Inhoudsopgave van Editie 1/2 -2024 - c't magazine

Veel mensen, en dan met name degenen die wel wat spaargeld hebben, maar geen belachelijke bedragen, hebben het idee dat hun banken niet veel voor hen betekenen. Sterker nog: de kosten voor het stallen van je geld wegen vaak niet eens op tegen de voordelen (zoals de rente) die het oplevert. Daar was een tijd geleden toch een mooie oplossing voor? Jazeker, het zou het tijdperk worden van de blockchains, cryptocurrency’s en DeFi (gedecentraliseerde cryptoplatforms). In de nasleep van de financiele crisis van 2007/2008 was dat een krachtig verhaal. Tot de cryptobeurs FTX geld uitleende aan een cryptobedrijf dat dit risicovol ging beleggen. Dat was gedoemd te mislukken, waardoor FTX faillissement moest aanvragen – waarbij opeens een miljard dollar ‘verdwenen’ was. Terwijl FTX er nog bekend (zo niet berucht) om…

De Europese Commissie heeft de sociale videoplatforms YouTube en TikTok gevraagd om uitleg te geven wat zij doen om hun jonge gebruikers te beschermen tegen illegale en schadelijke content. Die twee platforms zijn erg populair onder jonge gebruikers. Er gelden sinds een paar maanden strengere regels voor het beschermen van de psychische en lichamelijke gezondheid van gebruikers door de grote internetplatforms, waaronder ook X (voorheen Twitter) en Face book. TikTok kreeg al eerder een tik op de vingers vanwege onder andere het niet voldoende weren van desinformatie, terroristische en gewelddadige content en haatberichten. De apps van YouTube en TikTok voldeden niet aan een stresstest waarmee de bescherming van kinderen getest werd. De Google-dochter en het Chinese bedrijf moeten op het moment dat je dit leest met tekst en uitleg over…

Dell brengt vier nieuwe monitoren in de UltraSharpserie uit. Dat zijn twee monitoren met een diagonaal van 24-inch en twee keer een 27-inch versie. De Dell UltraSharp 24 USB-C Hub-monitor (U2424HE) en het Dell UltraSharp 24-model (U2424H) hebben een resolutie van 1080p en een refresh rate van 120 Hz, de 27-inch Ultra-Sharp 27 Thunderbolt Hub (U2724DE) en Dell Ultra Sharp 27-monitor (U2724D) hebben een resolutie van 1440p met eveneens een refreshrate van 120 Hz. De oude-re UltraSharp-modellen boden een refresh rate van 60 Hz. De U2424HE en U2724DE sluit je met respectievelijk een enkele USB-C- of een Thunderbolt-kabel aan op je pc. Ze bieden 90 W aan Power Delivery, data- en video signalen, en hebben daarnaast een 2,5 Gbit/s RJ45-aansluiting. Alle vier de monitoren hebben een HDMI- en een DisplayPort…

Soundcore komt met een serie nieuwe draagbare premium speakers die ruimtelijke audio en Hi-Res geluid (LDAC) moeten bieden: de Motion 300 en Motion 500. Beide speakers hebben een IPX7-rating. De Motion 500 heeft drie drivers en tot 40 watt aan ruimtelijk geluid. De naar boven gerichte driver (‘sky channel’) heeft instelbare led-lichtaccenten. De Motion 500 houdt het 12 uur uit op een acculading en is voor 160 euro te koop in het zwart, blauw en roze. De Motion 300 is nog een stukje compacter, en bevat twee drivers en 30 watt aan Hi-Res geluid. Hij houdt het zelfs 13 uur uit op een enkele acculading. Hij heeft een verwijderbare strap om hem aan vast te pakken. Met SmartTune kun je kiezen uit een Immersive Mode die het geluid altijd naar…

Fedora Linux 39 verscheen drie weken na de oorspronkelijk geplande releasedatum. Vertragingen zijn bij die Linuxdistributie niet ongebruikelijk: de ontwikkelaars nemen tijdens hun wekelijkse vergaderingen op hun mailinglijst de beslissing of een Fedora-versie klaar is voor release. Recentelijk hebben bugs in de Grub 2.06-bootloader en in de Shim-loader voor UEFI de release opgehouden. Bovendien had IBM/Red Hat de positie van Fedora Program Manager in mei 2023 opgeheven als onderdeel van verdere besparingen en de verantwoordelijkheden bij de ontwikkeling van Fedora herverdeeld. Fedora Linux 36 werd ook getroff en door een vergelijkbaar lange vertraging, maar toen leverde dat wel duidelijk zichtbare vernieuwingen op. In de huidige Fedora 39 zijn de vernieuwingen te overzien: de belangrijkste Workstation-editie beschikt over de nieuwe Gnome 45-desktop omgeving, die hier in zijn pure vorm beschikbaar is…

Homewizard heeft aan aantal leuke producten om je verbruik te monitoren. Het gaat daarbij bijvoorbeeld om de Wi-Fi P1 Meter (30 euro), die je op je slimme meter kunt aansluiten om het energie- en gasverbruik te monitoren, en om de Wi-Fi Watermeter (50 euro) voor het waterverbruik. De standen van de meters kun je vervolgens uitlezen met behulp van de Energyapp, waar je de meters een voor een aan toe kunt voegen – met als zeer irritant detail dat de locatiebepaling daarbij wel aan moet staan. Als je niet telkens de app wilt openen om de actuele waarden te zien, biedt Home wizard daar ook een oplossing voor: de Energy Display. Dit is een vijf inch schermpje op een standaard. Je voegt het als appa raat toe in de app…

Gewone toetsenborden zijn niet ideaal voor je schouders en polsen, omdat je je handen altijd in een hoek houdt. Om die recht te kunnen houden, heb je een wat gebogen toetsenbord nodig. Dat is bij toetsen borden als de Natural Ergonomic Keyboard-serie van Microsoft erg extreem doorgevoerd, maar er zijn ook oplossingen zoals de Keys Wave van Logitech die een betere ergonomie bieden maar daar minder ver in gaan. De Keys Wave is een 37,5 cm breed licht glooiend toetsenbord uit de Ergo-serie met numeriek deel en functietoetsen met meerdere (onder andere audio) functies. De 100 toetsen hebben een prettige aanslag, je voelt wat je doet. De gewatteerde steun zorgt ervoor dat je je handpalmen rustig neer kunt leggen – van groot belang voor ergonomisch werken. Van daaruit zijn alle…

De Pavilion Plus is een laptop volgens het huidige HP-ontwerp: veel zilvergrijs, gerecyled plastic en een klep met gerecyled aluminium en gestyleerd HP-logo. De 14inch-laptop is vrij compact en dankzij de gebruikte materialen 1,38 kg licht. De bijgeleverde 65W-lader met USB-C is niet plat maar vrij compact (9 × 5 × 2,9 cm). Opladen kan via elk van de twee USB-C-aansluitingen aan de rechterzijde, die ook data en beeld kunnen leveren. Eentje daarvan biedt USB 3.2 Gen 2x2, de ander (met het bliksemsymbool) Thunderbolt. Verder vind je rechts HDMI 2.1 en USB-A en links nogmaals USB-A en een audiojack. De snelheden van de A-poorten zijn netjes aangegeven met kleine cijfers (rechts 10, links 5 Gbit/s). Het toetsenbord typt redelijk, al zijn de Esc- en Del-toets nogal klein in de bovenste…

Bij de aanschaf van een IP-camera voor buiten zijn meerdere zaken van belang dan bijvoorbeeld het nachtzicht. Denk aan hoe en waar je de camera wilt monteren, en de hoeveelheid opslag die nodig is voor het bewaren van je beelden. Misschien hecht je wel waarde aan extra’s zoals een luid alarm om ongewenste personen actief mee af te schrikken. De Tapo CS420S2 voldoet aan al deze wensen en is overal te installeren. De Tapo C420S2 is een draadloos slim beveiligingscamerasysteem met 2 camera’s met een 2K QHD-resolutie (2688 × 1520 pixels), plus een luide alarmmodule en maximaal 256 GB lokale opslag via de hub. De twee camera’s hebben elk een kijkhoek tot 114 graden. De camera’s kunnen dankzij een accuduur van 180 dagen volledig draadloos hun werk doen, en zijn…

Na een lange periode waarin zelfs mainstream grafische kaarten schandalig duur waren, daarna nauwelijks verkrijgbaar en soms beide tegelijk, is er nu een nieuwe generatie. Het aanbod is aangenaam groot en de prijzen zijn in elk geval weer normaal. De verwachte prestatieboost bleef echter uit bij de kaarten die in de zomer werden uitgebracht: AMD’s Radeon RX 7600 en Nvidia’s GeForce RTX 4060 zijn slechts iets sneller dan hun voorgangers, die voorlopig nog op de markt blijven. Ze bieden op hun beurt iets lagere prestaties tegen een lagere prijs. En dan is er nog Intels Arc A750 Limited Edition, die sinds zijn release in oktober 2022 zo sterk in prijs is gedaald dat hij goed bij de eerder genoemde modellen past. We hebben acht huidige mainstream grafische kaarten van AMD,…

De Zenbook S13 OLED en Expertbook B9400 zijn twee laptopmodellen van Asus die verschillende doelgroepen aanspreken maar – afhankelijk van de uitvoering – in hetzelfde prijs segment zitten (rond 1600 euro). Doordat beide laptops breed inzetbaar zijn, is het toch interessant ze naast elkaar te zetten. De Expertbook (model b9400cbakc189x) heeft het grootste scherm van de twee, namelijk een 14-inch full-hd IPSscherm. Daarboven zit een webcam, die is voorzien van een mechanisch schuifje. Net als bij de S13 heeft Asus voor een constructie gekozen waarbij de achterzijde van de klep de laptop omhoog duwt als je hem openklapt. Dat zorgt voor een betere luchtstroom voor de koeling, vooral op een harde ondergrond. De behuizing is van magnesium (matzwart), wat bijdraagt aan het lage gewicht van de laptop. De variant met…

Start het set-upprogramma van Windows en na een paar keer klikken start het besturingssysteem op – zo eenvoudig kan het zijn. Maar dat werkt niet altijd. Soms ontbreekt er een stuurprogramma, klopt een instelling bij de BIOS-instellingen niet of belemmert een hardwareprobleem het installeren. Misschien wil Windows de ssd niet gebruiken omdat er een onbekend bestandssysteem op staat of omdat die gewoon defect is. In dit artikel hebben we een aantal typische problemen verzameld die het installeren van Windows of Linux verhinderen. We hebben het daarbij trouwens altijd over het installeren op een ssd, omdat er bijna geen reden meer is om een besturingssysteem op een harde schijf te installeren. IS DAAR IEMAND? Eerst de basis: zit er wel een ssd in de computer? Zijn de voedings- en datakabels aangesloten?…

Als er een nieuw softwareproject op de agenda staat, stort je je met volle overgave op de planning: welke programmeertaal het moet worden is snel beslist, en ook over een framework ben je het met je collega’s waarschijnlijk snel eens. Zoals bij elk nieuw project heb je gezworen deze keer niet de fouten van de vorige projecten te maken en elke stap grondig te overwegen. De basis is snel aangemaakt, inclusief een Git-repository, en je bent op het punt aangekomen waar het softwareframework de eerste gegevens moet opslaan. Een collega stelt voor om er even snel een SQLitebestand aan te koppelen daar eerst mee te ontwik-kelen, en dan later een MySQL- of PostgreSQL-database toe te voegen. Maar had je je eigenlijk niet voorgenomen om deze keer elke stap goed te…

Voor de meeste bedrijven en instellingen is het niet langer de vraag of er een AI-server moet worden aangeschaft, maar welke, en wat er nodig is zodat hij ook aan de verwachtingen voldoet. HOE GEBRUIK JE AI? De vraag om te overwegen is of je je voornamelijk bezig gaat houden met AI-training of -inferentie. Deze twee processen vormen de basis van alle moderne versies van AI met ‘beperkt geheugen’. Tijdens de training neemt het AI-model een grote hoeveelheid big data op met miljarden of zelfs triljoenen parameters. Bij inferentie gebruikt de AI het ‘geheugen’ van zijn training om te reageren op nieuwe input. Beide processen zijn erg rekenintensief en daarom worden er gpu-uitbreidingskaarten en -modules geinstalleerd om het proces te versnellen. Omdat de rekenkrachtvereisten voor AI-training hoger is dan voor…

Het is een zelfopgelegde verplichting geworden van Microsoft: elk najaar krijgt het huidige Windows een zogeheten functie-update, waarmee het systeem nieuwe dingen kan – in het beste geval zijn dat alleen verbeteringen en geen nadelen. Versie 23H2 wordt, ondanks een behoorlijke hoeveelheid nieuwe functies, technisch gezien geleverd als een cumulatieve update – en niet als een upgradeinstallatie zoals versie 22H2 vorige jaar herfst. De installatiemethode als cumulatieve update – oftewel als een reguliere maandelijkse beveiligingsupdate – is niet alleen aanzienlijk sneller in vergelijking met een upgradeinstallatie, maar levert volgens alle ervaringen ook veel minder problemen op voor gebruikers. Ter herinnering: bij de meer langdurige upgrade-installatie belandt de nieuwe Windows-versie eerst op de harde schijf naast de bestaande installatie, vervolgens wordt het oudere systeem in de loop van meerdere keren herstarten…

Ongeacht of je Apples nieuwe macOS al hebt geinstalleerd of wacht tot nog onontdekte bugs zijn gevonden en verholpen, dit artikel geeft de veranderingen en verbeteringen aan, zodat je zelf kunt beslissen welk OS je gebruikt. We kijken ook naar functies die externe ontwikkelaars pas na verloop van tijd zullen oppikken en die je dus pas later kunt gebruiken. Apple heeft macOS 14 met de naam Sonoma uitgebracht voor een flink aantal huidige en een aantal oudere Macs, waarvan de iMac Pro uit 2017 de oudste is. Sonoma wordt bovendien aanbevolen voor de 13-inch MacBook Air met M2-chip omdat het een verbeterd accubeheer heeft dat de levensduur van de accu verlengt. Je kunt de apparatenlijst vinden via de link op de laatste pagina van dit artikel, evenals korte beschrijvingen van…

Voor de Europese bevolking is als doel gesteld dat 80 procent vóór het jaar 2030 digitale basisvaardigheden moet bezitten. Nederland zit al goed volgens onderzoek van het CBS, en komt voor dit jaar uit op 83 procent. Het gaat om de leeftijdscategorie van 16 tot en met 75 jaar, oftewel de gemiddelde Nederlander. In 2022 lag dat percentage nog net onder de toekomstige doelstelling met 79 procent. De 83 procent is de groep met de basisvaardigheden (33 procent) plus de groep een niveau daarboven (meer dan basisvaardigheden, 50 procent). Er is gekeken naar vijf categorieën: informatie en digitale geletterdheid, online communicatie, computers en online diensten, privacybescherming en softwaregebruik. Als je bij elk van die categorieën een digitale basisvaardigheid bezit, val je onder de groep met ‘meer dan’ digitale vaardigheden. De…

De Asus Dual RTX 4060 Ti SSD ziet er op het eerste oog niet anders uit dan een willekeurige andere grafische kaart met dezelfde grafische chip. Asus heeft echter een M.2-slot aan de achterkant geplaatst waar een 80mm-NVMe-ssd in kan (M.2-2280). De extra flashopslag is echter geen uitbreiding voor het grafische geheugen, maar fungeert als een extra slot voor het geval dat alle M.2-slots op je moederbord bezet zijn. Dat is mogelijk omdat de AD106-350 gpu die op de RTX 4060 Ti wordt gebruikt slechts 8 van de 16 PCIelanes van het PEG-slot gebruikt. Asus gebruikt vier van de resterende acht PCIe-lanes op de grafische kaart voor het M.2-slot. Niet elk moederbord en elk processorplatform ondersteunt echter het verdelen van de lanes over meerdere apparaten (PCIe Bifurcation): LGA1700-moederborden met B760-,…

Qualcomm wekt met indrukwekkende benchmarkresultaten nieuwe hoop voor aantrekkelijke Windowslaptops met een ARM-processor. Op de eerste apparaten met een Snapdragon X Elite zullen we waarschijnlijk wel tot minstens medio 2024 moeten wachten en er zijn tot nu toe geen onafhankelijke metingen. Maar volgens Qualcomm presteert de Snapdragon met de Oryon-kernen van de overgenomen processorstart-up Nuvia beter dan de Apple M2 Pro, de AMD Ryzen 7 7840U en Intel Core i7-1360P. De Qualcomm-chip zal het in 2024 echter moeten opnemen tegen de Apple M3, AMD Ryzen 8000 en Intel Meteor Lake. Het zal zeker spannender worden dan in de afgelopen tien jaar. De eerste Geekbench-resultaten voor de Apple M3 zijn hoog, maar laten zien dat die vooral wordt gekenmerkt door hogere klokfrequenties in vergelijking met de M2. Net als bij de…

Het afgelopen jaar hebben we naast de uitgebreide vergelijkende tests zo’n 120 producten afzonderlijk getest. Dat varieerde van moederborden en laptops tot smarthome-centrales, wifi systemen en harde schijven – met alles daar tussenin. Om daar door jullie een overall ‘beste’ product uit te laten kiezen zou wel heel erg een verhaal van appels en peren zijn, vandaar dat we de lange lijst van geteste producten in een aantal categorieën hebben opgedeeld, met elk een door de redactie opgestelde shortlist. Aan jou de vraag: wat vind je binnen iedere categorie het beste product van het afgelopen jaar. We willen je daarbij niet sturen hoe je dat ‘beste’ invult, want dat kan het leukste, het meest innovatieve, het handigste of het meest verrassende product zijn – of dat met de beste prijs-kwaliteitverhouding.…

De iPhone 15 Pro en Pro Max wegen beide 19 gram minder dan de voorgangers doordat Apple titanium gebruikt in plaats van staal. De randen zijn bij alle modellen iets meer afgerond zodat ze zonder hoesje fijner in de hand liggen. Oude hoesjes passen daardoor helaas niet meer omdat de lengte en breedte ietsje zijn toegenomen. De twee Pro-modellen hebben bovendien in plaats van de vertrouwde schuifregelaar voor de stille modus een ‘action button’. Behalve die knop lang indrukken om de modus te wisselen kun je aan het kort indrukken een actie naar keuze toewijzen, zoals het openen van de camera-app. DYNAMIC ISLAND EN HELDERE SCHERMEN Het scherm heeft bij alle modellen nu geen notch meer voor de frontcamera en sensors van face ID, maar twee gaten op circa 3…

Na wat ophef vanwege haatteksten die waren binnengesmokkeld in de Oekraiense vertaling van de installer, is nu een opgeschoonde Ubuntu 23.10 beschikbaar. Het controleproces van de vertalingen wordt aangepast. De installer zelf kan dankzij Snap bij de start van de installatie onafhankelijk van de rest van het live-systeem worden geüpdatet. Ook een andere vernieuwing is terug te voeren op Snap: de installatie kan via TPM worden versleuteld. Daarbij wordt de architectuur van Ubuntu Core benut, Canonicals op Snap gebaseerde IoT-distributie. De methode is nog wel gelabeld als experimenteel en vereist behalve een TPM 2.0 mogelijk ook aangepaste BIOS-opties zoals ‘Clear Intel PTT Key’. Let op dat als een bestaande sleutel wordt gewist, een met Bitlocker beveiligde Windows-installatie niet meer zal starten! VLOTTE BASIS Ubuntu Desktop 23.10 installeert standaard wat vroeger…

DOORLEZEN ▷ libraryofshortstories.com Het is wel weer weer om op de bank te hangen en er wat boeken bij te pakken. Als je van korte verhalen en klassiekers houdt, vind ja bij libraryofshortstories.com meer dan 1000 korte klassieke verhalen om doorheen te werken. Gebruik gerichte zoektermen, titel, auteur of de lengte of de score en je kunt via de browser direct gaan lezen of een pdf of epub downloaden voor op je leesapparaat naar keuze. Er zijn ook al wat favorietenlijsten samengesteld op het tabblad Discover, met bijvoorbeeld de beste boeken per genre (van dichtkunst tot oorlog), per thema en de meest unieke verhalen. Als je weinig tijd hebt kun je gaan voor de kortste verhalen, als je inspiratieloos bent of echt niet weet wat je moet lezen kun je…

Na het installeren van Windows (zie ook het volgende artikel) start een computer meestal op naar het bureaublad. Dat betekent echter niet dat de computer optimaal functioneert – en dat geldt vooral voor laptops: een blik in Apparaatbeheer brengt meestal een aantal gele uitroeptekens aan het licht die aangeven dat er daar nog iets mis is. De eerste hindernis is dat je in die toestand misschien niet eens toegang tot internet kunt krijgen om de situatie te verhelpen, omdat Windows de netwerkadapter niet herkend heeft. Bijna geen enkele laptop heeft nog een LAN-aansluiting, en als ze die hebben, zijn ze meestal uitgerust met de nieuwste adapterchips. Hoewel die een snelle 2,5 Gbit/s aankunnen, worden ze vaak nog niet ondersteund door de installatiemedia van Windows. De situatie is vergelijkbaar met wifi:…

Windows installeren is eigenlijk heel eenvoudig: opstarten vanaf de installatiestick, een paar vragen beantwoorden, de doelschijf selecteren, even wachten en klaar. Soms mislukt dat echter omdat het installatieprogramma de schijf waarop je Windows wilt installeren niet herkent. Hij verschijnt gewoon niet in het selectievenster. In plaats daarvan verschijnt er een bericht onderaan het dialoogvenster waarin staat dat je op ‘Stuurprog. laden’ kunt klikken om een apparaatstuurprogramma op te halen. Er zijn twee mogelijke oorzaken: dat ligt aan de hardware of de instellingen van het BIOS, in welk geval het artikel hierna helpt met een aantal tips. Of er ontbreekt daadwerkelijk een stuurprogramma, en wat je in dat geval moet doen wordt uitgelegd in dit artikel. Een opmerking vooraf: we verwijzen hier naar het installeren vanaf een usb-stick. We hebben dat…

Een pixelklok met wifi – oftewel een apparaat met een relatief grove matrix van individueel aanstuurbare leds – is een leuk alternatief voor een saaie klok of een overvol muurdisplay dat meetwaarden van je smarthome toont. Lange tijd waren daar alleen relatief dure pixelklokken of projecten voor elektronicahobbyisten voor beschikbaar. De TC001 van Ulanzi brengt daar verandering in. Hij kost nog geen 50 euro, bestaat uit 256 RGB-leds (8 × 32 pixels), heeft een USB-C-aansluiting voor de voeding (5V/2A, niet meegeleverd) en om firmware te flashen, een accu voor maximaal 5 uur zelfvoorziening en – dat is het cruciale punt – maakt gebruik van de wifi-microcontroller ESP32. Die laatste is de krachtigere opvolger van de ESP8266 die populair is bij smarthome-liefhebbers. Beide zijn afkomstig van het Chinese bedrijf Espressif en…

WINDOWS NOG SNELLER AFSLUITEN? ? In c’t 10/2023 stonden enkele artikelen over mogelijke problemen bij het afsluiten van Win dows. Een optie die ik bij die serie echter miste is de registervermelding WaitToKillServiceTimeout. Daarmee moet je Windows nog sneller kunnen afsluiten. ! Dat hadden we inderdaad ook kunnen vermelden, maar dan met een duidelijke waarschuwing: gebruik dat alleen op eigen risico, want dat kan in gegevensverlies resulteren! De achtergrond ervan: voordat het systeem wordt afgesloten, moeten alle actieve services en stuurprogramma’s worden beëindigd. Windows stuurt ze daarvoor een signaal om zichzelf te beëindigen. Pas als ze melden dat ze gereed zijn, sluit Windows af. Als dat echter niet binnen een bepaalde tijd gebeurt, gaat Windows ervan uit dat het proces hangt en wordt het afgesloten. En die tijdsperiode wordt bepaald…

Corsair komt met een nieuwe PCIe 5.0-ssd, de MP700 Pro. Die moet een leessnelheid van 12,4 GB/s halen, en wegschrijven met 11,8 GB/s. Ter vergelijking: de voorganger MP700 haalde in de 2TB-uitvoering 10 GB/s voor zowel het lezen als schrijven. De Corsair MP700-ssd wordt beschikbaar met verschillende koel opties: zonder enige koeling (maar met het dringende advies wel te koelen, bijvoorbeeld via het M.2-koelblok van je moederbord), met actieve koeling en zelfs een Hydro X-model met een waterblok met twee schroefaansluitingen van ¼ inch. Voor de variant zonder enige vorm van koeling betaal je 210 euro voor 1 TB, voor 2 TB leg je 355 euro neer. De 1 TB met Air Cooler kost 225 euro, de 2 TB 380 euro. De watergekoelde Hydro X-variant zagen we alleen in een…

Apple doet eigenlijk alles goed qua chipontwikkeling: het was de eerste die een 3nm-productieproces introduceerde. De al snelle MacBook Pro’s draaien tot 20 procent sneller dankzij dat procedé en de hogere kloksnel heden. Apple heeft het 3nm-proces eerst toegepast op de A17 Pro-chip en geoptimaliseerd. Dat is de gebruikelijke manier om het afkeuringspercentage op een acceptabel niveau te houden. De gigantische M3 Ultra-chip ontbreekt nog. Apple wilde die waarschijnlijk nog niet bij TSMC bestellen om kopers van de Mac Pro, die pas sinds de zomer verkrijgbaar is, niet tegen zich in het harnas te jagen. Apple stopt de M2 Ultra alleen in de Mac Pro en Mac Studio. SUBOPTIMAAL PRODUCTAANBOD Waarom zeggen we dan ‘eigenlijk’ en waarom ziet het Mac-productaanbod er, laten we maar zeggen suboptimaal uit? Dat is omdat…

Het installeren van de Tapo C425 doe je met de Tapo-app. Laad hem dan wel eerst op, want met zijn 10Ah-accu doet hij daar zo’n 5 tot 6 uur over. Voor wifi moet je een 2,4GHz-verbinding met WPA2 hebben, 5GHz en WPA3 worden niet ondersteund. Je moet de C425 met een sterke magneet op zijn voet op een niet makkelijk bereikbare plek bevestigen. Door de IP66-certificering kan hij aardig wat slecht weer aan. Een abonnement op de Tapo Carecloud kost je 3 euro per maand voor 1 apparaat voor 7 dagen en 3,50 voor 30 dagen. Lokaal opslaan op een microSD van 8 GB of meer kan ook, maar je kunt de RTSPstream ook door een NVR laten opnemen. Het beeld van de 2K-sensor (2560 × 1440 pixels, H.264 30…

Als je niets met de cloud te maken wilt hebben, benader je het apparaat als een lokaal accesspoint en stel je via de webinterface je wifi in en wie gewaarschuwd moet worden als er rook wordt gedetecteerd. Dat kan een speciale MQTT-server zijn, maar het apparaat kan ook een webhook gebruiken om een server via HTTP op te roepen. Voor de cloudfunctie heb je een account nodig en de nieuwe app Shelly Smart Control. Dan stuurt de app ook alarmmeldingen naar je smartphone als je niet thuis bent. Om de Shelly Smoke te configureren via de app, moet je hem wakker maken met drie korte drukken op de knop – om de batterij te sparen verbindt het apparaat slechts heel kort met wifi om een gebeurtenis of laag batterijniveau te…

De achtste generatie Pixel-smartphones blijft trouw aan het design dat werd geintroduceerd bij de Pixel 6. De camerabalk over de volledige breedte van de achterkant is nu van aluminium in plaats van glas. Ook het frame is uit aluminium opgetrokken, de achterkant van glas. De Pixel 8 heeft een oledscherm van 6,2 inch, de 8 Pro een scherm van 6,7 inch. Zelfs kleine lettertypes en fijne details in foto’s zien er op beide modellen haarscherp uit. De schermen scoren ook punten met hun contrast en zeer rijke kleuren. De Pixel 8 heeft een variabele refreshrate tussen 60 en 120 Hz gekregen, de 8 Pro biedt een variabele refreshrate van 1 tot 120 Hz. De helderheid is ook opgeschroefd: de Pixel 8 biedt 1750 cd/m2 en de 8 Pro 1905 cd/m2.…

ZICHTBARE POWER ▷ kck.st/3RTM7Fa • vanaf € 140 Als je powerbank lekker geeky mag ogen en uiteraard de nodige nuttige toeters en bellen moet hebben, is de Shargeek 170 helemaal jouw ding. Hij heeft een prisma vormig ontwerp, waardoor je hem makkelijk neerlegt en het scherm met allerlei detailinformatie waaronder de tijd om op te laden, output en input plus de resterende accutijd kunt aflezen. Met 24.000 mAh kun je 6 keer een gemiddelde smartphone opladen of je MacBook Pro van 0 tot 100 procent. Je kunt apparaten laden via USB-C (2 poorten) of USB-A (1 poort). De Shargeek kan er maximaal 170 watt uit persen. De powerbank is bestand tegen een gemorste kop koffie, heeft een low current-mode voor o.a. in-ears en is beschermd tegen overladen, oververhitting en meer.…

ROBOCOP: ROGUE CITY ▷ Nacon / Teyon • vanaf € 45 • Windows, PS5, Xbox Series X/S In de game RoboCop: Rogue City wordt het verhaal na de film RoboCop 2 voort gezet. Je bent in de verpauperde en door criminaliteit overspoelde stad Detroit druk in de weer om de orde te handhaven. En dan duikt er ineens een nieuwe criminele baas op. De gang Torch Heads wil wel zaken doen met die New Guy en gijzelen mensen in de studio van een nieuwszender om hun skills te adverteren. Tijdens de interactie met de slechteriken kun je meer dan alleen je Auto 9-pistool met ongelimiteerde munitie en de wapens van gevallen vijanden gebruiken. Zo slinger je een zware CRT-monitor naar iemand, je kunt iemand vastgrijpen en als schild gebruiken of…

De Cult of the Dead Cow bestaat al sinds 1984. In de jaren 90 verwierf het hackerscollectief internationale bekendheid met de beruchte remote-administration-tool Back Orifice. Die werd zelden gebruikt voor beheer op afstand, maar des te vaker als een trojan-payload. In 2000 adviseerde een cDc-lid Bill Clinton, de toenmalige president van de VS, over IT-beveiligingskwesties. De afgelopen jaren is het vrij stil geweest rond het collectief, met uitzondering van de release van een kleiner project in 2019 genaamd Stunt Banana. Dat ging om een caller-IDspoofer. Maar afgelopen augustus was er een comeback: leden van de groep kondigden met de nodige tamtam hun nieuwste project Veilid aan. Veilid is een framework voor ontwikkelaars dat de basis moet vormen voor allerlei apps die decentraal gebruikt kunnen worden en die de privacy van…

De Samsung 980 PRO wist al een heel groot deel van de maximale capaciteit van een PCIe 4.0-aansluiting te halen. De 990 PRO, zijn opvolger, verschilt er niet structureel van. De 990 PRO heeft ook LPDDR4 TLC-NAND-flashgeheugen, maar bij de 990 PRO zijn dat 236 lagen in plaats van 128. In de Samsung 990 PRO zit een krachtigere Pascal-controller tegen de Elpis-controller in de 980 PRO. De vraag is echter wat de 990 PRO in de praktijk toe kan voegen aan de toch al snelle 980 PRO. Bij een vergelijkende meting in een testsysteem kwam de 980 PRO met Crystal-DiskMARK SEQ1M tot een leessnelheid van 6719 MB/s. De 990 PRO wist daar bovenuit te komen met 7585 MB/s. Het lezen leverde eenzelfde beeld op: 4941 versus 6609 MB/s. De nieuwe…

Flashopslag is goedkoop geworden. Een ssd van 1 TB voor in een pc of laptop heb je al voor 40 euro. De prijzen voor externe media dalen ook. Usb-ssd’s kosten nog steeds meer dan externe harde schijven, maar de aanschaf doet niet meer zoveel pijn. De goedkoopste 1TB-modellen in deze test kosten rond de 65 euro – volgens marktonderzoekers zijn usb-ssd’s momenteel het snelst groeiende IT-segment. Veel fabrikanten willen een graantje meepikken van die markt. We hebben negen ssd’s getest die werken met USB 3.2 Gen 2 met een doorvoersnelheid van 10 Gbit/s of hoger. Daarnaast hebben we twee usbsticks met ssd-technologie in de test opge nomen. De sticks bevatten voor de markt gebruikelijke ssd-controllers, dus het enige verschil tussen de sticks en de usb-ssd’s is hun grootte. De sticks…

Onze eerste poging om 10 gigabit per seconde te versturen via de SFP+-poorten van de Nicgiga- en Sodola-switches mislukte vanwege de 4-poorts Exsys EX-60114 netwerkkaart die we voor dat doel hadden aangeschaft. Daarmee kwamen we niet verder dan ongeveer 6 Gbit/s totale TCP-doorvoer, hoewel de switches 10 Gbit/s bruto en dus 9,4 Gbit/s TCP aan zouden moeten kunnen. Een blik onder het koellichaam van de kaart loste het mysterie op: vier Realtek RTL8125BG ethernetcontrollers hangen aan het PCIe-slot via de PCI Express switchchip Asmedia ASM1806. Hoewel de contactstrip van die kaart fysiek ontworpen is voor een PCIe x4-slot, heeft de switchchip slechts twee lanes – die bovendien werken volgens het oude PCIe 2.1. Dat beperkt de PCIe-datasnelheid tot 10 Gbit/s, waarvan slechts 8 Gbit/s overblijft vanwege de 8b/10b-codering. Een ander…

SANS begrijpt de groeiende bedreigingen waarmee organisaties worden geconfronteerd. Van fundamenten tot leiderschapsstrategieën, SANS biedt meer dan 85 praktijkgerichte cursussen en trainingen om cyberprofessionals op elk ervaringsniveau te helpen direct toepasbare vaardigheden op te doen. 1. DE ONGEËVENAARDE SANS-OPLEIDINGSERVARING Of je nu deelneemt aan onze in-person of live online trainingen, je zult in beide gevallen het gevoel hebben dat je in het klaslokaal zit. Mis geen moment met de nieuwste klassikale technologie, inclusief een camera die de instructeur volgt terwijl hij zich door de ruimte beweegt. Toegang tot het materiaal op de manier die jij kiest. Naast een fysieke set boeken ontvang je bij je cursusregistratie PDF-versies van cursusmateriaal en hand-outs, evenals digitale toegang tot media/ISO-bestanden. 2. REAL-TIME TOEGANG TOT DESKUNDIGE DOCENTEN EN GIAC-GECERTIFICEERDE TA’S Real-time conversaties: de instructeur en…

EIZO is onder professionele fotografen en beeldbewerkers het go-to-merk als ze op zoek zijn naar een monitor die aan hun hoge eisen voldoet en kleuren op een realistische wijze kan weergeven, iets wat onmisbaar is binnen hun vakgebied. Naast de groep professionele gebruikers zijn er veel mensen voor wie fotografie of beeldbewerking een serieuze hobby is en die ook op zoek zijn naar een goed scherm dat kleuren correct weergeeft, maar dat niet een al te grote hap uit hun hobbybudget neemt. Voor die groep brengt EIZO schermen uit die beter betaalbaar zijn. De Color Edge CS2400S valt daar binnen. Dit scherm dekt niet alleen de sRGB-kleurruimte 100% af, maar ook de AdobeRGB-fotokleurruimte en de CMYK-printkleurruimte ISO-Coated V2 tot meer dan 99 % – iets wat je bijna uitsluitend binnen…

Als je je Fritzbox-wifi met een Wi-Fi 6-repeater tot in elke uithoek van je huis wilt uitbreiden, heb je bij AVM verschillende opties. Als middenweg tussen de Fritz!Repeater 1200 AX en Fritz!Repeater 6000 is er de Fritz!Repeater 3000 AX. Het essentiële verschil tussen de 6000 en de 3000 AX is dat die laatste 2-stream radiomodules voor de clientverbinding heeft versus 4-stream bij de 6000. De 3000 AX maakt wel contact met de router via een 4-stream module. In tegenstelling tot de 6000 kan hij via zijn 5GHz-modules ook een extra breed 160 MHz signaal uitzenden, wat de doorvoersnelheid verdubbelt ten opzichte van gewone 80MHz-werking – als de clients dat ook kunnen. We hebben de drie repeaters in drie situaties getest (accesspoint, meshrepeater met een Fritzbox 7590 AX en meshrepeater met…

Software bedienen met cryptische snel toetsen 40 jaar nadat de computermuis zijn intrede deed op het bureaublad lijkt voor sommigen misschien anachronistisch. En toch bedienen de meeste gebruikers het Windows-klembord zonder na te denken met Ctrl+C, Ctrl+X en Ctrl+V en maken ze acties ongedaan met Ctrl+Z. Vooral bij functies die je veel gebruikt, wordt de workflow flink belemmerd als je voortdurend naar de muis grijpt. Helemaal als je voor de gewenste opdracht diep in de menustructuren moet zoeken. Je hoeft daar niet alle sneltoetsen van een applicatie uit voor je hoofd te leren – dat zou nauwelijks mogelijk zijn, tenminste niet bij zulke uitgebreide programma’s als Word en Excel. Maar voor de meest gebruikte handelingen is er misschien nog wel wat vrije ruimte in het spiergeheugen. Microsoft Office biedt verschillende…