Inhoudsopgave van Editie 2 - 2024 - Gardeners' World

Er zijn van die momenten dat je de hoop bijna zou opgeven. Dat je heel even denkt: wat heeft het allemaal voor zin, die kleine lapjes grond zo natuurrijk mogelijk te maken te midden van al die dicht gebouwde wijken, wegen, en dieseldampen? Maar net voor ik mezelf echt toesta te wanhopen, verzamelt er zich een hele schare puttertjes in de boom in mijn voortuin. Ze eten vrolijk kwetterend van de oude zonnebloemen die de winterstormen overleefden. Ik haal diep adem en besef: alle beestjes helpen! In mijn kleine verwilderde stadstuintje zijn inmiddels tientallen egels geboren en bijgevoerd. Die hebben zich verspreid door de wijk en stichten daar hopelijk ook weer gezinnen. De puttertjes eten zich rond en zo trek ik ze fit de winter door. De mussen en mezen…

De zwart-rosse zandbij is een vrij grote bij en waarschijnlijk de vroegst vliegende zandbij. Zowel mannetjes als vrouwtjes zijn soms al vanaf eind februari te zien tot begin mei. Hoofdvoedsel zijn wilgen. Het vrouwtje is over haar hele lijf dichtbehaard en te herkennen aan een roodbruin borststuk en roodbruine achterpoten. Ze is zwart behaard en heeft een zwarte kop. Het mannetje is iets kleiner met meer afstaande beharing. Hij heeft bruine haren op het borststuk en iets lichtere haren op de rest van zijn lijf en kop. Het vrouwtje is ongeveer 14 millimeter en het mannetje 11 millimeter. De nesten van deze bij zijn te vinden aan bosranden, bospaden en open plekken in het bos. En soms in stedelijk gebied in bosachtige parken. De mannetjes zoeken in de buurt van…

1 Snoei het uiteinde van een hoofdtak en bind die tak met zacht bindtouw aan de horizontale steundraden. Bind op deze manier alle hoofdtakken horizontaal aan en kort de zijscheuten in. 2 Streef naar een gestel van horizontaal aangebonden takken waaraan op regelmatige afstanden korte zijscheuten ontspruiten. Deze snoei activeert de plantenhormonen om bloemknoppen te stimuleren.…

Groene school | Tuinieren voor je gezondheid Ik heb altijd geweten dat ik in de tuin vrolijker word en me beter ga voelen, maar ik wist eigenlijk niet waarom. Het begon al in mijn jeugd, toen ik regelmatig logeerde bij mijn grootouders van beide kanten, die allemaal van tuinieren hielden. Mijn nette oma en opa hadden een typische jaren 70-tuin, met bloemperken, een keurig gazon (met strepen uiteraard) en aan één kant een pad en een waslijn. Achterin stond een kas en het was mijn taak om die ‘s morgens open te zetten, de planten water te geven en te controleren of de tomaten rijp waren. Ik genoot ervan. Daarnaast hadden ze een volkstuintje waar ze vele gelukkige uren doorbrachten. Als ik niet bij mijn nette grootouders was, kon je…

Waarom is mijn nieuwe roos ziek geworden? Bij ervaren tuiniers is het een bekend fenomeen: men plant een nieuwe roos op een plek waar eerder een andere roos het geweldig deed, maar de nieuwe plant wordt ziek. Hoewel deze situatie niet zo ongebruikelijk is, zijn wetenschappers nog niet zeker van de oorzaak. De meest waarschijnlijke reden is dat ziekten en plagen zich door de jaren heen in de bodem hebben verzameld. En terwijl de oude roos misschien volwassen genoeg was om met deze problemen samen te leven en ze het hoofd te bieden, kunnen jonge planten daar meer moeite mee hebben. Rozen zijn extra gevoelig voor dergelijke problemen, maar ook andere planten in de uitgebreide Rosaceae-familie krijgen ermee te maken. Denk aan appels, kersen, pruimen en aardbeien. In andere plantenfamilies…

• Rode biet ‘Bull’s Blood’ microgroenten Zaai wanneer je maar wilt op een zonnige vensterbank binnenshuis. Deze mooie scheuten hebben weinig ruimte nodig. • Mesclun, gemengde pluksla, biologisch Een kleurrijk en pittig mengsel van pluksla en kruiden. • Nicotiana ‘Alata Sensation Mixed’ Draagt vanaf half juni tot de eerste nachtvorst geurige trompetbioemen. • Gemengde radijsjes Gemakkelijke, snelgroeiende, krokante radijsjes in verschillende kleuren. • Matthiola incana ‘Ten Week Dwarf Mix’ (violier) Draagt vanaf eind voorjaar tot eind zomer kleurrijke, laagblijvende en geurige cottagetuinbloemen. Een goede zelfzaaier. • Lathyrus ‘Fragrant’ Geurige, lichtgekleurde bloemen met felroze accenten op lange stelen. Ideaal als snijbloem. Laat hem tegen bogen en wigwams groeien. Een favoriet van zaadwinners. Biologische zaden koop je o.a. bij: De Bolster (bolster.nl) Vreeken’s Zaden (www.vreeken.nl) Dutch Garden Seeds (www. dutchgardenseeds.com) Zaadhandel Van…

WIN! Een goede roos trekt niet alleen de aandacht, hij vervoert ook. De geur roept gekoesterde herinneringen op, zijn kleur fluistert romantiek of bezingt de zomer. Niet voor niets is de roos een echte klassieker onder de bloeiende planten. Hij is bovendien erg veelzijdig en er is voor elke plek wel een geschikte soort te vinden, of je nu slechts een balkon hebt of een grote tuin. Van bloeiende heg tot opvallende struik, als potplant of muur- of bodembedekking: de roos kan alles! Van de beste soorten tot de mooiste combinaties en de juiste standplaats, verzorging en snoei - in deze speciale uitgave van Gardeners’ World ontdek je alle geheimen om van deze bijzondere plant een sprankelende aanwinst voor je tuin te maken. Vul het antwoord vóór 20 februari 2024…

Inspiratie | Pepers Perfect voor potten Juist als je alleen ruimte hebt voor potten, zijn pepers erg geschikt om te kweken. Ze passen zich over het algemeen gewoon aan de grootte van hun verblijf aan, dus hoe groter de pot, hoe groter de plant. Al zullen sommige ‘dwerg’variëteiten vanwege hun genen klein blijven, hoe groot hun pot ook is. Pepers zijn verkrijgbaar in een waar caleidoscoop aan kleuren en de variatie die je thuis kunt kweken is vele malen veelzijdiger dan wat je in de supermarkt of bij de groentewinkel kunt kopen. Deze planten zijn bovendien heel geschikt voor beginners (echt waar!) en voor mensen die weinig ruimte hebben. Je kunt ze namelijk prima in potten kweken en met slechts één plant kun je al een gepeperde oogst binnenhalen. Of…

Inspiratie | Inheemse held Stichting NL Bloeit! Wij kweken bijzonder aantrekkelijke inheemse planten, soorten waar de wilde bijen, vlinders en heel veel andere insecten dol op zijn. In Nederland zijn er nog maar weinig van deze planten in het wild te vinden en jij kunt helpen door juist de inheemse planten in je tuin te zetten. Op een paar vierkante meter kun je al een prachtige wilde weelde creëren. www.nlbloeit.nl Geelgroene vrouwenmantel Alchemilla xanthochlora Veel tuinliefhebbers kennen vrouwenmantel (Alchemilla) maar al te goed. Een bekend beeld is namelijk de druppels op het blad. Dit zijn voor een deel dauw- of regendruppels, maar ook sappen die door de plant worden uitgescheiden Ik, de geelgroene vrouwenmantel, ben een inheemse wilde soort in Nederland en ben een overblijvende plant uit de rozenfamilie (Rosacaea).…

Toen ruim een jaar geleden een bordje ‘moestuinen te huur’ verscheen bij een lokaal volkstuinencomplex, werd ik meteen enthousiast. Aangezien (in onze omgeving althans) overal lange wachtlijsten zijn voor een volkstuintje was dit een geweldige mogelijkheid. Het eerste plan - nog voordat ik een kijkje had genomen was om te kijken of ik samen met iemand iets kon huren. Maar eenmaal ter plaatse bleek er nog genoeg plek beschikbaar. Van een moestuin in potten en bakken op het terras naar een lap kleigrond met onkruid: dat is een hele omschakeling. Maar ik was als een kind zo blij met de ruimte die ik opeens tot mijn beschikking had en ging dan ook enthousiast aan de slag. De eerste uitdaging was de kleigrond. Bij droogte was er geen doorkomen aan, bij…

Neem houtstekken Snij een paar sterke, rechte takken van een aantal bladverliezende heesters om er houtstekken van te maken. Die wortelen makkelijk. Neem de stekken nu, voordat de knoppen opengaan. Kies de jongste, maar wel dikste takken die het afgelopen jaar gegroeid zijn. Vaak zitten die aan de kant die het meeste licht krijgt. Met deze methode kun je succesvol zwarte bessen, vlinderstruiken, weigelia, boerenjasmijn en zelfs rozen stekken. De stekken wortelen buiten, zonder datje extra gereedschap nodig hebt. Ze wortelen het best in goed doorlatende grond, maar als je op zware grond tuiniert, kun je wat scherp zand toevoegen. In het voorjaar zullen de stekken veel blad hebben, maar omdat ze aanvankelijk de energie uit de tak gebruiken, zijn ze pas op zijn vroegst aan het eind van de…

SNELLE OPLOSSINGEN Heb je munt in de tuin staan, graaf dan een stukje op en zet het in de kas, zodat de plant al vroeg kan uitlopen. Haal een klein polletje uit de grond en plant het in een pot met turfvrije universele potgrond, even diep als toen het in de tuin stond. Geef water en zet de pot op de werkbank in de kas op een zo licht mogelijke plek. TIP Breng overwinterende fuchsia’s weer tot leven door ze op warme dagen te benevelen met water op kamertemperatuur. Begin regelmatig water te geven als je nieuwe uitlopers ziet. Check je wintersla Controleer of je potten en bakken met wintersla op de vensterbank of de werkbank in de kas er nog goed uitzien. Verwijder blaadjes die vergelen of tekenen van…

Snoei wilde scheuten weg Kijk of je egaal groene uitlopers ziet aan wintergroene bontbladige planten. Dit worden wilde scheuten genoemd en sommige heesters - zoals olijfwilg, kardinaalsmuts, Australische laurier en liguster - hebben daar vaker last van dan andere. De enige oplossing is de groene scheuten met een snoeischaar weg te halen voor ze de plant overnemen. Wilde scheuten zijn vaak sterker dan de bonte doordat ze meer bladgroen hebben, dat gebruikt wordt voor de groei. Snoei te groot geworden klimop terug Trek de uitlopers van klimop los en snoei de takken die te groot zijn geworden of op weg zijn naar de tuin van de buren terug. Als je klimop niet in toom houdt, kan hij andere planten overwoekeren, bomen in groeien of een oud hek onder zijn gewicht…

Met een heg of haag (of een losse struik als je tuin niet groot genoeg is) maak je niet alleen je tuin groener en gezelliger, maar help je ook veel vogels enorm. De struiken lokken allerlei insecten, dragen vaak bessen en bieden allerlei schuiplekjes. En ook egels zijn er blij mee. Bovendien kan een heg beter tegen wind dan een schutting en zorgt het voor een betere ventilatie voor planten die in de buurt staan. Vaak worden de termen ‘heg’ en ‘haag’ trouwens door elkaar gebruikt, maar ze betekenen allebei net iets anders. Beide bestaan uit een dichte rij struiken. Maar een haag wordt jaarlijks netjes geknipt, terwijl een heg lekker mag uitgroeien - en dus vaak meer bloemen en vruchten zal krijgen dan een haag. Voor de natuur is…

“Hoewel ik mijn ervaringen kan delen, beschouw ik ze niet als een soort gouden regel.” Meer dan twintig jaar geleden filmde ik een serie waarbij ik wekenlang moest reizen. De regisseur, die het thuis niet zo fijn had omdat hij zo vaak van huis was, zei dat hij een vijver in de tuin wilde maken. Zijn kinderen zouden het geweldig vinden, hij zou in een goed blaadje komen bij zijn vrouw en het zeurende gevoel van ongelukkig zijn, dat door zijn leven gierde, zou worden gekalmeerd door het zwoele vijverwater omzoomd met bloemen. Er was echter één klein probleempje: hij had geen flauw idee hoe hij dat moest doen. En daar kwam ik om de hoek kijken. Tijdens onze voorgerechten schetste hij wat hij wilde weten. Tijdens de fish&chips (het…

■ Gebruik altijd zeer scherp gereedschap, want dat vergemakkelijkt het snoeien en resulteert in schonere sneden, waardoor de planten minder beschadigen. In de praktijk betekent dit dat je een snoeischaar net zo vaak slijpt als een keukenmes. Het betekent ook dat je een snoeischaar koopt die een tijdje meegaat. Goedkoop is uiteindelijk altijd duurkoop. Persoonlijk heb ik een hekel aan aambeeldscharen. Ik gebruik bypassscharen omdat die schonere sneden maken, vooral op jonge aanwas. ■ Er is veel onderzoek gedaan naar het effect van het dichtschilderen van snoeiwonden. Tegenwoordig gaat men ervan uit dat geen enkel product om wonden te dichten goed is voor de plant. Zet dus schone sneden en laat de wonden op natuurlijke wijze genezen. ■ Maak er een gewoonte van om alle klimplanten en struiken na de…

1 Ga naar buiten Zelfs een paar minuten buiten in een groene omgeving kunnen stress verminderen en je humeur verbeteren. Loop rond in je tuin, kijk naar de bladeren in de wind, luister naar de vogels of ga even zitten en kijk een tuinboek in. 2 Kijk en verwonder je Trek elke dag tijd uit om de tuin in te gaan en laat je fascineren door de natuur. Kleine veranderingen zijn net zo spannend als grote. In elk seizoen is er wel iets wat je aandacht trekt. Opgaan in de natuur helpt je om het leven te relativeren en is goed voor je welzijn. 3 Doe die klusjes Routinetaken geven je de mogelijkheid om je hoofd leeg te maken of je gedachten op een rij te zetten. Potten afspoelen of…

Het hele jaar groente uit eigen tuin Wesley Slingers is graag in de moestuin. “Als ik na mijn werk als beenhouwer thuiskom, ga ik vaak schoffelen en denk ik na over welke gewassen ik nog kan planten. Tuinieren is voor mij een manier om tot rust te komen.” Het eerste jaar dat hij en Bernice hier woonden, kweekten ze hun groenten alleen buiten. “We zagen bij mijn ouders en nonkel dat bepaalde groenten het beter deden in een kas en besloten er ook een te kopen”, vertelt hij. Wesley ging online op zoek en keek naar de kas die zijn ouders hadden. Zo kwam hij uit bij Euro-Serre. Het hebben van een kas is een ware toevoeging aan hun moestuin, legt hij uit. “Met een kas verleng je het seizoen,…

De winter is voor de meeste kamerplanten een lastige periode, vooral voor soorten die veel licht nodig hebben, zoals cactussen en vetplanten. Verhuis ze naar de lichtste vensterbank die je hebt en geef ze minder water. Zo voorkom je dat ze door lichtgebrek bleke, zwakke aanwas produceren. Ze hebben ’s winters ook minder water nodig. Als de potgrond over een langere periode vochtig blijft, dreigt het risico op wortelrat. Voel dus voordat je water geeft altijd of de potgrond nog vochtig is.…

Rogier: Het is winter en buiten zijn veel planten kaal. Vooral in de natuur. Als je in de winter rondloopt in de wilde natuur valt eigenlijk op hoe weinig van onze inheemse planten wintergroen zijn. Daarbij is het goed om te weten dat sparren en dennen niet inheems zijn. Misschien valt het niet op omdat we eraan gewend zijn. Maar vergeleken met meer zuidelijke streken is het hier maar kaal. En dit heeft een reden die je niet snel met kou associeert… uitdroging. Nu zijn onze winters niet droog natuurlijk. Maar bevroren water kan niet door de vaten van planten stromen en als je in een winterzonnetje wel water gaat verdampen terwijl het water in de stam en in de grond nog bevroren is, gaat dit een probleem worden. Een…

IN JOUW TUIN Wil jij iets vertellen over jouw tuin? Ga naar gardenersworldmagazine.nl/jouw-tuin en stuur ons jouw verhaal. In mijn tuin zijn planten, dieren en mensen in een goed evenwicht. Hij bestaat uit een zwemvijver met een plantenfilter, een moestuingedeelte met kas en een grote kippenren. De bloemborders bevatten veel inheemse planten en plukbloemen. Het meest trots ben ik op hoe ik door met de natuur mee te werken een onderhoudsvriendelijke tuin heb weten te creëren! @anabel.amorin “In mijn tuin zijn planten, dieren en mensen in een goed evenwicht.”…

Seizoen | Topkeuze Het is een rare winter geweest voor viburnums. Eind oktober opende de grote, oude ‘Dawn’ zijn eerste supergeurende bloemen. De Mahonia x media ‘Charity’ die ernaast stond opende op hetzelfde moment en de vogels gingen meteen aan de slag om de bloemen te plukken. De manier om de Viburnum te beschermen, zo lijkt het, is door een Mahonia te planten. Of zorg dat je buurman er een plant! ‘Dawn’ is de favoriete bladverliezende variëteit die we al heel lang overal zien, met zijn licht gebloemde witte bloemen. Het is een fijne plant. Maar als we de kans krijgen om een variëteit te planten die géén oude favoriet is, dan is dat onze eerste keuze. En dus is hier ‘Charles Lamont’, die opvallender roze bloemen heeft in een…

Seizoen Jaaroverzicht Tuinvogeltelling 2024 van start TEKST: MARC SCHEURKOGEL, VOGELBESCHERMING NEDERLAND In het laatste weekend van januari is het weer tijd voor de Nationale Tuinvogeltelling van Vogelbescherming Nederland. Een begrip; de laatste editie trok maar liefst 140.000 deelnemers. Vogelbescherming was in 2023 extra benieuwd naar de groenling, een vinkachtige die graag zaden eet. In 2008 zagen tellers nog in ruim een kwart van de tuinen groenlingen, in 2023 in slechts 5 procent. Een belangrijke uitkomst van de telling, maar een treurige constatering. De vraag is natuurlijk hoe dit kan en of we hier iets aan kunnen doen. Ziektes Vogelgriep maaide (en maait) vreselijk om zich heen en tal van watervogelsoorten werden de dupe. Tuinvogels lopen op vogelgriep weinig risico. Maar andere ziekten kunnen wel een rol spelen. Zo zijn groenlingen…

■ Stokslaboon ‘Cobra’ Pronkbonen leveren een grote oogst, maar ik geef de voorkeur aan de dunnere sperziebonen omdat die malser zijn. Laat ze tegen wigwams of dubbele rijen bamboestokken groeien en vergeet niet water te geven, want het zijn hongerige planten. Plant ze na IJsheiligen buiten, wanneer alle risico op vorst is geweken. ■ Ui ‘Centurion’ Ik kweek uien altijd op uit plantuitjes - die bolletjes - en niet uit zaad. Het is veel gemakkelijker en geeft minstens zo’n grote opbrengst. Vorigjaar hadden mijn uien een doorsnee van 10 cm en dat is meer dan genoeg. Ze willen graag vruchtbare grond en veel zon. Plant de uitjes net onder de grond, zodat de puntjes niet boven het oppervlak uitsteken, anders zullen merels ze uit de grond trekken. ■ Aardappel ‘Charlotte’…

Rust in je hoofd Tuiniers zeggen vaak dat hun tuin en het contact met de natuur hen geestelijk gezond houdt, vooral in moeilijke tijden. Onderzoek toont aan dat tuinieren in de buitenlucht - in je eigen tuin of in een volkstuin - een van de beste manieren is om ons geestelijke en lichamelijke welzijn te verbeteren. Maar waarom is dat zo? Tuinieren vergt betrekkelijk weinig mentale inspanning vergeleken met veel andere soorten werk, dus het biedt de mogelijkheid tot geestelijk herstel. Veel tuinklussen, zoals onkruid wieden, snoeien of bladeren harken, zorgen voor afleiding terwijl je toch iets nuttigs doet. Veel mensen zeggen dat ze gefascineerd raken door de groeiende planten en dat de schoonheid van de natuur hen meeneemt naar een andere wereld. Het haaltje volledig uit je dagelijkse bezigheden,…

Er is een Indiaas spreekwoord dat mij echt aanspreekt: ‘Alle bloemen van morgen bevinden zich in de zaden van vandaag.’ En ik vind het heerlijk om op verschillende manieren zoveel mogelijk bloemen en groenten uit zaad op te kweken. Hoewel je met één druk op de knop allerlei zaden kunt kopen, geeft het zelf winnen van zaad me nog meer vreugde en voldoening. Bovendien kan ik het teveel aan zaad ruilen met anderen, zodat ik nog meer variëteiten kan kweken zonder geld uit te geven. Je hebt alleen wat tijd en geduld nodig. Er bestaan veel manieren om goedkoop aan zaad komen - je kunt het zelfs halen uit allerlei voedsel dat je in de supermarkt koopt - maar je kunt ook op zoek gaan naar gratis of goedkoop verpakt…

Euro-Serre is al meer dan 40 jaar de expert in het bouwen van hobbyserres en tuinkamers, in het ruime assortiment aluminium serres en tuinkamers is er voor iedereen de juiste kas te vinden. Ook kun je er terecht voor advies op maat en professionele plaatsing. Met een serre verklein je je ecologische voetafdruk, wantje investeert in biologische voeding, die geen vervuilend transport en energievretende koelcellen vereist. Maar dat is niet het enige. De serres van Euro-Serre worden uitsluitend lokaal geproduceerd met behulp van energie uit zonnepanelen. De grondstoffen zijn circulair, waardoor de afvalstromen voor 95% recyclebaar zijn. Ook de poedercoating is milieuvriendelijk. Hierdoor is een kas van Euro-Serre een duurzame keuze. Euro-Serre heeft verdelers in België en Nederland. www.euroserre.com…

1 Crassula ovata Zet de geldboom het hele jaar door op een lichte plek en hij produceert mooie stervormige roze of witte bloemen. ’s Zomers mag hij naar buiten, maar zet hem in oktober weer binnen en geef dan minder water voor meer bloei. 2 Kalanchoe blossfeldiana De bloemen zijn klein maar hebben felle kleuren die uiteenlopen van roze, rood en oranje tot geel en wit. Als je eens iets anders wilt, kies dan een bonte variëteit waarvan de groene bladeren roomkleurige patronen hebben. 3 Schlumbergera gaertneri De paascactus bloeit van eind februari tot begin april. Hij heeft een seizoenswisseling nodig om bloemknoppen te ontwikkelen. De plant houdt van een hoge luchtvochtigheid en licht vochtige maar goed drainerende potgrond.…

M: Rogier noemde hem al even: de inheemse klimop, Hedera helix. Een van de weinige groenblijvende inheemse planten, en, als ik even een bruggetje mag maken naar de Bijenstichting op pagina 20: een topper voor de vele bestuivers die tot in de herfst doorvliegen! Mensen met een bloeiende klimop in hun tuin weten waar ik het over heb. Nog iets leuks aan deze plant is dat ze het in onze woonkamer ook goed doet! Waar de meeste kamerplanten van origine uit verre oorden komen, is ‘onze’ klimop uitje tuin naar de woonkamer te brengen. Het is een oersterke plant die ook op een iets minder lichte plek in huis gedijt. Dus heb je een klimop in de tuin (of in een parkje in de buurt…), doe jezelf tegoed aan stekken…

Je kunt snijbloemen voor jezelf kweken, maar ook delen met vrienden om kleur en geur te brengen in huizen en kantoren. Snijbloemen kun je van dichtbij bekijken en dat heeft nog meer waarde als je ze met in een winkel hebt gekocht maar zelf hebt gekweekt. Dat ze duurzaam zijn, geeft ze extra glans. Voor meer pluk-inspiratie bestel je de speciale uitgave Maak je eigen pluktuin op www.gardenersworldmagazine.nl/pluktuin gardenersworldmagazine.nl/biodiversiteit VOLGENDE MAAND Een overzicht van de groene adviezen, bijvoorbeeld over het verminderen van afval en het aantal voedselkilometers, het vermijden van plastic, chemicaliën en turf, het afvangen van koolstof, het aanpakken van vervuiling, het helpen van in het wild levende dieren en het verder vergroten van de diversiteit in je eigen tuin.…

STAP VOOR STAP Pollen sneeuwklokjes opgraven en delen Verspreid sneeuwklokjes door je borders. Dat doe je door na de bloei grote, volwassen pollen te delen en weer uit te planten. Door ze te delen, bloeien de planten ook elk jaar goed. Ze staan het liefst in vochtvasthoudende grond en in de (half)schaduw. Ze passen perfect tussen zomerplanten, omdat ze in de zomer in rust zijn en geen last hebben van het gebladerte. 1 Stap in de border, zonder planten in de buurt te beschadigen. Duw een vork onder de pol en til die in zijn geheel uit de border. Leg hem op een stuk zeil, zodat je de grond achteraf makkelijk kunt opruimen. 2 Trek de pol uit elkaar in delen die in je hand passen. Ondersteun de bollen als…

STAP VOOR STAP Geef fruit in potten verse aarde Geef fruitbomen en -struiken in potten een oppepper door de bovenlaag van oude potgrond te vervangen door nieuwe - die bevat belangrijke voedingsstoffen en heeft een betere structuur die meer vocht vasthoudt en niet zo snel uitdroogt. 1 Maak met een vork de bovenste 5-8 cm grond los zonder de wortels te beschadigen en verwijder het. 2 Voeg de verse potgrond toe en druk die met gespreide vingertoppen aan rond de wortels. 3 Geef ruim water en bedek de grond met een laagje kiezels. Dit houdt vocht vast en onderdrukt onkruidgroei. Oogst je laatste spruiten Oogst de laatste spruitjes door ze netjes van de stengel te breken. Sommige zijn misschien iets geopend - dat gebeurt vaak op losse, open grond -…