Inhoudsopgave van Editie 10 - 2024 - Gardeners' World

Welkom | Voorwoord Anne is ook op Instagram te vinden: @anne_wieggers 'Die mevrouw Helderder zal nog eens alles doodspuiten wat leeft hier in de buurt. Ze is altijd bezig met de spuitbus, tenminste als ze niet staat te boenen of te vegen. Té schoon, weet je. En té netjes. 't Is haar nooit helder genoeg, het moet altijd helderder.' Dit schreef Annie M.G. Schmidt in 1971, in haar verhalen over Pluk van de Petteflet. Ik moest er altijd hartelijk om lachen wanneer mijn moeder dit voorlas, zelfs wanneer mevrouw Helderder met de gifspuit het park doorging, want zo iemand kon natuurlijk nooit echt bestaan. Nu ik dit boek voorlees aan mijn dochter, en haar hartelijk hoor lachen om zoiets onvoorstelbaars, merk ik dat het bij mij een beetje knaagt. Ik…

Met trots voeg ik mij bij het redactieteam van dit magazine. Als een echte buitenliefhebber breng ik veel tijd door in mijn stadstuin van 50 m², waar ik vooral geniet van het gezoem en getjilp om me heen. Ik verslind boeken over planten en bomen en doe dat het liefst op mijn favoriete tuinbankje. Of ik nu wandel door bijzondere tuinen of een doe-project oppak in eigen tuin … via de artikelen die ik schrijf, neem ik jullie mee op mijn ontdekkingsreis! Lizanne Croonen In maart 2017 verscheen de eerste Nederlandse editie van Gardeners' World magazine. Als redacteur van het eerste uur heb ik het tijdschrift, en later ook de website en de wekelijkse nieuwsbrief, zien opbloeien tot het wat het nu is: een geweldig, inspirerend en groen tijdschrift. Maar…

Seizoen | Red de bij Bijenportret De ranonkelbij De ranonkelbij (Chelostoma florisomne) is een van de vier soorten klokjesbijen die in Nederland voorkomen en is vrij zeldzaam. Wat deze soort bijzonder maakt, is dat hij exclusief afhankelijk is van de boterbloem (Ranunculus) voor het verzamelen van stuifmeel. De vrouwtjesbij verzamelt het stuifmeel en gebruikt het als voedsel voor haar larven, die zich in nestgangen ontwikkelen. De bij is te herkennen aan haar zwarte kleur met witte haarbandjes en het feit dat ze stuifmeel verzamelt in een speciale buikschuier. Mannetjes zijn iets groter en hebben een duidelijker beharing en specifieke kenmerken aan hun antennes en achterlijf. Nestelgelegenheid De ranonkelbij komt vooral voor in bosranden, kleinschalige agrarische gebieden, en parkachtige landschappen in het oosten en zuiden van Nederland. Voor het nestelen maken…

Nu de zomer voorbij is, is de tijd aangebroken om zaad van je favoriete planten te winnen. Zaad oogsten en vervolgens weer zaaien is niet alleen een leuke – en heel milieuvriendelijke – manier om planten te kweken, maar ook de goedkoopste. De meeste planten produceren na de bloei zaden. Die kun je met de juiste aanpak verzamelen, schoonmaken en opslaan om volgend jaar opnieuw te zaaien. Het voordeel hiervan is dat je minder nieuwe zaden en planten hoeft te kopen. Bovendien is het een mooie manier om je favoriete planten met vrienden en familie te delen. Volg onze instructies voor het oogsten, bewaren en een succesvolle ontkieming. Waarschijnlijk heb je alle benodigde spullen al in huis, dus ga meteen aan de slag!…

Inspiratie | In de kas van Anne De kas van Anne is van Janssens Alusystems. Ze koos voor een custom model waarbij ze zelf precies kon aangeven wat ze wilde, zoals de kleur. Er is voor iedere tuin een mooie Janssens kas te vinden, dus zoek vooral een showroom op in Nederland of België om je te laten informeren. www.janssens.be De eerste smaak van de winter Het is deze maand tijd om afscheid te nemen van tomaten. Ik wacht er zo lang mogelijk mee, want na een late zomer wil ik optimaal gebruikmaken van de herfstzon, om alles nog af te laten rijpen, en met klimaatverandering is het lukraak opvolgen van regels niet zo handig. Er is een trucje om ervoor te zorgen dat je zoveel mogelijk tomaten oogst, maar…

Deze tijd van het jaar is er vooral een van ontspannen, omdat het nu meer draait om eten dan om winter klussen of de drukte van zaaien in het voorjaar. Het is ook het seizoen van veranderende kleuren: tegen de achtergrond van grijze luchten en korter wordende dagen verkleuren bladeren naar allerlei hartverwarmende tinten rood, amber en sepia. Oranje pompoenen geven welkome kleur aan de moestuin, net als de eetbare Oost-Indische kers die her en der groeit en past bij sfeer van het seizoen. Ik pluk er een paar om salades wat meer kleur en pit te geven. De Phacelia tanacetifolia die ik in augustus heb gezaaid als tijdelijke bodembedekker heeft het geweldig gedaan en de meeste onkruidzaailingen tegengehouden. Hij bloeit als een waanzinnige en wordt druk bezocht door allerlei…

Slechts een paar planten laten zich vermeerderen met bladnerfstekken. De meeste daarvan zijn vorstgevoelige soorten van tropische of subtropische oorsprong, zoals Begonia masoniana, Begonia rex, Kaapse primula, Gloxinia en Smithiantha. VOLGENDE MAAND Nick gaat ondergronds en legt het nemen van wortelstekken uit.…

Oudere vaste planten opgraven en delen De grond is nog warm en vochtig, dus dit is de tijd om bladverliezende vaste planten te delen. Polvormende planten delen zorgt ervoor dat ze gezond en sterk blijven. Het geeft je ook de kans het oudste deel, in het midden, weg te gooien. Vaste planten met vezelachtige wortels, zoals zonnekruid (Helenium), kun je goed delen in de herfst. Voor het delen van Zeeuws knoopje, zonnehoed en duizendblad is dit ook een goed moment. De hardst groeiende vaste planten, zoals asters en Rudbeckia, kunnen om het jaar gedeeld worden, maar de meeste kun je het beste delen om de drie of vier jaar. Wees niet bang om een spade of oud keukenmes te gebruiken als de pol te hard is om met een tuinvork…

Bescherm cichorei Zorg dat je afdekmateriaal klaar hebt liggen om je cichorei te bedekken nu het weer kouder en natter wordt. Zo help je voorkomen dat de bladeren en het hart van de plant als het erg nat is gaan rotten. Het zorgt ook voor wat extra warmte die late groei stimuleert en houdt slakken weg die op zoek zijn naar zachte, verse uitlopers. Na de laatste oogst van het jaar kun je planten net boven de grond afknippen, oppotten en onder een doorzichtige zak of een deksel op een vorstvrije plek zetten. In de winter kun je dan nog smakelijke scheuten oogsten. Plant voorjaarskool Geef kolen die je in de zomer gezaaid hebt wat meer ruimte, zodat ze in de lente een krop kunnen vormen. Lentekool wordt vaak in…

Welkom 1 Zonnebloempitten Het beste vogelvoer als het gaat om calorische waarde, dus het trekt ook de meeste vogelsoorten aan: mezen, vinken en zelfs goudhaantjes. Het zijn gepelde zwarte zonnebloemzaden, dus is er weinig afval. Vogels hebben het hele jaar door onze hulp nodig, maar in deze periode in het bijzonder. Veel bekende tuinvogel soorten nemen in aantal af, waaronder huismussen, houtduiven en spreeuwen. Het goede nieuws is dat het makkelijk en leuk is om ze te helpen. De kleine moeite om je tuin vogelvriendelijker te maken, wordt ruimschoots beloond met het plezier dat deze fascinerende schepseltjes je zullen bezorgen. 2 Zwarte zonnebloemzaden De klassieke betaalbare keus, hoewel ze behoorlijk knoeien. Ze zijn geschikt voor allerlei vogelsoorten, vooral voor mezen en vinken, maar er liggen na de maaltijd wel een…

Dit boek neemt je mee in een nieuw wetenschapsgebied: plantenneurobiologie. Planten beschikken over cellen die elektrische signalen versturen en ontvangen. Deze cellen fungeren feitelijk als neuronen en stellen planten in staat om complexe problemen op te lossen. Zijn planten dan ook bewust? Jazeker. Hebben ze herinneringen? Jazeker! Ze hebben een eigen vorm van intelligentie, die tot nu toe onderbelicht is gebleven. Plantenonderzoeker en filosoof Paco Calvo vertelt in dit boek over zijn baanbrekende onderzoek naar plantbewustzijn.…

“Kunstzinnigheid zit in het hart en de ziel van tuinen.” Dit zijn sombere tijden, en er is veel om somber over te zijn. Maar somberheid is een steil en verraderlijk hellend vlak dat gemakkelijk kan doorslaan naar striktheid, arrogantie en erger. Alles op zijn tijd en dat geldt ook voor strikt zijn, maar die momenten zijn zeldzaam en moeten we waar mogelijk vermijden. Serieus zijn is echter een heel andere zaak. Ik kan over zo'n beetje alles serieus zijn, zelfs over lichtzinnigheid. Met de opmerking van Logan Roy in de tv-serie Succession tegen zijn kinderen: “Ik hou van jullie, maar jullie zijn gewoon geen serieuze mensen”, wees hij hen vernietigend terecht. Driewerf hoera voor serieusheid, hooguit twee voor somberheid. Toch vrees ik dat somberheid de tuinwereld binnendringt. Het kent een…

Nieuwe serie: Als natuurgids leid ik graag mensen door onze prachtige natuur en daarnaast ben ik gek op tuinieren! In deze nieuwe serie gids ik jullie graag door de wereld van de natuur(lijke) tuin. Het is niet nodig om je tuin volledig op de schop te doen en je favoriete tuinplanten bij het compost te zetten, integendeel! Met kleine aanpassingen kun je vaak al een wereld van verschil maken. Door verschillende experts (zoals Arjan van kwekerij NL Bloeit!) aan het woord te laten, delen we inspiratie, praktische tips én verdiepende informatie en kunnen we samen in de tuinen van Nederland en België meer ruimte geven aan de natuur. Laat je inspireren en beleef de natuur in je tuin! Bij Stichting NL Bloeit! kweken ze met ziel en zaligheid inheemse planten…

Sommige tropische en subtropische kamerplanten, zoals de Kaapse primula, Gloxinia en Smithiantha, kunnen vrij prijzig zijn, dus als je ze zelf vermeerdert, bespaar je veel geld. Bladnerfstekken nemen lijkt in het begin misschien een flinke uitdaging, maar is verrassend makkelijk. En met deze techniek haal je uit één enkel blad van bijvoorbeeld een Begonia rex tot wel tien nieuwe planten! Ik heb er in de loop van de jaren honderden gekweekt in elke kas die ik beheerde of in mijn tuin had staan. Stekken kun je het gehele jaar nemen, maar de zomer is de ideale tijd hiervoor. Je hebt dan tegen de herfst gewortelde plantjes die je kunt oppotten. De techniek lijkt op het nemen van bladstekken, maar heeft zijn eigen uitdagingen. Zo neem je bladnerfstekken 1 Plantmateriaal verzamelen.…

Inspiratie | 10 tips voor het najaar “De tuin klaarmaken voor de winter komt, geeft me veel voldoening.” Oktober is een milde maand met een ontspannen sfeer van romantische vergankelijkheid. Geniet ervan terwijl je je tuin op orde brengt. Er is nog steeds groente en fruit om te oogsten en te bewaren en zo het harde werk van het afgelopen jaar optimaal te benutten. En jonge planten moeten beschermd worden tegen de dalende temperaturen. Ik hou er altijd rekening mee dat het een heel koude winter wordt – mijn kleine handen zijn niet geschikt voor handschoenen en ik kan dus niet altijd buiten werken – en eind oktober moet ik mijn belangrijkste tuinklussen af hebben. Ik geef het toe: huishouden is niet mijn ding. Maar de tuin voorbereiden op de…

Partnerbijdrage De tuin van Annelies Leeters Annelies groeide op met een liefde voor tuinieren. “Mijn vader had ooit een enorme moestuin achter het huis”, vertelt ze. “Ik herinner me dat mijn moeder 's ochtends de tuin in ging om groenten te oogsten voor onze warme lunch.” Nu kweekt ze ook eetbare gewassen in haar eigen tuin aan huis. Toch is er een gewas dat problemen oplevert: haar aardbeien worden links en rechts opgegeten door slakken. “Ze verbergen zich in het stro dat ervoor moet zorgen dat de aardbeien niet gaan rotten op de grond. Toen ik in Gardeners' World magazine las over woldoek, vroeg ik me af of dit dan een goede oplossing kon zijn.” Daarom ging Annelies aan de slag in haar tuin om de bodem van de verhoogde…

TIP Bescherm rotsplanten tegen winterse natheid in een stolp met een open bovenkant. Je kunt ook een doorzichtige plastic fles gebruiken, die je met iets zwaars op zijn plaats houdt zonder dat hij de plant raakt. Zorg dat er aan de zijkant lucht kan stromen. Laat de stolp of fles staan tot het eind van de winter, als de planten beginnen uit te lopen. Blijf koppen Zelfs in oktober heeft het zin vaste planten regelmatig te koppen om nieuwe knoppen te stimuleren en de planten langer in bloei te houden. Japanse anemonen, dahlia's en zelfs rozen blijven deze maand nieuwe knoppen maken. Maar als je deze winter veel rozenbottels wilt, is het nu tijd om te stoppen met koppen, zodat de vruchten zich kunnen ontwikkelen. Gooi na het koppen afval…

Ambachtelijke plantenmarkt Wanneer: 28 & 29 september Waar: De Wiersse, Wiersserallee 9, 7251 LH Vorden Info: dewiersse.com/plantenmarkt De Ambachtelijke Plantenmarkt is dé plek waar gepassioneerde kwekers van duurzame planten en bijzondere tuinbenodigdheden verzameld zijn – een waar paradijs voor plantenliehebbers. Let op! Je kunt alleen online kaarten kopen à € 12,50. Er is geen kaartverkoop aan de poort. Plantendag Arboretum Kalmthout Wanneer: 6 oktober Waar: Arboretum Kalmthout, Heuvel 8, 2920 Kalmthout (B) Info: arboretumkalmthout.be Op zondag 6 oktober kun je in de arboretumtuin komen shoppen bij kwekers en professionele verzamelaars uit België en omstreken. Aan hun kramen vind je heel wat nieuwe aanwinsten voor je tuin of je terras. Ook in het plantencentrum is er zoals altijd een ruim aanbod van gewilde bomen en tuinplanten. Kaarten zijn online verkrijgbaar in de voorverkoop (€ 12,-)…

IN JOUW TUIN Wil jij iets vertellen over jouw tuin? Ga naar gardenersworldmagazine.nl/jouw-tuin en stuur ons jouw verhaal. Toen we hier kwamen wonen was het een wilde weide met een enkele pruimenboom. Sinds die tijd hebben we al meer dan twintig bomen geplant! We hopen dat ze ons schaduw en een besloten gevoel gaan geven. We hebben gekozen voor een tuin met zowel strakke als losse vormen. De paden en terrassen zijn veelal recht, maar de borders in het gras zijn vloeiender van vorm, met veel siergrassen en vaste planten. Mijn lievelingsgras is Miscanthus sinensis 'Kleine Silberspinne', mooi voor in het midden van de border. Ik ben een echte plantenliefhebber. Het plantenbestand in de tuin is dan ook heel divers. Van een rode ensete-banaan tot aan rudbeckia's en van hosta's…

Topkeuze Seizoen Kijkend naar gedroogde exemplaren die tientallen jaren ongezien in bruine papieren enveloppen hebben gelegen, heeft de taxonoom (oftewel 'de knoeier met plantennamen') een hoop uit te leggen. Maar hij heeft wel een punt. Je gelooft het misschien niet, maar het bijwerken van plantennamen is van vitaal belang. Salvia's worden allemaal 'salvia' genoemd omdat ze gemeenschappelijke kenmerken hebben. Toen botanici naar rozemarijn keken, bleek dat salvia's en rozemarijn dichter bij elkaar stonden dan we dachten. Dus wat we Rosmarinus officinalis noemden, heet nu Salvia rosmarinus. Voor alle duidelijkheid: het onderzoeken van gedroogde exemplaren is slechts een onderdeel. De nieuwste genetische analyses spelen ook een cruciale rol bij determinaties. Dat brengt ons bij het geslacht Aster, waar botanici tot de tegenovergestelde conclusie kwamen van wat er met salvia's gebeurde. Ze besloten…

■ De beste tijd om bladverliezende heggen te snoeien is tussen eind zomer en midden najaar. Streef ernaar om de heg naar boven toe smaller te maken. Door iets afgeschuinde zijkanten kan het licht ook de onderste helft van de planten bereiken, zodat de hele heg mooi dicht blijft. Er zijn allerlei verschillende heggenscharen: scharen met een benzinemotor zijn krachtig, maar ook zwaar en lawaaierig. Elektrische scharen zijn perfect voor lichter snoeiwerk en een fraaie afwerking. De nieuwe snoerloze apparaten met lithiumbatterij zorgen voor een totaal andere snoei-ervaring: ze zijn lichter en minder rumoerig dan een benzinemotor en hebben geen elektriciteitssnoer dat je moet meeslepen. ■ Voor hoge heggen is een snoeischaar met lange stelen heel handig, want dan kun je op de grond blijven staan. Als je toch de…

Zaden testen Wil je de kiemkracht controleren van zelf gewonnen zaden (of zaden die je in voorgaande jaren hebt gekocht), dan kun je ze het beste eerst testen in plaats van meteen te zaaien en tevergeefs op hun ontkieming te wachten. Het geeft je ook een idee van het kiempercentage, zodat je weet hoeveel je moet zaaien. Dit is vooral nuttig voor zaden die ouder zijn dan een jaar. 1 Vouw een stuk keukenpapier dubbel en leg dat in een bak of bord. Maak het licht vochtig met wat water. 2 Strooi de zaden op het vochtige papier. Hoe meer zaden je test, des te betrouwbaarder het resultaat, maar gebruik niet je hele voorraad. 3 Dek af met transparant plastic en zet op een warme, donkere plek. Houd het papier…

DEEL JOUW ZAAIMOMENT Deel jouw zaaimoment met ons op Instagram en Facebook via #inheemsezaaiweek 23 T/M 29 SEPTEMBER 2024 Inheemse Zaaiweek, doe mee! Zaai tijdens de Inheemse Zaaiweek – van 23 t/m 29 september – zoveel mogelijk inheemse planten in je tuin, op het balkon, op je dak, in potten op het terras of in je volkstuin! Inheemse planten zijn namelijk ontzettend belangrijk voor onze natuur en onmisbaar voor de vele bestuivers en andere insecten in Nederland en België. Abonnees ontvangen bij dit nummer een gratis zakje biologische, inheemse zaden. Geen abonnee? Je kunt alsnog meezaaien! Zorg dat je biologische, inheemse zaden koopt. Zo weet je zeker dat de bestuivers in jouw tuin geen gif binnenkrijgen. Goede inheemse zaden kun je bijvoorbeeld kopen bij de Bijenstichting (www.bijenlint-shop.nl) en Cruydt-Hoeck (www.cruydthoeck.nl).…

Inspiratie | Makkelijk vermeerderen Het vraagt heel wat van een simpel blad om nieuwe plantjes te maken, dus is het belangrijk dat jij zorgt voor de juiste omstandigheden om dat te doen. Alle bladstekken hebben constant vochtige grond en vochtige lucht nodig. Om ze dat te geven, kun je ze tijdens het wortelen in een kweekbak met deksel zetten of in een pot met daaroverheen een diepvrieszak die je vastmaakt met een elastiek. Zet ze op een lichte plek, zorg dat ze vochtig blijven en houd ze op een temperatuur van 20-25°C.…

Inspiratie | Inheemse held Stichting NL Bloeit! Wij kweken bijzonder aantrekkelijke inheemse planten, soorten waar de wilde bijen, vlinders en heel veel andere insecten dol op zijn. In Nederland zijn er nog maar weinig van deze planten in het wild te vinden en jij kunt helpen door juist de inheemse planten in je tuin te zetten. Op een paar vierkante meter kun je al een prachtige wilde weelde creëren. www.nlbloeit.nl Viltroos Rosa tomentosa Ik, viltroos, ben een forse rozenstruik met veel gebogen takken, met tamelijk slanke en lichtgebogen stekels en opvallend grijsgroen gekleurde bladeren. Ik ben een zeldzame inheemse rozensoort en mijn naam dank ik aan de onderkant van mijn blad, dat dichtbezet is met zachte haren. Deze beklierde bladeren voelen viltachtig aan. Ik maak deel uit van de rozenfamilie…

STAP VOOR STAP Maak een korf voor bladaarde Maak bladaarde door gevallen bladeren te verzamelen in een bladkorf. Schimmels verteren het blad langzaam tot kruimelige compost. Het resultaat: de beste bodemverbeteraar voor meer humus in de grond. Je kunt het ook gebruiken in zelfgemaakte potgrond. Geef herfstpotten water Blijf alle potten met bloeiende bloemen water geven. De wortelkluit in een pot die tot de rand gevuld is, heeft veel water nodig, dus zorg ervoor dat hij goed doordrenkt is. Check hoe vochtig de potgrond is, door onder het oppervlak te voelen of een stokje in de pot te steken en te kijken tot waar dit vochtig is. Denk niet dat regen – zelfs een flinke bui – genoeg is, want die bereikt vooral de bladeren en niet de wortels. Planten…

Graaf dahlia's op voor de winter Haal dahliaknollen uit de grond voordat deze bevriest en de knollen tot pap maakt. Dit is belangrijk als je dahlia's kweekt op zware, watervasthoudende grond of in koude streken tuiniert. Tuiniers in een minder extreem klimaat kunnen dahlia's 's winters in de border laten staan met een dikke laag mulch als extra bescherming. Knollen die je uit vochtige aarde hebt gehaald, moeten een paar uur drogen. Veeg aarde van de knollen en leg ze binnen, op een warme en droge plek, op een krant of hang ze op zodat de buitenkant kan drogen. Als een knol losraakt van de rest van de knollen, kun je hem nog altijd bewaren en planten. Als je meerdere variëteiten hebt, of je ze nu in de grond laat…

STAP VOOR STAP Pelargoniums over winteren Haal pelargoniums binnen om ze te beschermen tegen kou en nattigheid. In de winter bloeien ze een beetje en als aan het eind van het voorjaar de kans op vorst voorbij is, kun je ze weer buiten zetten. Hier zijn drie manieren om ze te laten overwinteren. Zorg voor vlinderorchideeën Snoei de bloemstengels van uitgebloeide vlinderorchideeën terug om meer bloemen te stimuleren. Knip ze voorzichtig terug tot net boven een gezonde knoop (bobbel op de stengel). Zorg dat je in het leven knipt en niet in een bruine, dode stengel. Als je plant al een tijdje niet gebloeid heeft, zet hem dan op een iets koelere plek. Een nieuwe, bloeiende uitloper kan het resultaat zijn. Pot Hippeastrum op Plant losse Hippeastrum-bollen in potten met…

Zet vetplanten binnen Zet potten met vetplanten weer in de kas om te overwinteren. Veel vetplanten, zoals aeoniums, aloë's en echeveria's, houden van de warmte en het zomerlicht in de tuin, maar in de winter moet je ze beschermen tegen vorst en regen. Neem eerst de tijd om ze te fatsoeneren. Haal oude blaadjes weg, vooral bij de voet, en snoei oude bloemstengels terug. Zet ze op een koele plek, in zoveel mogelijk licht, om te voorkomen dat ze zachte, slungelige uitlopers maken die gevoelig zijn voor schimmel. SNELLE OPLOSSINGEN Amaryllis (Hippeastrum) staat het liefst in een krappe pot, maar als je hem al een paar jaar hebt, kan het goed zijn om hem te verpotten, vooral als hij niet goed gebloeid heeft. Kies een pot die aan alle kanten…