek, want ze kunnen kwetsbaar zijn. Probeer met complementair zilverkleurig blad verschillende texturen te combineren voor een interessant effect, zoals Jacobaea maritima ‘Silver Dust’ met zijn zachte, zijdezachte bladeren. Voeg hangplanten toe, zoals zilverbonte klimop. Zet delicate planten zoals viooltjes en kerstrozen vooraan, zodat ze niet verloren gaan, en voeg een grote cyclaam toe – grotere soorten zijn beter bestand tegen grauwe schimmel dan kleinere soorten in een volle pot. Tips Wij gebruikten ➊ Jacobea maritima ‘Silver Dust’ x…

Heleen Calcoen leeft dag in dag uit haar droom door te zaaien, kiemen, kweken en groeien op haar eigen kwekerij in de Vlaamse stad Gent (Drongen). Haar bijzondere, zelf gekweekte zaden (helemaal natuurlijk, natuurlijk) hebben een ongekend hoge kiemkracht. In het voorjaar kweekt ze uit haar eigen zaden biologisch plantgoed op dat ze samen met de zaden verkoopt op plantenbeurzen. Alle zaden zijn ook jaarrond verkrijgbaar in de webshop kwekerijkweek.be. ‘Kiemkracht’ is een term die echt bij Heleen past. Daarbij refereert ze aan een citaat van Vincent van Gogh: ‘In ieder mens zit als in een graankorrel kiemkracht. Wat de kiemkracht in het graan is, is de liefde in ons.’ Zo zijn zaadjes voor Heleen een metafoor voor het leven, want … kiemen is leven.…

Dahliaknollen – Bewaar deze licht vochtig, want ze kunnen uitdrogen en verschrompelen. Doe ze in potten of bakken met gebruikte potgrond of zand en geef een beetje water voor je ze opbergt. Check de knollen een of twee keer in de winter en geef water als ze erg droog zijn. Agapanthus – Zowel de groenblijvende als de bladverliezende Afrikaanse lelie is licht vorstgevoelig, maar de groenblijvende is veel minder winterhard, dus zet die veilig in een vorstvrije kas. Citrusplanten – Haal deze begin november binnen. Ze hebben koele, vochtige omstandigheden nodig in de winter, dus de meeste huizen met centrale verwarming zijn te droog en warm. Een vorstvrije kas of schuur met een raam zijn ideaal. Geef heel spaarzaam water, alleen als het oppervlak van de potgrond droog is, en…

Blauwplaatstropharia (‘Godzilla’ Garden Giant) Grote roodbruine paddenstoel met neutrale smaak. Groeit makkelijk op houtsnippers en geeft meerdere oogsten per seizoen. Floreert in de schaduw, maar doet het ook met lichte bedekking, bijvoorbeeld onder aardbeien of rabarber. Om slakkenvraat te voorkomen, teelt Groene Takken ze samen met Yuvertagroenstudenten in hangbakken. Grijze oesterzwam Milde, nootachtige smaak en zachte textuur. Groeit op loofhout zoals populier, wilg, berk of beuk. Zet de geënte stam op een schaduwrijke plek en verplaats hem niet, want de schimmel trekt de bodem in. Oogst in herfst en winter levert genoeg voor enkele maaltijden per jaar. Wintershiitake Bruin-witte paddenstoel met diepe, kruidige umamismaak en stevige structuur. Groeit het best op inlandse eikenstammen in de schaduw. Bloeitijd is van mei-november, tot 23 °C. De zomervariant bloeit tot 28 °C en…

Stuur ons foto's van welke ‘andere’ plant jij kweekt. Het kan een zeldzame parel zijn of gewoon eentje die nieuw en anders is voor jou. Deel die op socials met de hashtag #plantanders of in de opmerkingen bij onze berichten over bijzondere planten. Je kunt ze ook sturen naar redactie@gardenersworldmagazine.nl o.v.v. ‘Plant anders’. O.a te koop bij: Kwekerij Arborealis arborealis.nl Ecoflora ecoflora.be Doe mee met plant anders! VOLGENDE MAAND Een geweldige heester om in december te planten.…

Dwerglinde (Tilia kiusiana) Dit ene boompje doet je hele tuin geuren als een historische lindelaan met wel tien bomen. En dat terwijl hij heel klein blijft. Ik heb in mijn tuin net zo lang op en neer gesjouwd met dit boompje tot de kruin precies mijn achterbuurman blokte. Daar eenmaal aangekomen, ging hij de grond in, waar deze nu al jaren mijn tuin vult met het heerlijke lindeparfum en gezoem van bijen. Krentenboom (Amelanchier lamarckii) De besjes van deze prachtige boom zijn de lekkerste die ik ken. Er zit geen enkel zuurtje in, wat uniek is voor bessen. Ze zijn heerlijk zoet en heel gezond. Door de grote hoeveelheid pectine in de bessen, maak je er makkelijk een (vegan) jam van. We hebben een groot en oud exemplaar staan in…

Planten voor in de schaduw Hertshooi (Hypericum calycinum) Wil je kleurige bloemen in de schaduw, probeer dan eens deze groenblijvende bodembedekker. De meeldraden staan als een kwastje in het hart van de felgele bloemen. Vrouwenmantel (Alchemilla mollis) Een makkelijke vaste plant voor in de border, met geschulpte blaadjes die druppels water vasthouden. Vroeg in de zomer bloeit hij met limoengroene bloemetjes. Hij zaait zichzelf uit, dus knip de bloemen af zodra ze verwelken. Vingerhoedskruid (Digitalis purpurea) Hoge torens van bloemen die afhankelijk van de variëteit roze, wit, geel of abrikooskleurig zijn. Heel mooi om in de lente en de zomer hoogte te geven aan beplanting onder bomen. Meestal zaait het zich makkelijk uit. Planten voor droge schaduw Klimop Niet alle klimop is donkergroen en saai. Kleinbladige variëteiten met witte randjes,…

➊ Incalelie (Alstroemeria) “Alstroemeria ‘Indian Summer’ is langbloeiend tot de vorst en heeft een schitterende combinatie van oranje bloemen en bruin blad. Hij doet het ook goed op de vaas.” ➋ Isodon (Isodon longitubus) Isodon is een subtiele bloeier met lange, trompetachtige bloemen. Marcel: “Dit is een schaduwplant die tot laat in november doorbloeit.” ➌ IJzerhard (Verbena bonariensis) “Verbena's gaan maar door. Als ze zich mogen uitzaaien, ploppen ze te pas en te onpas op; het is een vrolijke omhooggaander die het geheel luchtig maakt.” ➍ Meisjesogen (Coreopsis) “Sommige soorten Coreopsis bloeien lang door, zoals twee van mijn selecties. Volgens mij zit daar meer ‘bloed’ van ‘Grandiflora’ in. Ze hebben grover blad, zijn groter en redelijk langlevend.” ➎ Laatbloeiende asters (Aster ageratoides) “De aster ‘Ezo Murazaki’ is donkerder en blauwachtig.…

Kies een kornoelje met felgekleurde takken, zoals de geelgroene Cornus stolonifera ‘Flaviramea’, en breng wat winterkleur in de border. Kornoeljes groeien hard en worden het mooist wanneer ze in vochtige grond in de zon of halfschaduw staan. Graaf een plantgat dat even diep is als de huidige wortelkluit van de plant en 20 cm breder dan de bovenkant van de pot. Zet de plant in het gat en vul rondom met aarde. Druk de aarde steeds aan, zodat de plant stevig staat. Voorkom dat er takken onder de grond belanden. Geef de plant zeer royaal water. Eventueel kun je de bodem van het plantgat met water begieten, mits de grond goed drainerend is.…

Laat de zaadhoofden van bijvoorbeeld de dropplant zitten, zodat vogels ervan kunnen eten. Het is heerlijk om te zien hoe zwermen putters en andere vogels afkomen op borders vol zaadhoofden van vaste planten en grassen. De stevige stengels van de bergamotplant, zonnehoed en dropplant vormen een perfecte combinatie om allerlei verschillende vogels aan te trekken. Haal ze pas na de winter weg, wanneer ze omvallen en zowel hun sier- als voedingswaarde verliezen. Leg afgebroken zaadhoofden op de voedertafel.…

Je kunt nog steeds in pot gekweekte vaste planten in borders uitplanten. Wanneer je dat in deze periode doet, hoeven de planten na het verplanten niet met hitte en droogte te kampen, en dat is een groot voordeel. Geef de planten dezelfde diepte als ze in de pot hadden. Werk een handvol scherp zand door de bodem van het plantgat om de drainage te verbeteren. Plaats naderhand een stok naast elke plant om hun plek te markeren, zodat je ze de komende rustperiode niet over het hoofd ziet.…

Vul een grote pot luchtig met een goede potgrond voor heideplanten. Deze is speciaal voor zuurminnende planten; het loof zal groen blijven en ze zullen rijk bloeien. Schik de planten op de potgrond. Maak plantgaten, zet de planten erin en druk aan. Vul rond de planten op met meer potgrond, tot net onder de potrand. Breng tot slot een gelijkmatige laag gewassen grind aan. Dit ziet er mooi uit en voorkomt ook dat de grond verdicht door het gieten. Geef de planten royaal regenwater in plaats van kraanwater. Geef in de loop van de winter af en toe water, maar controleer eerst of de grond onder het grind nog vochtig is.…

Houd de aanvoer van munt op peil door planten te splitsen en gedurende de koudere maanden binnen te zetten. Munt heeft veel water nodig om goed te blijven groeien. Als het rond de wortels te droog wordt of als je de plant niet geregeld topt, dan zal hij gaan bloeien. Blijf dus de topscheuten knippen, dan zal de plant vanuit de basis opnieuw uitlopen. Zo zul je langer kunnen oogsten, al zal de groei wel vertragen wanneer het te koud wordt. 1 Keer de pot om en tik er een paar keer hard mee op tafel, zodat de wortelkluit loslaat van de potwand en uit de pot glijdt. 2 Splits de pol met je handen in meerdere vuistgrote stukken. Gebruik bij een zeer dichte wortelkluit een tuinschepje dat je boven…

Controleer of voorgetrokken bollen in potten uitlopen. Als de puntjes een paar centimeter boven de potgrond uitkomen, moet je de potten in het licht zetten. Houd de planten vorstvrij maar zo koel mogelijk om te voorkomen dat de groei te snel doorzet en de bloemen aan de hoofdstengels misvormd raken. Een langzame groei leidt tot stevige stengels en perfecte bloemen. Waarschijnlijk lopen ze niet allemaal tegelijk uit. Controleer geregeld en verhuis alleen de bollen die er klaar voor zijn.…

Fatsoeneer aspergeplanten door de stengels terug te snoeien zodra ze een strogele kleur hebben. Laat korte stompjes staan en ruim alle oude plantstengels op, zodat aspergehaantjes geen plek hebben om in de buurt van de planten te overwinteren. Woel de grond rond de kronen ook een beetje om, zodat vogels de poppen vinden en kunnen opeten. Mulch een paar dagen later met organisch materiaal.…

Dek bladgroenten af met vliesdoek of fijnmazig gaas om ze te beschermen tegen slecht winterweer en plunderende vogels. Duiven kunnen koolplanten vernielen en niet alleen doordat ze ervan eten. Ze proberen op de planten te landen en vaak breken ze daarmee de top of het bloemhoofd van grotere koolsoorten af, zoals van boerenkool, paarse winterbroccoli en spruiten. Andere winterse bladgroenten, zoals bladmosterd, rucola en wintersla groeien in deze tijd van het jaar goed onder vliesdoek, ook als het hard vriest.…