Inhoudsopgave van Editie 10 - 2021 - Duiken

Via de Reef-World Foundation kunnen duikers nu de speciale Green Fins Diver e-Course volgen. Deze nieuwe online cursus is bedoeld om recreatieve duikers te helpen koraalriffen te beschermen door te leren hoe ze milieuvriendelijkere duiken kunnen maken. En in tegenstelling tot wat je misschien zou denken, is dat ook hard nodig. Duikgerelateerde schade aan gevoelige mariene ecosystemen wordt namelijk een steeds belangrijker probleem. Gemiddeld 70% van de duikers maakt tijdens het duiken contact met het rif en zo’n 36% daarvan is zich daar niet eens bewust van. Dus wanneer duikers leren hoe ze milieubewuster kunnen zijn en zero-impact duiken kunnen maken, zou dat een enorme positieve impact hebben op de bescherming van de kostbare koraalriffen. De nieuwe cursus kan door iedereen worden gevolgd en bestaat uit drie modules met een…

Na de komst van mijn kinderen verruilden mijn vrouw Marieke en ik onze duikreizen voor avontuurlijke verre reizen. We zochten altijd een combinatie van natuur, cultuur en strand en eenmaal bij het strand aangekomen, was er altijd wel een duikschool te vinden. Op een koude novemberavond stelt Marieke voor om in 2020 geen verre reis te maken, maar om op duikvakantie te gaan in Egypte. Het is natuurlijk prachtig om die mooie riffen ook aan je kinderen te kunnen laten zien. Ik heb echter een ander idee. Onze 10-jarige zoon Luca heeft het duikvirus ook te pakken, maar is nog erg jong. Naar mijn idee kunnen we Luca beter eerst goed leren duiken in Nederland, en dan het jaar daarop naar Egypte gaan. Dan kan hij ervaring opdoen en vervolgens…

Dit jaar gaan we twee schoonmaakexpedities uitvoeren op de Noordzee. Ondanks het feit dat we inmiddels meer dan 65.000 kilo aan oude visnetten en afval uit de Noordzee hebben gevist, zijn we hier nog lang niet mee klaar. Op ieder wrak waar we voor het eerst komen, hangen netten, vislijnen en vislood met die akelige haken en vrolijke gekleurde inktvisjes, het lokaas van de sportvisser. We hebben inmiddels honderden wrakken bezocht over de gehele Noordzee, maar nog nooit een wrak aangetroffen zonder sporen van de visserij. Het plan is om in juni de 15e Duik de Noordzee Schoon expeditie te organiseren in de zuidelijke Noordzee. Er is echter een probleem. Ons vertrouwde expeditieschip de Cdt. Fourcault is niet ter beschikking omdat de eigenaar met een bergingsactie bezig is. Het wordt…

Anemoonvissen vormen een symbiotische relatie met zeeanemonen en brengen het grootste deel van hun leven door in nauwe samenwerking met hun gastheeranemoon. Er zijn 29 soorten bekend. Anemoonvissen zijn afhankelijk van de bescherming van de giftige zeeanemonen om zichzelf te beschermen tegen roofdieren, vooral als ze jong zijn. Ze zijn immuun voor brandnetelgif en bedekken zich met het slijm dat wordt afgegeven door de anemoon. Als slechte zwemmer heeft het visje hierdoor bescherming tegen roofdieren. Maar ook de zeeanemoon profiteert van deze samenwerking: de anemoonvissen zijn uitstekende bewakers, houden de roofdieren op afstand en beschermen tegen parasieten. ZEEANEMONEN Net als harde koralen behoren zeeanemonen tot de zespuntige bloemdieren (hexakoralen). Er zijn meer dan 1.200 soorten. Het zijn poliepen die fysiek lijken op de harde koraalpoliepen. Harde koralen trekken hun poliepweefsel…

Vanaf wanneer begonnen de zorgen over rivierkreeften toe te nemen? Zorgen om uitheemse rivierkreeften zijn er geweest vanaf de eerste introductie, eind jaren 1960, maar het onderwerp van het debat is verschoven. Tot de eeuwwisseling ging de discussie vooral over de invloed van invasieve kreeften op het lot van de Europese rivierkreeft. Sinds de eeuwwisseling ligt de nadruk meer op infrastructuur en waterkwaliteit, door de introductie van een aantal nieuwe soorten - en de praktische verdwijning van de Europese rivierkreeft. Welke rivierkreeften zien we als invasieve exoten en hoe zit het met de aantallen van deze soorten? Momenteel zijn populaties bekend van zeven verschillende soorten uitheemse rivierkreeften. In het licht van de huidige ontwikkelingen hebben er zes in meer of mindere mate een ‘invasief’ karakter. De rode en gestreepte Amerikaanse…

Begin vorig jaar besloot ik van een Olympuscamera over te stappen op een Sony Full Frame camera, de Sony A7R IV camera. Deze camera is extreem goed met het fotograferen in lage lichtomstandigheden, wat vaak het geval is bij onderwaterfotografie. Dus die keuze was snel gemaakt, maar daarna komt de keuze voor het merk onderwaterhuis. Hoewel de behuizingen van polycarbonaat de afgelopen jaren zijn verbeterd, is aluminium nog steeds het beste materiaal bij uitstek voor fabrikanten van behuizingen in het high-end segment. Op de BOOT-show in Düsseldorf en later op de Duikvaker in Houten, heb ik met verschillende merken behuizingen in mijn handen gestaan, waaronder ook die van Sea&Sea. Al jaren fotografeer ik met plezier met de flitsers van Sea&Sea, maar ik had nog nooit met een onderwaterhuis van het…

Aan het begin van mijn duikcarrière als duikgids, verbaasde ik mij enorm over het respectloze en onattente gedrag van veel duikers aan boord. Het kan toch niet zo zijn dat duikers naar speciale plekken afreizen om de natuur te zien en dan gewoon tijdens de duik van alles kapotmaken? En echt als gids zie je de meest waanzinnige dingen. Zo dook ik onlangs met Michael, een relatief ervaren duiker, die naar alle hoeken van de wereld afreist. We zijn op weg naar Daedalus Reef in het midden van de Rode Zee, om op zoek te gaan naar hamerhaaien. Deze markante haaien kun je op dit rif vinden, vaak op enige diepte, en als je geluk hebt, in grote aantallen. Dat geluk kun je natuurlijk wat tarten als je weet waar…

In mijn vorige column schreef ik dat alle huidige commitments de aanvoer van plastic naar de oceaan met slechts 7% doen afnemen. Verrassend genoeg zijn er nog steeds veel grote bedrijven die zich helemaal niet serieus inzetten om minder plastic te produceren of te gebruiken, maar er liever voor kiezen om anderen de plasticvervuiling op te laten ruimen. Een organisatie, die hierin is gespecialiseerd en tevens wereldfaam heeft verkregen, is The Ocean Cleanup van de voormalige TU Delft student Boyan Slat. Geïnspireerd door de plastic soep in de Gyres, kwam hij in 2013 met een technologisch ontwerp dat op eigen kracht ervoor zou moeten gaan zorgen dat meer dan 90%(!) van al het drijvende plastic in de Great Pacific Garbage Patch zal worden opgeruimd. Dit werd al snel wereldnieuws, met…

Al jaren plaatsen we op ons huisrif Bergse Diepsluis bamboerekjes waarop sepia’s en ook pijlinktvissen hun eieren kunnen afzetten. Ieder voorjaar corrigeren we de oudere rekjes en zetten er wat nieuwe stokjes bij. We merkten al meerdere jaren dat de aantallen van sepia’s minder werden. Maar waar ligt het aan? Je praat erover met duikers en de meningen zijn verdeeld over de oorzaak. De een denkt door vangst in de voordelta, de ander denkt door de fuiken die er in het voorjaar staan. Weer iemand anders denkt dat de watertemperatuur een rol speelt. Niemand weet er precies de vinger op te leggen. Nu zijn de sepia’s voornamelijk bij de Bergse Diepsluis te zien, met soms wel negen stuks bij een rekje. Op andere plaatsen waar ze voorheen wel kwamen, worden…

Gert Verhaegen, 45 jaar, werkt sinds 2006 op de provinciale brandweerschool in Emblem. Als instructeur is hij gespecialiseerd in de technische kant van de brandweer. Daarnaast zit hij bij het duikteam. Hij woont in de gemeente Nijlen in de provincie Antwerpen. Gert werd ingezet in het rampgebied van Chaudfontaine. «Het is 15 juli 01.50 uur. Het is midden in de nacht wanneer ik wakker schrik van een alarm. Het is mijn pieper voor bijstandduiker. Snel spring ik uit bed en rijd in allerijl naar de kazerne. Ik bedenk me dat deze oproep voor ergens in de buurt zal zijn. Maar het blijkt anders te zijn. Wim Vandermosten en ik worden opgepikt door twee duikers uit Puurs en spoeden ons naar de hoofdkazerne van Luik. We krijgen de opdracht om met…

“In eerste instantie leek het een gewone typemachine in een visnet, maar het bleek een historisch belangrijke vondst te zijn.” De vondst die we deden op een sombere novemberdag was even onverwacht als spectaculair: eigenlijk waren we namens het WWF in de Geltinger Bucht (baai van Gelting) in de Oostzee om spooknetten op te vissen. Spooknetten zijn achtergebleven visnetten die een bedreiging vormen voor het zeeleven. Ze blijven namelijk voor onbepaalde tijd vissen vangen en dragen ook bij aan de microplasticvervuiling van de oceanen. Ons onderzoeksduikbedrijf Submaris in Kiel werkt al drie jaar voor het WWF. Ze ontwikkelt methoden om spooknetten te lokaliseren met behulp van sleepcamera’s en sonar. Vervolgens bergen we de gevonden netten. Tijdens een routineduik op een nieuw gevonden net, ontdekten we plotseling iets in het troebele…

Exotische rivierkreeften zijn er in Nederland inmiddels in verschillende soorten, maten en kleuren. De dieren worden in steeds grotere hoeveelheden aangetroffen. Dit is ook niet gek, als je je bedenkt dat alleen al bij de rode Amerikaanse rivierkreeft gemiddeld 600 eitjes per vrouwtje worden aangetroffen. Kleine andere waterdieren staan op het menu van deze exoten en hiernaast staan de dieren erom bekend het onderwaterleven aan te tasten. Zo worden waterplanten weggeknipt, waardoor voedingsstoffen beschikbaar komen voor algen. Deze waterplanten kunnen minder gemakkelijk terug groeien. Dit komt doordat de kreeften het water minder helder achterlaten nadat ze er doorheen hebben lopen wroeten. Niet alleen waterplanten hebben hierdoor moeite om terug te komen in deze wateren, ook vissoorten die afhankelijk zijn van helder water, zullen zich hierdoor minder goed kunnen ontwikkelen. Verschillende…

STRIJENHAVEN Een duikstek die niet veel mensen kennen en vlak bij de welbekende duikstek Strijenham ligt. Ik moest ook even hard nadenken of ik ooit van deze duikstek gehoord had… Strijenhaven is een mooi ongerept stukje van het eiland Tholen. De zon schijnt en we rijden naar Strijenham. Deze keer niet de duikstek, maar het plaatsje dat ernaast ligt. Vlakbij de haven van Strijenham kan je namelijk langs de dijk zo het water in. De duikstek zelf heeft geen officieel duiknummer, maar kan makkelijk vanaf de kant bedoken worden. Het advies is dit wel met hoogwaterkentering te doen om een makkelijke in-en uitstap mogelijk te maken. We bouwen onze set op en kijken over het water heen. Links aan de overkant zien we de strekdammen van de duikstek Bergse Diepsluis…

Hoe uniek is dat in Nederland, een duikcentrum direct aan de plas en voorzien van alle belangrijke duikfaciliteiten en ruime parkeermogelijkheden. Dat is duikcentrum De Beldert. Met een mooi vulstation voor zowel perslucht als nitrox (blenden), trimix, en twee steigers om het water in-en uit te gaan. Uiteraard zijn er onder water diverse grote objecten te zien zoals een kotter, een opgetuigde zeilboot, auto en de bekende cockpit van een Boeing 707 van Air France. Uniek is ook dat je alle Camaro-wetsuits en - droogpakken direct kan uitproberen. Een duikpak moet perfect passen, want alleen op die manier kun je comfortabel duiken en blijf je warm. En gegarandeerd dat jouw maat aan het rek hangt bij De Beldert: want maar liefst 45 maten zijn direct beschikbaar! En wat is nu…

VACUÜM VALVE Bij een aantal onderwaterhuizen van Sea&Sea wordt deze accessoire als standaard meegeleverd. Wanneer dit niet het geval is, is de Leak Sentinel XB Vacuüm Valve een absolute aanrader! Dit vacuüm ventiel biedt extra bescherming voor je dure camera onder water, want bij correct gebruik zorgt zo’n ventiel ervoor dat je vóór de duik weet dat het onderwaterhuis geen lekkages heeft en je dus veilig met de camera onder water kunt. Door het groen knipperende lampje kan je gedurende de duik of de hele dag de druk controleren om er zeker van te zijn dat de druk behouden blijft. Dit maakt het te water gaan een stuk meer ontspannen. Naast de vacuüm valve zit er ook een lekmelder in het onderwaterhuis. Deze gaat rood knipperen en piepen zodra het…

Als eerste noem ik het glottisspasme, ook wel bekend als laryngospasme. De glottis is het gebied in het strottenhoofd dat tussen de stembanden ligt. De stembanden worden via spieren in de rustpositie of de spreekpositie gebracht. Daarom is de glottis open als je gewoon ademt. Maar het is min of meer gesloten tijdens het spreken, omdat dit de enige manier is waarop de stembanden kunnen trillen in de luchtstroom. Tegelijkertijd vervult de glottis een beschermende functie, die moet voorkomen dat vloeistoffen onbedoeld in de longen komen, bijvoorbeeld bij het drinken. Als er druppels in de ruimtes rechts en links van de stembanden terechtkomen, leidt dit tot de reflex onvrijwillige sluiting van de glottis en een hoestdrang. Als de irritatie intenser is, kunnen die aanpassingsspieren extreem reageren en de glottis ook…

Aangemeld door wel negen verschillende leden! Dit alleen al is een reden om Onderwatersportvereniging Galathea te bezoeken voor deze rubriek. Ik word uitgenodigd om naar huisplas Grasbroek in Almelo te komen bij de aanvang van een familieweekend op deze plaats; het jaarlijkse Grasbroekweekend. Mijn bezoek wordt zelfs aangekondigd in het plaatselijke huis-aan-huisblad. Ik voel me in ieder geval welkom, en vind het leuk om een klein onderdeel uit te maken van dit feestweekend. Aangekomen bij het Grasbroek worden we al opgewacht door Gerard. Het is duidelijk waarom Gerard de PR-man van Galathea is; hij weet met veel enthousiasme heel veel te vertellen over de vereniging. Binnen korte tijd staan er ook een tiental leden om ons heen, en met uitzicht op de huisplas, krijg ik te horen waarom Galathea ‘Duikteam…

Wat een GEWELDIG team hebben we toch, de DUIKEN-vrijwilligers. Eindelijk mochten we weer ons befaamde etentje houden en wat hebben we weer gelachen! Door corona hebben we een zware tijd gehad met het magazine, en dat hebben we nog steeds, maar dankzij hun fantastische inzet weten we toch weer elke maand een schitterend blad uit te brengen. Niet iedereen van het team was aanwezig, maar hen willen we ook graag via deze weg bedanken. Guys, you’re simply the best! En weet: «wij komen er wel!»…

1 EEN DAG ZONDER PLASTIC Heb je ooit van Zero-Waste living gehoord? In het kort: dit houdt in dat je (zoveel mogelijk tot helemaal) zonder afval leeft. Ik zat een filmpje op YouTube te kijken van twee Amerikaanse meiden die dit voor een week gingen uitproberen en dit bleek toch moeilijker dan gedacht. Het zette mij ook aan het denken en ondanks dat ik al heel veel op afval let, volledig afvalvrij is mij nog niet gelukt. En dat is ook oké, ik vind de bewustwording en het doen wat je kan doen, al een hele fijne ontwikkeling en ik hoop dat iedereen daar ook steeds meer over na gaat denken voor zichzelf. Het leek mij stiekem wel leuk om hier een Day Challenge van te maken – of zolang…

Wat maakt een wrak bijzonder? Natuurlijk zullen sommige duikers andere keuzes maken op basis van hun persoonlijke voorkeur. Mijn hitlijst is gebaseerd op factoren zoals historische betekenis, een interessant verhaal over het zinken op zee en misschien een bepaalde X-factor, zoals een bijzonder kenmerk. Sommige van de meest opwindende wrakken hebben meer dan één verhaal te vertellen. Als een wrak zowel een interessant verhaal heeft over hoe het gezonken is, als ook een even boeiend verhaal over hoe het later werd ontdekt, komt het hoger op mijn lijst. Daarnaast is het van belang dat het wrak fotogeniek is, een bepaalde afmeting heeft en, voor zijn leeftijd, in goede staat verkeert. Interessante artefacten die nog aan boord zijn, de mate van integriteit en het onderwaterleven zijn ook factoren voor mijn persoonlijke…

Sinds begin juli 2021 trok een warme stormachtige wind uit Frankrijk en Piëmont, en een koele windstroom uit het noorden naar Centraal-Europa. Dit resulteerde in een groot, relatief vast lagedrukgebied. In België werden met name de plaatsen aan de oevers van de rivier de Maas en haar zijrivieren in Wallonië getroffen. De zwaarst getroffen gemeenten waren in de provincie Luik, doordat de Vesder, de Ourthe en de Maas de gigantische hoeveelheden water niet konden verwerken. De regenmeters van de Service Publique de Wallonie - Mobilité et Infrastructures (SPW MI) registreerden over een periode van 48 uur neerslaghoeveelheden van 271,5 mm in Jalhay. In Spa viel 217,1 mm in dezelfde periode. Deze hoeveelheden zijn uitzonderlijk, en zouden maar eens in de honderd jaar voorkomen. In België stierven 41 mensen als gevolg van de…

Een droogpak kan nog zo perfect zitten, zonder de juiste fit van een onderpak kan alle beweeglijkheid teniet worden gedaan. De juiste pasvorm is dus uitermate belangrijk. Let hierbij op dat het niet te ruim zit, maar ook zeker niet te strak. Ook is het fijn als de mouwen niet te kort zijn, net zoals de broekspijpen. Op de markt zijn verschillende type onderpakken te krijgen, zoals een overall (uit één stuk), of juist een broek en een aparte trui. Het is aan jou wat de voorkeur heeft, in de praktijk maakt het niet zo heel veel uit of het uit één of twee delen bestaat. Waar je ook op moet letten, zijn de juiste thermische isolatie-eigenschappen. Voor een duik in de grotten van Mexico heb je minder thermische bescherming…

SCUBA SUPPORT Plasventiel in je droogpak Veel duikers, zowel technisch als recreatief, gebruiken hem al: het plasventiel, ook wel P-valve genoemd. Zo kun je blijven drinken en voorkom je uitdroging tijdens de duik. Mannen kunnen middels het condoomkatheter en dames middels de She-P, het ventiel aansluiten en zo tijdens de duik comfortabel plassen. De Halcyon Balanced P-valve is diepte gecompenseerd en heeft een zeer lage weerstand. Je kunt ervoor kiezen de P-valve zelf te monteren, maar uiteraard kan Scuba Support dit ook voor je verzorgen. Prijs: € 199. www.scubasupport.nl MARES XR Update voor eerste trap De membraan gebalanceerde Mares 25XR eerste trap heeft een update gekregen met het TBP (Twin Balanced Piston) systeem en het AST (Auto Sealing Technology), waardoor deze eerste trap hermetisch gesloten is van binnenkomend water. Dit…

Alle opleidingen worden gegeven met de GUEopleidingsfilosofie, hierdoor zijn er ook direct wat eisen aan het materiaal die je bij andere opleiders niet hebt. Je hebt bijvoorbeeld een backplate met wingconfiguratie nodig, een primaire automaat met een langere slang en back-up automaat met een bungee om de nek. Alles in de opleiding is volgens de ‘end in mind’ filosofie opgebouwd, wat kort gezegd betekent dat je alleen maar dingen hoeft toe te voegen aan je uitrusting wanneer je jezelf verder wilt ontwikkelen. Een voorbeeld is bij het wisselen van een enkele tank/fles naar een dubbelset. Je hebt dan alleen een grotere wing nodig, je backplate blijft hetzelfde. Je kunt dus je Recreational Diver 1 gewoon behalen met een enkele tank/fles en een natpak, als dit je voorkeur heeft! Maar je…

MINE EXPLORATION TEAM Maar weinig mijnen liggen op openbaar terrein en zijn vrij toegankelijk. Stefan Panis stelde een team samen met een gezamenlijk doel: onderzoek en documentatie langs de officiële weg. Het Mine Exploration Team was geboren. WALVISSEN Ze leven in complexe sociale relaties en hun leven is vol emoties die op geen enkele manier onderdoen voor het onze. Duik mee in het leven van de walvis. MEDISCH Op je longen moet je zuinig zijn. Als zich hier problemen voordoen tijdens het duiken, kan dit tot ernstige en soms zelfs levensbedreigende schade leiden. Ons artsenteam vertelt je alles over hoe je dit kunt voorkomen.…