Inhoudsopgave van Editie 7 - 2023 - c't magazine

Het elektriciteitsverbruik via internet maakt onze planeet kapot, in 2035 tanken we alleen nog elektrisch, onze oude gasverwarming loopt over 20 jaar op waterstof en windturbines zullen funest zijn voor een groot aantal vogelsoorten. Al die verschillende beweringen hebben één gemeenschappelijke aspect: ze zijn bedoeld om de rem te zetten op dringend noodzakelijke veranderingen die we eigenlijk al een kwart eeuw uitstellen. In elke bewering zit wel een kern van waarheid, maar de essentiële delen van het grote geheel worden verdraaid of verzwegen. Het is een bekende werkwijze van iedereen die vaak dogmatisch een bepaalde eenzijdige boodschap wil overbrengen. Er liggen enorme, miljarden kostende projecten op ons te wachten om de klimaatverandering met zo min mogelijk schade en leed te doorstaan. Het moeten vervangen van een gasverwarming lijkt als we…

Het netwerk van Ziggo is de afgelopen jaren vernieuwd naar Docsis 3.1, waardoor 1 Gbit/s haalbaar is geworden. Vanaf 2025 moeten hogere snelheden mogelijk worden dankzij Docsis 4.0. Ziggo heeft Docsis 4.0 recent binnen zijn netwerk getest – naar eigen zeggen de eerste test met Docsis 4.0 op een live netwerk. De twee Docsis-routers haalden los tot 6,5 Gbit/s, maar de upload leek op dezelfde waarde te blijven hangen als de Docsis 3.1-routers met zo’n 0,5 Gbit/s. In 2024 moeten er meerdere tests volgen – ook op grotere schaal. Het uiteindelijke uitrollen van Docsis 4.0 begint vanaf 2025 en wordt regio voor regio uitgevoerd. Hoe lang het uitrollen gaat duren is afhankelijk van meerdere factoren, waaronder de verkrijgbaarheid van de modems voor klanten. Docsis 4.0 (eerder bekend onder de naam…

De Xiaomi Pad 6-tablets gaan ook hier in Europa uitkomen. De serie bevat een Pad 6 en Pad 6 Pro. De Pro wordt van rekenkracht voorzien door een Qualcomm Snapdragon 8+ Gen1, terwijl de non-Pro een Qualcomm Snapdragon 870 al zijn rekenwerk laat verrichten. De Pad 6 Pro heeft een 50-megapixelcamera met dieptesensor en een frontcamera van 20MP met autotracking, de 6 een 13MP-camera en een 8MP-frontcamera. De Pad 6 Pro heeft een 8600 mAh-accu die kan laden met 67 watt, de normale Pad 6 heeft een 8840mAh-accu die oplaadt met 33 watt. De Pad 6 krijgt 6 of 8 GB RAM, de Pad 6 Pro 8 of 12 GB RAM. De Pro krijgt 128 GB, 256 GB of 512 GB opslag, de Pad 6 maximaal 256 GB. Verdere verschillen…

De reparatiesite iFixit gaat na een eerdere samenwerking met onder andere Valve nu ook reserveonderdelen van een aantal Logitech-producten aanbieden, om te beginnen de Logitech MX Master-muizen en de Logitech MX Anywhere-muizen. Het gaat om producten die buiten de garantie vallen. Behalve de nodige reserveonderdelen (en complete reparatiekits) die beschikbaar gaan worden zijn er ook al een aantal reparatiehandleidingen beschikbaar. Welke andere producten nog aan de lijst toegevoegd gaan worden is nog niet bekend, maar naar verwachting zou het moeten gaan om webcams, speakers, headsets, gamecontrollers en toetsenborden. Logitech heeft daarmee als doel het bijdragen aan een afname van elektronisch afval (e-waste) en wil zijn producten een langere levensduur geven. Er wordt ook al enige tijd samengewerkt tussen Logitech en iFixit om de producten van Logitech beter te repareren te…

Microsoft biedt wel de mogelijkheid om mobiele (Android-)apps op Windows 11 te draaien, maar dat is alleen via een truc in Nederland en België te gebruiken. Het aanbod is bovendien beperkt en standaard alleen via de Amazon-appstore beschikbaar. Google werkt zelf ook aan de mogelijkheid om Androidgames onder Windows te draaien. Een bèta daarvan is ondertussen officieel beschikbaar voor Windows 11 én voor Windows 10 (versie 2004 of hoger). De systeemeisen zijn voor een moderne pc nog overkomelijk: de pc moet een quadcore-processor hebben met 8 GB werkgeheugen en 10 GB ruimte op een ssd. Verder zijn graphics nodig van het niveau van de geïntegreerde Intel UHD 630 of beter (zoals een losse grafische kaart) en moet hardwarevirtualisatie aan staan in het BIOS. De UHD 630 is al vanaf de…

Traditioneel pikt Microsoft op zijn ontwikkelaarsconferentie actuele IT-trends op en laat zien hoe die in de wereld van het bedrijf moeten gaan passen. Dit jaar domineert – het is praktisch onvermijdelijk – kunstmatige intelligentie: de aloude Office Assistant kruipt uit zijn graf als Copilot. Microsoft 365, Dynamics 365, de Edge-browser en een groot aantal andere producten zullen AI-Copilots krijgen, die kunnen worden aangevuld met plugins. Sommige partners gaan die al leveren voor prerelease-versies, en dat worden er naar eigen zeggen duizenden voor Microsoft 365. Zelfs Windows 11 gaat een Copilot krijgen, waarvan Microsoft beloofd heeft dat deze als prerelease-versie in juni zal verschijnen. De bedoeling is dat de Copilot je zal helpen om Windows 11 onder de knie te krijgen. Microsoft noemt het vinden van instellingen en applicaties als voorbeeld…

De octacore Ryzen 7 7800X3D is ontworpen voor het AM5-platform en vereist DDR5-RAM. Het bijzondere is dat hij over 96 MB Level 3-cache beschikt. Dat versnelt professionele toepassingen en games omdat die vaak dezelfde RAM-inhoud benaderen. Als de gegevens niet in een van de processorcaches zitten, duurt het ongeveer 70 tot 80 nanoseconden om ze uit het geheugen op te halen. Als ze worden gebufferd in de L3-cache, zitten de gegevens na slechts 12 nanoseconden al in de cpu. Bovendien vertienvoudigt de doorvoer: volgens onze metingen levert het RAM 58 GB per seconde, en gaan er in dezelfde tijd 670 GB uit de Level 3-cache. Zodra toepassingen van de grote cache profiteren, haalde de 7800X3D met een GeForce RTX 4090 16 tot 35 procent hogere framerates dan de Ryzen 7…

De printer is zeer betaalbaar, maar daarbij is er wel wat bezuinigd op de functies. De dunne plastic behuizing maakt geen erg duurzame indruk en hij accepteert slechts een kleine hoeveelheid papier aan de achterkant. Een duplexer ontbreekt. Hij heeft een onverlicht display met segmenten en vaste symbolen. Er is een nauwe spleet om de printkoppen op goed geluk te plaatsen. Bij het vullen moet je er wel op letten dat de inkt in de juiste tank terechtkomt, want er zijn geen gemerkte vulgaten. De meegeleverde zwarte inkt is voldoende voor twee tankvullingen, de rest voor slechts één vulling (50 ml). De meegeleverde inkt is voldoende voor ongeveer 6000 kleurenpagina’s (ISO/IEC 24711). Navulflessen met originele inkt kosten 15 euro voor zwart (135 ml) en 13 euro per stuk voor de…

Hoewel de Mullvad-browser de naam van een VPN-provider in zijn naam heeft, werkt hij ook zonder VPN-toegang. Het is een op gegevensbescherming toegespitste fork van Firefox, waarvan de broncode beschikbaar is. Hij is mede ontwikkeld door de programmeurs van de Tor Browser en heeft dezelfde anti-tracking functies – maar is niet verbonden met het Tor-netwerk. Hij is beschikbaar voor Windows, macOS en Linux en is ook portable. Met de Mullvad-browser profiteer je van het werk van de Tor-ontwikkelaars, die al jaren bezig zijn om hun browser bestand te maken tegen webtracking. Dat betekent vooral het onderdrukken van specifieke eigenaardigheden. Browsers gedragen zich op elk systeem immers meestal anders. Dat begint al met het feit dat ze websites opvragen in de ingestelde systeemtaal, terwijl ze ook tijdzone, schermresolutie en nog veel…

⊲ kck.st/3B9OMRz • vanaf € 1280 De Amber Lucid-1 is een 7-assige robot-arm, die je zonder een regel aan code in te voeren kunt bedienen. In de software kun je simpelweg een pad tekenen dat de arm moet volgen, of visuele bediening via gestures en AI, of een toetsenbord of gamepad gebruiken. Via UDP kun je elke programmeertaal gebruiken. De arm is bedoeld voor bijvoorbeeld het herkennen en grijpen van specifieke objecten, een tweetal stuks maakt een mensachtige robot. Hij is inzetbaar voor automatisering in industriële toepassingen of vlogging en filmen. Aan het uiteinde kun je een magnetische quick connector plaatsen, voor het bevestigen van een houder voor je telefoon of camera, zuignap, laser of 3d-printkop. De arm verbruikt 150 watt en kan een payload van 1,5 kilo aan. Hij…

⊲ www.markwhen.com Als je bekend bent met Markdown en regelmatig de nodige planningen en taken overzichtelijk moet maken, en daar een aanpasbaar systeem voor zoekt, is de tool www.markwhen.com er eentje die het uitproberen waard is. Je gebruikt Markdown-achtige tekst om planningen in een tijdlijn te parkeren, inclusief allerlei herhalende taken en locaties, afbeeldingen en meer. Maar de opmaak is ook bruikbaar voor een agenda, kaart, of zelfs het opstellen van je cv. Via de sidebar wissel je door de opties als editor en weergaves. Neus vooral door de documentatie om jezelf snel de syntax en alle opties eigen te maken. Als je de planningen gaat delen kan dat onder andere als SVG met instelbare markers. Voor afgeschermde tijdlijnen met rechtenbeheer vraagt de ontwikkelaar 5 dollar (privégebruik) of 14 dollar…

Laten we eerlijk zijn, wat moet een kantoor-pc nou echt aankunnen? Een officesuite, videocon-ferentieprogramma, misschien een pdf-editor. Plus een browser voor webtoepassingen en om jezelf af en toe af te leiden met een YouTube-video. Je hebt geen grote desktop nodig met een krachtige cpu en veel RAM. Een compacte mini-pc met de juiste uitrusting is voldoende. We namen vijf apparaten van 400 tot ongeveer 1500 euro mee het lab in en testten ze niet alleen onder Windows maar ook met Linux. De tweedehands pc is een Lenovo ThinkCentre M720q Tiny, uitgerust met de wat oudere, maar met Windows 11 compatibele Intel Core i5-8400T-processor met zes kernen. We betaalden er 400 euro voor (refurbished). Medion levert goedkope nieuwigheid in de vorm van zijn Akoya S23004, waar we 500 euro voor neer…

Als je in 2017 een laptop met een Intel Core i5-8250U-processor hebt gekocht, kun je waarschijnlijk zonder problemen overstappen van Windows 10 naar 11. Als je in datzelfde jaar echter een praktisch gelijkwaardig apparaat met de iets oudere Core i5-7200U hebt aangeschaft, ben je zuur. Microsoft heeft oudere Intel-processors van de Core i-7000-serie namelijk tot incompatibel met Windows 11 verklaard. Dat geldt ook voor AMD-processors die tot 2017 zijn verschenen. Die harde scheiding in de systeemeisen voor Windows 11 is al zo’n anderhalf jaar bekend – maar de redenen ervoor niet. Microsoft, AMD en Intel houden geheim waarom bepaalde processors zijn uitgesloten van Windows 11. Waarschijnlijk is het pure willekeur om minder oudere systemen te hoeven ondersteunen en de verkoop van nieuwe computers te stimuleren. Een indicatie daarvoor wordt gegeven…

Een 3D-printer voor een instapprijs van minder dan 200 die echt werkt en door beginners gebouwd kan worden: de Ender-3 van Creality is goedkoop en print in de standaard uitgeleverde versie PLA in acceptabele kwaliteit. In navolging van dit succes heeft het bedrijf een verwarrende hoeveelheid soortgelijke printers op de markt gegooid. In de webshop vind je bijna identiek ogende machines, van de oer-Ender voor minder dan 200 euro tot het S1-Pro model voor meer dan 500 euro. Eigenlijk kunnen alle modellen, nuchter beschouwd, qua stabiliteit en mechanische componenten niet concurreren met professionele apparaten. De bijzonder goedkope Ender-3 v2 – neem geen ouder model, de v2 is zijn meerprijs waard – heeft door zijn verleidelijk lage prijs al veel hobbybouwers tot een impulsaankoop verleid. Zo is ook een community voor…

KAN IK MIJN PC UPGRADEN? ? Hoe kom ik erachter of ik de processor in mijn computer kan vervangen door een sneller exemplaar en of dat de moeite waard is? ! Dat hangt af van verschillende factoren: hoe oud is de desktop-pc, wat is de restwaarde en vooral: is het technisch überhaupt mogelijk? Voor systemen die meer dan zes jaar oud zijn, is een upgrade meestal uitgesloten omdat er geen nieuwe processors meer beschikbaar zijn voor de moederborden van die tijd. Dat geldt vooral voor krachtige versies van een bepaalde cpu-generatie. Bovendien heeft het weinig zin om nog eens 150 euro of meer te investeren in zulke oude computers, want je kunt makkelijk in de upgradeval trappen: nadat je de processor hebt opgewaardeerd, verschijnt er een volgend knelpunt, waarbij je…

Een blogpost of een presentatie ziet er met kleurrijke foto’s veel aantrekkelijker uit. Elk sociale-mediaplatform vereist een profielfoto, en op platforms als Twitch en Discord zien zelfontworpen emotes (emoji’s) er geweldig uit. Met Stable Diffusion kun je zulke afbeeldingen gemakkelijk zelf ontwerpen. Je hebt er geen artistiek talent voor nodig, maar wel een paar creatieve ideeën. Want als je een AI-beeldgenerator als Stable Diffusion voorziet van de juiste trefwoorden, spuugt hij beeldmateriaal uit dat aansluit bij jouw wensen. In tegenstelling tot Midjourney kijkt er, wanneer je met Stable Diffusion experimenteert op je lokale pc, niemand over je schouder mee terwijl je je tekst probeert te formuleren, en de experimenten kosten maar weinig stroom. Zo kun je relaxed aan het uitproberen slaan. Met Stable Diffusion webUI kun je de AI-beeldgenerator grafisch…

De marktonderzoekers van Forward Insights gaan ervan uit dat het marktaandeel van SATA-ssd’s dit jaar zal krimpen tot ongeveer tien procent, volgend jaar zal dalen tot zeven procent en daarna nog verder zal afnemen. NVMe-ssd’s met PCIe-aansluitingen zijn inmiddels al standaard geworden. De versies met PCIe 4.0 alleen al zijn goed voor driekwart van de markt. Veel gebruikers lijken zich echter niets aan te trekken van de voorspellingen van de marktonder-zoekers en kopen nog steeds volop SATA-ssd’s, ook al zijn hun modernere broers en zussen veel sneller en kosten ze inmiddels nauwelijks meer. Vaak is een gebrek aan M.2-slots de voornaamste reden voor de aankoop. Dit wijst er wederom op dat de levensduur van veel IT-apparaten toeneemt; zelfs een moederbord van vijf jaar oud is tegenwoordig nog lang niet klaar…

Een andere mogelijkheid is de beelden van Teams via de SDI-standaard versturen. Dat is vooral bij televisiestudio’s gebruikelijk. Het videosignaal wordt over lange afstanden verzonden via (traditioneel groene) coaxiale kabels met BNC-connectoren. Aan de andere kant staat een professionele beeldmixer of het signaal kan direct naar een (eveneens professionele) projector worden gestuurd, zoals gebruikelijk in evenementencentra en collegezalen. Om een beeld van Microsoft Teams op een SDI-kabel te krijgen, heeft de computer waarop Teams draait echter hardware met SDI-uitgangen nodig. De hardware kan bijvoorbeeld worden aangesloten via USB-C of als PCI Express-kaart in de computer worden gestoken. Microsoft noemt twee fabrikanten van dergelijke hardware waarvan de apparaten officieel worden ondersteund: AJA Video en Blackmagic Design. Als je geïnteresseerd bent in een eenvoudige SDI-uitgang, is de Blackmagic Design UltraStudio Monitor 3G’voor…

Logische puzzels zoals sudoku’s trainen niet alleen de hersenen, maar zijn ook een prima programmeeroefening. De regels zijn eenvoudig: elke rij, elke kolom en elk vakje van een sudoku moet de getallen 1 tot en met 9 bevatten, maar geen ervan mag meer dan één keer voorkomen. Het genereren van een sudoku is daarentegen moeilijker: een wat naïeve programmeeraanpak van een matrix van 9 × 9 laten vullen met willekeurige getallen die de spelregels niet overtreden, leidt zelden tot succes. Je kunt dan namelijk niet uitsluiten dat er meerdere oplossingen zijn. Sudoku-generatoren zijn er in overvloed, we beschrijven in dit artikel slechts één aanpak. Eerst genereert ons programma een volledig opgeloste sudoku. Dan verwijdert het een getal en controleert of de sudoku dan nog slechts één oplossing heeft. Het herhaalt…

DE GROTE CPU-GIDS 2023 AMD en Intel bieden honderden processortypes, met daarnaast voortdurend verdere ontwikkelingen zoals hybride kernen, stacked-cache en DDR5-RAM. Met behulp van talrijke benchmarks en meetwaarden geven we je tips om de optimale desktop-cpu voor jouw toepassingen te vinden. TWEEFACTOR-AUTHENTICATIE De dagen dat tweefactor-authenticatie je kon beschermen tegen hackers is voorbij: de online criminelen hebben manieren gevonden om die bescherming te omzeilen en maken daar al op grote schaal misbruik van. Ontdek hoe zij te werk gaan en hoe je je daartegen kunt beschermen. BOVENDIEN LEREN PROGRAMMEREN VOOR BEGINNERS Als je een technisch beroep wilt uitoefenen, ontkomt je er vaak niet aan minstens één van de vele programmeertalen te leren. Maar welke is waarvoor geschikt? We bekijken de populaire talen met hun bijzonderheden en toepassingsgebieden en geven tips…

Meta heeft de afgelopen jaren flink ingezet op de metaverse, en is nu in gesprek met Magic Leap om samen te werken op het gebied van augmentedreality-producten. Het gaat onder andere over de optie om licenties af te nemen op de augmented-realitytechnologie van Magic Leap. Het zou daarbij niet gaan om een gezamenlijke headset, maar om voor meerdere jaren licenties af te nemen voor het intellectueel eigendom en fabriceren van AR-apparatuur. De stap is mogelijk gedaan om voorop te blijven op AR-gebied, nu meerdere bedrijven zich op dat gebied storten – waaronder Apple. Magic Leap gaf eind vorig jaar al aan dat er veel interesse is in de markt voor zijn AR-technologie voor het maken van mixed-reality-apparaten door derden. Meta staat onder druk om alle investeringen in zijn metaverse tot…

Nvidia heeft de RTX 4060 en de RTX 4060 Ti uitgebracht. Die kaarten zijn gebaseerd op de Ada Lovelace-architectuur en bieden volgens Nvidia twee keer de performance van de meest recente gameconsoles. Uiteraard maken de kaarten gebruik van de krachtige verbeteringen van AI, bevatten de DLSS 3 neural rendering engine en 3e generatie raytracing. De kaarten zijn gericht op 1080p-gaming. Ter vergelijking: de RTX 4060 TI is gemiddeld 2,6 keer krach-tiger dan de RTX 2060 Super en 1,7 keer sneller dan de GeForce RTX 3060 Ti. Voor renderingtaken zijn raytracing-scenes 45 procent sneller dan bij de Ge-Force 3060-serie. De 4060 Ti bevat 32 MB L2 cache en 8 of 16 GB GDDR6-geheugen. De Ti-versie heeft een AD106-gpu, 34 streaming multiprocessors en 4352 CUDA-cores, vergeleken met de AD107-gpu, 24 streaming multi-processors…

De W4000i van Benq is een slimme Android TV HDR-projector van 3200 lumen. Hij is bedoeld voor middelgrote 4K-thuisbioscopen. De W4000i gebruikt 4LED-technologie, waarbij de conventionele 3LED-techniek met een blauwe led wordt aangevuld. De projector dekt 100 procent van de DCI P3-en Rec.709-kleurruimte af. Hij biedt een horizontale en verticale lens-shift, 1,3x zoom en 3D-keystonecorrectie. De projector heeft onder meer twee HDMI-ingangen, twee type A usb-poorten, RS232, 3,5mm-minijack en ondersteunt eARC en Dolby Atmos. Qua draadloze verbindingsmogelijkheden biedt hij dualband wifi (802.11ac), Bluetooth 5.0, AirPlay en Google Cast. Het gemiddelde energieverbruik ligt op 380 watt, op stand-by blijft de projector onder de 0,5 watt. De lichtbron gaat minimaal 20.000 uur mee, in ecomodus is dat 30.000 uur.…

Bij mobiele telefoons is er sprake van evolutie met steeds snellere chipsets en betere camera’s. Grote veranderingen qua functionaliteit of design zijn er echter nauwelijks, maar vouw-of klaptelefoons zouden een groot voordeel kunnen bieden: dezelfde schermgrootte met compactere buitenmaten, of een groter scherm met dezelfde buitenmaten. Steeds meer fabrikanten maken die dan ook. Google heeft op zijn I/O-ontwikkelaarsconferentie die Pixel Fold aangekondigd: een vouwtelefoon met een 7,6” - scherm binnenin en een 5,8” - scherm buitenop. Samengevouwen is hij 14 × 8 cm en 1,2 cm dik. De prijs is 1900 euro. Motorola ontwikkelt de Motorola Razr 40 Ultra als opvolger van de vorige Razr-vouwtelefoon uit 2022. Andere modellen die worden verwacht zijn de Galaxy Fold en Galaxy Flip in ondertussen al hun 5e editie, een OnePlus vouwtelefoon, Xiaomi’s Mi…

De Asus Pro H610M-C-CSM is een van de goedkoopste platforms voor DDR5 en PCIe 5.0. Het micro-ATX-moederbord voor Intels LGA1700-socket beschikt over verschillende legacy interfaces, waaronder een PCI-slot, een VGA-uitgang en een seriële RS-232-aansluiting. Asus heeft het bord vrij eenvoudig ontworpen zonder grote koellichamen voor de chipset of spanningsconverters. Desondanks is het moederbord geschikt voor processors van de Core i-generaties 12000 en 13000 tot 125 watt, mits het BIOS up-todate is. Bij zwaar gebruik verwarmden de ongekoelde voltage-converters (VRM’s) op tot 100 graden Celsius. PCIe 5.0 is alleen beschikbaar op de x16-poort. Het M.2-slot ondersteunt alleen PCIe 3.0, wat betekent dat ook zeer snelle ssd’s niet boven de 4 GB/s uitkomen. Dankzij PCI-en meerdere legacy-poorten is het moederbord geschikt voor zowel een goedkope, moderne kantoor-pc als voor een pc waarin…

De AX6000 TUF Gaming-router van Asus is speciaal bedoeld voor netwerken waarin veel games gespeeld worden. Deze Wi-Fi 6-router is met zijn 2,5 Gbit/s WAN-poort, een dedicated gaming-LAN-poort die ook 2,5 Gbit/s snel is en vier gigabit-netwerkpoorten toegespitst op dat scenario. Je kunt met de wizard een nieuw netwerk aanmaken en de internetverbinding in stellen door te kiezen uit een van de ISP-profielen, waaronder KPN, of de ‘Handmatige instelling’. Wat je daarbij moet instellen is met VID’s voor Internet en de LAN-poorten 3 en 4 niet helemaal duidelijk – dat kun je beter later bij de instellingen doen. Geef een wifi-SSID op en een wifiwachtwoord en geef aan of er voor de 2,4GHz-en 5GHz-band aparte SSID’s gebruikt moeten worden. Na het installeren blijkt dat de wifibeveiliging WPA2-Personal is. Je kunt…

Een robuust, betrouwbaar draadloos netwerk is voor een bedrijf cruciaal. Het maakt daarbij niet uit of je een bedrijf runt vanuit je huis, wifi aanbiedt aan klanten in je café of een netwerk opzet op je kantoor. Je hebt een netwerkoplossing nodig die snel inzetbaar is, ruimte geeft om te groeien en de juiste softwaretools biedt. De nieuwe ASUS ExpertWiFi-familie van draadloze netwerkproducten is dan het bekijken waard. Die omvat oplossingen voor elke situatie, zoals het breed inzetbare ASUS ExpertWiFi EBM68 business meshsysteem. EXPERTWIFI EBM BUSINESS MESHSYSTEEM Het ASUS ExpertWiFi EBM68 business meshsysteem stelt je in staat snel je ideale netwerk op te zetten met uitgebreide opties. Je kunt bijvoorbeeld vijf SSID’s instellen om apparaten te scheiden en te prioriteren voor verschillende toepassingen, zoals groepen werknemers of gastnetwerken. Met VLAN-profielen…

⊲ kck.st/41lYqeZ • vanaf € 320 Met de EM3 Ether krijg je veel kijkplezier in een superdun en licht jasje. De VR-bril heeft een 5K microoled-scherm om helemaal in allerlei 2D-en 3D-content gezogen te worden. En dat in een 9 mm dun apparaat dat slechts 65 gram weegt. Cloudgaming-platforms komen al kant-en-klaar geïnstalleerd mee. De makers zien de bril als perfecte manier om mobiel (of thuis op de bank) te gamen op je Xbox, PlayStation, Switch of Steam Deck. De field of view ligt op 70 graden. Uiteraard is het ook een perfecte manier om op een virtueel groot scherm je YouTube-, Twitch-of Netflix-content te bekijken. 3D-films worden ook volledig ondersteund. Verder heb je de optie om de Ether aan je Windows-pc te koppelen en er twee of meer schermen…

⊲ www.nps.gov/hdp/exhibits/stli/stli_tour.html De omgeving van het Vrijheidsbeeld waaronder de overblijfselen van Fort Wood en het Vrijheidsbeeld zelf is met 360graden-camera’s vastgelegd en beschikbaar via www.nps.gov/hdp/exhibits/stli/stli_tour.html. Rechtsonder verschijnt een kaartje met diverse pinnen op de kaart die als middelpunt voor de opnames zijn gebruikt. Links wissel je tussen beelden buiten, binnen en kun je een kijkje nemen in het museum. Zo kijk je uit over het water naar de skyline van New York vanaf het Vrijheidsbeeld of de pier, maar ook naar de smalle stalen trappen en de golvende binnenkant van het beeld en de toorts. Die toorts is overigens niet meer de originele (die was nogal lek): die is wel bewaard en kun je bekijken in het museum. In de menubalk onderin vind je rechtsonder ook interessante documentatie en mooie…

⊲ Paradox Interactive / Triumph Studios • € 50 • Windows, Xbox Series S/X, PS5 Het Nederlandse Triumph Studios is vooral bekend van de Age of Wonders-serie: 4Xgames (explore, expand, exploit, exterminate) in een fantasy-setting. De vorige game is bijna 10 jaar oud. Genoeg tijd om met wat nieuws te komen. Age of Wonders 4 is zeker nieuw qua systeemeisen (geen PS4 of Xbox One) en gaat grafisch een stapje verder, maar oogt wel vertrouwd. Je bouwt steden en ontwikkelt ze, onderzoekt en gebruikt spreuken, rekruteert en upgradet helden en legereenheden en verkent een wereld vol ruines, monsters en andere spelers. Bij gevechten schakelt de game over naar een weergave van het slagveld, waarop jij en de tegenstander om beurten eenheden verplaatsen, spreuken werpen en speciale vaardigheden toepassen. Je kunt…

De meeste mensen die iets zoeken op het internet googelen het, minder vaak raadplegen ze Microsofts zoekmachine Bing. Sommige kleinere zoekmachines genereren hun resultatenlijsten grotendeels met behulp van Googles webindexen (Startpage) of die van Bing (DuckDuckGo, Ecosia, MetaGer, Neeva, Qwant, You.com). Nadat Yahoo is opgegaan in Bing, zijn er naast de twee Amerikaanse zoekindexen wereldwijd nog maar twee andere aanbieders van vergelijkbare omvang. Dat zijn Yandex uit Rusland en Baidu uit China. Beide zijn veel minder relevant in de westerse wereld. Microsoft heeft de exploitanten van zoekmachines laten zien hoe groot de afhankelijkheid van Google en Bing geworden is. In februari heeft het bedrijf de prijs van zijn abonnementsmodellen voor de Bing-API aanzienlijk verhoogd naar drie tot tien keer de eerdere kosten, afhankelijk van het gebruiksmodel. Daarnaast waarschuwen wetenschappers zoals…

A an het begin van het jaar breidde Intel zijn reeks processors van de 13e Core i-generatie verder uit. De technische verschillen met de Core i-12000 zijn echter klein, sommige processors kregen zelfs alleen een kleine verhoging in kloksnelheid. De situatie bij de chipsets is vergelijkbaar. Rond de jaarwisseling vervingen de B760 en H770 de B660 en H760 in het middensegment. Moederborden met de high-end Z790-chipset zijn sinds de herfst van vorig jaar beschikbaar, omdat ze tegelijk met de overklokbare Core i-13000K-processors in de verkoop gingen. Voor goedkope moederborden heeft Intel het echter gelaten bij de H610-chipset, die ongeveer een jaar oud is. Voor de test hebben we vier moederborden met B760 en Z790 van 115 tot 240 euro in huis gehaald. Het gaat om de Gigabyte B760M DS3H DDR4…

Een 3D-printer aan het werk zien verveelt nooit. ‘Waarom sloeg hij hier rechtsaf in plaats van linksaf? Waarom vult hij eerst dit gebied en gaat hij daar niet verder?’ Het exacte antwoord op deze vragen is teleurstellend triviaal: de 3D-printer maakt deze exacte beweging omdat hij gewoon domweg G-code uitvoert en de instructies in de programmeertaal hem vertellen precies dat te doen. Het fascinerende hieraan is dat de verfijnde strategie achter de bewegingen eerder werd gegenereerd door een algoritme in een stuk software dat slicer heet. Een 3D-model wordt vóór het afdrukken in de slicer op de pc geladen als een STL-of 3MF-bestand. Die bestanden geven alleen de vorm van het model weer, maar bevatten geen instructies voor de printer. De slicer snijdt het model in laagjes voor de printhoogte…

Wat voor mooie afbeeldingen deze AI ook kan produceren, Stable Diffusion heeft een klein probleem. Het is niet helemaal stabiel. De geproduceerde afbeeldingen zien er anders uit als je met verder identieke parameters alleen de gewenste resolutie verhoogt. Daarom is het helaas niet mogelijk om lage resoluties uit te proberen tot het resultaat overeenkomt met je eigen wensen en dan gewoon ‘s nachts het beeld opnieuw te laten berekenen in hoge resolutie. En met hoge resolutie bedoelen we beelden in full-hd, dus 1920 × 1080 pixels. Als je dus mooie plaatjes en dan meteen in hoge resolutie wilt maken, heb je krachtige hardware nodig en de juiste drivers, softwareversies en het optimale be-sturingssysteem. De processor en het werkgeheugen spelen bij de AI Stable Diffusion een ondergeschikte rol, de berekeningen moeten…

ChatGPT vragen om hulp bij het hacken? Als je dit direct aan de tool vraagt krijg je de opmerking dat het niet gepast is voor ChatGPT om je daarbij te helpen, omdat hacken illegaal is en ernstige gevolgen kan hebben voor zowel jezelf als de doelen van je hack. Je wordt actief in de richting van cyberbeveiliging geduwd, met tips als het volgen van on-line cursussen, lezen van boeken, deelnemen aan hackathons en oefenen in gesimuleerde omgevingen. Met als afsluiter dat je zo de vaardigheden opdoet om de beveiliging van systemen te verbeteren, in plaats van schade aan te richten. Schade aanrichten en illegale activiteiten? Nee, dan gaan we voor plan B: we vroegen ChatGPT hoe een pentester het legaal zou aanpakken. Plotseling werd de AI wel zeer praatgraag met…

Je bent even niet aan het opletten, het grubopstartmenu flitst langs en ondertussen is het verkeerde besturingssysteem opgestart. Gebruikers van dualbootsystemen waar Linux en Windows naast elkaar geïnstalleerd staan op dezelfde computer kennen dit maar al te goed. Er zijn genoeg redenen te bedenken om een dualboot-installatie te gebruiken [1, 2, 3], bijvoorbeeld om beide systemen te gebruiken op dezelfde hardware zonder snelheidsnadelen. Op die manier kun je overdag onder Linux neurale netwerken trainen met een dikke grafische kaart, terwijl ‘s avonds je kroost de 3D-prestaties gebruikt voor een game onder Windows. En als je een abonnement op c’t hebt, wil je vast wel een keer uit nieuwsgierigheid experimenteren met een ander besturingssysteem. De meest gebruikelijke oplossing voor een multiboot-systeem is de opensource bootloader Grub 2. Na het opstarten van…

De Asus ExpertBook-serie bevat meerdere modellen voor diverse zakelijke toepassingen, of je nu werkt op kantoor, hybride of thuis. De ExpertBooks hebben een dunne en lichte behuizing met een verstevigde constructie, gericht op extreme draagbaarheid. Ze gaan een hele werkdag mee op één acculading en bevatten moderne, snelle aansluitingen voor extra opslag, een groot beeldscherm en andere randapparatuur. De ExpertBooks zijn ingedeeld in drie categorieën. Essential is voor zakelijk gebruik voor een aangename prijs, met een licht en stevig design en uitgebreide connectiviteit. De Advanced-modellen zijn verkrijgbaar in 13 inch (2-in-1), 14 en 16 inch en bieden een mix tussen performance en draagbaarheid, met een goede duurzaamheid en accu’s gericht op zo lang mogelijk doorwerken. De Premium-modellen in 14 en 15 inch focussen zich compleet op een zo licht mogelijk…

Wanneer: 1 oktober 2023 | Locatie: Praag | Format: uitsluitend in-person De SANS Digital Forensics & Incident Response (DFIR) Summit is een van de meest uitgebreide DFIR evenementen van het jaar. Het evenement brengt een gepassioneerde en invloedrijke groep experts, cutting edge onderzoek en tools, diepgaande training en netwerkmogelijkheden samen. Je leert alles over hoe je de nieuwste cybersecurity-obstakels kunt overwinnen, ontvangt diepgaande informatie over de nieuwste opensource forensische tools, krijgt de gelegenheid om over aangetoond effectieve methoden en strategieën te leren, en hoort van de top DFIR-beoefenaars in de industrie. De summit biedt diepgaande technische presentaties en discussies over de nieuwste digitale forensische en incident response onderzoeken, oplossingen, tools en case studies. De summit brengt forensische en incident response professionals uit heel Europa samen en biedt een unieke netwerkervaring.…

Ampere heeft de AmpereOne-serie serverprocessors geïntroduceerd. Ampere focust zich op zogenaamde cloud native processors. De nieuwe server-cpu kan worden geleverd met maximaal 192 Arm-kernen – geen standaardversies maar uitvoeringen van eigen ontwerp. Die kernen gebruiken wel de Arm-instructiesetarchitectuur en je kunt kiezen tussen 136, 144, 160, 172 of 192 kernen. De serverprocessors ondersteunen PCIe 5.0 met 128 PCI 5.0-lanes en DDR5 met acht geheugenkanalen (ECC) per socket, met een maximum van 8 TB. De private L2 cache is van 1 MB verdubbeld naar 2 MB per core, en de system level cache is 64 MB groot. Voor het maken van de serverprocessors wordt het 5nm-procedé van TSMC ingezet. De fabrikant gaf aan dat de bestaande Altra-chips verkocht blij-ven worden, maar dat die serie geen nieuwe versies meer zal krijgen. In…

Razer komt met een nieuwe lijn pc-speakers gericht op gaming: de Nommo V2. De serie bevat drie speakers: de Nommo V2 Pro met een draadloze subwoofer, de Nommo V2 met een bekabelde subwoofer en de Nommo V2 X zonder subwoofer. De beide modellen met subwoofer bevatten ook Razer Chrome RGB-verlichting die uitstraalt naar achteren. De satellietspeakers zijn iets omhoog gericht. De Nommo V2 Pro heeft 3 inch grote fullrange drivers en een 5,5 inch grote subwoofer driver. De 2.1-set ondersteunt THX spatial audio met speciale THX game-profiles. De subwoofer is een downfiring variant. De V2 Pro krijgt de Razer Wireless Control Pod meegeleverd. Dit is een ronde, draaibare en klikbaredraadloze controllervoorhetregelenvanhet volume, afspelen en pauzeren, het wisselen van de audiobron en de equalizer. De Control Pod afstandsbediening is ook inzetbaar…

Ubuntu Desktop 23.04 Lunar Lobster (maankreeft) is de eerste versie met de nieuwe installer op basis van Googles UI-framework Flutter. De dialogen ervan lijken hetzelfde, maar ogen net wat frisser. Met het Live-systeem (zie de link rechtsonder op deze pagina) beschik je nu meteen over alle programma’s, zodat je die beter kunt testen voordat je ze gaat installeren. Wil je per se een volledig Nederlandstalige installer of gebruik je het (door Canonical genegeerde) ZFS-bestandssysteem, dan moet je de oude installer van de website downloaden. De installer heeft nog kleine bugs, zo vroeg hij bij ons steeds naar het wifiwachtwoord en verscheen het wifinetwerk na het installeren tientallen malen op de lijst. Maar er zijn ook lichtpuntjes, zoals de optie aan het eind om de donkere modus meteen te activeren. De…

De monitoren uit de ZenScreen-reeks van Asus zijn in principe portable monitoren, zoals de 15,6-inch MB16-modellen. De MB249C valt ook onder die reeks, maar dit (zoals de naam al doet vermoeden) 24-inch grote scherm stop je echt niet even in een rugzak. Ook het feit dat er een zware bevestigingsarm wordt meegeleverd draagt niet bij aan een portable concept, evenmin als de mogelijkheid de monitor op een VESA-aansluiting te schroeven. Wat is de ZenScreen MB249C dan wel? Om te beginnen een mat full-hd IPS-display. De helderheid is maximaal 250 cd/m2 en de refreshrate 75 Hz. De contrastratio is 1000:1 en de responstijd 5 ms. Via het menu, dat je bedient met de vier knoppen aan de rechterkant, kun je onder meer Trace Free (tegen ghost-imaging) en VividPixel (verscherpen van het…

Cpu’s en moederborden met PCIe 5.0 zijn al enige tijd verkrijgbaar, maar PCIe 5.0-ssd’s zijn nog zeldzaam. Hier en daar duiken exemplaren van de Gigabyte Aorus Gen5 10000-ssd op, maar die ssd komt niet boven de 10 GB/s uit. Crucial bezorgde ons de T700 PCIe 5.0 NVMe M.2-ssd, die dankzij sneller flashgeheugen de leessnelheid met nog eens 20 procent moet verhogen. Aangezien het een pre-productiemodel is, kunnen latere metingen andere resultaten laten zien. De T700 zal beschikbaar zijn in twee versies – met en zonder koellichaam – en met 1, 2 of 4 TB opslagruimte. Voor de test hadden we de twee 2TB-modellen. De ssd volgt het ontwerpvoorstel van controllerfabrikant Phison: de ssd-controller E26 wordt vergezeld door 4 GB DRAM-cache en vier flashmodules, waarvan twee aan de onderkant. Crucial gebruikt…

⊲ kck.st/42LuR7j • vanaf € 73 Als je wel wat compacte draagbare storage kunt gebruiken, is de Dockcase Pocket M.2 NVMe Smart SSD Enclosure een oplossing met een hoge geek-factor. Het kleine aluminium alloy kastje meet 43,5 × 43,5 × 15 mm en heeft een bovenkant van gehard glas. Het is broekzakvriendelijk en biedt ruimte voor maximaal 2 TB aan M.2-ssdstorage (2230-formaat). Hij bevat een 1,33” - ips-lcd die je onder andere info geeft over de transfersnelheid en ssd-gezondheid. Met een knop in combinatie met de informatie op het scherm navigeer je gemakkelijk door alle opties. Je kunt je storage bijvoorbeeld instellen op read only om je data veilig(er) te houden. De USB 3.2 Gen 2-poort biedt bijna 1 GB/s aan transfersnelheid. Je krijgt er een 30 cm lange stevige…

⊲ www.scaleofuniverse.com Via www.scaleofuniverse.com zoom je stap voor stap van een gemiddeld aards object tot een proton of neutron. Of je gaat de andere kant op richting kleine manen, landen, planeten en verlaat je al snel de afstand van de aarde tot de zon. Dan kom je uit op lastig voor te stellen afstanden als de grootte van de Kuipergordel, de afstand die licht in 1 dag aflegt, en de afstand van Voyager 1 tot de aarde. En dan gaat het de bizar grote kant op van diverse prachtige ruimtenevels en lichtjaar naar parsec en diverse sterrenstelsels tot afstanden gemeten in clusters en superclusters. De formaatreis eindigt bij de afstand tot Hubble Deep Field: een lege plek aan de hemel die de Hubble-ruimtetelescoop in het vizier nam en niet leeg…

Een kleine pc kan niet krachtig zijn? Reken maar van wel: in een behuizing van 1 liter kan veel rekenkracht zitten, zoals de mini-pc’s in de vergelijkende test in het volgende artikel laten zien. Moderne mobiele technologie of desktop-cpu’s met een gemiddelde TDP (Thermal Design Power) van AMD en Intel leveren voldoende rekenkracht voor de meeste taken zoals tekstverwerking of beeldbewerking, maar ook voor wat minder intensieve videobewerking. Kleine singleboard apparaten zoals de Raspberry Pi, met ARM-cpu’s die gericht zijn op energiebesparing, kunnen dat niet bijbenen. De natuurkunde geeft je een driehoek met drie belangrijke punten: performance, (laag) geluidsniveau en omvang, waarbinnen je het zwaartepunt kunt verleggen. Twee van de drie factoren aftikken is geen groot probleem, alle drie echter wel. In de praktijk leidt dit zelden tot beperkingen, want…

Fabrikanten optimaliseren hun BIOS-instellingen voor maximale compatibiliteit, maar daarmee geven ze een paar watt weg bij het idle energieverbruik. Met een paar trucs kun je dat potentieel besparen. De zogenaamde cpu C-states, de slaaptoestanden van de cpu-kernen, zijn meestal actief op moderne moederborden. Daarnaast moet je de package C-states inschakelen. Daardoor kunnen de andere componenten van de processor, zoals caches, gpu en PCI Express-roothub in slaapstand gaan en hun verbruik verminderen. De opties zijn meestal te vinden bij de BIOS-set-up in de cpu-instellingen en heten daar afhankelijk van de fabrikant cpu C-state support of package C-state limit. Hogere waarden zoals C8 of C10 zijn beter dan lagere. Bij sommige grafische kaarten kunnen er echter problemen zijn met diepe energiebesparende modi omdat de verbinding met de processor na het ontwaken niet…

De reactie ‘Dat wil ik ook!’ hoor je vaak als er op internet creatieve ontwerpen beschikbaar zijn voor 3D-printers. Zelf printen is nog leuker dan bestellen, want je hoeft niet te wachten op een pakketje en de printer kan meteen met de productie beginnen. Klein addertje onder het gras: dat kan natuurlijk alleen als je een 3D-printer hebt en deze ook goed werkt. Eerlijk is eerlijk: er is ook veel kans op frustratie na aankoop van een FDM-3D-printer, want er kan veel misgaan met de geavanceerde mini-productie-faciliteiten. Slechte hechting aan het bed, ringing, warping, stringing en oozing zijn enkele termen voor de problemen die kunnen optreden bij Fused Deposition Modeling (FDM). We behandelen al deze problemen in dit artikel, want er zijn oplossingen. Ze werken niet allemaal met elke printer,…

Als je op zoek bent naar een computer voor muziekopnames, sta je voor een probleem: aan de ene kant vereisen complexe arrangementen die veel sporen en effecten in een digital audioworkstation (DAW) gebruiken een enorme hoeveelheid cpu-verwerkingskracht. Het werk kan uren of dagen duren, en een dergelijke computer draait, in tegenstelling tot een kantoor-pc, het grootste deel van de tijd op volle toeren. De ventilatoren in het systeem mogen een opname of weergave niet verstoren. In de studio moet immers absolute stilte heersen. Een standaard Windows-pc is vaak ongeschikt. Dat komt omdat de grote fabrikanten ze meestal optimaliseren voor kantoortoepassingen of games. De eerste zijn zwak, de laatste maken vaak hoorbaar geluid met luide ventilatoren. Bovendien vergen audioprogramma’s veel cpu-kracht, maar zijn er geen noemenswaardige grafische berekeningen nodig. Een dikke…

Met Draw Things: AI Generation komt Stable Diffusion naar je iPhone, iPad en Macs met Apples M-processor. De gratis app maakt ook onderweg sfeervolle, grillige en, met een beetje oefening, realistische illustraties. Hij maakt gebruik van dezelfde Stability-AI-modellen en biedt vrijwel dezelfde functies als een op een Windows-of Linuxcomputer geïnstalleerde Stable Diffusion WebUI in de browser − hij kan ook beeldelementen toevoegen (inpainting), en sinds kort met de extensie Control-Net schetsen als sjabloon gebruiken. De app zelf is niet bijzonder groot. Als je hem voor het eerst opstart, moet je wel een snelle internetverbinding hebben, want de app downloadt onder meer het standaard AI-model v1.5 van Hugging-Face. Alles bij elkaar kost dat zo’n 2 GB opslag. De app laat je spelenderwijs onderzoeken hoe een kunstmatige intelligentie beelden berekent. Eerst voer…

Met M.2-ssd’s kun je makkelijk en goedkoop opslag aan een pc toevoegen. Ze zijn een stuk sneller dan de oudere SATA-ssd’s. Maar terwijl gangbare moederborden tot zes poorten bieden voor de oude SATA-opslagapparaten, besparen fabrikanten op de M.2-slots, vooral bij goedkope moederborden. Vaak zijn er twee, soms zelfs maar één. Als je je pc dan wilt uitbreiden, kom je voor een probleem te staan. Er is een eenvoudige oplossing voor desktop-pc’s: een PCIe-insteekkaart voor M.2-ssd’s. Die zijn verkrijgbaar met één, twee of vier M.2-slots. In deze test bekijken we drie modellen met vier M.2-slots: de Asus Hyper M.2 X16 Gen 4 Card, de Delock PCI Express x16 Card to 4 x internal NVMe M.2 Key M en de Quad M.2 NVME SSD naar PCI-E 4.0 X16 Adapter van een onbekende…

Als oplettende televisiekijker kun je veel bekende videoconferentiesoftware ontdekken bij ontbijttelevisie, nieuwsuitzendingen en tv-reportages. En zelfs bij professionele online en hybride evenementen van grote bedrijven duiken hier en daar sporen van de software op in het verder perfecte videobeeld. Soms flitsen er knoppen of een chat boven of onder in beeld, soms zie je rechtsonder een kleine preview van de andere persoon, soms staat er een watermerk in het gezichtsveld. Met de in dit artikel beschreven oplossing krijg je alleen het camerabeeld – zonder ongewenste extra’s. Niet alleen incidentele livestreamers, maar ook ervaren omroepers vinden het vaak moeilijk om sprekers naadloos te integreren in een videobeeld via videoconferentie. Gewoon inbellen in een conferen-tie op een daarvoor bestemde pc en met een HDMIgrabber het volledige schermbeeld aftappen? De fabrikanten van conferentiesoftware…

BASISINFORMATIE ? Bij sommige programma’s wordt automatisch een. NET-versie geïnstalleerd, maar wat wordt er eigenlijk bedoeld met de term. NET? ! Microsoft gebruikte de naam. NET (uitgesproken als ‘Dot Net’) voor het eerst in 2000. Welke producten er precies achter het woord schuilgingen, is in de loop der tijd echter meermaals veranderd. Momenteel kan de betekenis van de naam in één zin als volgt worden omschreven:. NET is een verzameling programmeerinterfaces en hulpprogramma’s die ontwikkelaars kunnen gebruiken om een grote verscheidenheid aan platformoverschrijdende toepassingen te creëren. Dat klinkt als redelijk divers, en dat is het ook: toepassingen variëren van mobiele apps tot traditionele desktopprogramma’s en van games tot server-en cloudtoepassingen. Microsoft heeft het attribuut ‘cross-platform’ in verband met. NET vanaf het begin af aan gebruikt, maar bedoelde aanvankelijk alleen alle…

Om volledig automatisch te functioneren met de updatemechanismen van allerlei verschillende Linux-distributies, gebruikt Grub 2 een script-gebaseerde methode. Na het starten van de bootloader en nog voordat Grub zijn menu weergeeft, werkt het de stappen af die gespecificeerd zijn in het bestand/boot/grub/grub.cfg. De syntaxis van het script is sterk gebaseerd op die van POSIX-shells zoals bash; veiligheidshalve zijn er echter geen schrijfoperaties naar de gegevensdragers mogelijk. Instellingen voor het bootmenu, zoals het standaard besturingssysteem, de wachttijd van het menu en tekstkleuren zijn ingesteld in de omgevingsvariabelen in het script. Het belangrijkste Grub-specifieke commando in deze shell is menuentry, waarmee een menu-item wordt aangemaakt. Dit commando gaat vergezeld van een blok van instructies die Grub uitvoert wanneer het menu-item wordt geselecteerd. Hiërarchische submenu’s zijn ook mogelijk met dit commando. Linux-distributies gebruiken…

Weg is weg: wanneer je onder Linux een bestand verwijdert, is dat over het algemeen redelijk definitief. Grafische bestandsbeheerders, zoals Nautilus van Gnome, verplaatsen de bestanden eerst naar de prullenbak. Maar als die eenmaal geleegd is, wordt het een ingewikkelder verhaal. De reden hiervoor is de manier waarop het standaard Ext4-bestandssysteem bestanden verwijdert: in plaats van het bestand gewoon als verwijderd te markeren en de door het bestand bezette gegevens-blokken vrij te geven (zoals dat bij het FAT-bestandssysteem het geval is), overschrijft Ext4 het bovenste niveau van bloktoewijzing in het beheerblok van het bestand, de zogenaamde inode. Daardoor kunnen de gegevensblokken die bij het bestand horen niet langer worden bepaald. Deze verandering wordt echter wel vastgelegd in het journal (logboek) van het bestandssysteem. Dat betekent dat er in principe nog…

SCRIPT STARTEN VIA REGEL ? Ik wil een VBA-script starten via een Outlook-regel. Ik weet zeker dat ik eerder een overeenkomstige optie heb gezien onder ‘selecteer een of meerdere voorwaarden’ in de Wizard Regels in Outlook, maar ik kan hem niet meer vinden. Waar moet ik zoeken? ! Microsoft heeft die optie enige tijd geleden om veiligheidsredenen verwijderd uit de Outlook Wizard Regels. Hij kan echter opnieuw worden geactiveerd via het Windows-register. Open bijvoorbeeld het register met Windows+R en regedit, navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\ Office \16.0\Outlook\Security en maak een nieuwe DWORDsleutel aan met de naam EnableUnsafeClientMailRules. Voer als waarde 1 in. Overigens verwijst de 16.0 in het sleutelpad naar alle Office versies vanaf 2016. Voor Outlook 2013 moet dat 15.0 zijn. Na het opnieuw opstarten van Outlook zou de optie om…