Inhoudsopgave van Editie 6 - 2025 - c't magazine

Het hoofdonderwerp van deze c’t heeft alles te maken met de onvoorspelbaarheid van de huidige politieke ontwikkelingen. Het is bijvoorbeeld totaal niet duidelijk wat de Amerikaanse president allemaal van plan is, en hoe wij ons daar bij voorbaat al tegen kunnen beschermen. Veel onderzoeksinstellingen zoals universiteiten werken met grote datahoeveelheden, die zo’n beetje allemaal in de cloud staan. Er is momenteel een ontwikkeling gaande dat onderzoekers die data uit de grote Amerikaanse clouds halen, om er voor te zorgen dat die data toegankelijk blijven en er daarnaast ook zeker van te zijn dat er geen dingen mee gebeuren die niet AVG-conform zijn. Ook op andere vlakken zie je een vlucht uit de Amerikaanse cloud, zoals voor e-mail. We laten in deze c’t zien dat dit nog niet zo eenvoudig is,…

OpenAI heeft op 25 maart zijn multimodale AI-model ChatGPT 4o bijgewerkt. Het taalmodel wordt niet langer gescheiden van de beeldgenerator. Het vorige beelden genererende model Dall-E is daarom vervangen. Op de relevante fora op Reddit en in sociale media zijn sindsdien bekende acteurs en muzikanten te zien in de stijl van de Muppets, de Simpsons of Studio Ghibli, de Japanse animatiestudio die verantwoordelijk is voor films als Princess Mononoke, Chihiro’s Journey to Magic Land en The Walking Castle. Een eenvoudige tekstprompt en een geüploade afbeelding zijn genoeg om massa’s afbeeldingen uit ChatGPT te krijgen in de onmiskenbare stijl van vele artiesten. Dat is vooral leuk bij uit hun genre gerukte scènes met Musk, Rambo of Darth Vader. Ondertussen gaat een oudere clip van Ghibli-medeoprichter Hayao Miyazaki viraal, waarin hij door…

Het ontwerp van de Pure Rock Pro 3 is typisch be quiet!: functioneel, degelijk en zonder overbodige poespas. Twee forse koelblokken worden verbonden door zes 6mm-koperen heatpipes, die de warmte efficiënt afvoeren naar de twee meegeleverde 120mm-fans. Met een hoogte van 15,5 cm past hij zonder problemen in vrijwel elke mid-tower. De reguliere Pure Rock 3 is wat compacter en is ongeveer vijftien euro goedkoper, heeft vier heatpipes en één ventilator. Als je zwaardere workloads draait, is de Pro 3 een betere keuze – en houd je wat speling voor toekomstige upgrades. Deze koeler is geschikt voor cpu’s tot 250 watt TDP. Het installeren de Pure Rock Pro 3 is simpel, de koelpasta zit al op de koeler en het benodigde montagemateriaal is compleet. Zowel Intel-als AMD-platforms worden ondersteund, al…

Daarmee is ook de rol van data-engineers in de afgelopen jaren drastisch veranderd. Waar het vroeger mogelijk was om een model te draaien op een laptop of in een virtuele machine, zijn veel workflows en nieuwe softwaretoepassingen tegenwoordig vele malen zwaarder en complexer. Ze zijn sterk afhankelijk van krachtige cpu-en gpu-componenten, vooral naarmate datasets groter en complexer worden. Omdat de markt zich zo snel ontwikkelt, moeten AI-professionals meer doen met minder tijd, geld en mensen, terwijl de middelen steeds verder worden opgerekt om de steeds agressievere doelen en deadlines van AI-projecten te halen. Deze manier van werken, het verwerken van grote hoeveelheden data, het trainen van modellen en het uitvoeren van analyses vragen om een fundamenteel andere benadering van de gebruikte hardware. WAAR HET MISGAAT Modellen moeten worden doorgelicht en…

GET MUGGED ▹ kck.st/3FPnkxS • vanaf € 55 Altijd al een koffiemok met een scherm willen combineren? Eindelijk is hij er: de PixelMug P1: een fikse container voor je dagelijkse dosis werkmotivatie, met een vrolijk pixeldisplay en touchbediening. En ja, dankzij een temperatuursensor weet je precies hoe warm je koffie (nog) is. Met een mobiel apparaat of je pc teken je zelf een stukje interactieve pixelkunst, maar er zijn ook meer of minder nuttige toepassingen te bedenken zoals een countdowntimer tot de volgende vergadering of een mobiele game (te spelen met meerdere mokbezitters tegelijk) tijdens het wachten in de rij bij de koffieautomaat. De mok is van dubbellaags porselein, waterproof (met de hand afwassen) en kan 175 ml drank kwijt en weegt 350 gram. Via een laaddock krijg je weer…

De apocalyptische actie-survivalgame Atomfall is van de makers van de Sniper Elite-gameserie: een nogal verrassende game dus uit de Rebellion-stal, een die meteen onze nieuwsgierigheid prikkelde. Er is een waargebeurde ramp als inspiratie gebruikt, namelijk de Windscale-brand in een kerncentrale in het Verenigd Koninkrijk eind jaren vijfig. De game is ook opgebouwd met het sfeertje uit die tijd, compleet met de welbekende rode telefooncellen en jawel: de nodige kopjes thee om te slurpen. Maar je wordt nogal ruw wakker in die vervallen wereld in een afgeleefde bunker waarbij je door een bloedende persoon wordt gevraagd te zoeken naar de Interchange en een toegangspas in je handen gedrukt krijgt. Dus je stapt aardig verward naar buiten en ziet een wereld in puin: huizen kapot, auto’s verlaten, veel gebouwen overgroeid met groen.…

Dit was zeker niet hoe Michael McGrath zich zijn start had voorgesteld: na slechts drie maanden in functie moest de Ier het hol van de leeuw betreden als EU-commissaris voor democratie, justitie en consumentenbescherming te midden van een trans-Atlantische crisis. Hij had een ontmoeting met Amerikaanse techlobbyisten in Washington D.C., waaronder vertegenwoordigers van Meta, Apple en Amazon. Hij liet zich ontvallen dat een groot deel van de discussie ging over de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Dat kan geen prettig gesprek zijn geweest. Op 14 maart had McGrath ook een ontmoeting met Beth Ann Williams, ‘een lid’ van de Privacy and Civil Liberties Oversight Board (PCLOB), schreef hij op X. Ze bespraken de ‘volledige inzet voor de implementatie van het EU-VS gegevensbeschermingskader’. Die verklaring bleek onbedoeld komisch, want wat McGrath achterhield,…

Nvidia richt zich op prestaties bij de high-end varianten van de GeForce RTX 5000-serie, ongeacht hoeveel energie dat kost. De GeForce RTX 5090 wordt geleverd met maar liefst 32 GB GDDR7 RAM en 21.760 shader-cores. Nvidia wil hier echt wel wat voor terugzien en heeft de adviesprijs opnieuw verhoogd, vooral voor de RTX 5090 met 2249 euro. De RTX 5080 is ook allesbehalve goedkoop met 1129 euro. De straatprijzen liggen momenteel nog veel hoger dan de adviesprijs en de verkrijgbaarheid is nihil, wat de prijzen alleen maar verder opdrijft. Daarna volgen de kleinere Blackwell-kaarten als de GeForce RTX 5070 Ti vanaf ongeveer 850 euro en de RTX 5070 voor 650 euro. Maar je hoeft niet per se al je spaargeld in te zetten: ook als je gewoon interesse hebt in…

De verwarrende toestand bij microSD-kaarten wordt nog groter: na snelle geheugenkaarten met UHS-II en andere met DDR208, komen er nu ook exemplaren met PCI Express-ondersteuning op de markt. We testen de eerste drie kaarten met het label microSD Express. Net als bij de SD Express-kaarten van normaal formaat was Adata opnieuw de eerste: de Premier Extreme microSDXC SD7.1 kwam eind vorig jaar op de markt. We hebben ook de industriële SET320-kaart van Silicon Power en de microSD Express-kaart van SanDisk getest. De Express-kaart die Samsung een jaar geleden aankondigde, is nog steeds niet verkrijgbaar. Eigenlijk wilden we vorig jaar de kaart van Adata al uitproberen. We konden op dat moment echter geen van de zeldzame laptops met een microSD Express-slot vinden en de kaart wilde ondanks de adapter niet werken…

DeepSeek wordt beschouwd als een bijzonder efficiënt groot taalmodel (LLM) dat niet alleen op een resourcebesparende manier is getraind, maar bij bepaalde disciplines ook gelijk is aan of superieur aan de OpenAI-koploper. Omdat zelfs de grootste modelversie beschikbaar is om te downloaden als een Open Weights-model, kan theoretisch iedereen het op zijn eigen server draaien. Dat is interessant omdat je daarmee de toegang via een webinterface of mobiele app vermijdt, die onderhavig is aan zeer strenge Chinese inhoudsfilters en voor bedrijven bijzonder gevoelig ligt wat betreft gegevensbescherming. Er zijn inmiddels talloze afgeleiden van Deep-Seek in omloop, die aanzienlijk minder middelen nodig hebben dan het grote basismodel – en soms verwarrende namen hebben. Ze zijn gemaakt met andere compressietechnieken dan de nogal lompe en resource-intensieve originele versie. Bij nadere inspectie realiseer…

Toen we afgelopen jaar de eerste reeks Windowson-ARM-laptops met Copilot+ testten, waren veel lezers vooral geïnteresseerd in één vraag: hoe zit het met Linux? Veel Linux-fans hoopten op mobiele werklaptops met een lange accuduur, net zoals Apple had laten zien met zijn MacBooks met M-chips. Qualcomm, de fabrikant van de ingebouwde Snapdragon X Elite-processors, beloofde ondersteuning voor Linux aan te pakken voor de lancering, en succesverhalen zoals de Raspberry Pi laten zien hoe goed Linux overweg kan met de ARM64-architectuur. Een goed uitgangspunt, zou je denken, maar het antwoord op de vraag bij de eerste tests was: voorlopig gebeurt er nog niet zo veel wat Linux betreft. Het enige onderkomen voor Linux was in het WSL (Windows Subsystem for Linux). Ondertussen is er wel het een en ander gebeurd wat…

Iedereen die de locatiegeschiedenis van Google Maps gebruikt, heeft de afgelopen tijd een e-mail ontvangen met de mededeling dat Google de dienst in juli van dit jaar verplaatst van de cloud naar smartphones. Google motiveert deze verandering met een betere gegevensbescherming, omdat de locatiegegevens niet langer worden opgeslagen op de servers van Google, maar op jouw apparaat. Hoewel dit prijzenswaardig is, heeft het ook nadelen: je kunt je locatiegeschiedenis niet meer bekijken in de desktopbrowser, maar alleen nog op het kleine scherm van je smartphone. De overstap van Google kan daarom als aanleiding dienen om het oude systeem volledig overboord te gooien en je gegevens voortaan zelf te verzamelen en te analyseren. Op die manier heb je niet alleen volledige controle, maar behoud je ook een handige weergavemogelijkheid in je…

Met een c’t abonnement krijg je: • Inzicht in IT-ontwikkelingen, achtergronden en onderliggende technieken• IT-informatie vanuit verrassende invalshoeken om je kennis te verbreden• Praktijkartikelen en uitgebreide hard-en softwaretests door onze IT-kenners Ontvang 10x c’t magazine van €95,00 voor €70,- c’t app: digitaal lezen & opslaan pdf’s Abonneer je nu via www.ct.nl/abo of bel naar +31 (0)24 2027 825 Deze actie is geldig t/m 10 juni 2025 of zo lang de voorraad strekt. Je abonneert tot wederopzegging en voor ten minste de actieperiode van 10 nummers. Na afloop van de actieperiode geldt de reguliere abonnementsprijs en is het abonnement per kwartaal opzegbaar. Opzeggen is heel eenvoudig en kan via onze klantenservice.…

Het principe van een thuisaccu is eenvoudig: als de zon schijnt en er meer energie geproduceerd wordt dan je op dat moment gebruikt, wordt met het overschot de accu opgeladen. Als je daarna meer stroom nodig hebt dan de panelen leveren, wordt het tekort eerst uit de accu gehaald. Tot die leeg is, dan wordt er pas weer stroom van de energieleverancier gevraagd. Dat betekent voor de energiestroom van en naar de energieleverancier dat er minder terug geleverd wordt (want dat wordt gebruikt om de accu op te laden) en er minder stroom nodig is (omdat die eerst door de opgeladen accu geleverd wordt). INSTALLEREN De Plug-in Battery, zoals de thuisaccu met een capaciteit van 2,5 kWh van Home-Wizard wordt genoemd, maakt dat principe ook nog eens eenvoudig implementeerbaar. Je…

Voor deze test hebben we een verzameling nieuwe ssd’s van gevestigde fabrikanten en minder bekende merken in huis gehaald en gekeken naar wat de nieuwste producten te bieden hebben. Bovenal valt op dat er eindelijk PCIe 5.0-controllers zijn die het de gedoodverfde leider Phison E26 moeilijk maken. We hebben alleen ssd’s met PCIe 4.0 en 5.0 getest, in een bijna gelijke verhouding. Het testveld is verdeeld in de PCIe 4.0-ssd’s met de Biwin NV7200 en NV7400, Orico O7000 en de Green SN3000 en SN7100 van Western Digital, plus de PCIe 5.0-modellen Biwin X570 PRO, Gigabyte Aorus Gen5 14000 ssd, PNY CS2150 en Samsung SSD 9100 Pro die we in de vorige c’t los hebben besproken. Hierna korten we enkele van de lange namen af voor een betere leesbaarheid. We hebben…

De nieuwe GeForce RTX 5070 Ti is nauwer verwant aan de RTX 5080 dan aan zijn naamgenoot, de RTX 5070. Hij heeft dezelfde grafische GB203-chip met Blackwell-architectuur en Nvidia heeft dit keer ook niet bezuinigd op het geheugen: met 16 GB aan grafisch geheugen is de GeForce RTX 5070 Ti in zijn prestatieklasse goed uitgerust voor de huidige games – de RTX 5080 en Radeon RX 9070 XT bieden evenveel. De meetresultaten beloven vloeiend spelplezier in WQHD met 2560 × 1440 pixels, met opties voor fijnere Ultra HD of fancy raytracing-effecten. Elders in deze c’t leggen we meer uit over de technologie achter de nieuwe RTX 5000-kaarten. En hoewel het de goedkoopste RTX 5000 tot nu toe is, is de 5070 Ti zeker geen koopje. KWESTIE VAN PRIJS Als derde…

Achter elke klik, stream en online in-en uitvoer draait een datacenter onvermoeibaar om gegevens te beheren, connectiviteit te behouden en vrijwel ononderbroken uptime te leveren. De aanhoudende groei van datacenters is ook merkbaar in Nederland, waar de datacenter colocatiemarkt in 2023 werd gewaardeerd op 990 miljoen dollar. Naar verwachting zal die tegen 2029 1,22 miljard dollar bereiken – een samengesteld jaarlijks groeipercentage van 3,54%. DE ROL VAN NEDERLAND Amsterdam is een belangrijk datacenterknooppunt in Europa. Sinds 2010 is er 800 MW aan IT-capaciteit toegevoegd. Factoren zoals directe buitenlandse investeringen, robuuste connectiviteit en sterke digitale infrastructuur hebben de groei gestimuleerd. Het nieuwe aanbod wordt echter beperkt door regelgeving en de beschikbaarheid van energie. We spraken met Simon Besteman, directeur van de Dutch Cloud Community, over de overwegingen voor nu en de…

Macs met een M-chip zijn stijlvol, efficiënt en krachtig. Dat maakt de hardware ook interessant voor Linux-fans. Linus Torvalds schreef eind 2020 dat hij graag een laptop met een M1-processor zou gebruiken om Linux te draaien. Twee jaar later bracht hij kernel 5.19 uit en schreef hij de aankondiging daarvoor op een MacBook met een M-chip. Dat is te danken aan het Asahi Linux-project, waarvan de ontwikkelaars erin geslaagd zijn om Linux geschikt te maken voor Macs met Apple-halfgeleiders, soms met een aanzienlijke reverse-engineering. In die context hebben ze ook de geheugenveilige programmeertaal Rust in de kernel geïntroduceerd. Niet alle kernelontwikkelaars zijn het daar mee eens. Gefrustreerd door het geschil hebben sommigen sindsdien afscheid genomen, waaronder Hector Martin, de vorige projectmanager van Asahi Linux. Het beheer van het project is…

ChromeOS, het besturingssysteem van Chromebooks, is onlosmakelijk verbonden met Google en zijn services. De meeste toepassingen zijn webapps en hun gegevens moeten in de cloud worden opgeslagen. Zonder een Google-account kun je niet eens inloggen op het apparaat of Android-apps installeren. Maar zou het niet mogelijk zijn om Linux te gebruiken om de gouden kooi van Google te verlaten en Chromebooks naar je eigen hand te zetten? Het idee ligt voor de hand, aangezien ChromeOS een Linuxkernel gebruikt. Net als bij Android, dat ook gebaseerd is op Linux, is de kernel helaas maar het halve werk. En Chromebooks verschillen in veel opzichten van normale laptops, van het opstartproces tot een onconventionele toetsenbordindeling. Als je op onderzoek uitgaat, kom je vooral instructies tegen voor het installeren van Linux-distributies binnen ChromeOS. Lange…

Om spamfilters, antivirussoftware en ook de ontvangers bij phishingcampagnes te misleiden, moeten cyberoplichters steeds weer iets nieuws verzinnen. Daarom hebben beveiligingsonderzoekers de afgelopen maanden weer slimme combinaties van verschillende vermommingstechnieken waargenomen, waarbij geprepareerde pdf-documenten als lokaas worden gebruikt. Pdf-bestanden kunnen bijvoorbeeld worden voorzien van toegangsbeveiliging, wat niet alleen lastig is voor malware-analisten. We beschrijven in dit artikel hoe je dat kunt herkennen en in veel gevallen verwijderen, zodat het document vervolgens gewoon kan worden onderzocht of gebruikt. In recente gevallen van cybercriminaliteit vermomden aanvallers links naar phishing-websites als qrcodes (quishing) en verstopten die in met een wachtwoord beveiligde pdf-bestanden. Vervolgens stuurden ze de documenten per e-mail als zogenaamde hotelrekeningen of zakelijke berichten. Ze voegden het bijbehorende pdf-wachtwoord toe als een afbeelding in het bericht – leesbaar voor mensen, maar niet…

MICROCODE OF BIOS-UPDATE? ? Ik gebruik een Intel Core i5-13600K-processor op een Gigabyte B760 DS3H-moederbord. Het besturingssysteem is Debian Bookworm. Hoewel ik de processor niet overklok, lijkt hij last te hebben van de overspanningsproblemen waar jullie eerder over schreven. Ik wil de aankomende BIOS-update vermijden omdat ik bang ben dat er iets mis kan gaan. Ik hoop dat het installeren van de laatste versie van het Debian-pakket intel-microcode een BIOS-update overbodig zal maken. Hebben jullie advies? ! Allereerst is bij moderne systemen een BIOSupdate zeer veilig. De eenvoudigste manier is om het zipbestand te downloaden, de inhoud uit te pakken op een usb-stick, naar de BIOS-instellingen te gaan en daar de firmware bij te werken met de geïntegreerde updater (voor Gigabyte: Q-Flash). De microcode-update via het besturingssysteem zal in dat…

Wil je abonnee worden of heb je vragen over je abonnement? Op onze website vind je antwoord op de meeste vragen. www.ct.nl/contact Wist je dat je tegenwoordig eenvoudig zelf je adres kan wijzigen? Ga naar www.ct.nl/adreswijzigen om je nieuwe adres door te geven. Het nieuwe adres wordt vervolgens automatisch in ons systeem gewijzigd. Telefoon We zijn er maandag tot en met vrijdag van 09.00 tot 17.00 uur om je vragen te beantwoorden. +31 (0)24-2027 825 E-mail Stel je vraag per e-mail aan een van onze servicemedewerkers. klantenservice@ct.nl ABONNEMENTSINFORMATIE c’t magazine kost €9,50 per nummer. De abonnementsprijs in Nederland € 85,- en in België € 88,50 (10 nummers). Deze prijs geldt bij betaling per automatische incasso. Voor betaling via een (digitale) factuur geldt een toeslag van € 2,50. Je kunt eenvoudig…

Adlink EMP-520 industrial compact box pc Adlink Technology houdt zich bezig met edge-computing en heeft recent de EMP-520 industrial com pact box aangekondigd. Dat nieuwe product sleepte meteen de Best-in-Show-award binnen op de categorie Computer Board, Systems, Components nts & Peripherals op de Embedded World 2025. De keuze voor de award viel op de EMP-520 door zijn design, user focused features en uitmuntende performance in industriële omgevingen waarbij schok-en trillingsbestendigheid een belangrijke factor is. De box wordt aangedreven door een 14e generatie Intel-processor – een Core Ultra 5 of Core Ultra 7. Hij kan maximaal 96 GB DDR5-5600 MHz (48 GB per SO-DIMM) herbergen en biedt ondersteuning voor vier 4K-outputs met max 3840 bij 2160 pixels en 60 Hz, en EDID (Extended Display Identification Data) via vier losse HDMI 2.0-schermen.…

Volgens marktonderzoekers van IDC was de omzet voor servers in 2024 in totaal 236 miljard dollar, wat meer dan het dubbele van 2023 is. De groei werd gedreven door AI-machines, die weinig te maken hebben met traditionele enterpriseservers. In die laatste categorie zijn de verkopen juist duidelijk gedaald. Dat komt doordat steeds meer bedrijven hun IT naar de cloud verplaatsen en nauwelijks nog eigen hardware kopen. Aanbieders van clouddiensten zijn op hun beurt verwikkeld in een wapenwedloop om de AI-markt van de toekomst. Zelfs kleinere cloudproviders verschuiven hun investeringen daarom naar de dure AI-krachtvreters. Volgens IDC heeft die hausse ook de ranglijst van de grootste servermerken in het vierde kwartaal van 2024 flink opgeschud. De eerste plaats werd weliswaar nog wel bekleed door gevestigde leverancier Dell met een kwartaalomzet van…

VEEL SPACE IN SPACE ▹joshworth.com/dev/pixelspace Als onze maan als 1 pixel groot wordt afgebeeld, komt dat neer op een pixel die 3474,8 kilometer aangeeft. Dat zorgt ervoor dat het getoonde schaalmodel bij joshworth.com/dev/pixelspace veel scrolwerk oplevert, maar gelukkig kun je via de pictogrammen voor de hemellichamen bovenaan snel van hemellichaam naar hemellichaam zappen. Er is geen woord aan gelogen dat er in de ruimte bijzonder veel ruimte is. Het stopt bij Pluto, omdat je anders een stevige portie RSI oploopt voordat je weer iets anders tegen zou komen. Rechtsonder toggle je met een pictogrammetje het reizen met de snelheid van het licht. Af en toe zie je wat gevatte opmerkingen om het handmatige scrolwerk wat te verzachten. De onderste schaal is te wisselen tussen onder andere lichtminuten, bussen of aantal…

Ondanks alle voordelen van clouddiensten moeten we niet vergeten hoezeer die in onze wereld verweven zitten: net als een schimmel met de wortels van een boom. Ze verspreiden zich enorm rap en zijn vaak onzichtbaar. De hyperscalers van de Amerikaanse bedrijven Amazon (AWS), Alphabet (Google Cloud) en Microsoft (Azure) spelen de hoofdrol. Andere bedrijven, zoals smarthomefabrikanten, huren daar ruimte om hun eigen infrastructuur niet te hoeven beheren. Op die manier geven ze hun eigen klanten indirect uit handen aan de grote Amerikaanse aanbieders. Met andere woorden: hoe minder kritisch je bent in het gebruik van digitale diensten, des te groter de kans dat je te maken hebt met die Amerikaanse providers – direct of indirect. Hou dus je ogen open en minimaliseer contact. De volgende tips motiveren je in geval…

Iets meer dan een maand nadat Intel het voorlopige topmodel Arc B580 van de Battlemage-serie gpu’s op de markt heeft gebracht, is de afgeslankte versie, de Arc 570, verschenen. De grafische kaart komt met de belofte van vloeiende framerates in full-hd en WQHD-resolutie, zelfs in actuele games met een hoog detailniveau. Met 10 gigabyte in plaats van de gebruikelijke 8 gigabyte RAM die je bij GeForce en Radeon vindt, hebben grafische kaarten met Arc B570 meer grafisch geheugen om de framerates vloeiend te houden, zelfs met gedetailleerde texturen of een hoge geometrische detaildiepte. We hebben een Arc B570 Challenger OC van Asrock naar het lab gehaald voor een eerste testronde. De grafische kaart was bij de start van de verkoop 50 euro goedkoper dan het vergelijkbaar uitge ruste B580-model, maar…

Nieuw, nieuw en nog eens nieuw: dat was het motto voor de Core Ultra 200S Arrow Lake. Naast een gewijzigde naamgeving brengt de huidige generatie desktopprocessors van Intel een chipletstructuur, hogere efficiëntie en een nieuw platform met LGA1851. In eerste instantie waren daarvoor alleen dure moederborden met een Z890-chipset beschikbaar, maar nu volgen de goedkopere varianten met H810 en B860. We hebben drie B860-moederborden uitgebreid onder de loep genomen met Windows 11 en Ubuntu 24.10. Die moederborden kosten tussen de 200 en 260 euro. Het zijn de Asus Prime B860M-A WIFI met drie monitoraansluitingen, de Gigabyte B860M Gaming X WIFI6E met USB4 [1] en de MSI MAG B860 Tomahawk WIFI met Thunderbolt 4. Die moederborden zijn geschikt voor het bouwen van een kantoor-, allround-of een gaming-pc, ze bieden een snel…

De meeste laptop-docks en pc’s hebben tegenwoordig aansluitingen voor gigabit-ethernet (GE) met 1000 Mbit/s ofwel 1 Gbit/s. Gegevens stromen daarmee met een snelheid tot 115 MB per seconde over de kabel. In 2016 is echter al de specificatie verschenen voor het snellere multigigabit-ethernet met 2,5, 5 en 10 Gbit/s, oftewel 2500, 5000 en 10.000 Mbit/s (NBase-T, [1]). De eerste stap na gigabit-ethernet, die ook wel afgekort wordt als 2G5, zie je de laatste jaren steeds vaker verschijnen op moederborden, in usb-adapters, netwerkopslagapparaten (NAS), routers en switches. Daarmee verplaats je met maximaal 280 MB/s grote bestanden zoals 4K-video’s, images van virtuele machines of back-ups via het netwerk. De volgende, snellere stap staat nu voor de deur: de eerste usb-adapters voor 5 Gbit/s ethernet (5GE) konden hun potentieel nog niet waarmaken omdat…

Dit zijn de crème de la crème smartphones. We hebben acht high-end modellen met elkaar vergeleken: naast de Apple iPhone 16 Pro Max zitten er zeven Android-smartphones bij: Asus Zenfone 12 Ultra, Google Pixel 9 Pro XL, Honor Magic7 Pro, Motorola Edge 50 Ultra, OnePlus 13, Oppo Find X8 Pro en Samsung Galaxy S25 Ultra. Geen van de geteste modellen is goedkoop, maar toch zijn er vrij grote prijsverschillen. De Motorola Edge 50 Ultra is met ongeveer 690 euro veruit de goedkoopste, terwijl Apple en Samsung de hoogste prijzen vragen: de iPhone en S25 Ultra kosten tot 1800 euro, afhankelijk van de hoeveelheid opslagruimte. De materiaalkeuze maakt duidelijk dat dit de vlaggenschepen van de acht fabrikanten zijn. Matglazen oppervlakken en stijlvolle metalen frames domineren – soms glanzend, soms niet. Apple…

Functies in Cybersecurity vereisen expertise op het gebied van netwerkbeveiliging, cryptografie, incident-response en ethisch hacken. Certificeringen spelen een belangrijke rol bij het valideren van deze vaardigheden, het overbruggen van hiaten in de kennis en het garanderen dat professionals voldoen aan de industriestandaarden. Net als artsen en accountants die strenge certificeringsprocessen ondergaan, moeten Cybersecurityprofessionals hun deskundigheid ook aantonen. Volgens de 2025 SANS | GIAC Workforce Study heeft meer dan 65% van de organisaties vaardigheidsvalidatie nodig om aan de eisen van klanten te voldoen. Van het binnenhalen van consultingcontracten tot het voldoen aan regelgevende audits en cyberverzekeringseisen, certificeringen leveren tastbaar bewijs van expertise. STANDAARDISATIE VAN ROLLEN Cybersecuritypersoneel is zich steeds meer aan het specialiseren door een toenemende behoefte aan duidelijk gedefinieerde rollen. Frameworks zoals het NICE Framework (VS) en het European Cybersecurity…

Dit artikel is het begin van een serie die uitlegt hoe je een webservice schrijft in de taal Go die gegevens accepteert van een webfront-end en ze opslaat in een SQLite-database. Als voorbeeldgegevens gebruiken we herinneringen voor (werk)afspraken. Daarbij maken we gebruik van een Teams-webhook, zoals eerder beschreven in het artikel over het met scripts berichten sturen naar Teams [1]. We beginnen hier met het basisraamwerk voor webservices. En passant maak je kennis met twee typische Go-functies voor asynchroon programmeren: Go-routines en channels. De functies voor het maken van nieuwe herinneringen, het opslaan in de database, het verwijderen van bestaande herinneringen en het starten en stoppen van timers voor herinneringen volgen in een later artikel, samen met tips en trucs voor het programmeren van een front-end daarvoor. Je kunt de…

Maak binnen enkele minuten 3D-modellen van hoge kwaliteit: Rodin – vernoemd naar de Franse beeldhouwer en tekenaar Auguste Rodin – kan deze belofte op verschillende manieren waarmaken. Een paar woorden, een beschrijving of een afbeelding, een paar keer klikken en wat laadbalken, en de AI-tool genereert een 3D-model. Rodin helpt gebruikers om printklare modellen te maken voor 3D-printers, waarbij de modellen ook geschikt zijn voor digitale kunstprojecten of eigen videogames. Er zijn verschillende methoden om tijdrovende handmatige modellering te vermijden, waarvan sommige ook geschikt zijn voor complexe organische objecten. Bij fotogrammetrie worden modellen gemaakt met behulp van meerdere foto’s van een object vanuit verschillende perspectieven. Bij 3D-scannen leg je de geometrie van een object vast met behulp van bijvoorbeeld een LiDAR (Light Detection and Ranging) sensor, die de afstand tot…

Apple heeft met de M4-generatie Mac mini veel succes: zelfs in de meest eenvoudige versie voor 719 euro is het een supersnel apparaat dat beter presteert dan AMD en Intel op het gebied van singlethreading-prestaties en ook niets te wensen overlaat op het gebied van multicore-prestaties. Met 16 GB heeft het RAM eindelijk de minimale grootte die je van een desktop anno 2025 mag verwachten. Apple beknibbelt opnieuw op de ssd, want 256 GB voor een huidige computer is bijzonder karig, zeker voor die prijs. Een upgrade tot 2 TB is mogelijk, maar kost 1000 euro: meer dan de complete basisuitvoering van de mini. Eén lichtpuntje: in tegenstelling tot de vorige minigeneraties zit de ssd in de M4 niet langer op het moederbord vast gesoldeerd, maar wordt als een kleine…

ALTERNATIEVEN VOOR MICROSOFT OFFICE Er zijn veel redenen om Microsoft Office de rug toe te keren – zoals de opgedrongen AI en stijgende prijzen – en over te stappen op een andere office-suite. We vergelijken vijf office-suites voor Windows, Linux en macOS die een adequate vervanging beloven voor Word, Excel en PowerPoint. MESSENGERS IN MOEILIJKE TIJDEN Messaging-apps zijn populair, maar de vraag naar alternatieven wordt groter en de scepsis tegenover de Amerikaanse techgiganten neemt toe. Hoe doen de verschillende messengers het op dit moment en welke functies en beveiligingsmaatregelen gebruiken ze om in de gunst van gebruikers te komen? BOVENDIEN HOE JE IN TEAMS MET BESTANDEN WERKT Het beheren van bestanden werkt in Teams een beetje anders dan met Windows Verkenner en macOS Finder. We geven uitleg over opslaglocaties, zoekfuncties,…