Inhoudsopgave van Editie 12 - 2024 - Gardeners' World

December is voor mij, en ik denk voor velen, een tijd van reflectie. Voor het eens goed onder de loep nemen van je leven. Als je geluk hebt, is het een tijd van dankbaarheid, en wanneer je pech hebt een tijd waarin iedere zoetsappige reclame waarin gelukkige mensen samen zijn zeer doet. Voor mij is het – hoe kan het ook anders – ook een tijd om mijn tuin- en werkjaar bij Gardeners' World te overdenken. Het tuinjaar, daar kan ik kort over zijn. Die was nat, maar viel niet helemaal in het water. Er waren genoeg zegeningen te tellen. Maar mijn grote dankbaarheid dit werkjaar gaat uit naar mijn team. We hebben het goed samen, en dat merken jullie denk ik wel in wat we voor jullie kunnen betekenen.…

“Wij zijn kwekerij Kleikracht, een vaste plantenkwekerij in Culemborg. Ons doel is om de regio te voorzien van gezonde, mooie en bovenal gifvrij gekweekte planten. In ons assortiment vind je veel inheemse planten en wilde soorten, maar ook een aantal cultivars en exoten die een positieve bijdrage leveren aan de biodiversiteit. De kwekerij begon als een droom van Rowenna. Vanuit een verlangen bij te dragen aan een gezonde aarde vroeg ze zich af: zou het kweken van planten iets voor mij zijn? Om dit verder te onderzoeken ging ze stage lopen bij Noorderbloemen in Amsterdam. Hier zag zij hoe het er achter de schermen op een kwekerij aan toe ging, en was ze vanaf dag één overtuigd. Haar enthousiasme werkte inspirerend. Jordy deelde haar verlangen om een positieve bijdrage te…

De relatie met mijn tuin in december koelt, net als het weer, af tot een relatie van wederzijds wantrouwen en zelfs minachting. Vaak houden alleen de herinneringen aan voorbije seizoenen en de verwachting op wat komen gaat, de relatie in stand. Als er aan het begin nog wat flarden van de herfst te zien zijn, zijn ze aan het einde allemaal verdwenen. De dagen zijn absurd kort en de zon zakt op 21 december precies in het verlengde van de houten serre. En als het niet te bewolkt is, licht deze op met een oranje gloed alsof het kille vlammen zijn. Stukken die van april tot oktober zonovergoten zijn, krijgen helemaal geen licht en als ik niet voor 15.30 uur op pad ga om de honden uit te laten, kom…

De meeste dieren houden nu een winterslaap, maar let goed op of ze hulp nodig hebben. Als je overdag een egel ziet rondlopen, moet hij naar een opvangcentrum. Als bijen tevoorschijn komen op zonnige dagen, help ze dan om weer te vliegen met een suikeroplossing in een flessendop. Tuinieren met de natuur is meer dan alleen planten kweken – we kunnen ook hun ambulance zijn. Dit kun je tegenkomen Bosmuis, Apodemus sylvaticus De bosmuis is een klein zoogdier met grote oren, grote ogen en een lange staart. Hij komt overal in Nederland en Vlaanderen talrijk voor in bossen en graslanden en ook in tuinen, zelfs in zeer stedelijke gebieden. Hij eet zaden (ook vogelzaad), planten, rupsen, regenwormen, fruit, schimmels en ander voedsel zoals kattenbrokjes, die je voor egels kunt achterlaten.…

Seizoen | Jennita's pluktuin Wellicht herken je Jennita van de Gardeners' World special Maak je eigen pluktuin, waarin ze met een prachtig boeket op de cover staat, of misschien heb je haar al gezien met haar zadenlijn op de Ambachtelijke Plantenmarkt? Jennita Jansen is de eigenares van biologische bloemenkwekerij en studio Plukatelier. Toen ze zag dat er eigenlijk nog weinig werd geschreven over pluktuinieren, besloot ze haar ervaring en tips te delen. Zo bracht ze in 2020 het boek Pluktuin – de mooiste bloemen in kistjes en potten uit bij Uitgeverij Snor. Jennita en haar tuin bruisen van enthousiasme voor bloemen en zoals ze zelf ook zegt: “Enthousiasme is aanstekelijk!” Wij bij Gardeners' World hebben het pluktuingeluk flink te pakken en zijn meer dan dankbaar dat we het eerste jaar…

Spruiten Spruitjes zijn heerlijk bij de kerstmaaltijd. Wil je ze zeker met de Kerst kunnen eten, dan kun je het beste F1-hybride rassen zaaien. Die zijn meestal allemaal tegelijk oogstrijp. Zaaien: van februari tot maart binnen in zaaibakken of modules, of in maart buiten in een zaaibed. Oogsten: van augustus tot februari. Variëteiten: 'Irene' F1, 'Brest' F1, 'Rubine'. Rode kool Rode kool is heerlijk, gestoofd met appel, jeneverbessen, rode wijn en bruine suiker. Zaaien: van maart tot april, en ook in juli, in zaaibakken of modules, of buiten in een zaaibed. Oogsten: voorjaarszaaisels in het najaar, zomerzaaisels in de winter. Variëteiten: 'Red Drumhead', 'Ruby Perfection F1'. Aardappelen 'Charlotte' is een stevige aardappel, maar bloemige soorten absorberen meer vet en komen dus knapperiger uit de oven. 'King Edward' is een goede…

Partnerbijdrage Laatste plaatsen! Prijs pp in 2-persoonskamer o.b.v. halfpension va. € 645,- Inbegrepen: • 1 overnachting op de heenreis in Mercure Maidstone Great Danes **** • 3 overnachtingen in Mercure Birmingham West Hotel **** (hoofdverblijf) • overtocht naar Engeland per ferry (Frankrijk – Dover) • vouchers voor hapje en drankje op ferry (heen en terug) • kopje welkomstkoffie/thee in het hoofdhotel • 4 maal ontbijt • 4 maal 3-gangendiner/buffet met keuze aansluitend koffie/thee in allebei de hotels) • begeleiding door deskundige chauffeur • reis per luxe Comfort Class touringcar met minibar, toilet en airconditioning Niet inbegrepen: • tuinentrees incl. extra verzorging en ticket à € 125,- (per persoon) • administratiekosten € 20,- (per boeking) • bijdrage calamiteitenfonds à € 2,50 (per boeking) • bijdrage SGR à € 5,- (per persoon)…

Groene school | Jouw snoeimaand Snoei verwilderde heesters terug Vroege zomerbloeiers zoals boerenjasmijn snoei je meestal pas net na de bloei, maar nu is het een goede tijd om uit hun krachten gegroeide exemplaren te snoeien. Voor de dikke, volwassen stammen gebruik je een snoeizaag of takkenschaar. Als de plant volwassen is, herstelt hij zich wel, vooral als je hem daarna een goede mulch geeft. December is een maand van licht en donker. Traditioneel is het de tijd van lichtfeesten en vieringen met zang, dans en vuur om de donkere, korte dagen tegen te gaan. Deze feesten vallen samen met de zonnewende aan het eind van de maand, de kortste dag van het jaar. Voor mij is dat een dag die altijd hoop brengt. Vanaf nu laten we het donker…

■ Informeer of je gemeente een inzamelingsprogramma heeft. Misschien moet je hem naar een inleverpunt brengen. In veel gemeenten worden oude bomen met een vuilniswagen opgehaald. Controleer het ophaalmoment voordat je hem aan de straat zet.■ Bomen met kluit kun je uitplanten of met pot en al in de tuin zetten, maar wees voorzichtig als je een kleine tuin hebt. Ook al is de boom nu klein, in de vollegrond zal hij snel groeien en je tuin (en de tuin van de buren) overschaduwen.■ Huur een krachtige hakselaar en versnipper de takken en zo mogelijk ook de stam. Als je dit samen met een paar buren doet, kunnen jullie de kosten delen. De houtsnippers kun je vermengen met tuincompost (hoewel het een jaar of langer duurt voordat ze zijn vergaan)…

Inspiratie | Creatieve kerst De kerstdagen bieden een prachtige kans om je creativiteit aan te boren. Het is een kleine moeite om met vers groen uit eigen tuin kransen, decoraties en cadeautjes te maken, en het heeft tal van voordelen: het is duurzaam, milieuvriendelijk, goedkoop en het is vooral leuk om te doen! Je vindt stapsgewijze, inspirerende projecten die je eenvoudig kunt afstemmen op wat er in jouw tuin staat. Het loof van klimop, skimmia, ceder en zelfs een leylandcipres dient als basismateriaal, maar gebruik hiervoor gerust groenblijvers die jij tot je beschikking hebt. Verzamel voor de finishing touch duurzame decoratieve elementen, zoals bessen, gedroogde zaadhoofden en dennenappels. Laat je inspireren om de komende kerstperiode naar buiten te gaan en maak mooie, feestelijke decoraties van al het goede uit jouw…

Als je op zoek gaat naar een (semiprofessionele) groeilamp, struikel je al snel over allerlei termen: PAR, lumen, PPFD, candela of nanometer. Ik kan een compleet artikel wijden aan deze termen, maar daar wordt niemand vrolijk van. In het kort iets over twee termen die belangrijk zijn bij het kweken van planten: PAR Dit staat voor Photosynthetically Active Radiation en verwijst naar het lichtspectrum van 400-700 nanometer dat planten gebruiken voor fotosynthese. Het gaat niet alleen over zichtbaar licht, maar over de specifieke golflengtes die planten effectief kunnen gebruiken. PPFD Dit staat voor Photosynthetic Photon Flux Density en dit meet de hoeveelheid licht (fotonen) die per seconde op een vierkante meter valt in het PAR-bereik. Het geeft de dichtheid van bruikbaar licht aan dat op het plantoppervlak terechtkomt. Van de…

Inspiratie | Kransen maken Het team van Gardeners' World magazine ging naar een heuse maretakkenkwekerij om meer te weten te komen over deze bijzondere plant én hoe je hem verwerkt in een krans. Voor dag en dauw begonnen we aan de reis naar Moergestel, Noord-Brabant, voor een workshop en rondleiding op de maretakkenkwekerij van Michiel en Suzanne Nouwens. Tussen de scharrelende kippen en een paar overwinterende bestuivers maakten we in het atelier kennis met de kwekers. Een bijzondere levensloop “Aanvankelijk kweekten we alleen appelbomen met maretakken als totaalpakket, maar we kregen steeds meer vraag naar losse maretakken”, vertelt Michiel over het ontstaan van Maretakkenkwekerij. “Nooit gedacht dat we daarmee zouden beginnen, maar onderhand verkopen we bosjes maretakken en maken we elk jaar kransen met een variatie aan kerstgroen.” Suzanne, lachend:…

“Kies planten die jarenlang tevreden zullen zijn in je huis.” VOLGENDE MAAND Zo hou je je kamerplanten gezond en gehydrateerd.…

Voeg een paar groenblijvende varens toe aan winterpotten, als aanvulling op de kleurige stengels en bloemen van andere planten. Naaldvarens, dubbelloof, streepvarens en niervarens zijn nu allemaal in tuincentra te koop als wintergroene soorten. Geef de planten eerst een dompelbad en zet ze dan tussen de andere planten. Druk de potgrond voorzichtig aan en voeg zo nodig meer turfvrije potgrond toe om de pot tot net onder de rand op te vullen. Geef tot slot goed water, zodat de grond rond de verstoorde wortels van andere planten weer inzakt.…

Ondanks de kou drogen planten in de winter vrij makkelijk uit, vooral bij erg winderig en droog weer. Je kunt niet vertrouwen op regenval, dus het is verstandig om je planten te controleren. Voel met je vingers hoe vochtig de potgrond is of til de pot op om te voelen hoe zwaar die is. Als je vermoedt dat de wortels nat zijn, maar het oppervlak is droog, duw dan een stokje recht in de potgrond om te zien of het uiteinde nat wordt. Giet het water niet over je planten, maar rechtstreeks op de potgrond.…

Druiven zoals 'Muscat Bleu' kun je het beste nu snoeien. Druiven worden vaak als cordon of snoer geleid, wat handig is in een kas. Bij cordons heb je een hoofdstengel die vruchtdragende stengels produceert en deze snoei je terug zodat ze sporen vormen. Snoei bij druiven die op deze manier geleid zijn de nieuwe stengels die uit de hoofdstengel groeien terug tot twee ogen vanaf de basis. De vruchten van volgend jaar komen aan de nieuwe uitlopers en zullen uit deze ogen groeien. Checklist □ Loop niet over het gazon als het hard gevroren heeft. □ Blijf voedersilo's aanvullen met vetrijk vogelvoer. □ Maak oude bakken, potten en stokken in de kas schoon, zodat er geen ziekten en plagen in overwinteren. □ Bedenk wat je volgend jaar wil gaan kweken…

Zet tulpenbollen die je nog niet gepoot hebt nu in de grond, dan hebben ze nog genoeg tijd om te wortelen en mee te bloeien met de rest. Later geplante tulpen hebben vaak kortere stengels, maar vormen nog altijd een kleurig schouwspel. Zet ze met het puntje omhoog in ca. 12 cm diepe gaten. Vul het plantgat op en strooi er wat scherp zand omheen, zodat je niet vergeet waar ze in de border staan. TIP Zet heesters met geurende winterbloemen in de buurt van een pad of deur, waar je ze kunt ruiken voordat het lente wordt. Vleesbes (Sarcococca) is een goede kandidaat voor zo'n plek, net als winterzoet (Chimonanthus praecox) en geurende toverhazelaar.…

Zet voorgetrokken bollen die beginnen uit te lopen op hun definitieve plek (bijvoorbeeld op een goed verlichte eettafel) en geniet van hun feestelijke uiterlijk en geurende bloemen. Kies een koele, lichte plaats en zet ze niet in de buurt van een radiator, houtkachel of open haard, want in erg warme kamers met droge lucht verwelken de bloemen snel. Houd dunne, groene stokjes en klemmetjes bij de hand om stengels te steunen die ombuigen, als de bloemen zich eenmaal ontwikkelen.…

Maak gratis natuurlijke kerstversieringen met groen uit je eigen tuin. Verwerk spectaculaire bessen en groen gebladerte in deurkransen en in slingers om aan de balustrade te hangen. Groenblijvende mirte met zwarte bessen en roodgekleurd mahonieblad zijn bijvoorbeeld echte blikvangers. Mannelijke skimmiabloemen hebben een luxe uitstraling en ook de felgekleurde stengels van kornoelje zijn een nuttige toevoeging. En als iets bij de kerstperiode past, dan is het wel maretak, als je dat hebt. Snoei takken met bessen voordat de vogels ze leegeten. Zet de gesnoeide takken meteen een paar uur in een emmer water op kamertemperatuur. Snij ze dan weer bij en plet de uiteinden voordat je ze in vers water zet. Als je de takken langer wil gebruiken, zet ze dan in een jampotje met één deel glycerine op twee…

Snoei van frambozen die laat vrucht dragen alle stengels terug tot de grond. Snoei tot diep in de pol met een snoeischaar of takkenschaar met lange handvatten. Houd je frambozen zo nodig in toom door 'ontsnapte' stengels uit te graven. Als alle stengels verwijderd zijn, is het ook makkelijker om de grond te wieden. Herfstframbozen dragen vrucht op stengels die hetzelfde jaar gegroeid zijn, dus als je stevig snoeit, krijg je veel nieuwe stengels met daaraan veel frambozen aan het eind van de volgende zomer.…

Koriander blijft verse blaadjes produceren op een zonnige vensterbank in huis of in de kas, mits je regelmatig oogst. Knip af wat je nodig hebt, zo laag als je kunt. Door te gieten en regelmatig te knippen, vertraag je de bloei een tijdje en kun je nog een paar weken pittige blaadjes oogsten. Als er eenmaal bloemstengels beginnen te groeien, knip dan alle blaadjes af en bewaar ze in een zak in de koelkast. Gebruik ze zo snel mogelijk. Volgende maand □ Zaai potjes met winterharde vaste planten. □ Maak de kas schoon voor het komende jaar. □ Controleer opgeslagen knollen, vruchten en overwinterende planten. □ Zaai lathyrus voor bloemen in zomer. □ Plant lelies in potten.…

Anne Wieggers hoofdredacteur Anne is het liefst van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat in de tuin. Komt geregeld aan op de redactie met snoeischaar in de tas en modderige voeten, terwijl ze haar pen en agenda vergeten is. Kweekt zich suf waardoor zij en haar gezin jaarrond uit de tuin eten, en doet niets liever dan anderen net zo enthousiast maken over duurzaam tuinieren als zij. Gardeners' World is de plek waar ze dit allemaal bij elkaar brengt. Lizanne Croonen redacteur Lizanne kreeg tuinieren met de paplepel ingegoten. Die lepels maakt ze inmiddels zelf, want houtbewerken als hobby is echt haar ding. In haar weelderige stadstuintje kan ze naar hartenlust experimenteren: van planten vermeerderen tot een insectenhotel of bladkorf maken. Komen de schuttingen op haar af, dan gaat…

Als je in deze tijd van het jaar een wandeling maakt – in de stad, buitenwijk of op het platteland – zul je klimop tegenkomen boordevol trossen zwarte bessen. Ook de lijsters, merels en zwartkoppen die ervan afhankelijk zijn in de winter, zul je ook zeker zien in de buurt van deze plant. In de tuinen die je onderweg passeert, zie je bonte bladeren die de zijkant van een oude schuur opfleuren, zich een weg banen langs een bakstenen muur of een boomstam een ander uiterlijk geven. Maar wat je zelden zult zien is een bonte klimop bedekt met bessen. Bonte klimop is minder groeikrachtig dan de gewone groenbladige klimop en maakt dus zelden de overgang van de bekende jonge groei naar de volwassen groei met grotere bladeren die bloemen…

Naarmate de winter begint is er weinig zo magisch als zonlicht. De pluktuin van Plukatelier is versierd met ijs dat glinstert in het ochtendlicht. In de kas is Jennita bezig met de laatste klussen van het seizoen. Van de stille, fonkelende wintertuin en de kas vol groene, jonge plantjes zoeken we een warm café op om terug te kijken op dit eerste jaar op Jennita's pluktuin. Een jaar op de pluktuin Als Jennita terugblikt op dit pluktuinjaar, welke woorden komen er dan in haar op? “Leuk”, antwoordt ze met een grijns. “Veel bloemen, groots, uitdagend, leerzaam. Plezier is wel overheersend hierin. Het was ook wel een beetje overweldigend, zo'n nieuw begin op een nieuwe plek, waar ik voor het eerst ging samenwerken met een nieuw persoon.” Ook de ligging van…

De Verwildering is gelegen op een halve hectare landbouwgrond waar Michiel en Julie in 2018 zijn gestart met de aanplant van hun permacultuurproject. Wat startte met een kale, levenloze weide lijkt elk jaar meer en meer op een oase van leven en diversiteit. Hier kunnen planten opgroeien in hun natuurlijke habitat. Julie en Michiel geven ons de beste seizoensgebonden tips om zelf ook aan de slag te gaan. In het najaar en tijdens de winter is de webshop van De Verwildering geopend en kan er op bestelling plantgoed worden afgehaald. De kwekerij is weer te bezoeken op zaterdagen van eind maart tot eind juni 2025. Elke zaterdag is er telkens om 10 uur een rondleiding en door het jaar heen worden er workshops georganiseerd. Naast het opkweken van plantgoed is…

Partnerbijdrage De tuin is in 1984 aangelegd door John en Lesley Jenkins. Lesley groeide op in het huis, maar haar ouders verkochten het in haar tienerjaren. Jaren later kocht ze het huis met haar man terug om haar tuindroom te verwezenlijken. De beplanting combineert formele heggen en uitbundige borders vol geurige bloemen. Tijdens een bezoek in juni zullen de borders volop bloeien. Wollerton Old Hall Garden staat bekend om het samenspel van kleuren en texturen, dat in elk seizoen tot zijn recht komt. In juni zijn vooral de rozen en vaste planten op hun hoogtepunt, wat de tuin een zomerse uitstraling geeft. Een ander hoogtepunt is de Long Walk, een prachtig lang pad dat een indrukwekkend lijnenspel creëert en bezoekers uitnodigt om de tuin te verkennen. Langs de Long Walk…

Groene school | In de kas van Anne De kas van Anne is van Janssens Alusystems. Ze koos voor een custom model waarbij ze zelf precies kon aangeven wat ze wilde, zoals de kleur. Er is voor iedere tuin een mooie Janssens kas te vinden, dus zoek vooral een showroom op in Nederland of België om je te laten informeren. www.janssens.be Aan de poets Als er iemand liever niet schoonmaakt, dan ben ik het wel. Maar in de kas, omgeven door groen, vind ik het eigenlijk prima om te doen. De reden dat ik hier netjes werk, is om plagen en ziektes weg te houden. Vandaar dat ik hier de vloer aanveeg en de werkbanken afneem met warm water, waarmee ik witte vlieg, slakken, trips en de varenrouwvlieg zoveel mogelijk…

Gebruik je inventiviteit en verbeeldingskracht als je zoekt naar een alternatief voor een kerstboom. Je kunt kale takken van bijvoorbeeld een zilverberk met witte, zilver- of goudkleurige verf bespuiten, of in een vaas schikken en met kunstsneeuw bespuiten. Behang de takken met transparante kunststof ijspegels of kerstballen, of decoreer ze met witte kerstverlichting voor een sprookjesachtig alternatief voor een kerstboom. Je kunt ook groenblijvende takken van taxus of andere coniferen knippen en in een grote pot met water of vochtig zand zetten, waar ze een paar weken goed zullen blijven. Zorg voor een stevige, zware basis, zodat het geheel niet topzwaar wordt wanneer je de versiering erin hangt. Maak echter niet de fout te denken dat een kunstboom milieuvriendelijker is. We weten inmiddels allemaal dat we minder plastic moeten gebruiken…

Je hebt nodig ■ Verse tuinkruiden ■ Touw ■ Schaar ■ Potten ■ Labels ■ Pen 1 Oogst de kruiden en droog ze zoals jij dat het liefste doet: hangend op een donkere, koele plek zijn ze binnen ongeveer twee weken droog, terwijl ze in een oven op lage temperatuur (80 °C), met de deur op een kier, een paar uur nodig hebben.2 Spoel en steriliseer potten in de goede maat, zodat je genoeg gedroogde kruiden hebt om ze te vullen. Gebruik weckpotten of potten met een leuke vorm om de cadeautjes wat meer cachet te geven.3 Vul de potten met de gedroogde kruiden. Je kunt één soort per pot gebruiken, zoals hier is gedaan, of je kunt je eigen kruidenmengsel maken met twee of drie verschillende tuinkruidenn per pot.4…

De allerbeste tuin-adventkalender Iedere dag een vakje openmaken met biologische (moestuin)zaden voor in de tuin, wie wil dat nou niet? En dan helemaal in de donkerste maand van het jaar waarin we wel wat tuinvoorpret kunnen gebruiken! Bingenheimer Saatgut uit Duitsland maakte deze prachtige, duurzame adventkalender, die een hoop inspiratie zal brengen, vlak voor het nieuwe jaar. De prachtige illustratie is van Vanessa Bowman en het leuke is dat je de doosjes van de kalender ook kunt draaien om weer een nieuwe a?beelding tevoorschijn te toveren. www.bingenheimersaatgut.de Echte tuinjas Bij Carrier Company in Norfolk maken ze kleding voor de echte tuinier. Dit gebeurt meer dan duurzaam, met liefde voor de natuur. Deze jas (Celtic jacket) is gemaakt van lamswol, die na het weven en op een natuurlijke manier verven, is…

Met houtstekken kun je uiteenlopende houtige bomen en struiken vermeerderen, zonder dat het ingewikkeld is. De techniek werkt voor allerlei soorten, zoals wilgen, kornoeljes, populieren, aalbessen en forsythia's.…

Inspiratie | Inheemse held STICHTING NL BLOEIT! Wij kweken bijzonder aantrekkelijke inheemse planten, soorten waar de wilde bijen, vlinders en heel veel andere insecten dol op zijn. In Nederland zijn er nog maar weinig van deze planten in het wild te vinden en jij kunt helpen door juist de inheemse planten in je tuin te zetten. Op een paar vierkante meter kun je al een prachtige wilde weelde creëren. www.nlbloeit.nl Bont kroonkruid Securigera varia Ik, bont kroonkruid, ben een overblijvende plant uit de vlinderbloemenfamilie (Fabaceae), een zeer uitgebreide familie waartoe ook voedselgewassen zoals bonen en erwten behoren. In Nederland en België ben ik een vrij zeldzame soort. Mijn hoogte varieert van 30-120 cm en ik heb zowel liggende als klimmende geribde stengels die vertakt zijn en ruim een meter lang…

Koop nu bundels goedkope, jonge beuken om er een haag van te maken. Deze frisse planten komen rechtstreeks uit de grond en zijn alleen in deze periode verkrijgbaar. Dompel eerst de wortels onder en geef na het planten weer water. Blijf water geven als ze volgend jaar gaan groeien. Snoei de vezelige wortels met een derde terug om meer groei te stimuleren, het wortelstelsel sterker te maken en de wortels ruimte te geven om zich uit te spreiden. Maak een v-vormige geul door je schop in de grond te steken en naar voren te duwen. Steek de schop aan beide kanten in de grond als die zwaar of dichtgeslagen is. Zet planten in de geul met 40-50 cm tussenruimte en duw de grond met je voeten terug. Zorg dat de…

Aan de slag | Appelbomen snoeien Snoei uit hun krachten gegroeide appelbomen, nu ze in rust zijn. Als je ze sterk moet terugsnoeien, spreid dat dan over twee of drie jaar, anders produceert de boom volgend seizoen massa's twijgjes ter compensatie. Ook als je de kroon wil toppen, is dat nog altijd een groot percentage van de totale boom. Kijk dus goed wat nodig is en snoei niet meer dan een derde. Pak snoeischaren, takkenscharen met lange handvatten en zagen. Een snoeischaar is voor de meeste karweitjes genoeg, maar voor de dikste takken kan een boomzaag nodig zijn. Bepaal voordat je gaat snoeien welke hoofdtakken je behoudt en welke je weghaalt. Streef naar een evenwichtig gestel van takken met voldoende tussenruimte. Horizontale takken geven het meeste fruit en moeten licht…

Geef je Agapanthus (Afrikaanse lelie) een dikke laag mulch. Zo houd je ze tevreden in de winterkou en krijgen ze genoeg voedingsstoffen voor volgend jaar. Houd met je ene hand de bladeren omhoog en duw met je andere de mulch eronder. Bladcompost, verteerde stalmest of compost zijn allemaal geschikt. Afrikaanse lelies met breed of groenblijvend blad zijn heel kwetsbaar, maar als je ze nu mulcht en ze op een beschutte, goed doorlatende plek staan, redden ze het wel.…

Snoei hele takken van dwergmispel als versiering, of takjes bessen om in kransen en slingers te verwerken. Deze plant houdt van zon of schaduw. Pas op voor de doorns van de vuurdoorn. Deze plant zit vol bessen, die variëren van lichtgeel tot warmrood. Hij is heel geschikt om tegen een muur te zetten. Snoei hulstbessen met wat blad er nog aan, dat geeft het mooiste effect in kerstversiering. Bonte hulst laat je decoratie nog een beetje extra sprankelen. Klimopstengels passen goed in klassieke kerstversiering. De bessen komen prachtig uit tegen ouder blad, dat eenvoudiger en minder hoekig van vorm is.…

Verwijder de harde vijgen die niet de tijd hadden om helemaal op te zwellen en te rijpen voor het eind van de zomer. Zo voorkom je dat ze bevriezen of rotten. Trek ze eraf en verzamel alleen de grotere vijgen onderaan de stengels. Laat alle kleine vijgjes daarboven op de nieuwste uitlopers zitten, want die gaan de oogst vormen van de komende zomer. Checklist □ Zaai mosterd en tuinkers binnenshuis. □ Verplant calabrese naar stevige, maar goed doorlatende grond. □ Bestel pootaardappelen voor volgend jaar. □ Oogst spruitjes, knolselderij, winterkolen en winterbloemkool. □ Check de data op je zaadzakjes en gooi alles wat ouder is dan twee jaar weg.…

Volg ons ook op onze socials en zoek op @GardenersWorldNL Leestips De tuin doet het wat rustiger aan, en dus heb jij alle gelegenheid om met een goed boek in een lekkere luie stoel te ploffen. De redactie geeft je hieronder alvast wat tips. Plantenvademecum – Arie Koster Toen ik dik zes jaar geleden aan de slag ging met de tuinplannen van ons nieuwe huis, wilde ik de natuur meer ruimte geven in de tuin. Deze had een sterke nineties grindtegel-vibe, waar ik graag verandering in wilde brengen door de stenen te verwijderen en een grote verscheidenheid aan (inheemse) planten aan te planten. Mijn grote voorliefde voor wilde bijen bracht mij uiteindelijk bij het boek Plantenvademecum van Arie Koster. Het staat boordevol uitleg over hoe je een natuurlijke tuin kunt aanleggen.…

Bijenportret De grashommel De grashommel is een van de meest zeldzame hommels. Alleen in Zeeland en Friesland kun je deze bij in grote aantallen zien vliegen. Het vrouwtje is zwart met een oranjerode achterlijfspunt en oranje haren op de schenen van haar achterpoten. Hiermee is zij goed te onderscheiden van de sterk lijkende steenhommel. Het mannetje heeft geelgrijze banden op het borststuk en het achterlijf, een oranjerode achterlijfspunt en een zwart behaarde kop. De grashommel vliegt van april tot september. De gewone koekoekshommel parasiteert de nesten van deze hommel. Alle bijtjes helpen Scan de QR code en steun de actie Alle bijtjes helpen. Nestelgelegenheid De grashommel nestelt meestal bovengronds in hoge dichte vegetatie, onder plukjes gras en mos. Ze heeft een voorkeur voor grasland op kleigrond. Er worden relatief kleine…

■ Begin klein! “Die positieve ervaring heb je nodig”, legt Jennita uit. “Begin bij wat tuinieren leuk maakt voor jou, en bij jouw persoonlijke voorkeuren voor planten. Je hoeft niet te doen wat iedereen doet; het is een persoonlijk proces.”■ Je hoeft niet alles zelf te zaaien. Planten van kwekerijen, stekken van medetuiniers, geruilde zaailingen: manieren genoeg om aan schone planten te komen!■ Beperk waar je informatie vandaan haalt. Jennita: “Ben je helemaal nieuw en raak je overweldigd door de mogelijkheden? Ga gewoon iets proberen! Kies een bron voor informatie en volg dat pad, of doe bijvoorbeeld een cursus. Als het niet lukt, zoek je weer verder. Doen is leren.”■ Ken je tuin en hou daar rekening mee bij het indelen. Jennita: “Wat kun je kwijt op het oppervlak van…

Groene school | Monty's tuin De wintergroentetuin mag dan minder kleur en frisheid hebben dan de juni- of oktobertuin, maar de onverstoorbaarheid waarmee boerenkool, spruiten, knolrapen en rode bieten zelfs het allerslechtste weer trotseren, heeft iets diep geruststellends. Ook al moet je sneeuw opzij schuiven om knolrapen te rooien, ook al zijn de kolen die je hebt geoogst berijpt, hun smaak is rijk, goed en hartverwarmend. De tuin levert een grotere bijdrage aan het kerstgevoel dan welke commerciële uiting dan ook. Het hoogtepunt is het kerstdiner, en de daarop volgende maaltijden, dat nog lekkerder smaakt als zoveel mogelijk gerechten zijn bereid met de opbrengst uit eigen tuin. Uiteraard moet je goed plannen om dit voor elkaar te krijgen, en dat begint al in het voorjaar. Maar voor iedereen die op…

Maria Jacobs-Norkett uit Landgraaf: “Dit vond ik een van de mooiste tuinen uit de reis! Er zijn prachtige doorkijkjes naar de tuinkamers en in iedere hoek vind je een verrassing, zoals een kleine fontein verborgen achter blauweregen. Alle zintuigen worden geprikkeld door de geurende rozen, de vogelgeluiden, de kleuren. We hadden alle tijd om in een van de zithoekjes te genieten van het uitzicht. Dan denk je: wat kan ik gaan verwezenlijken in mijn eigen tuin? In dezelfde periode als de tuinreis, is ook een cameraploeg van Gardeners' World in Wollerton Old Hall geweest. Het was geweldig om terug te zien op tv!” Gwen Harteloh uit Den Haag: “Je stapt in de bus en alles is daarna voor je geregeld. Dat is zo heerlijk. Het paradepaardje van de reis was…

Groene school | Bodemleven Deel 1 In onze tuinen bevindt zich een van de meest biodiverse en mysterieuze ecosystemen op de planeet. De bodem is de basis van het leven op aarde, maar de meeste mensen zien slechts zand, slib, klei en organisch materiaal. We weten dat een tuin op een gezonde bodem goed gedijt. Maar pogingen om een goede bodem te creëren kunnen frustrerend zijn doordat maar weinigen van ons begrijpen wat een gezonde bodem eigenlijk inhoudt. De bodemwetenschap heeft echter een enorme sprong genomen, dus het is hoog tijd dat we onze kennis bijspijkeren. We gaan spitten in een wereld die boeiender en waardevoller is dan je zou verwachten. Bijna alle leven op aarde is afhankelijk van de bovenste 20 cm van de bodem, de zogenaamde toplaag. Het…

Fijnspar (Picea abies) Was ooit verreweg de populairste kerstboom, maar hij valt snel uit. Andere soorten zijn naaldvaster, maar wat dennengeur betreft, is dit nog steeds een van de beste bomen. Nordmannspar (A. nordmanniana) Een zeer populaire boom vanwege zijn naaldvastheid. Deze boom ruikt niet zo lekker als de fijnspar, maar is een goede keus voor opgeruimde huishoudens. Fraserspar (A. fraseri) Dankzij zijn goede naaldvastheid en smalle groeiwijze is de fraserspar een goede keus voor kleinere ruimtes waar een bredere boom slecht zou passen. Grove den (Pinus sylvestris) Een 'echte' dennenboom: de takken zijn voorzien van lange naalden en staan verder uit elkaar, maar de boom heeft een statig voorkomen en een intense dennengeur. Edelspar (Abies procera) Deze spar heeft blauwgroene naalden die langer blijven zitten dan die van de…

Groene school | Vraag het Anne V Ik wil graag een appelboom in mijn tuin. Nu heb ik gehoord dat er een andere appelboom in de buurt moet staan voor de bevruchting. Hoe weet ik nu welke bomen bij elkaar moeten komen? A Wanneer je een goede appeloogst wilt hebben, moeten appelbomen bijna altijd samen met een bestuivingspartner groeien. Zonder een geschikte partner verloopt de bloei zoals gewoonlijk (dus je ziet de mooie bloesem), maar het stuifmeel wordt niet succesvol overgedragen van de meeldraden naar de stamper, waardoor er geen bevruchting optreedt. Bij het planten van een nieuwe boom is het dus het beste om twee verschillende, maar compatibele variëteiten tegelijk te planten. Maar hoe weet je welke bomen compatibel zijn? Gelukkig kunnen kwekerijen je hierbij helpen. Ze hebben vaak…

Inspiratie | Creatieve kerst Zelf materiaal verzamelen is een voordelige en leuke manier om je kerstdecoraties nog specialer te maken. In deze tijd van het jaar geeft de tuin zelf ideeën over welke bladeren het beste werken: alles wat in december levendig en kleurig is, is de moeite van het proberen waard. Zoek naar spannende kleuren, verschillenden groentinten, texturen en bladvormen. Groenblijvende struiken zijn ideaal, vooral als ze bessen dragen die je als extra decoratie kunt gebruiken. Laat er wel genoeg zitten voor de tuinvogels. Hetzelfde geldt voor zaadhoofden die nog steeds fier rechtop staan, zoals papavers, kogeldistels en allerlei siergrassen. Sommige bloemen drogen zelfs aan de plant en kun je prima als decoratie gebruiken. Het is belangrijk dat je in het najaar niet alles terugsnoeit, zodat je genoeg materiaal…

Inspiratie | Kamerplanten Wellicht heb je naar aanleiding van mijn vorige artikel al wat planten kunnen verzetten naar een lichtere plek. Lukt dat niet? Geen nood! Dit keer bespreek ik een paar leuke groeilampen die je met een gerust hart in de woonkamer kunt zetten, zonder dat de buren je verdenken van het runnen van een illegale wietplantage. Wat is een groeilamp? Maar eerst: wat is een groeilamp precies? Een groeilamp – ook wel kweeklamp genoemd – is een lamp die zonlicht nabootst. Het is veel sterker licht dan het peertje in onze bureaulamp waardoor het een plant helpt met fotosynthese, zoals zonlicht dat ook doet. Groeilampen zijn er in allerlei soorten en maten: als los peertje dat je ergens indraait tot complete stellages voor in je broeikas. In dit…

Nu de nachten lang en de dagen kort zijn, lijkt het misschien of de tijd om planten te vermeerderen ver achter ons ligt. Dat geldt echter niet voor houtstekken. Soorten zoals kornoelje, vlinderstruik en vlier kun je van de late herfst tot de late winter stekken. Ze zijn supermakkelijk en hebben misschien wel het hoogste slagingspercentage van alle vermeerderingsmethoden. Hier richt ik me op standaard houtstekken, die gewoonlijk 30-40 cm lang zijn. Maar een paar planten zoals wilg en populier kun je op dezelfde manier vermeerderen. Stekken van deze twee bomen kunnen tot 2 m lang zijn. Ze wortelen in de winter en lopen uit in de lente.…

Mensen die niet tuinieren denken vaak dat de winter een rustige tijd is, maar voor de enthousiaste tuinier is er genoeg te doen. Maar de winter is niet zo druk als de rest van het jaar, omdat je minder hoeft te wieden, zaaien en sproeien. Ik gebruik deze tijd om te dromen over het volgende jaar en te speuren naar nieuwe cultivars die anders smaken en minder moeite kosten. Onlangs ontdekte ik een onverwacht wintergewas: een grappige, bruine zwam die op de dode takken van een oude vlier groeit. Hij heet echt judasoor (Auricularia auricula-judae) en ziet er ook uit als een oor, maar laat dat je niet afschrikken! Deze zwammen worden vaak in Aziatische maaltijden gebruikt en je kunt ze plukken, schoonmaken, snijden en vervolgens bakken. Eet alleen zwammen…

Toegankelijk tuinieren Inspiratie Een andere aanpak voor tuinplezier Wat ontzettend leuk dat ik jullie mee mag nemen in mijn belevenissen rondom toegankelijk tuinieren. Soms loopt het leven niet op rolletjes. Alhoewel, mijn leven inmiddels wel weer. Letterlijk welteverstaan, want een paar jaar geleden kwam er een rolstoel in mijn leven. Ik ben Ralph Stoové, 43 jaar en woon samen met mijn lieftallige eega Marjolein in de bossen van de Veluwe. Mijn lijf functioneert door enkele chronische ziektes en beperkingen net even wat anders dan gemiddeld. Ik ben ervan overtuigd dat een beperking niet in de weg hoeft te staan van tuinplezier. Het vergt alleen een andere aanpak. We hebben een schitterend plekje op een ruim perceel. De afgelopen twee jaar hebben we ons kleine boshuisje kunnen transformeren tot een volledig rolstoeltoegankelijke…

Trek jonge waterloten van volwassen hout, als je dat vorige zomer nog niet gedaan hebt. Trek ze tot in het hout los, zodat ze niet in het voorjaar weer teruggroeien. Kijk of je kruisende takken ziet, die elkaar kunnen beschadigen. Snoei de tak die het minst productief is of op de onhandigste plaats zit terug tot de stam. Snoei eerst de zijtakken en maak de hoofdtak korter voor je hem helemaal terugsnoeit. Doe dit in stappen, zodat de snoeiwond niet splijt als de tak afbreekt. Maak tot slot een nette snee dicht tegen de stam aan. Laat geen 'kapstokjes' achter: houd het stompje goed op spanning terwijl je het afzaagt.…

Geef violen in potten een tweede leven door de uitgebloeide en slordige bloemstengels terug te knippen tot sterke, gezonde blaadjes. De violen lopen dan van onderaf opnieuw uit en blijven compacter. De rest van de winter zullen ze weer bloeien en voor kleur zorgen. Kijk in de lente of je onder aan de pot zaailingen ziet, waar de oorspronkelijke bloemen over de rand hingen en hun zaad hebben laten vallen. Checklist □ Ontwerp nieuwe borders, maak beplantingsplannen en bestel vervolgens de planten voor de lente. □ Snoei vaste planten terug die zijn omgevallen of beschadigd door storm. □ Sorteer alvast voor volgend jaar welke bloemzaden je in welke week moet zaaien. □ Mulch de grond tussen vaste planten als die vochtig is (niet drassig). □ Neem wortelstekken van floxen, toortsen…

Fleur je borders in het koude seizoen op door wat winterbloeiende helleborussen te planten. Humusrijke, goed doorlatende grond is ideaal en de meeste rijkbloeiende hybriden kunnen zowel zon als schaduw hebben. Maak een stuk grond vrij van onkruid en spontane zaailingen. Schraap met een schepje eventuele mulch weg, zodat je de planten in de tuinaarde zet. Maak een gat dat iets breder en dieper is dan de pot. Als je goed doorlatende grond hebt, geef het gat dan nu water. Haal de plant voorzichtig uit zijn pot. Zet de helleborus in het gat en druk de grond eromheen aan, zodat de grond daar wat lager is en er ruimte is voor een laag compost. Geef voordat je mulcht eerst water.…

Begin nu met het zaaien van uien. Dat is goedkoper dan pootuien gebruiken en je hebt meer keus. Je hebt wel meer ruimte nodig om ze tot de lente binnen te houden. Zaaien is ook een goede optie als je grond in de winter vaak drassig wordt, waardoor pootuien zouden gaan rotten. Vul een zaaibak met turfvrije zaaigrond en druk die stevig aan. Zaai de zaadjes dun en bedek ze met perliet of vermiculiet. Geef water van onderaf: zet de bak in water en haal hem eruit als de potgrond helemaal vochtig is. Zet de bak op een warme, zonnige vensterbank of in een verwarmde kweekbak bij 15°C.…

Pastinaken smaken nog zoeter als er een paar keer vorst overheen is gegaan. Blijf ze dus oogsten. Als je er nog veel hebt, bescherm ze dan met een mulch van stro tegen te veel water en schimmelziekte. Haal pastinaken met de bruine vlekken die op kanker wijzen weg, anders tasten ze het hele gewas aan. Steek je vork recht in de grond naast de rij, diep genoeg om te voorkomen dat de lange wortel erdoor afbreekt. Maak de grond los door de vork heen en weer te bewegen en til de wortel er dan voorzichtig uit. Houd de wortel bij het gebladerte vast als je hem omhoog trekt. Veeg de meeste losse aarde eraf. Oogst een paar extra pastinaken als er strenge vorst wordt verwacht, want die kan de pastinaak-oogst…