Inhoudsopgave van Editie 3 - 2022 - c't magazine

Later dit jaar moet de TP-Link Archer AXE200 Omni op de markt verschijnen. Het gaat om een AXE11000 triband Wi-Fi 6E-router met draadloze snelheden tot aan 11 Gbit/s. De router gaat een quadcore-cpu krijgen met 2 GHz kloksnelheid, een 10Gbit/s-netwerkpoort en een 2,5Gbit-netwerkpoort, die beide instelbaar zijn als WAN-poort of als normale netwerkpoort, en bevat nog vier Gigabit-netwerkpoorten. Verder biedt de router het EasyMesh-systeem om naadloze meshsystemen in elkaar te zetten, en Home- Shield voor netwerkbeveiliging, ouderlijk toezicht en realtime IoT-beveiliging. De antennes van de Archer AXE200 Omni kunnen op eigen houtje draaien om een zo goed mogelijk wifisignaal te halen via de Directional Wi-Fi Boost-modus. De antennes zitten op de hoeken van de router, waardoor de router er een beetje drone-achtig uitziet. Ook kun je gebruik maken van de…

De Wi-Fi Alliance heeft de Wi-Fi 6 Release 2 standaard vrijgegeven. Die omvat verschillende nieuwe features die onderdeel uitmaken van de wifi-standaard IEEE 802.11ax. Zo biedt deze release Multi-User Multiple Input, Multiple Output (MU-MIMO) bij de uplink naar een basisstation zoals een router. Daardoor kunnen meerdere clients tegelijkertijd data naar het wifi station sturen, wat de doorvoercapaciteit vergroot. Dat biedt voordelen in een bedrijfsnetwerk met veel actieve clients, maar kan ook de uploadsnelheid op een druk thuisnetwerk verbeteren. Het zogeheten Uplink Extended Range moet het bereik en de stabiliteit bij verbindingen buitenshuis verbeteren, bijvoorbeeld bij access points voor buiten. Andere voordelen van release 2 liggen vooral op het gebied van energiebesparing. Dankzij de features Broadcast Target Wake Time en Extended Sleep kunnen bijvoorbeeld smartphones of IoT-apparaten langer hun wifimodule op…

De Cooler Master MH670 is een gaming-headset met een virtuele 7.1 surround-sound. We waren natuurlijk benieuwd hoe dat zou klinken. De over-ears koptelefoon zit in ieder geval prettig, met zijn gewicht van 345 gram kun je hem wel een paar uur ophouden. De grote L en R aan de binnenkanten van de schelpen maken het makkelijker om te kijken hoe je hem op moet zetten. De losse microfoon steek je met zijn 3,5-inch plug in de linker schelp, waar je dan eerst een rubberen klepje voor moet openmaken, dat daar dan vervolgens een beetje hangt te bungelen. De knop om de microfoon te muten zit daar handig vlak bij in de buurt. Het volumewiel zit daar weer boven en heeft een prettig ruime slag, zodat je het volume fijnmazig kunt…

Met maar 7 cm breed kun je de Sony comfortabel met een hand bedienen. Het scherm heeft een langwerpig 21:9-formaat en een diagonaal van 6,1 inch – ondanks de smalle behuizing. Met de lengte van net geen 16 cm is de Xperia 5 III niet echt klein te noemen. Hij is wel bijna een centimeter korter dan zijn grotere broer, de Xperia 1 III, en de S21 Ultra van Samsung. Het scherm met een reso lutie van 2520 × 1080 pixels is prima af te lezen en het OLED-display toont films, tekst en games superscherp op het scherm. Een prettige bijkomstigheid van het iets kleinere scherm is dat het zuinig is en daarmee de accu spaart. De Xperia draait met zijn 4500 mAh accu bovengemiddeld lang – zelfs naar high-end…

Voor een snelle desktop-pc kom je niet om een Intel Core i-12000 of AMD Ryzen 5000 heen. Voor 450 euro is de Core i7-12700K meestal sneller dan AMD’s Ryzen 9 5900X, van 70 euro meer. De Core i7-12700K heeft acht krachtige Performance-kernen en vier efficiënte E-kernen. De 12700K mag, samen met de Ringbus, System Agent en geïntegreerde Xe-graphics, permanent 190 watt verbruiken op een Z690-moederbord. Dat is 51 watt minder dan het topmodel en 40 watt meer dan de i5-12600K. Het achtervoegsel K geeft aan dat de processor overklokt kan worden, alleen biedt de Core i-12000 wat dat betreft niet veel ademruimte. De F-variant is iets goedkoper maar heeft geen geïntegreerde graphics. Er is ook een nieuwe koeler nodig voor het platform – die wordt niet meegeleverd. Bij de test…

Om de speelsterkte van een schaker te beschrijven, bestaan er systemen zoals de Elo-rating. De score neemt af bij nederlagen en toe bij winst. Om een Elo-rating te krijgen, moet je deelnemen aan toernooien met een Elorating, maar elometer.net beoordeelt je zonder ook maar één spelletje te hoeven spelen. Er zijn 76 opgaven met samengestelde problemen waarin zetten zorgen voor verbetering, winnen of schaakmat. Als je er in alle rust over wilt nadenken ben je twee uur zoet. Er is ook een kortere ‘endgame test’. De website verwacht één zet als invoer, die het begin van een combinatie kan zijn. De interface accepteert elke zet zonder controle of die aan de regels voldoet. Er zijn endgame-taken (speciale posities, de koning speelt vaak een actieve rol) en tactische opgaven waarbij een…

Het open- en dichtklappen van de Flip 3 heeft iets meditatiefs en herinnert aan de klaptelefoons van eind jaren negentig. In opgevouwen toestand is de Flip3 dikker dan een normale smartphone, maar zo compact dat hij snel in zelfs de kleinste broek- of jaszak verdwijnt. In geopende toestand is hij zeven millimeter dun en krijg je een weelderig 6,7 inch groot oled-scherm. Dat zul je ook vooral gebruiken, want op het 1,9 inch grote buitendisplay zul je niet meer doen dan de tijd aflezen, meldingen controleren, muziek bedienen of het weerbericht bekijken. Het vouwmechanisme moet minstens 200.000 keer mee kunnen en het toestel is waterdicht tot een half uur op ander halve meter. Daarmee wil Samsung kopers van deze nog nieuwe techniek geruststellen. Zelfs als je als intensieve gebruiker de…

Het feit dat exploitanten van datacentra hun servers verhuren is op zich geen nieuw bedrijfsmodel, maar is al tientallen jaren een gangbare praktijk. Onder namen als root server, vServer of dedicated server kun je van talrijke providers volledige fysieke servers of virtuele machines krijgen met uiteenlopende hoeveelheden gegarandeerde middelen. Die draaien gewoonlijk een Linux-serverdistributie, soms ook Windows Server. De machines kunnen worden gebruikt voor een grote verscheidenheid aan serversoftware, van webservers tot videoconferentiesoftware tot AI-ondersteunde data-analyse. Wat die aanbiedingen gemeen hebben is dat je de volledige controle hebt over het besturingssysteem op de server en de software kunt installeren zoals jij dat wilt. Dat onderscheidt serverhosting van webhosting – bij dat laatste krijg je een vooraf geinstalleerde webserver (en vaak een SQL-databaseserver) en als klant mag je alleen bestanden voor…

De Franse provider OVH presenteert zich graag als de Europese tegenhanger van de Amerikaanse zwaargewichten en maakt ook al sinds het prille begin deel uit van het Europese cloudinitiatief Gaia-X. Het OVHcloud-aanbod doet niet onder voor AWS en Google. Naast servers op locaties in Frankrijk, Canada, Duitsland en Polen kun je ook Managed Kubernetes of computers met dikke gpu’s boeken voor AI-toepassingen. Hoewel je je bij het registreren ook als particulier kunt aanmelden, is het aanbod duidelijk gericht op professionals – niet alleen omdat alle prijzen zonder btw vermeld worden. Voor absolute beginners is het de moeite waard om de vele beschrijvende verklarende teksten bij de interface grondig te lezen. Gevorderde gebruikers zullen hun weg waarschijnlijk snel vinden bij het goed gestructureerde platform. Omdat OVHcloud is gebaseerd op OpenStack, is…

Je hebt een voorgeconfigureerde cloudserver bij Ionos zo besteld, die is binnen enkele minuten klaar voor gebruik – zonder termijncontract en vooruitbetaling. De provider heeft echter meteen 30 en 10 euro van onze PayPalrekening afgeschreven en vervolgens naar ons teruggestuurd. Blijkbaar is dat de manier waarop ze de dekking van de rekening controleren, maar zonder enige uitleg lijkt die procedure vreemd. Toen we daarnaar vroegen, beloofde de provider dat anders te gaan doen. Zowel nieuwkomers als ervaren gebruikers zullen zich onmiddellijk thuis voelen in het Ionos-cloudpanel. De vele functies zijn direct toegankelijk met goede helpteksten. Veel functies kosten echter extra, waar je pas achter komt wanneer je ze wilt activeren, zoals een back-up of gedeelde opslag die kan worden geactiveerd en toegankelijk is voor meerdere servers. Goed voor groepen, zoals…

Een eerdere uitspraak van de Amerikaanse International Trade Commission is bevestigd: Google heeft inbreuk gemaakt op een vijftal patenten van Sonos. De patenten hebben betrekking op de multiroom- audiotechnologie: het sychroniseren van meerdere apparaten binnen een netwerk. Google zou de Google Home-speakers hebben gebaseerd op de patenten van Sonos zonder toestemming of licentie- afname. Door deze definitieve uitspraak mag Google geen producten meer invoeren in de Verenigde Staten die Sonos’ patenten schenden en moeten er bepaalde functies uit bestaande speakers worden verwijderd. Met de uitspraak komt er (voorlopig) een einde aan twee jaar durende strijd. Er zijn recent al functies uit de Google-speakers geschrapt en is het niet meer mogelijk om het volume van speakers die in groepen zijn samengevoegd tegelijkertijd te kunnen aanpassen. Sinds de eerdere (voorlopige) uitspraak is…

Sony heeft een nieuwe generatie Virtual-Reality-headsets aangekondigd. De nieuwe PlayStation VR2 is exclusief voor de PlayStation 5 en wordt standaard uitgeleverd met de PlayStation VR2 Sense-controllers. De eerdere PSVR-set van enkele jaren oud (uit 2016 alweer) heeft met de VR2 een aantal verbeteringen gekregen, waarondere yetracking, vibratie via de headset en haptische feedback. De eyetracking helpt bijvoorbeeld ook om VR-games efficienter te renderen op basis van de kijkrichting van de speler. De resolutie per oog is ook flink opgeschroefd van 960 bij 1080 naar 2000 bij 2040 pixels. Het gezichtsveld is iets uitgebreid van 100 naar 110 graden. De refreshrate is hetzelfde gebleven: 90 of 120 Hz. Er zijn bij de PlayStation VR2 geen externe sensors meer nodig om je bewegingen te kunnen registreren. De VR2 bevat een zes-assige bewegingssensor…

Asus komt met de Mini PC PN52 en PN64: twee krachtige kleine pc’s die breed inzetbaar zijn. De PN64 wordt van rekenkracht voorzien door een 12e generatie Intel- processor met ondersteuning voor DDR5- 4800 RAM. Via HDMI kun je er maximaal vier schermen op aansluiten. Hij bevat verder vijf usb-poorten en een configureerbare poort voor docks of storage. De geheugen modules en de opslag zijn goed bereikbaar voor makkelijk upgraden. De PN52 heeft de AMD Ryzen Hseries processor aan boord (met geïntegreerde Radeon-graphics). De mini-pc biedt plek aan twee M.2- ssd’s en een 2,5”-ssd (of hdd). De PN52 heeft twee HDMI-poorten met ook ondersteuning voor maximaal vier aangesloten displays en zeven usb-poorten, waaronder een USB 3.2 Gen 2 poort type C. De type C-poort heeft ondersteuning voor Display- Port 1.4…

Het beveiligingslek Log4Shell, dat op 10 december bekend werd, is een van de ernstigste en ingrijpendste van de afgelopen tien jaar, waarvan de concrete gevolgen zelfs weken en maanden later nog niet kunnen worden ingeschat. De kwetsbaarheid bestaat al sinds september 2013 en sluimert in talloze Java-apps op servers over de hele wereld. Niet alleen servers zijn getroffen, er zijn ook kwetsbare versies van Log4j ontdekt in netwerkapparatuur zoals routers en waarschijnlijk veel embedded en IoT-systemen in smarthome-apparatuur. Log4Shell is zeer gemakkelijk uit te buiten: als een serverdienst toegankelijk is vanaf het internet, is het in veel gevallen mogelijk om toegang te krijgen met beheerdersrechten. Toen het BSI (Duits federaal bureau voor informatiebeveiliging) op 11 december ontdekte dat kwaadaardige code zelfs al bij een eerste query direct kan worden ingevoegd,…

Doorbraken op het gebied van accuduur laten helaas nog op zich wachten, ondanks allerlei beloft en die gedaan zijn en beschikbare onderzoeksresultaten. In de tussentijd lijken de smartphonefabrikanten het te zoeken in het steeds sneller opladen van je (bijna) lege accu. Vooral de snelheid van het opladen met een kabel stijgt hard. Apple is daarin het meest behoudend, maar ook bij de iPhone is de laadsnelheid van 12 watt (iPhone 8) gestegen naar 20 watt (iPhone 13) en met een geschikte lader haalt de 13 Pro Max tot 27 watt. Samsung ondersteunt bij recente toestellen 25 watt of 45 watt snelladen. Het volledig opladen van een toestel duurt bij de topmodellen van Apple en Samsung alsnog 1 à 2 uur. Het zijn vooral de Chinese fabrikanten die met steeds hogere…

Met een smarthome kun je allerlei leuke dingen doen met licht en geluid, maar bijvoorbeeld ook zorgen voor inbraakpreventie. Het integreren van een koolmonoxidemelder is daarbij een van de minst sexy mogelijkheden, maar kan wel van levensbelang blijken te zijn. Zo’n melder moet dan simpel te installeren zijn, betrouwbaar werken en je moet er verder geen omkijken naar hebben. Op de website van Netatmo staat een Neder landstalige tutorial-video voor het installeren van de Slimme Koolmonoxidemelder, maar die heb je voor het instal leren eigenlijk niet eens nodig. Er zit één knop in het midden bovenop, die dient als muteknop voor het alarm en die je dus hopelijk nooit hoeft te gebruiken. Verder zijn er alleen een rode, gele en groene led als indicatie van achtereenvolgens alarm, storing en geactiveerd.…

De Beam Gen2 van Sonos is een klein tikje anders dan z’n voorganger: de deze tweede generatie heeft nu ondersteuning voor meer geluidsformaten. De oude Beam van Sonos was met stof omkleed, terwijl de Gen2 is omhuld met plastic. De aansluitingen zijn hetzelfde: een netwerkpoort, wifi, en eARC. Een adapter van HDMI naar toslink wordt meegeleverd. Het Gen2-model ondersteunt Dolby Atmos en is zo interessant geworden voor gamers. Vanwege de HDMI-feed via eARC heb je echter nog hetzelfde probleem als filmliefhebbers met een beamer: hoe extraheer je het Atmos-signaal? De oplossing: een HDMI-extractorbox – zie de volgende pagina. De Beam Gen2 stel je in via de Sonosapp. In plaats van de Connect-knop aan de achterkant, houd je een smartphone met NFC bovenop. De eigenlijke hardwareupdate zit in de krachtigere processor.…

De FeinTech VAX04101 HDMI eARC Pass Switch 4x1 is uitgerust met vijf HDMI-poorten. Op eentje sluit je je scherm of beamer aan, op de andere een soundbar die via HDMI eARC een geluidstrack kan ontvangen, zoals Dolby Atmos of DTS:X. Op de overige drie HDMI-poorten kun je bronnen zoals een gameconsole of streamingsticks aansluiten. De box meldt tijdens de HDMI-handshake aan de actieve bron welke audioformaten de aangesloten soundbar en welke videomogelijkheden het scherm ondersteunt. Wanneer het afspelen wordt gestart, worden de video- en audiotracks van de bron gescheiden en afzonderlijk naar het scherm en de soundbar gezonden. Met een knop op de switch kun je direct tussen de drie bronnen schakelen. FeinTech levert bovendien een IR-afstandsbediening met de box mee, zodat je ook vanaf de bank tussen bronnen kunt…

Apples Facetime is nu ook beschikbaar voor gebruikers zonder macOS of iOS. In plaats van native apps is er echter alleen een webdienst verschenen. Daarom is het verplicht om via een browser met Apple-gebruikers te babbelen, zelfs op Android. Deze moet bovendien gebaseerd zijn op Chromium (Chrome, Edge), Firefox wordt momenteel niet ondersteund. Alleen een Mac- of iDevice-gebruiker met een bijgewerkt besturingssysteem kan een gesprek beginnen. Hij of zij maakt een uit nodigingslink aan in de app, die bijvoorbeeld via mail naar de gespreks partner wordt gestuurd. Na het openen van de link in de browser, belandt de uitgenodigde persoon in een virtuele lobby en moet daar wachten tot de gastheer hem binnenlaat. Een account of een Apple ID zijn niet vereist. Facetime in de browser is wat karig qua…

Op de valreep van 2021 heeft AVM de Fritzbox 4060 uitgebracht. Het is een router met een 2,5Gbit-WAN-poort, die werkt met een aanwezige modem of een internetaansluiting die een netwerkpoort levert, zoals een NT-kastje bij een glasvezelaansluiting. Hij heeft dus zelf geen modem. De 4060 is de opvolger van de 4040, maar heeft veel meer te bieden. Naast de genoemde 2,5Gbit-WAN-poort (die ook als reguliere netwerkpoort kan worden gebruikt) zijn er nog drie gigabit-netwerkpoorten, zodat je bekabelde thuisnetwerk zeker voorzien zal kunnen worden. Een groot aantal internetproviders is al vooringesteld, die hoef je alleen maar te selec teren om contact te kunnen maken. Bij sommige moet je nog inloggegevens opgeven, maar de rest – zoals IPTV – wordt dan door de router geregeld. Dat is met de komende routerkeuzevrijheid een…

AI GESPREKSPARTNER ▷ iOS (gratis) De AI-chatbot Emerson uit de app Emerson AI – praten en leren is gebouwd met behulp van Quickchat.ai en GPT-3 is als taalmodel gebruikt. De chatbot kan worden benut als oefenmaatje voor het leren en oefenen van vreemde talen, antwoorden te krijgen op al je bijzondere vragen of om er gewoon een informeel grappig praatje mee te houden. Mooie disclaimer: Emerson is geen therapeutische app die zich richt op je geestelijke gezondheid en welzijn. Behalve je teksten beantwoorden kan Emerson ook praten via spraak. De wereldkennis, spraakmogelijkheden en taalvaardigheid van Emerson worden regelmatig bijgespijkerd. Je kunt een tijdje tegen Emerson aan praten zonder kosten, je krijgt per dag een aantal credits te spenderen. Wil je daarna verder met je gesprekken, moet je wel flink in…

Als je dit leest, heeft Intel zijn twaalfde Coregeneratie met Alder Lake-architectuur geïntroduceerd om opnieuw de concurrentie aan te gaan met AMD’s razendsnelle Ryzen 5000-cpu’s in het segment desktopprocessors. Niet iedereen heeft echter zo’n high-end systeem nodig, en niet alle componenten zijn verkrijgbaar voor prijzen waarmee je nog enigszins waar voor je geld krijgt – het meest recente bekende voorbeeld zijn de grafische kaarten voor gamers. In deze artikelen over de optimale pc helpen we je de juiste componenten voor je doeleinden te bepalen en leiden we je door het selecteren van de componenten en de assemblage van twee bouwvoorstellen. Onze allrounder in het artikel hierna is uitgerust met een hexacore Ryzen 5 5600G met geïntegreerde graphics. Daarmee voldoet hij prima als alledaagse computer en voor beeldbewerking en eenvoudige video…

Er zijn goede redenen om over te stappen op Windows 11. Dit kan professionele interesse zijn, persoonlijke nieuwsgierigheid of gewoon de aankoop van een nieuwe computer waarop Windows 11 al voorgeïnstalleerd is. In dit artikel bespreken we enkele handelingen en registerinstellingen die ook al in Windows 10 zinvol waren. In het volgende artikel lees je welke instellingen nuttig zijn voor de gegevensbescherming, welke minder belangrijk zijn en welke trucs je kunt toepassen om dit nog verder te verbeteren. In het derde artikel lichten we toe welke manieren er zijn om te upgraden naar Windows 11 en welke het meest geschikt is, afhankelijk van de situatie. In het laatste artikel beschrijven we hoe je de systeemvereisten van Microsoft (wel op eigen risico) kunt omzeilen als je pc als incompatibel wordt gekenmerkt.…

Er zijn buzzwords rond de cloudbusiness die steeds weer opduiken. Sommige worden ook wel misbruikt omdat ze goede sier kunnen maken in reclameteksten. Daarachter gaan echter beproefde concepten en denkwijzen schuil waarvan je in de meeste omgevingen kunt profiteren. Als je je infrastructuur op de traditionele manier hebt beheerd, moet je in geen geval proberen alle ideeen tegelijk uit te voeren. CI/CD (Continuous Integration/Continuous Delivery): In het verleden, toen soft ware nog op cd’s werd gebrand en afgeleverd, waren de releasecycli lang – soms zelfs een heel jaar. Binnen een bepaalde termijn verzamelden de ontwikkelaars alle innovaties, testten ze en creeerden op een bepaald moment een ‘golden master’ voor de perserij. Vandaag de dag verwachten klanten dat nieuwe functies sneller klaar zijn. Continuous Integration beschrijft een strategie die helpt dingen…

Virtuele servers worden door Netcup verhuurd onder de naam VPS tegen zowel maandelijkse als uurtarieven. Ze zijn echter niet zo flexibel als de cloudservers van andere aanbieders. Je moet elke server aanmaken in de klantenportal en die krijgt dan – ook voor elke afzonderlijke server – een account voor het Server Control Panel, een andere interface. Er is geen API voor het aanmaken en verwijderen van servers, maar de bestaande API kan informatie over een server uitlezen. Servers die worden gehuurd tegen een bepaald uurtarief worden door Netcup zes maanden vooruit gefactureerd, direct na het plaatsen van de bestelling. Als je ze voor die tijd annuleert, wordt de ongebruikte tijd terugbetaald. Met al die beperkingen is Netcup eigen lijk voornamelijk geschikt voor projecten met een middellange of een lange termijn,…

Een flexibele cloudserver wordt bij Domain factory Jiffybox genoemd. Heb je eenmaal gekozen voor een van de kanten- klare configuraties, dan kun je met een paar klikken aan de slag. Maximaal 20 virtuele machines kunnen worden aangemaakt, gestart of gestopt via de duidelijk gestructureerde interface. Eenmaal geactiveerd, maakt de provider zonder extra kosten dagelijks back-ups van elke machine. Veel processen kunnen via de API worden geautomatiseerd. Helaas is het niet mogelijk de resources uit te breiden, alleen een algemene upgrade naar een hoger (en duurder) niveau helpt. Dat dwingt dan weer tot een stilstand van ongeveer een uur, wat vervelend kan zijn bij productiegebruik. De facturering gebeurt per seconde, bij het onderdeel verbruik zie je informatie over de huidige kosten. Praktisch: met een prijsgrens kun je een drempelwaarde instellen voor…

Wat zijn op dit moment de grootste bedreigingen voor cloudbeveiliging? Volg het geld. Waar er waarde is, zullen aanvallers volgen. Of het nu gaat om gevoelige gegevens die makkelijk uitgebuit kunnen worden, intellectueel eigendom of bedrijfsinformatie die kan worden gestolen, het zit allemaal in de cloud. De zakelijke drijfveren om over te stappen op de cloud zijn onmiskenbaar en de georganiseerde misdaad, corrupte overheden en concurrenten weten dat. Zij kunnen zich rechtstreeks richten op cloudsystemen en -infrastructuur van een bedrijf, of – wat vaker voorkomt – op de zwakste schakel in het personeel, of het nu gaat om kwaadwillende of nalatige insiders. Wat zijn de meest voorkomende beveiligingsfouten die cloudgebruikers maken? De cloud heeft schijnbaar eenvoudige beveiligingsproblemen groter gemaakt. Kijk maar naar de top drie beveiligingsissues: 1) Beveiligingsmisconfiguraties – een…

BROWSER INSTALLEREN ZONDER EDGE EN IE ? Wanneer ik Windows installeer, download ik altijd eerst een fatsoenlijke browser, bij voorkeur Chrome. Daarbij kom ik onvermijdelijk in aanraking met de welkomstdialoog van Edge, die ik ver volgens niet meer gebruik. Het is nog erger onder Windows Server, waar ik eerst nog met de oude Internet Explorer aan de slag moet. Is er een manier om dit te omzeilen? ! Je kunt Chrome ook downloaden en installeren vanaf de opdrachtprompt zonder een browser te gebruiken. Open de opdrachtprompt (of PowerShell) en laad eerst het installatieprogramma van Chrome: Daarna hoef je alleen nog maar de opdracht chrome. exe te geven en je kunt beginnen met surfen. Als je Firefox wilt gebruiken, kan dat ook. Je kunt de nieuwste Nederlandstalige versie van Firefox downloaden…

Hoofdredacteur Noud van Kruysbergen Redactie Daniel Dupré, Nick Muijs, Marco den Teuling, Alieke van Sommeren Met medewerking van Ernst Ahlers, Holger Bleich, Carsten Carsten, Gerd Diederichs, Niklas Dierking, Mirko Dölle, Wilhelm Drehling, Liane M. Dubowy, Ingo Fischer, Arne Grävemeyer, Sven Hansen, Steffen Herget, Christian Hirsch, Jan-Keno Janssen, Benjamin Kraft, Lutz Labs, Jan Mahn, Mark Mantel, Maik Merten, Andrijan Möcker, Jan Mulder, Hajo Schulz, Jan Schüßler, Dieter Sibold, Peter Siering, Carsten Spille, Wolfgang Stieler, Sylvester Tremmel, Axel Vahldiek, Dorothee Wiegand, Christof Windeck, Stefan Wischner, Dušan Živadinović Vormgeving Susan Gerbrands, Tom Gerrits, Nick Groenewold, Mylene Nales, Ellen Willemsen Marketing Marijn van Gelder +31 (0)24 2404556 mvgelder@fnl.nl Drukkerij Habo DaCosta bv, Vianen…

Het is definitief: de vrije modemkeuze (of routerkeuzevrijheid) is een feit en tegengestribbelen vanuit providers is niet meer mogelijk. VodafoneZiggo sputterde nog erg lang tegen. Je mag als consument vanaf nu zelf een modem of router gaan inzetten, direct aan je inkomende internetlijn. Je bent dus niet meer verplicht de apparatuur van je provider te gebruiken. Op die manier kun je een modem of router kiezen die precies aan jouw wensen voldoet, of dat nu met veel of juist met weinig toeters en bellen is. Heb je niet zoveel zin om je daarmee bezig te houden en vind je het allemaal wel best? Dan kun je de standaard door je provider geleverde apparatuur gebruiken. De providers moeten ook informatie beschikbaar maken om consumenten hun eigen apparatuur te kunnen laten instellen…

Phanteks komt met een uitschuifbare mini-itx-behuizing. De behuizing is afhankelijk van je hardwareconfiguratie of koelingsbehoefte uit te trekken via een soort accordionachtig systeem dat de bovenkant naar boven uitschuift om meer ruimte te maken. Bij mini-itx zit je al snel vast aan de keuze voor een zeer compact of toch wat ruimer systeem en een overstap betekent een andere behuizing. Phanteks wil met deze case die beperking opheffen. De drie instelbare stappen zijn bedoeld voor een compacte build, een met luchtkoeling en een stap voor waterkoelingset-ups. De grootste uitgeklapte stand is er niet alleen voor waterkoeling (met een flinke radiator), maar kan ook worden benut om een luchtgekoeld systeem te bouwen. De grafische kaart is verticaal of horizontaal te monteren. Bij het verticaal plaatsen sluit je diee aan op het…

Nextbase komt met een slimme dashcam die gebruik maakt van AI om alerts af te geven, bijvoorbeeld bij slaperigheid of afleiding van de bestuurder. De iQ bevat drie camera’s die zowel in de auto als daarbuiten beeldmateriaal vastleggen. De naar voren gerichte camera neemt op in 4K-resolutie, terwijl de camera’s gericht naar binnen en achteren 1440p als resolutie hebben. Dankzij de drie 180-graden-lenzen heb je 540-graden aan zicht. Met de via spraak aangestuurde Witness- mode kun je direct beginnen met opnemen en wordt het materiaal onmiddellijk in de cloud geparkeerd als veiliggesteld bewijsmateriaal. De beelden uit de Witness- mode worden ook meteen gedeeld met een door jou aangewezen contactpersoon. Via ESOS (Emergency SOS) worden hulpdiensten automatisch gewaarschuwd en voorzien van belangrijke informatie zoals de locatie waar je je op dat…

Hoewel Samsung ondertussen de nieuwe Galaxy S22-modellen heeft uitgebracht, wil dat niet zeggen dat de S21 verleden tijd is. Begin 2021 heeft Samsung ook een nieuwe versie van de Galaxy S21 uitgebracht, de Galaxy S21 FE (Fan Edition). Als je niet de hoofdprijs wilt betalen voor de nieuwe S21, kun je misschien uit de voeten met de ‘update’ van de S21. De S21 FE zit qua schermformaat tussen de 6,4 inch van de S21 en de 6,7 inch van de S21+ in. Het 6,4-inchscherm heeft een iets lagere resolutie van 2340 × 1080 pixels en geen variabele verversingssnelheid maar een vaste hoge snelheid van 120 Hz. De accu is met 4500 mAh wel aanzienlijk groter dan de 4000 mAh van de S21 (de S21+ heeft 4800 mAh). De 12 megapixel…

De MateView met ips-panel heeft een 3:2-beeldverhouding en geeft bijna de hele DCI-P3 kleurruimte weer. De schermverlichting is slecht, de helderheid daalt sterk naar de zijkanten toe. En de achtergrondverlichting schijnt op verschillende plekken door een spleet in de behuizing. HDMI, mini-DisplayPort en USB-C voor de externe voeding zitten aan de achterkant van de standaard. Twee USB-A-poorten en de USB-C-poort voor beeld, usb-signalen en 65 W PD zitten rechts. Het menu bedien je met een aanraakgevoelige balk. Dat werkt verrassend goed. Het display kan ook draadloos signalen ontvangen (WiDi). Als je met een Huawei-smartphone (vanaf de P30) op het draadloze symbool in de voet tikt als wifi, Bluetooth en NFC aanstaan, kun je een desktopmodus activeren. Dat werkte matig: een YouTube-video doorsturen ging goed, maar scrollen werkte niet soepel en…

De Gigaset GS5 biedt een 6,3-inch scherm, vingerafdruksensor, dubbele camera, audiojack, notificatie-led en FM-radio. 4 GB RAM is echter erg mager voor een moderne Android-smartphone. 128 GB opslag is wel voldoende voor veel gebruikers. Naast twee nano-simkaarten kun je er ook een geheugen kaart in kwijt. 5G is echter een nee. De MediaTek-cpu is niet erg snel. De accu van 4500 mAh is voldoende krachtig als de cpu niet al te veel hoeft te doen. Voor wat extra runtime stop je een extra accu in je tas. Het laden vraagt geduld met maximaal 5 watt, via Qi met 15 watt. Er zitten twee camera’s aan de achterkant. De ultragroothoekcamera had niet gehoeven: de foto’s bieden weinig detail, kleuren kloppen niet en de contouren zijn niet scherp. De hoofdcamera is prima…

De U4021QW toont 5120 × 2160 pixels. De uitrusting is luxe, zelfs gezien zijn prijs: twee HDMI 2.0-ingangen, een DisplayPort 1.4 en een Thunderbolt 3-aansluiting (USB-C). Die ondersteunt niet alleen Thunderbolt-, maar ook DisplayPort-signalen, data via USB met 10 Gbit/s en biedt 90 watt Power Delivery. De uitgebreide functies maken de Dell U4021QW tot een volwaardig dockingstation voor laptopgebruikers. De talrijke ingangen kwalificeren hem bovendien voor KVM-gebruik aan twee computers. Het gebogen, kijkhoekstabiele ips- panel dekt met de fabrieksinstellingen grotendeels de brede DCI-P3 kleurruimte af. Blauw wordt iets te donker en groene kleuren zijn wat zwak. De helderheid van maximaal 280 cd/m2 is niet bijzonder hoog. Bij levering is de verlichting slechts middelmatig, als de uniformiteitscompensatie wordt geactiveerd wordt dat beter, maar niet zonder neveneffecten: de range van de verlichting…

Met de XSS game wil Google de aandacht vestigen op het gevaar van cross-site scripting- attacks (XSS). Overal waar een website ongefilterde input weergeeft, kan een aanvaller code in de pagina injecteren, die vervolgens wordt uitgevoerd in de browser. Je speelt een pentester, die zes fictieve sites na elkaar aanvalt. Het doel is om de pagina te dwingen een foutmelding te geven in de vorm van een alert(). De levels zijn allemaal op dezelfde manier opgebouwd. Elk level bevat een virtueel browservenster. Laten we beginnen met het eenvoudigste scenario, een zoekpagina die elke zoekterm zonder controle uitvoert. De aanvallen bestaan meestal uit één regel JavaScript. De moeilijkheidsgraad stijgt met elk niveau. De eerste taken kunnen gemakkelijk worden opgelost met wat voorkennis, maar vanaf niveau drie gaan zelfs gevorderde gebruikers zich…

De Eizo FlexScan EV2485 is een op de zakelijke markt gerichte monitor met een diagonaal van 24 inch en een 16:10-beeldverhouding met een resolutie van 1920×1200 pixels. Daarmee heb je in de hoogte net wat meer werkruimte, wat handig kan zijn bij bijvoorbeeld spreadsheets – maar ook bij het werken met veel tekst. Verder richt Eizo zich op nette ergonomie en handige opties qua instellingen. EERSTE INDRUKKEN De testers waren het al snel eens over een belang rijke eigenschap bij een beeldscherm: de voet waar de monitor op staat is erg stabiel. Bij het stoten tegen de tafel wiebelt de monitor niet of nauwelijks. Daarnaast is het fijn dat de monitor op veel verschillende manieren ingesteld kan worden. Je kunt de monitor kantelen, door een slim draai systeem in de…

Afgezien van concepten en buzzwords, zul je vroeg of laat veel toepassingen tegen komen met deels originele namen. Succesvolle software uit de cloudomgeving is bijna altijd opensource software. Veel van de meest succesvolle projecten worden ontwikkeld onder auspicien van de Cloud Native Computing Foundation (CNCF), een stichting onder de paraplu van de Linux Foundation. Ansible en Terraform: Met Ansible maak je recepten om servers te bestellen en te configureren. Ansible is een commandlineprogramma op de computer van de beheerder. Om de recepten uit te voeren, communiceert het gewoonlijk via SSH met de servers. Terraform is gespecialiseerd in het bestellen van servers bij tal van cloudproviders, Ansible doet beide taken. Docker: Docker heeft het idee van softwarecontainers gepopulariseerd. Het bedrijf achter Docker runt Docker Hub, nog steeds de grootste repository voor…

Beginnen in de cloudwereld is met de Hetzner-cloud vrij eenvoudig. De webinterface is netjes en er verstrijken slechts enkele minuten tussen het aanmaken van een account en het opstarten van de eerste server. De prijsstructuur is ook zeer transparant. Je kunt betalen via automatische incasso, factuur, creditcard en PayPal. De servers kunnen worden gelokaliseerd in Neurenberg, Falkenstein of Finland, en je kunt ook schaalbare volumes huren tegen een uurtarief en die aan een server toevoegen. Indien meerdere servers redundant moeten werken, kunnen loadbalancers worden gehuurd. De netwerkconfiguratie is met de standaardinstelling zeer eenvoudig. Interne netwerken voor servers kunnen als optie worden opgezet, en een ‘Floating IP’ kan tegen betaling flexibel worden toegewezen aan een van de servers. Hetzner onderhoudt zelf een Ansible- extensie voor het geautomatiseerd bestellen van bronnen. Een…

Als je spontaan een cloudserver nodig hebt, zul je niet blij zijn met Strato. De hoster maakt gebruik van een omslachtige bestelprocedure, waarbij hij bovendien alleen SEPA als betaalmiddel toestaat. Zelfs na de beloofde 24 uur was ons account nog niet geactiveerd. Een telefoontje naar de hotline bracht aan het licht dat de bestelling waarschijnlijk ‘ergens in het systeem was blijven steken’ en opnieuw zou worden geactiveerd. De webinterface is bijna identiek aan die van Ionos, wat geen wonder is, aangezien Strato is overgenomen door 1&1, waartoe ook Ionos behoort. Het is duidelijk hetzelfde product. Op het tweede gezicht valt echter op dat Strato een aantal functies van Ionos niet in het programma heeft, met name de uiterst nuttige back-upoptie. Strato gebruikt een prijsstructuur die eerder aan hosting is ontleend…

Of het nu gaat om ruimtegebrek of een voorliefde voor opruimen: er zijn genoeg redenen om van tijd tot tijd bestanden die niet meer nodig zijn van de harde schijf te verwijderen. Bij Windows is dat meestal geen probleem: selecteer gewoon de gewenste bestanden of mappen in Verkenner en druk op de Del-toets. Als alternatief kies je de opdracht Verwijderen in het snelmenu of op het lint (tabblad Start). In de praktijk is het echter niet altijd zo eenvoudig: het verwijderen van bestandssysteemobjecten kan om verschillende redenen mislukken. Verkenner probeert dan uit te leggen waarom het in een specifiek geval mislukt is, met een van de daarbij horende foutmeldingen. Die zijn niet altijd compleet, maar als je weet hoe je ze moet lezen, geven ze meestal een waardevolle aanwijzing over…

In het artikel over ioBroker in de vorige c’t konden we niet ingaan op alle aspecten van het installeren en bedienen van de smarthome-soft ware [1]. Zo bleef de vraag open of ioBroker ook met Docker in een container kan worden bediend. Met Docker worden toepassingen geisoleerd uitgevoerd, zonder interactie met andere soft ware op een hostsysteem. Elke container brengt alle afhankelijkheden met zich mee. De ontwikkelaars van ioBroker bieden sinds dit jaar off icieel ook een Docker-image. Die ondersteunt de gangbare architecturen AMD64, ARMv7 en ARMv8 en kan dus bijvoorbeeld worden gebruikt op gangbare singleboard-computers zoals de Raspberry Pi, de in de smarthome-community populaire Intel NUC en de wijdverbreide en steeds krachtiger wordende NAS-systemen. De ioBroker in Docker-image is beschikbaar in de huidige versie 5, die gebaseerd is op…