Inhoudsopgave van Editie 10 - 2025 - Duiken

Dat inktvis-achtigen moeiteloos van kleur kunnen veranderen wisten we, maar wist je ook dat mannetjessepia’s zichzelf soms vermommen als vrouwtje? Zo kunnen zij ongezien doordringen tot de harem van het dominante mannetje en daar ‘stiekem’ paren met een vrouwtje. Scan! Benieuwd naar meer van dit soort leuke vissenweetjes? 101 Nutteloze ‘vis’jedatjes – Thomas Van Puymbroeck…

CHECK Alle informatie Afgelopen zomer was ik op vakantie in Zuid-Frankrijk, aan de kust vlakbij Saint-Tropez. Die prachtig blauwe Middellandse Zee lonkte en zo ontmoette ik Alex Vogl. Hij is eigenaar van European Diving School, een duikcentrum met meerdere vestigingen langs de Côte d’Azur. De duikscholen zijn perfect gelegen, direct aan het strand, waar de eigen duikboten al voor je klaarliggen. Ideaal, wanneer je klaar bent met je set-opbouw, loop je zo met je uitrusting naar de boot. Ik ben bij de Saint-Tropez vestiging en vandaag gaan we wrakduiken. Er ligt hier op nog geen 20 minuutjes met de boot een onderzeeër voor de kust en die wil ik wel zien! Le Rubis, een Franse onderzeeër die na jaren van trouwe dienst in 1984 afgezonken is, ligt op een witte…

1 WERELDKLASSE KANTDUIKEN Bonaire staat bekend als ‘Shore Diving Capital of the World.’ Meer dan 60 gemakkelijk toegankelijke duikstekken liggen direct aan de kust, waardoor je je eigen schema kunt bepalen zonder 2 BESCHERMDE ONDERWATERNATUUR Het Bonaire National Marine Park is een van de oudste beschermde mariene parken ter wereld. Dankzij decennialange bescherming zijn de riffen uitzonderlijk gezond en rijk aan kleurrijk zeeleven, van zeepaardjes tot karetschildpadden. 3 UITSTEKEND ZICHT EN WARME WATEREN Het zicht onder water ligt vrijwel het hele jaar tussen de 20 en 30 meter, en de watertemperatuur schommelt rond een aangename 27-29°C; perfect voor lange duiken en onderwaterfotografie. 4 VRIJHEID EN FLEXIBILITEIT Op Bonaire huur je eenvoudig een pickup, laad je tanks in en duik je waar en wanneer je wilt. Voor veel duikers voelt het…

SCAN Voor alle informatie! Div’Ocean bestaat al sinds 1989 en is voor veel duikers een begrip. De winkel hebben Frank en Elly volledig naar eigen smaak ingericht: overzichtelijk, modern en met meer ruimte voor retail. Als officieel Mares-dealer verkopen ze niet alleen duikmateriaal, maar verzorgen ze ook gecertificeerd onderhoud. “We willen kwaliteit en service bieden die past bij de hedendaagse duiker,” vertelt Frank. Een van de unieke kenmerken van Div’Ocean is de eigen boot die direct achter de duikschool ligt. Geen gesleep met spullen dus, maar ontspannen aan boord stappen. De boot biedt plaats aan maximaal acht duikers. SCOOTEREN Div’Ocean verhuurt ook onderwaterscooters (DPV’s). Wie de specialty nog niet heeft, mag onder begeleiding duiken met de scooter. De specialty zelf bestaat uit twee duiken en een theoriegedeelte. “Het is een…

Harriët gaat voor de escaperoom. Een escaperoom is een interactief spel waarbij je met een groep mensen wordt ‘opgesloten in een ruimte’, en binnen een bepaalde tijd – meestal 60 minuten – moet proberen te ontsnappen. Dat doe je door puzzels op te lossen, aanwijzingen te vinden, codes te kraken en vooral door goed samen te werken. Scuba Do heeft deze ervaring naar een nieuwe dimensie getild: onder water! Samen met Maggie en Sylvia, beiden werkzaam bij duikcentrum Scuba Do, gaat Harriët de uitdaging aan. Carlo kiest voor de cursus Self Reliant Diver en volgt deze training bij Annemarijn van Scuba Do. ESCAPEROOM ONDER WATER Eerlijk is eerlijk: je moet van spelletjes houden. En het helpt als je boven water al eens een escaperoom hebt gedaan. Dan weet je ongeveer…

Het doel van ReeFiesta is helder: bewustzijn creëren, mensen samenbrengen en positieve impact realiseren voor het koraalrif. En dat is nodig ook. Het Caribisch rif verkeert in een alarmerende staat door onder andere stijgende watertemperaturen, het verlies van zee-egels, ziekten zoals Stony Coral Tissue Loss Disease (SCTLD) en herhaaldelijke episodes van koraalverbleking. De situatie is zo ernstig dat NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) onlangs de kleurenkaart voor warmtestress bij koraal heeft moeten uitbreiden. Maar ondanks deze donkere wolken, biedt ReeFiesta een lichtpuntje. De dag begon met een presentatie door een instructeur van Dive Friends Bonaire, bijgestaan door Sanne van Reef Renewal Foundation Bonaire. Zij legden uit waarom gezonde koraalriffen cruciaal zijn: als broedplaatsen voor biodiversiteit, als natuurlijke kustbescherming, bron van inkomsten uit toerisme, én visserij. Na de theorie volgde…

“Na het afronden van deze opleiding behalen studenten niet alleen een erkend MBO-diploma, maar ook een branchediploma.” We horen vaak van de duikscholen dat het lastig is om deze functies lokaal in te vullen. Daarom is het keuzedeel Divemaster toegevoegd aan de opleiding Sport & Beweging. Na het afronden van deze opleiding behalen studenten niet alleen een erkend MBO-diploma, maar ook een branchediploma. Hiermee kunnen ze direct aan de slag als divemaster. Dit geeft de student niet alleen baangarantie, maar zorgt er ook voor dat vacatures op het eiland beter worden ingevuld”, aldus Daan Kleinbussink. Bij de opleiding Sport & Beweging kunnen studenten kiezen uit de keuzedelen fitness-of zweminstructeur of voor duiken. Voor het keuzedeel duiken hoeft de student geen duiker te zijn, maar wel moet hij of zij voldoen…

De verhuizing betekent een belangrijke stap voor STCB, zonder dat de missie en visie veranderen. De stichting blijft zich inzetten voor een veilige toekomst voor de zeeschildpadden en wil meer mensen inspireren om iets te doen voor de natuur. Een van de grootste voordelen van de nieuwe locatie is de verbeterde mogelijkheid tot educatie. STCB wil niet alleen natuurliefhebbers bereiken, maar juist ook mensen die weinig weten over de natuur en hen aan het denken zetten over het belang van bescherming. De nieuwe ruimte biedt onder andere een educatiewand, waarmee bezoekers op een interactieve manier kunnen leren over het leven van zeeschildpadden en de bedreigingen waarmee ze te maken hebben. Daarnaast is er meer ruimte voor merchandising. STCB verkoopt milieubewuste en duurzame producten, zoals T-shirts, petjes en armbandjes. De sieraden,…

Duikcentrum De Beldert is de enige winkel in Nederland die het merk DTD importeert en verkoopt. Gerard van der Heijden, eigenaar van De Beldert, vertelt: “Ik ben groot voorstander van DTD. Het is een goed en robuust merk en de spullen zijn duidelijk ontworpen door duikers zelf. De prijs van een set is in vergelijking met andere merken ook nog eens zeer betaalbaar. Ik heb een instructeur die al jarenlang duikt met een DTD-wing, en hij heeft er werkelijk nog nooit problemen mee gehad. Kortom: de prijs-kwaliteitverhouding is erg goed te noemen.” CUSTOM MADE Als wij bij Duikcentrum De Beldert aankomen gaat Gerard de wing in elkaar zetten. ‘In elkaar zetten?’, hoor ik je nu denken. Ja, er zijn zoveel mogelijkheden dat hij helemaal custom made gemaakt kan worden. Verschillende…

Om 8.30 uur word ik aan boord van de MS Bull hartelijk ontvangen door Ruud Groenestein en Ellen. Zij organiseren allerlei activiteiten met de MS Bull, zoals rondvaarten, zeehonden spotten, vissen en vooral veel duiktrips. Uiteraard staat vandaag het duiken centraal. Als Ellen de trossen losgooit, vaart Ruud de haven van Bruinisse uit. De duikspullen staat dan al klaar en mijn camera is paraat. De eerste duik maken we bij duikstek Kulkenol. Deze ligt een stukje verder dan de Zeelandbrug en hier kan de stroming ineens opkomen als een grote trechter. Ruud schenkt hier tijdens de briefing ook veel aandacht aan en legt precies uit hoe we het beste kunnen duiken en wanneer we moeten afbuigen richting de kant. “Na een duiktijd van 30 minuten verplaats ik de MS Bull…

Ik vond het ontzettend leuk dat ‘mijn duikavontuur’ gepubliceerd werd en ik was heel blij dat ik daarmee ook meteen iets had gewonnen! Een nieuw masker kwam als geroepen want mijn oude masker is inmiddels 10 jaar oud en er groeide al een kleine Oosterschelde-biotoop in alle randjes en kantjes. Het nieuwe Oceanic masker koos ik in mooi felblauw en het past perfect op mijn gezicht. Het zit echt heel comfortabel en ik heb er ondertussen al een vijftal duiken mee gedaan. Heel binnenkort gaat het mee naar Schotland waar we hopelijk gaan duiken met de lokale zeehondenkolonie. Het Oceanic masker werd beschikbaar gesteld door Amilco Sports, hartelijk dank!…

Ik mail Wannadive en word snel geholpen. Bij aankomst bij locatie Windsock word ik hartelijk ontvangen door Emma. We bespreken mijn wensen: gewoon in de auto stappen en ergens stoppen om te duiken, én ook duiken op plekken waar je met de auto niet kunt komen, dus met een van de boten van Wannadive. Geen probleem! Ondanks dat de grote boot in onderhoud is, is de kleinere boot beschikbaar. We plannen meteen twee duikdagen: één vanaf de boot en één met een huurauto - prima geregeld! BOOTDUIKEN KLEIN BONAIRE & RAPPEL Op de afgesproken dag stap ik bij Eden Beach aan boord. De sfeer is goed, het materiaal ligt klaar en instructeurs Eric en Bach geven me meteen een vertrouwd gevoel. Met zes duikers varen we richting Klein Bonaire. We…

ONTDEK Hamlet Oasis! 1. ULTIEME RUST EN PRIVACY Hamlet Oasis is een waar toevluchtsoord van rust. Ondanks de ligging nabij de weg merk je nauwelijks verkeerslawaai. De individuele cottages zijn zo geplaatst dat je optimale privacy ervaart, zelfs als je lekker op het terras zit, perfect om even helemaal tot jezelf te komen of je dag te starten met een goede kop koffie. 2. TROPISCHE TUIN Het resort ligt in een mooie tropische tuin, gevuld met palmbomen, kleurrijke bloemen en geurende struiken. Zelfs als je geen kennis over planten hebt (zoals ik) zul je genieten van deze levendige natuur omgeving. Daarnaast trekt dit groen fauna aan. Als je heerlijk op je terras bij de deur zit, is er een grote kans dat je van een prachtige leguaan gezelschap krijgt. 3.…

Wanneer begon jouw fascinatie voor de onderwaterwereld? Al van jongs af aan was ik gek op dolfijnen. Als kind wist ik zeker: ik word dolfijnentrainster! Maar toen ik ontdekte hoe slecht dolfijnen het vaak hebben in gevangenschap, viel die droom snel weg. Mijn interesse in de onderwaterwereld verdween daarmee een beetje naar de achtergrond. Mijn ouders doken niet, dus het kwam er gewoon niet van. Wanneer kwam duiken dan wél in beeld? Pas in april 2010, toen ik een introductieduik deed in een zwembad. Op dat moment zat ik midden in mijn turncarrière op topniveau, en volgde ik een sportopleiding aan het Alfa-college. In mijn tweede jaar moest ik me specialiseren in een sport. Iedereen dacht natuurlijk dat ik voor turnen zou kiezen – maar ik koos voor duiken. Tijdens…

Wil je jezelf even voorstellen? Mijn naam is Anneli Sara Banderby, ik ben 32 jaar oud, woon in Zweden en werk in de IT. Mijn achtergrond ligt in de levenswetenschappen, maar ik heb me verder ontwikkeld naar datacenterarchitectuur en statistiek. En hoe zit het met duiken? Ik begon met duiken toen ik 15 was. Mijn eerste duik was een Discover Scuba Dive in Mexico, en die was het meest chaotisch en memorabel tot nu toe. Na die ervaring was ik hooked en kon ik niet meer stoppen. Ik bleef echter vooral ‘cocktailduiken’ voordat ik besloot de volgende stap te zetten. Heb je een duikplek die je als thuis beschouwt? Ja, de archipel van de Baltische Zee ligt dichtbij Stockholm. Daar liggen enkele van de beste en meest intacte houten wrakken…

Scherptediepte is de afstand tussen het dichtstbijzijnde en verste punt in je afbeelding die scherp worden afgebeeld. Alles buiten dit gebied, vervaagt. De scherptediepte is onlosmakelijk verbonden aan het door jou gekozen scherpstelpunt. Dit is de exacte afstand waarop je camera scherpstelt. Ongeveer 1/3 van de scherptediepte ligt vóór het scherpstelpunt en 2/3 van de scherptediepte ligt achter het scherpstelpunt. Voor fotografen is het ‘spelen’ met scherptediepte een manier om zich creatief te uiten en om de aandacht van de kijker te sturen. De hoeveelheid scherptediepte in een foto wordt bepaald door verschillende factoren: Het diafragma De lengte van je lens De afstand tot je onderwerp De grootte van je camerasensor Aangezien de meeste mensen niet met twee verschillende camerasystemen onder water gaan, focus ik mij in deze rubriek voornamelijk…

Walvishaaien worden zo’n 50-60 centimeter lang geboren en we weten van een dode mamawalvishaai die in de jaren ’90 is gevonden, dat ze meer dan 300 baby’s droeg. En als je dat al een fantastisch feitje vindt; het bleek dat de baby’s in verschillende stadia van ontwikkeling verkeerden. De hypothese is dat de walvishaai sperma opslaat en een nieuwe lichting van haar eieren bevrucht zodra zij er klaar voor is. We weten nog maar erg weinig over haaien en met name walvishaaien. Wat we wel weten, is dat de mannetjes ruim 8 meter lang zijn als ze volwassen zijn en dat ze dan vermoedelijk circa 9 jaar jaar oud zijn. We veronderstellen dat dit voor het vrouwtje ook zo is. Naar schatting worden walvishaaien maar liefst 80 tot 125 jaar…

DE DONDERPAD De donderpad (Myoxocephalus scorpius) is een vaste bewoner van de Oosterschelde. Met zijn unieke uiterlijk en opmerkelijke aanpassingen aan het leven in een dynamisch estuarium speelt deze vis een belangrijke rol in het ecosysteem. Duik mee in de wereld van de donderpadden: biologie, leefwijze, voortplanting, hun ecologische rol en de bedreigingen waarmee ze worden geconfronteerd. VOOR JOU GETEST: SEALIFE SPORTDIVER S Redacteur Carlo Vreugde nam de Sportdiver S van SeaLife mee op vakantie om hem te testen. Hij kwam erachter dat de smartphonebehuizing ideaal is voor strandvakanties, in het zwembad en voor de recreatieve duiker die niet dieper gaat dan 30 meter. Het werd zijn favoriete onderwaterspeeltje. Lees zijn review in de volgende uitgave. En verder • Grote liveaboardspecial • Fotoschool: RAW-af beeldingen • Passie voor duiken: Edward…

Vers van de pers, de unieke Zoekkaart Zeeuwse Zeenaaktslakken! Deze kaart biedt een overzicht van 36 verschillende soorten zeenaaktslakken, plus vier soorten die er sterk op lijken. Je vindt zowel de actuele Nederlandse als de Latijnse benamingen. De kaart is ideaal voor iedereen die deze bijzondere diertjes beter wil leren kennen. Na je duik kun je de kaart gemakkelijk raadplegen, met naast elke soort ook een interessante weetje en zeven handige icoontjes die nog meer informatie geven. Wil je de kaart bestellen? Stuur dan een e-mail met de tekst ‘Slakkenkaart 2025’ naar onderwaterbiologie@ziggo.nl…

Ik word eerst hartelijk ontvangen door Robert & Elora(deeigenarenvan Watersport Center Bonaire) waarna we naar de elegante blauwgroene REVOLVE boot gaan. Deze boot wordt gebruikt voor privétours en watersporten zoals wakeboarden, waterskiën en towable rides (tubing). Watersport Center Bonaire biedt halve dagexcursies aan waarbij je met je eigen groep op de boot gaat en meerdere watersporten kunt uitproberen. Ook (jonge) kinderen kunnen mee op deze excursies. Er wordt in overleg een geschikt programma voor het gezelschap gemaakt. Tijdens de bootvaart naar Klein Bonaire vertelt de gids mij over de lokale stranden, hotels en zelfs feiten over de vlag van Bonaire. InalmijnkerenopBonaireheb ik nog nooit zoveel geleerd over het eiland als tijdens deze boottocht. Ik krijg ook een voorproefje van hoe snel deze speedboot kan. Met een grote grijns op mijn…

SCAN voor alle info We worden vriendelijk ontvangen door André met een kop koffie. Hij legt uit hoe de scooter werkt: 12 kilo zwaar, licht negatief drijfvermogen, en verrassend eenvoudig te bedienen - twee keer op de knop is vooruit, loslaten is stoppen. “Als je stopt, zakt hij langzaam naar beneden,” stelt André gerust. Wel even opletten met het afstellen van het harnas: trek je het bovenste touwtje te strak, dan stijgt de scooter. Het onderste te strak, dan daalt hij. We doen een korte proefduik om alles goed af te stellen. MISSIE GESLAAGD Onze eerste duik begint bij ‘Something Special’, waar we richting de marina scooteren. We zweven moeiteloos over het rif, oefenen bochten en snelheid. Onderweg komen we langs het wrak ‘Our Confidence’, waar scholen vissen omheen zwemmen.…

We starten de dag met een kop koffie én een compacte theorieles over het leven van het zeepaardje. Wist je bijvoorbeeld dat zeepaardjes een hele kleine maag hebben en dus de hele dag door moeten eten? Dat alleen het mannetje een broedbuidel heeft waarin hij de eitjes uitbroedt die het vrouwtje heeft gelegd? En dat ze hun ogen onafhankelijk kunnen bewegen, net als een kameleon? Jolanda neemt me mee langs alles wat ik moet weten: van hun leefomgeving (zeegrasvelden, mangroves, koraalriffen) tot hun gedrag, dieet en hoe je ze kunt beschermen. De longsnout en de lined seahorse komen het meest voor op Bonaire, vertelt ze. Ze worden door krabben het sterkst bedreigd. NAALD IN DE HOOIBERG Dan is het tijd om te gaan duiken. We rijden richting het zuiden, de…

Mijn duikershart slaat meteen een slag over. Als je jarenlang met TUSA hebt gedoken, weet je dat ze hun spullen tot in de puntjes afwerken en dat de zwemeigenschappen vrijwel altijd kloppen. Ik wil ze direct meenemen naar het water, maar helaas: het zijn demo-exemplaren en bovendien niet in mijn maat. Dat betekent: wachten. En wachten is niet mijn sterkste kant. Een paar weken later pingt mijn telefoon. Het bericht waar ik op zat te hopen: “Ze zijn binnen, klaar voor de test!” Binnen een uur heb ik mijn spullen gepakt en ben ik op weg naar de waterkant. Het moment dat ik daar aankom, voelt een beetje als het openen van een cadeautje waar je al weken naar hebt gekeken. Op tafel liggen de TUSA Hybrid en de TUSA…

Wanneer zag je de grijze trekkersvis tijdens je duik in de Grevelingen? Na een publicatie op internet en een tip van een collega-duiker ben ik op zoek gegaan. De locatie waar ik moest zoeken was dus vooraf bekend. De grijze trekkervis hing stil boven de reefballs. Tot mijn grote verbazing kon ik de vis langzaam en uiteraard voorzichtig benaderen. “Tot mijn grote verbazing kon ik de vis langzaam en uiteraard voorzichtig benaderen.” Wat ging er door je heen toen je besefte dat het om een trekkervis ging? Wauw, geweldig! Hij was groter dan ik had verwacht, en hij bleef ook rustig zitten. Ik vond het supergaaf dat ik hem zo mooi kon fotograferen en ik wist ook dat dit een bijzondere duik was. Met een brede grijns op mijn gezicht…

Het is een wrak waar ik op kan blijven duiken, niet alleen vanwege de geschiedenis, maar ook vanwege de grote hoeveelheid fototechnische onderwerpen en uitdagingen! Maar vandaag ga ik voor een specifieke foto die ik al lang in gedachten heb: een foto van een van de trucks in het onderste laadruim van het schip. Ik ben op reis met een fotoworkshop onder leiding van Alex Mustard, een naam die in de onderwaterfotografie weinig introductie behoeft. Net als in mijn vorige column, waarin ik beschreef hoe ik de scholen red snappers bij Shark Reef en Yolanda Reef fotografeerde, staat er nu iets heel anders op het programma. Het was geweldig om die grote scholen van vis vast te leggen waarin je de natuur op haar best zag. Maar vandaag voelt anders,…

ONTDEK Kun je iets vertellen over de geschiedenis van Dive Center Ulla & Paul? Hoe is het allemaal begonnen? Waar bevindt het zich? Het duikcentrum werd in 1975 opgericht door Paul Bräutigam. Paul was meester-pianobouwer en het was eigenlijk de bedoeling om het bedrijf van zijn oom over te nemen, waar hij ook zijn opleiding had afgerond. Toen zijn oom echter overleed en de erfgenamen het niet eens konden worden, verbrak Paul de banden met Duitsland en wijdde zich aan zijn passie: duiken. Tijdens zijn zoektocht naar een goede bestemming werd hij meteen verliefd op het stadje Cadaqués en richtte daar de eerste duikschool op. In 1978 ontmoette Paul zijn vrouw Ulla, en samen bouwden zij de duikschool verder uit, stichtten een gezin en verhuisden de groeiende en steeds bekender…

We hebben op een zondagochtend afgesproken, Vaderdag om precies te zijn. Desondanks is het een drukke bedoening op de parkeerplaats, waarbij verschillende duikverenigingen door elkaar heen staan om een clubduik te maken. Ik word opgewacht door Fabrice, instructeur van het eerste uur bij Archimedes, en word voorgesteld aan diverse duikers. Het is me niet helemaal duidelijk wie nu bij Archimedes hoort en wie bij een andere vereniging. Iedereen loopt door elkaar en heeft het gezellig met elkaar. Ook wel weer gezellig! CLUBACTIVITEITEN Na de kennismaking gaan we ons gelijk klaarmaken voor de duik. Fabrice steekt van wal over de duikstek: “Deze duikstek heeft verschillende benamingen, zoals Ruinerwold, Blijdenstein, Engelgaarde en Gat van Bloemen. Dat kan ook nog wel eens tot verwarring leiden als je wilt afspreken. Maar het is ook…