Inhoudsopgave van Editie 4 - 2022 - c't magazine

Door de toenemende digitalisering gaat alles een stuk makkelijker en sneller: boeken bestellen en betalen (maakt niet uit of dat nou hier of in het buitenland is), gebruikte kleren een tweede leven geven, het grofvuil laten ophalen door de gemeente of een berichtje sturen naar je zus die op vakantie is naar een plek waar je voorheen al blij was dat er stroom was. Alles kan makkelijk online via een website of met een app op je smartphone. Het gemak dient immers de mens. Maar het gemak dient alleen de mens die bereid is zich aan die werkwijze te conformeren. En dat tot in het extreme aan toe. Het leven zonder DigiD is bijvoorbeeld wel heel onhandig – je moet dan onder meer lang in een telefonische wachtrij gaan hangen…

De Amerikaanse gamestudio Bungie, bekend van de Halo-en Destiny-gamereeksen, wordt overgenomen door Sony – of beter gezegd Sony Interactive Entertainment – voor 3,2 miljard euro. De gamestudio Bungie zorgde in 2000 na de overname door Microsoft voor de launchtitel voor de Xbox-console met Halo: Combat Evolved, wat een regelrechte hit bleek te zijn. In 2007 wrikte Bungie zich weer los uit de greep van Microsoft en tekende een 10-jarige deal met Activision om via hen games uit te gaan geven. In 2019 werd de overeenkomst met Activision verbroken en regelde Bungie zelf weer de uitgeverskant van zijn succesvolle Destiny-games. De Destiny-reeks is een concurrent voor de Call of Duty-reeks van ActiVision. Sony neemt wel vaker gamestudio’s over, maar kocht eerder de wat kleinere namen die hulp kregen bij het ontwikkelen…

Pc-kastbouwers Lian Li en DAN Cases zijn samen aan de slag gegaan voor de A4-H20 ITX-behuizing. De populaire DAN Cases A4-SFX ITX-behuizing was de inspiratie voor het nieuwe product. Het uiteindelijke resultaat is een kast met 11 liter inhoud die geschikt is voor een triple-slot grafische kaart en een 240mm-radiator voor (AIO-)waterkoeling. Het frame van de kast is van staal, en de aluminium panelen bovenop en aan de zijkant hebben gaatjes voor een betere airflow. Om het inbouwen van forse triple-slot-grafische kaarten (maximaal 32,2 cm lang) mogelijk te maken, zit er achter het verwijderbare frontpaneel een grote opening. Met de meegeleverde riserkabel (PCIe 3.0 of PCIe 4.0) plaats je de grafische kaart achter het moederbord. Onderin de kleine behuizing is nog plek voor een 2,5-inch disk en door het wegnemen…

Google heeft het tot zijn missie gemaakt om online adverteren opnieuw uit te vinden. De inbreng van Google heeft veel invloed omdat het bedrijf met Chrome de meest gebruikte browser ter wereld in handen heeft. Begin dit jaar introduceerde Google de zogeheten Topics. Daarbij zou Chrome automatisch moeten registreren welke websites een gebruiker bezoekt, en aan die gebruiker bepaalde interesses toewijzen. Iemand die bijvoorbeeld elke dag naar vi.nl surft, is een voetballiefhebber, maar iemand die de website van Greenpeace bezoekt, is waarschijnlijk geïnteresseerd in milieu. Uit die stukjes informatie stelt de browser een interesseprofiel samen dat adverteerders via een API kunnen aanspreken om advertenties gericht te kunnen brengen. Enerzijds is Topics bedoeld om tegemoet te komen aan de behoeften van de reclame-industrie, die grotendeels leeft van gerichte marketing. Tegelijkertijd zou…

De voorspellers op halfgeleidergebied zien alweer de eerste donkere wolken aan de horizon verschijnen: er zou een overcapaciteit in de chipproductie dreigen. Voorlopig zal het tekort in ieder geval nog aanhouden, maar het tij zou tegen het eind van het jaar kunnen keren. Het tekort treft namelijk niet alle typen chips in gelijke mate. Terwijl er vooral een tekort is aan chips met structuren van 40 nanometer en hoger, die tot dusver vooral op wafers van 200 millimeter worden geproduceerd, worden de grootste investeringen gepompt in de productie van wafers van 300 millimeter en structuren van minder dan 5 nanometer. Steeds meer chipfabrikanten produceren nu ook grovere structuren op grote wafers, zoals Texas Instruments in de VS, Bosch in Duitsland en binnenkort STMicroelectronics in Agrate Brianza in Italië. Daar is…

DYING LIGHT 2 STAY HUMAN Techland • vanaf € 55 • Windows, PlayStation 4/5, Xbox One/X/S Dying Light 2 Stay Human is een vervolg, waarbij geknutsel aan een gevaarlijk virus waar al een vaccin voor was een nog gevaarlijker virus oplevert dat wereldwijd voor hordes zombie-ellende zorgt. In dit tweede deel ben je een Pilgrim, een persoon die de gevaren trotseert en tussen de verschillende kleine enclaves met mensen reist. Je bent op zoek naar je zus Mia en ondertussen wil je ook wat antwoorden (lees: wraak) op Dr. Waltz die heeft lopen experimenteren op jou en anderen toen je nog maar een kind was. Al snel beland je dankzij tips van een oude vriend in de stad Villedor, die dankzij de eerdere quarantaine door de eerste uitbraak redelijk intact…

De eenvoudigste manier om van een virusaanval af te komen is door de interne gegevensdrager te wissen en een back-up terug te zetten die vóór de virusaanval is gemaakt. Maar niet iedereen heeft daadwerkelijk ook zo’n back-up gemaakt. In dat geval blijft er bij een vermoeden van een virus vaak niets anders over dan ze op te sporen. Het voordeel van c’t-rescue-Windows is dat Windows-gebruikers zich in geval van nood niet vertrouwd hoeven te maken met een nieuw besturingssysteem. De rescue-Windows heeft in totaal drie virusscanners aan boord. Die starten vanaf de stick in een schoon besturingssysteem. Daardoor kunnen ze de geïnfecteerde installatie op de interne gegevensdrager scannen zonder dat malware de kans krijgt dit te saboteren – de malware is immers niet actief. Helaas neemt een grondige virusscan veel…

De meeste mensen gebruiken hun (meerdere) streamingabonnementen zo intensief dat ze de meerdere gigabytes aan eigen audio-en videomateriaal vergeten die op hun opslagmedia staan. Ze doen niets meer met de mp3-collectie van alle gekochte cd’s die ooit tijdrovend zijn geript of de reservekopieën van oude dvd’s waarvoor geen dvd-speler meer in huis is. Voor sommige gebruikers blijft de col-lectie zelfs nog gewoon doorgroeien omdat ze nog films of series opnemen of downloaden. Er is dus nog genoeg inhoud beschikbaar in de privé verzameling. Maar het blootleggen van die schat aan materiaal is ingewikkeld en onhandig. Bijna niemand sluit de pc via HDMI-kabel aan op de tv en zoekt vervolgens op de bank met muis en toetsenbord in Verkenner om het gewenste bestand te vinden. Vandaag de dag zien we mediaconsumptie…

Hoe elegant het nieuwe startmenu en de taakbalk van Windows 11 er ook uit mogen zien, het scala aan functies is beperkt. De verdeling van vastgemaakte app-pictogrammen en recent gebruikte documenten is nog steeds weinig flexibel. Een klassiek startmenu kan helpen om de vertrouwde overzichtelijkheid van Windows 10 of Windows 7 terug te krijgen. De taakbalk van Windows 11 is nog vaker het onderwerp van kritiek dan het startmenu: app-pictogrammen worden nu gegroepeerd – dat was ook al zo in Windows 10, maar daar kon je het groeperen nog uitschakelen. In het nieuwe systeem is het schakelen tussen verschillende Verkenner-, Office-of browservensters dan ook onvermijdelijk omslachtiger. Bovendien zit er geen echt snelmenu meer in: als je met de rechtermuisknop op een item op de menubalk klikt, krijg je alleen een…

Altijd weer hetzelfde lijstje nummers luisteren? Muziekdiensten doen daar liever niet aan. Volgens hun eigen informatie streamen zij tussen de 60 en meer dan 90 miljoen liedjes voor een maandelijks vast tarief van meestal rond de tien euro. Ze proberen je binnen boord te houden met muziekvoorstellen die menselijke muziekexperts en algoritmen je voorschotelen, geheel op jouw smaak afgestemd. Bovendien beloven sommige van de zeven in deze test vergeleken aanbieders een bijzonder luistergenot: zij bieden niet alleen streaming in lossy compressieformaten zoals MP3, OGG Vorbis en AAC met maximaal 320 kbit/s, maar ook lossless-formaten op cd-niveau (16 bit, 44,1 kHz) of zelfs hi-res met 24 bit en maximaal 192 kHz. Apple en Qobuz bieden dergelijke formaten zonder extra kosten, bij Deezer en Tidal betaal je daar respectievelijk 5 en 10…

Een pc of laptop geeft altijd problemen op het moment dat je hem het hardst nodig hebt. De belangrijkste tip: geen paniek! Als je verwoed op opties gaat klikken of kabels gaat losrukken, maak je mogelijk nog meer dingen stuk. Als je het probleem stap voor stap aanpakt, kun je veel storingen zelf verhelpen – het is daarom zeker de moeite waard om onze tips uit te proberen. We leggen uit hoe je zelf veelvoorkomende oorzaken van pc-fouten opspoort en, in het beste geval, hoe je ze ook zelf kunt herstellen. NIET BOOTEN Als een pc niet doet wat hij moet doen, is de eerste vraag: is er recent iets veranderd? Probeer je te herinneren wat er gebeurd kan zijn tijdens of sinds de laatste keer dat je de computer…

Sinds het vele thuiswerken is Microsoft Teams een van de meest gebruikte communicatie middelen voor videobellen en chatten, vooral voor bedrijven en onderwijsinstellingen met een Microsoft Business-of Education-account. Minder bekend is dat er naast de Teams-versie voor zakelijk gebruik ook een aanzienlijk minder functionele gratis versie voor privégebruik bestaat. Microsoft wil daar duidelijk verandering in brengen en heeft het programma onderdeel gemaakt van Windows 11 – zonder echter al te duidelijk te wijzen op de aanwezige beperkingen. De beperkte versie van Teams is niet een nieuwe ontwikkeling speciaal voor Windows 11, maar ook al enige tijd beschikbaar voor Windows 10, macOS en Linux. Deze versie heeft verwarrend genoeg geen naam die hem onderscheidt van de volledige versie. In Windows 11 heet het programma gewoon Teams, maar het wordt gestart via…

Er zitten verschillende nadelen aan het gebruik van één en dezelfde wifisleutel voor alle draadloze clients. Je kunt die sleutel dan bijvoorbeeld niet voor één afzonderlijk apparaat intrekken, zoals een IoT-apparaat dat is gehackt of de smartphone van een bezoeker die je alleen tijdelijk toegang hebt willen geven. Daarnaast kunnen clients met dezelfde sleutel elkaars gegevens afluisteren, zeker zolang WPA3 nog geen gemeengoed is. In het (groot)zakelijke segment wordt vaak gebruikgemaakt van WPA2-Enterprise met 802.1xauthenticatie. Daarbij is er geen gedeelde sleutel voor de toegang, maar melden wificlients zich aan met een eigen gebruikersnaam en wachtwoord. WPA-Enterprise vereist echter wel een RADIUSserver, en veel consumentenapparaten ondersteunen het niet. De duurdere routers en accesspoints ondersteunen het soms wel. Voorbeelden van apparaten die niet overweg kunnen met WPA-Enterprise zijn spelcomputers, smart-tv’s, slimme speakers…

De streamingdienst Disney+ heeft het afgelopen kwartaal wereldwijd er weer bijna twaalf miljoen nieuwe abonnees bij weten te krijgen. Het totaal aantal abonnees nadert daarmee bijna de 130 miljoen – de teller staat voorlopig op 129,8 miljoen abonnees. Vergeleken met een jaar geleden is dat totale aantal 37 procent meer. De groei van 10 procent afgelopen kwartaal is vergeleken met de 1,7 procent een kwartaal eerder ook al een fikse stijging. Disney+ doet het qua groei beter dan concurrent Netflix. In januari 2021 waren er 36,3 miljoen betalende abonnees in de Verenigde Staten en Canada te noteren en 29,4 miljoen over de rest van de wereld. Per januari van dit jaar zijn dat er 2,9 miljoen voor de Verenigde Staten en Canada en 41,1 miljoen voor de rest van de…

Sommige lezers zullen misschien met hun oren hebben staan klapperen toen een Apple-ingenieur eind 2021 uit de school klapte. Gary Geaves, Apples Vice President of Acoustics zei tegen het blad What Hi-Fi: “We moeten ons heel erg richten op het optimaal benutten van de bluetooth-technologie. Er zijn een aantal trucs die we kunnen gebruiken om de grenzen van bluetooth op te zoeken of te kunnen omzeilen. Maar eerlijk gezegd zouden we liever meer bandbreedte willen hebben. Maar ik heb al genoeg gezegd.” Maar als je zijn verhaal doortrekt, zou Geaves wel eens bedoeld kunnen hebben dat Apple samenwerkt met andere bedrijven om die draadloze technologie voor korte afstanden aanzienlijk te versnellen. Meer bepaald gaat het om het gebruik van de universeel toegewezen 6GHz-band. Bluetooth-toepassingen zijn tot nu toe beperkt door…

Enkele maanden na het uitbreken van de coronapandemie werd duidelijk dat er een ongekend tekort aan halfgeleidercomponenten was. Deze chipcrisis zal in 2022 voortduren, waarbij deskundigen slechts op enkele specifieke gebieden merkbare verbeteringen verwachten. Sommige fabrikanten bestrijden het tekort aan chips door hun producten te wijzigingen. Particulieren gaan hun oude apparaten langer gebruiken dan gepland, of repareren ze of upgraden ze. Veel landen en regio’s, zoals de Europese Unie, stimuleren de chipindustrie. Dat is echter een langetermijnoplossing en brengt nieuwe risico’s met zich mee. BEGIN VAN CRISIS Het ongekende tekort aan halfgeleidercomponenten heeft diverse oorzaken. We hebben daar uitvoerig over bericht in [1], daarom hier even een korte samenvatting van de belangrijkste elementen: de coronapandemie sloeg begin 2020 toe, op het moment dat er toch al een zeer grote vraag…

Nadat Spotify de luistergewoonten wereldwijd op zijn kop heeft gezet met een gigantische muziekcollectie in gecomprimeerde kwaliteit, proberen andere aanbieders de marktleider te lijf te gaan met een hogere audiokwaliteit en 3D-muziekformaten. Om te kunnen genieten van de nieuwe geluidservaring, heb je een geschikt afspeelapparaat nodig. Naast luisteren via een hoofdtelefoon spelen actieve luidsprekers een doorslaggevende rol, aangezien zij in veel huishoudens een vaste plaats innemen als vervanging van een radio of in combinatie met een spraakassistent. In dit artikel staan drie actieve slimme luidsprekers met 3D-functie centraal. Ondanks hun compacte ontwerp spelen ze 3D-muziek af in de gangbare formaten Dolby Atmos of Sony’s 360 Reality Audio (360RA). In het begin was de Echo-serie van Amazon alleen verkrijgbaar met een inferieure geluidskwaliteit, afgestemd op de spraakassistent Alexa, maar met de…

Toegegeven, zo simpel als in de illustratie hierboven wordt gesuggereerd om ethernet via een tv-kabel in huis te versturen is het niet. Maar met Ethernet-over-Coax-adapters kan het coaxkabelsysteem dat wellicht toch al in de muur zit worden gebruikt als transportmiddel. Vaak kan dat zelfs parallel met andere diensten die erop draaien. We hebben vier adapterparen in huis gehaald van Allnet, Axing, Devolo en Luster om te testen. De eerste drie maken gebruik van de transmissienorm G.hn, oftewel de HomeGrid-standaard van de International Telecommunication Union (ITU). Dat is de belangrijkste standaard in Europa. De Lusteradapters maken gebruik van de technologie van de Multimedi over Coax Alliance (MoCA), die vooral in Noord-Amerika wordt gebruikt. Beide systemen worden al een tijdje doorontwikkeld. We hebben gekozen voor adapters met G.hn Wave 2 en MoCA…

Het kunnen maken van schermafbeeldingen is een groot goed, maar het brede scala aan ingebouwde Windows-functies voor het maken daarvan maakt het wat verwarrend. De eenvoudigste en oudste functie hiervoor zijn waarschijnlijk toetsencombinaties met de Print-toets. Als je op die toets drukt, wordt de gehele scherminhoud op het klembord geplaatst, als je op Alt+Print (of AltGr+Print) drukt is dat alleen het venster dat zich op dat moment op de voorgrond bevindt. Dat kan dan in een beeldbewerkings programma worden geplakt – meestal wordt daarvoor het goede oude Paint gebruikt. Als je die toetsenopdrachten combineert met de Windows-toets, worden de schermafdrukken zonder omwegen in PNG-formaat gemaakt. Windows+Print zet een afbeelding van de volledige scherminhoud in de submap Schermopnamen in de Afbeeldingen-map van het gebruikersprofiel. Windows+Alt+Print (of Windows+AltGr+Print) maakt een afbeelding van…

Binnenkort kun je je favoriete mobiele game – maar ook nuttige mobiele apps – gebruiken op je Windows-pc. Microsoft maakt er echt werk van om Windows tot het meest open allround besturing ssysteem te maken. Terwijl de Linux-ondersteuning nu ook grafische toepassingen omvat [1], komen daarnaast Android-apps naar de Windows-desktop. Na het installeren verschijnen de mobiele apps gewoon in het startmenu en gedragen ze zich ook in andere opzichten als Windows-programma’s. Zo kun je bijvoorbeeld de venstergrootte aanpassen. Tot nu toe moet je het echter doen zonder knippen en plakken, en de bestandssystemen van Windows en Android blijven gescheiden. Microsoft zal de Android-omgeving waarschijnlijk pas ergens in 2022 officieel voor iedereen vrijgeven. Op het moment van schrijven is hij al beschikbaar in de Microsoft Store voor Windows installaties in het…

De toenemende connectiviteit heeft aanzienlijke veranderingen in de zakelijke wereld teweeg gebracht, waarbij mogelijkheden gepaard gaan met nieuwe uitdagingen. Werk, kapitaal, groei, ideeën en innovatie verplaatsen zich vrijer over traditionele grenzen en worden versneld dankzij intensievere samenwerking. Tegelijkertijd neemt de concurrentie om talent, middelen en klanten toe en neemt zijn bijna alle sectoren gevoeliger voor verstoringen. Door een overvloed aan wereldwijde marktplaatsen en hyperconnectiviteit binnen handbereik, heeft dat geresulteerd in een moderne generatie slimme consumenten die verder kijkt dan de traditionele prijs-en kwaliteitsfactoren. De consumenten van vandaag houden in hun beslissingsproces ook rekening met gemak, aanpassings mogelijkheden en controle, merkvoorkeur, always-on-dienstverlening, en digitaal vertrouwen en veiligheid. Die toenemende complexiteit van het bedrijfslandschap en de consumentenbasis heeft ertoe geleid dat steeds meer bedrijven een beroep doen op kunstmatige intelligentie (AI) om…

Een Raspberry Pi, een led, een weerstand en een paar regels Python-code zijn alles wat je nodig hebt voor een knipperende lichtshow. Dat wordt mogelijk gemaakt door de 40-pins GPIO-aansluiting (General Purpose Input/Output, universele ingang/uitgang). Daar kun je zonder veel moeite leds op aansluiten, maar ook drukknoppen, schakelaars, servomotoren, sensors en zelfs TFT-displays. De bijbehorende Python-bibliotheek GPIO is op Raspberry Pi OS al voorgeïnstalleerd, maar er zijn ook bibliotheken voor diverse andere program meertalen. We hebben voor Python gekozen omdat die programmeertaal makkelijk te leren is en, dankzij de vele bibliotheken vrijwel onbeperkt kan worden uitgebreid. Dat betekent dat de mogelijkheden geenszins beperkt zijn tot triviale dingen als een knipperende led. Met het volgende voorbeeld programma kun je direct aan de slag en voor een paar euro de camera, microfoon,…

WIFI IDENTIFICEREN ? Is er een manier om er achter te komen met welk wifi-accesspoint mijn Windows 10-pc verbonden is? ! De enige manier om dat met onboard-tools te doen is via Opdrachtprompt: het commando netsh wlan show interfaces of, korter, netsh wl sh in biedt naast de gebruikelijke gegevens (SSID = naam van het wifinetwerk, encryptietype, actueel radiokanaal en verbindingssnelheden) ook informatie over de Basic Service Set ID. De BSSID is het MACadres van het accesspoint waarmee de verbinding momenteel tot stand is gebracht. Houd er rekening mee dat voor multiband-accesspoints de BSSID’s van de zendmodules verschillen voor de verschillende frequentiebereiken. Als het accesspoint indemulti-SSID-moduswerkt, zendthij dus meerdere logische radionetwerken (VLAN’s) uit, en komen er extra adressen bij. In extreme gevallen (drie radiobanden 6, 5 en 2,4 GHz met…

Samsung heeft de nieuwe S22-familie smartphones uitgebracht. Die familie bevat de twee top-model-smart-phones S22 en S22+, die dynamische camera’s en geavanceerde intelligente beeldverwerking hebben. Het ontwerp is gedurfd, maar ook duurzaam. De sensor in de camera’s van deze topmodellen zijn 23 procent groter dan bij de S21 en S21+ voor meer kleur en detail. De hoofdcamera is een versie met 50 megapixesl, de telelens heeft 10 megapixels en de ultragroothoeklens heeft is 12 megapixels. De S22+ heeft Wi-Fi 6E als wifistandaard meegekregen, de S22 Wi-Fi 6. Beide hebben Bluetooth 5.2 aan boord. De S22 heeft een 6,1-inch FHD+-display (amoled) met 120 Hz, de S22+ een 6,6-inch FHD+-display met ook 120 Hz als refreshrate. De S22 en S22+ hebben de eerste 4nm-procesor in een Galaxy-smartphone ooit. De performance zorgt voor grootste…

Logitech komt met de premium streaminglamp Litra Glow met realistische kleuren. Hij geeft je een natuurlijke stralende look – wat je huidtint ook is. De frameloze diffuser van Litra Glow met TrueSoft-technologie hult je in een zacht, flatterend licht voor een professionele uitstraling in elke omgeving. Of je nu een You-Tube-video opneemt, streamt op Twitch of een video-gesprek voert, Litra Glow zorgt ervoor dat creators er altijd op hun best uitzien. De Litra Glow is plug-and-play en biedt vijf presets voor helderheid en kleurtemperatuur, met instelbare helderheid en kleuren van warm kaarslicht tot koelblauw. Met behulp van knoppen aan de achterkant van de lamp kom je bij alle kleurinstellingen, evenals met Logitechs G HUB-software. Via de software kun je je eigen lichtvoorkeuren inregelen voor verschillende streamingdoeleinden en die instellingen toewijzen…

BLIJVEN HANGEN aftercredits.com Er zijn weinig mensen die in de (thuis)bioscoop blijven zitten tot de aftiteling helemaal is afgelopen. Aan de ene kant is het een wel mooi teken van respect voor de makers en alle betrokkenen, maar er is nog een andere reden om wat langer in je comfortabele stoel te blijven zitten. Misschien komt er nog wel iets leuks tijdens of helemaal na de aftiteling in beeld. Die zogeheten aftercredits zijn soms gewoon grappig, informatief of zelfs een stiekeme spoiler voor toekomstige nieuwe avonturen. Op de website aftercredits.com check je snel of een film van die aftercredits heeft of niet, of je speelt wat vals en bekijkt die via de website zelf. De aftercredits staan netjes achter een aanklikbare knop, plus een indicatie of het de moeite van…

Nadat je de usb-stick met c’t-rescue-Windows erop hebt gemaakt (zie de instructies in het vorige artikel), is hij klaar voor gebruik. Dit artikel neemt alles stap voor stap met je door: hoe je van de usb-stick kunt booten, hoe je een overzicht krijgt, hoe je de online verbinding kunt activeren en eventueel benodigde stuurprogramma’s opnieuw kunt installeren, hoe je met BitLocker beveiligde schijven kunt ontgrendelen, enzovoort. Andere stap-voor-stap instructies helpen je de bootloader te herstellen en een vergeten Windows-wachtwoord opnieuw in te stellen. Het rescuesysteem bevat tools voor het oplossen van veel andere problemen. Een overzicht staat in de tabel op de pagina hiernaast. Daarnaast staat er in dit artikel een literatuurlijst met verwijzingen naar andere praktische en basisartikelen over ons rescuesysteem. Twee onderwerpen komen niet in dit artikel maar…

Hacken is geen zwarte magie, maar een vaardigheid die met een beetje ervaring en veel oefening kan worden verworven. Er zijn veel goede redenen om dat te doen: als je begrijpt hoe een hackeraanval kan verlopen, kun je je daartegen beschermen en de grootste lekken op tijd dichten. Als je de smaak te pakken krijgt en het leuk vindt om beveiligingsproblemen aan het licht te brengen, kun je daar je beroep van maken, bijvoorbeeld als goedbetaalde penetratietester. Met een virtuele trainingsomgeving kun je de aanvalstechnieken van hackers in je eigen tempo leren. Daarbij hoef je niet bang te zijn voor mogelijke juridische gevolgen, omdat je gaat oefenen op virtuele objecten in plaats van op de computers van anderen. Virtuele machines die speciaal voor aspiranthackers worden aangeboden, dienen als oefendoelwit. De…

De eerste batch Core i-processors van de twaalfde generatie is beperkt tot het topsegment. Dit geldt niet alleen voor de processors, waarvan in eerste instantie alleen de drie overklokbare K-modellen Core i5-12600K, Core i7-12700K en Core i9-12900K zijn uitgebracht, maar ook voor chipsets. Aanvankelijk waren alleen dure moederborden met het topmodel Z690 beschikbaar. Intel heeft pas begin dit jaar goedkopere processors en chipsets gepresenteerd op de CES. Bij de selectie van de Z690-moederborden met de LGA1700-socket voor Alder Lake-processors hebben we ons beperkt tot het lagere prijssegment. De testkandidaten kosten tussen de 220 en 340 euro. Het zijn de Asrock Z690 PG Riptide, de Asus TUF Gaming Z690-Plus WiFi D4, de Gigabyte Z690 UD en de MSI Pro Z690-A WiFi. We hebben twee DDR4-en twee DDR5 RAM-moederborden geselecteerd. De gemiddelde…

Je eigen fotoverzameling, video’s met de kinderen, back-ups of je hele verzameling geripte muziek-cd’s: de opslagruimte voor al die dingen hoeft niet per se razendsnel te zijn. En als de benodigde opslagruimte een aantal terabytes moet zijn, zijn ssd’s gewoon veel te duur. Zeker als je bedenkt dat de prijs van een harde schijf met dezelfde capaciteit slechts ongeveer een kwart is. Natuurlijk worden ssd’s steeds vaker gebruikt als opstartschijven in desktop-pc’s en dat zorgt er ook voor dat het besturingssysteem en de toepassingen snel opstarten. Maar harde schijven zijn nog steeds zeer geschikt als opslag voor je eigen bestanden. De keuze aan echt grote schijven wordt op dit moment echter steeds kleiner. Seagate heeft enige tijd geleden de Pro-serie van zijn harde schijven voor desktopcomputers bijvoorbeeld stopgezet. De Barracuda…

In de vorige c’t op pagina 60 legden we uit hoe je het installatieprogramma van Windows 11 zo ver kunt krijgen dat het Windows installeert op pc’s die niet aan diverse hardware-eisen voldoen. Dat doe je door gebruik te maken van enkele register sleutels. In dit artikel beschrijven we hoe je de sleutels permanent in de set-up-stick integreert, zodat het set-upprogramma er bij elke nieuwe installatie rekening mee houdt (de sleutels hebben geen invloed op upgrades). Maar om maar meteen met de deur in huis te vallen: dat is alleen iets voor mensen die Windows 11 steeds opnieuw willen of moeten installeren op x86-pc’s die volgens Microsoft ongeschikt zijn. Het vereist verschillende lange commando’s op de commandline. Verder is basiskennis aanbevolen van het Windows Register [1] en de Windows commandlinetool…

A ls je een audio-of videovergadering met Microsoft Teams op een vast tijdstip plant, is het eerste wat je moet doen er een agendapunt voor aanmaken. Voor gebruikers met een bedrijfsabonnement op Microsoft 365 is de eenvoudigste manier om dat te doen via de Outlook-app die bij dat abonnement is inbegrepen en de eveneens inbegrepen Exchange-toegang. Daar open je de Agendaweergave en klik je op ‘Nieuwe Teams-vergadering’. In het daaropvolgende dialoogvenster vul je alle benodigde gegevens in – naast datum en tijdstip ook de titel en de vereiste en optionele deelnemers. Hoewel je de gesprekspartners in chats en vergaderingen ook via naam of alias kunt benaderen, moet je voor geplande vergaderingen altijd hun e-mailadres gebruiken. Zodra je de uitnodiging hebt voltooid, verzend je die en ontvangt elke deelnemer een uitnodigingsmail…

Asus VivoBook Pro 14X en 16X OLED De Asus VivoBook Pro in de 14X-en 16X OLED-variant zijn dunne maar zeer krachtige laptops voorzien van een kleurecht oledscherm, geschikt voor een brede range aan creatieve taken. De Pro 14X (N7400) biedt een 2880 × 1800 resolutie (2,8K, beeldverhouding van 16:10), een refreshrate van 90 Hz en het panel voldoet 100% aan de DCI-P3-kleurruimte. De Pro 16X (N7600) komt uit op een 4K UHD-resolutie van 3840 × 2400, wederom 16:10 als beeldverhouding en een reactietijd van 0,2 ms. De laptops worden aangedreven door een Intel 11e generatie i7 H-cpu of AMD Ryzen-cpu uit de 5000-reeks. Ze worden grafisch bijgestaan door een Nvidia GeForce RTX 3050. Beide uitvoeringen van de VivoBook ok Pro 14X OLED bevatten tot 1 TB aan processor-ssd-opslag en tot…

POWERLED BRANDT NIET ? Ik heb de Ryzen-allrounder in elkaar gezet en de BIOS-instellingen gedaan zoals aanbevolen. Als ik de computer aanzet, werken de powerled en de led voor ssd-activiteit echter niet. ! Klopt, wehebbendeinstellingengeoptimaliseerd voor maximale energiebesparing. Om de statusleds in te schakelen, hoef je alleen maar het Aura-menu in het BIOS te openen en de instelling te wijzigen van Stealth Mode naar Aura Off. BIOS-UPDATE MISLUKT ? Het lukt mij niet om het BIOS van het Asusmoederbord van de Ryzen-allrounder met flash-back te updaten. De led knippert, maar de computer start vervolgens niet op. ! Dat kan verschillende redenen hebben. Eerst moet je goed controleren of het BIOS-bestand exact bij het moederbord past. Het BIOS op de projectpagina werkt alleen met de Asus TUF Gaming B550-Plus (Wi-Fi). Het…

Wanneer oude hardware van verloop van tijd plaats moet maken voor nieuwe hardware, blijft de vraag wat je nog met het oude apparaat kunt doen. Wil je het bewaren als reserve-apparaat voor als er iets stuk gaat? Verkopen of naar de stort? Dat is waar OpenWrt in het spel komt – als het om een router gaat tenminste. Het besturingssysteem voor routers, dat door vrijwilligers ontwikkeld wordt, zorgt dat oude routers niet staan te verstoffen in een kast of op een schroothoop eindigen, omdat het zelfs zeer oude routers nog nuttige functies kan geven. OpenWrt draait efficiënt, is niet afhankelijk van updates van de fabrikant en zelfs met slome oude hardware kun je nog steeds nuttige dingen doen. De ontwikkelaarscommunity rond OpenWrt biedt allerlei uitbreidingspakketten waarmee je een oude router…