Inhoudsopgave van Editie 11 - 2021 - c't magazine

Microsoft: vriend of vijand? Op het moment dat deze c’t in de winkel ligt, staat Windows 11 op het punt uitgerold te worden. In eerste instantie zal dat op nieuwe pc’s zijn, als je al een computer met Windows 10 hebt zal die ergens tussen nu en begin 2022 de update aangeboden krijgen. Microsoft lijkt voor Windows 11 te eisen dat je com puter een Trusted Platform Module (TPM) heeft volgens de TPM 2.0-specificatie. Het gevolg is waarschijnlijk dat je Windows 11 niet zonder meer op een ouder systeem kunt installeren. Micro soft zou dat kunnen gebruiken om computers te vergrendelen tegen onwelkome besturingssystemen en firmware. Erger nog: Microsoft zou in de toekomst zelfs kunnen eisen dat AMD, Intel en Qualcomm zijn Pluton-controller rechtstreeks in hun chips inbouwen. Die situatie…

Bij deze nieuwe winactie maak je kans op de Cooler Master SK622 ter waarde van 120 euro. Zie ook c’t 4/2021 pagina 22 voor onze review. Het toetsenbord is lekker compact (60%-formaat) en voorzien van mechanische low profile-toetsen. Je kunt hem bedraad via USB-C of draadloos via bluetooth gebruiken. Ideaal om zowel thuis te gamen als off icewerk op kantoor. En door z’n kleinere formaat ligt je muis dichterbij, voor weer wat extra ergonomie. Wil je dit compacte mechanische toetsenbord op je bureau parkeren? Doe dan vóór 25 oktober mee via ct.nl/win. Veel succes!…

De Logi Dock van Logitech is een multifunctioneel alles-in-één dockingstation dat de ervaring van videomeetings aanzienlijk verbetert. Het idee van de Dock is dat hij essentiële functies bevat om het samenwerken prettiger te maken, zoals een betere controle over het dempen van geluid en one touch join. De Logi Dock is ook ontworpen om orde te scheppen op je bureau. hij verbindt tot wel vijf usb-apparaten en maximaal twee schermen terwijl je laptop wordt opgeladen met tot wel 100 watt. Als de Logi Dock is gecombineerd met de kalenderintegratie van Logi Tune, dan zorgt intelligente belichting ervoor dat je een notificatie krijgt wanneer een meeting op het punt staat om te beginnen. Ook zijn er intuïtieve knoppen toegevoegd om makkelijk deel te nemen aan calls, geluid te dempen, een camera…

Dells 4K webcam heeft een chique metalen behuizing en gebruikt een slim bevestigingsmechanisme. De rubberen klem kleeft magnetisch aan het bevestigingsvoetje of aan de standaard. Hij past op een monitor met dunne randen, maar ook op een laptop. Als je de camera via USB 2.0 aansluit, krijg je full-hd-beeld op 60 hertz, met USB 3.2 is dat 4K/30Hz. Het beeld heeft natuurlijke kleuren en een goede lichtsterkte. De camera compenseert veranderingen in helderheid in kleine stapjes – dat kan vervelend zijn als de lichtomstandigheden sterk fluctueren, maar bij normale kantooromstandigheden is dat geen probleem. De microfoon in de camera is voldoende voor videogesprekken, maar voor langere vergaderingen wordt een externe microfoon aanbevolen. De gezichtsherkenning is geschikt voor Windows Hello. Bovendien detecteert de dieptesensor of je nog voor de camera zit…

Amass (Attack surface mapping and external asset discovery) doorzoekt domeinnamen op andere openbaar toegankelijke namen voor hosts of subdomeinen. Vooral in vergetelheid geraakte servers worden door hackers als waardevolle doelwitten beschouwd. In het ideale geval kun je zo’n server beter zelf vinden voordat anderen dat doen. De commandline-tool bevraagt zoekmachines, stuurt reverse-DNS-requests, analyseert SSL-certificaten en werkt woordenlijsten af. Bij de standaardconfiguratie worden reeds 39 bronnen gebruikt en kunnen er 18 extra webdiensten geïntegreerd worden waarvoor je je eerst moet registreren of waarvoor betaling vereist is. De API-sleutels van die diensten komen in een configuratiebestand. Amass kan de uitvoer voorbereiden voor andere tools. Amass is geschreven in Go en is afkomstig van het Open Web Application Security Project (OWASP), een non-profitorganisatie die de veiligheid van het web wil verbeteren. Direct bruikbare…

De Free 2 van EarFun zitten in een matzwart doosje en komen slechts met tegenzin tevoorschijn. De plastic dopjes worden magnetisch op hun plaats gehouden en hebben een afgeronde vorm die makkelijk uit de vingers glijdt. Toen we ze eruit trokken en in onze oren stopten, ontdekten we tot onze verrassing dat ze comfortabel ziin. De Free 2 zitten goed, maar niet te strak in het oor. Met de bijpassende siliconen onderdelen houden ze omgevingsgeluiden zoveel mogelijk buiten en knellen ze helemaal niet, zelfs niet na uren dragen. De in-ears zijn waterdicht (IPX7) en ook beschermd tegen zweet. De oordopjes worden bediend met een tikje van de vinger. Als je op het rechteroordopje tikt en je vinger daar twee seconden lang op houdt, wordt de spraakassistent van de smartphone gestart.…

PUKKIE-PC kck.st/3yDnznh • vanaf € 39 Je hebt mini-pc’s en inieminie-pc’s. De Pocuter past zelfs nog in het zakhorlogezakje van je jeans met zijn formaat van een munt van 50 cent. Het complete appa raatje is slechts 2,6 bij 2,3 cm groot. Als je er een batterij in stopt en een behuizing gebruikt is hij 1,1 cm dik. Maar de Pocuter heeft veel te bieden. Het is een met Arduino compatible mini-computer met een oledscherm van 96 bij 64 pixels en 16-bit kleuren, microcontroller met wifi en Bluetooth, MicroSD-slot voor 512 GB aan opslag, drie toe te wijzen knoppen, een micro foon, versnellingssensor, temperatuursensor, lichtsensor, microUSB-poort voor het opladen van de batterij en voor data, RGB-led en 6 breadboard compatible GPIO’s, I2C & SPI-poort. De Pocuter draait op Pocuter OS…

OMNO Future Friends Games / Studio Inkyfox • € 18 • Windows, Xbox One en Series X/S, PS4/PS5, Switch Omno is een spel dat spelers zal aanspreken die op zoek zijn naar wat ontspanning in een mooie spelomgeving. Je bestuurt een mannetje met een raar hoofd en een staf dat op ontdekkingstocht gaat in een wereld vol vreemde ruïnes en bijzondere flora en fauna. Met de staf verzamel je in de wereld verborgen kristallen, waarna je nieuwe gebieden ontsluit. Als je er minstens drie hebt kun je verder, op zoek naar het antwoord hoe je in deze wereld bent beland. Daarbij kom je eenvoudige raadsels en platformelementen tegen. Je moet bijvoorbeeld stenen in de juiste volgorde zetten of met een gewaagde sprong een verborgen locatie bereiken. In de loop van…

Wat een server precies is, daar zijn verschillende ideeën over. Veel mensen denken meteen aan van die typische rackeenheden in datacentra. Als het gaat om een server voor een klein kantoor of voor thuis, denken sommige mensen waarschijnlijk aan een compacte netwerk opslag (NAS) met twee of vier harde schijven. Maar voor veel servertaken volstaan al de rekenkracht en het geheugen van een Raspberry Pi 4 van circa 40 euro. Voor wat meer processorkracht en RAM, en aansluitmogelijkheden voor een NVMe-ssd en SATA-schijven is een mini-pc geschikt. Daar zijn zuinige versies van met een mobiele processor, die het zonder ventilator doen en geruisloos werken. Maar in een mini-pc passen hooguit twee ssd’s en geen PCI Express (PCIe-)kaarten – als je dergelijke kaarten of 3,5-inch schijven wilt inbouwen, dan ontkom je…

Microsofts taakplanner, simpelweg To Do genoemd, wordt beschouwd als de opvolger van Wunderlist, dat ongeveer zes jaar geleden werd geannexeerd. Het leunt qua functionaliteit en ontwerp zwaar op deze voorganger. De desktop-, mobiele en webapps zijn gratis te gebruiken en vereisen alleen een Microsoft-account. De kracht van de tool is de integratie in het Microsoft-ecosysteem, bijvoorbeeld de synchronisatie met de in Outlook geïntegreerde takenplanner. Dit vereist echter dat ten minste de Outlook takenlijst wordt beheerd via dezelfde Micro soft mailaccount waarmee men ook is ingelogd in To Do. Dit geldt ook voor de automatische omzetting van in Outlook gemarkeerde e-mails naar To Do-items. Dit werkt alleen met een Exchange Online-account, oftewel een Microsoft-mailadres. Dan kan de markering met een rode vlag in Outlook gekenmerkt worden met een tijd (vandaag, volgende…

Todoist biedt het grootste scala aan functies van alle geteste taakplanner-tools. Toch zijn de ontwikkelaars erin geslaagd de gebruikersinterface prettig eenvoudig en intuïtief te houden, op een paar kleine uitzonderingen na. Het is bijvoorbeeld mogelijk terugkerende taken in te stellen in natuurlijke taal, maar niet door agenda selectie via de muis. Taken worden georganiseerd in kleurgecodeerde projecten en kun je als je wilt opsplitsen in subtaken, zelfs op meerdere niveaus. Er zijn dus niet alleen subtaken, maar ook sub-subtaken. Elke subtaak kan op zijn beurt weer zijn eigen deadlines en prioriteiten krijgen. Ideaal voor de detailplanners dus. Bovendien zijn je taken te categoriseren met gekleurde labels en vier prioriteitsniveaus. Favorieten en vrij definieerbare filterlijsten zorgen voor lekker veel overzicht. Een duidelijke weergave van complexe geneste projecten ontbreekt jammer genoeg wel.…

Op 8 juni vielen vele belangrijke webdiensten enkele uren uit, waaronder de communitysite Reddit, de streamingprovider Spotify en de berichtendienst Twitter. Ook de code-reposi tory GitHub werd getroffen door storingen, net als de websites van de New York Times, de Guardian, persbureau Bloomberg – en zelfs de website van Amazon. Wat was er gebeurd? Simpel: de diensten van het bedrijf Fastly lagen plat. Een software-update had een globale crash veroorzaakt. Tot dan hadden waarschijnlijk maar weinig mensen van Fastly gehoord. Toch haal je op internet regelmatig inhoud van die provider. Het bedrijf is een van ’s werelds grootste exploitanten van een zogenaamd Content Delivery Network, kortweg CDN. Dergelijke diensten worden geacht de prestaties en de beschikbaarheid van websites te verbeteren. Daarvoor exploiteren ze over de hele wereld verspreide datacentra met…

De ontwikkeling van processors is de afge lopen twaalf maanden op volle kracht doorgegaan. AMD presenteerde in de herfst van 2020 de Ryzen 5000 en de herziene Zen 3-architectuur. Het aantal cores in de AM4-processors is op 16 blijven steken, maar de singlethread-prestaties liggen hoger dankzij vernieuwde rekeneenheden en betere core-tocore-communicatie. Dat levert hogere prestaties op, vooral bij 3D-games. Intel bracht in het voorjaar de Core i-11000-serie uit. Deze laatste modellen op basis van de 14-nanometer technologie leveren een aanzienlijke prestatieverbetering van de afzonderlijke cores door back ported Sunny Cove-rekeneenheden en grotere caches. De multithreading-prestaties zijn echter gedaald omdat er nu slechts acht cores zijn in plaats van tien. Maar bij het kopen of bouwen van een nieuwe computer is de vraag niet alleen of AMD of Intel de betere…

Evenals andere satellietnavigatiesystemen is GPS gebaseerd op het trilateratieprincipe. Dat houdt in dat het geen hoeken gebruikt zoals bij een driehoeksmeting, maar afstanden. Hoewel het signaal van een GPS-satelliet zich met de snelheid van het licht voortplant, duurt het een moment om een GPS-ontvanger op aarde te bereiken. Die looptijd van het signaal wordt gebruikt. De looptijd wordt op aarde bepaald aan de hand van het verschil tussen het tijdstip waarop het signaal wordt verzonden en het tijdstip waarop het op de ontvangstplaats aankomt. Omdat radiogolven zich verplaatsen met de snelheid van het licht (299.792,458 km/s), hoef je alleen maar de looptijd met dat getal te vermenigvuldigen en je krijgt de afstand tussen de satel liet en de ontvanger. Dat is nog niet de locatie, maar het is een belangrijk…

Iedereen die zijn smartphone wil opladen, steekt hem gewoon in de eerste de beste usb-lader. De dagen van fabrikant-eigen adapters zijn voor die appa raten allang voorbij. Ook voor laptops komt daar een einde aan. Veel compacte laptops en zakelijke modellen kunnen op dit moment worden opgeladen via een USB-C-poort. Dat kan zelfs werken als die laptop ook nog wordt geleverd met een adapter met een klassieke plug. Voorwaarde is een USB-C-aansluiting die is gemarkeerd met een batterijsymbool voor USB Power Delivery (USB-PD). We hebben enkele usb-laders uit het zeer grote online aanbod als voorbeeld genomen en ons beperkt tot modellen met 65 watt of meer. Laders met een lager vermogen zijn meestal niet geschikt voor laptops. Tot de testmodellen behoren de Anker PowerPort III Pod 65W, Choetech PD 100W,…

WAT IS EEN TPM? ! Een Trusted Platform Module (TPM) biedt soortgelijke functies als een smartcard, maar is ingebouwd in een computer, oftewel verbonden met het platform. De TPM fungeert als een afzonderlijke vertrouwensbasis (Root-of-Trust), geheel onafhankelijk van de hoofdprocessor (cpu), het werkgeheugen (RAM), de massaopslag en het besturingssysteem. Daartoe bewaart het een geheime waarde die de TPM nooit verlaat, maar die dient als de root van een cryptografische certificaatketen. De TPM kan andere digitale certificaten ondertekenen en verifiëren en veilige sleutels genereren. Ten slotte biedt een TPM beveiligde opslag, de zogenaamde Platform Configuration Registers (PCR’s). De computer kan er hashes in opslaan, om bijvoorbeeld manipulaties van de firmware op te sporen. TPM OF FTPM? ? Wat is het verschil tussen de begrippen TPM 2.0 en fTPM 2.0? ! Windows…

Het opensourceproject Home Assistant (HA) is al meerdere jaren in ontwikkeling op basis van de scripttaal Python. In vergelijking met propriëtaire alternatieven hebben de opensource smarthomeprojecten een tastbaar voordeel voor gebruikers. Terwijl commerciële aanbieders altijd rekening houden met hun eigen bedrijfsmodel (of dat van hun partners) en daarom bij hun smarthome- oplossingen bij voorkeur producten uit het eigen assortiment ondersteunen, zijn opensource oplossingen niet aan dergelijke beperkingen onderworpen. Daarom is de lijst van ondersteunde producten bij de grote opensource smarthomecentrales meestal veel langer. Home Assistant heeft een voordeel dat bijna geen enkel ander systeem tot nu toe heeft: het eenvoudige kunnen integreren van softwarematig volwassen, zelfgebouwde sensors en actuatoren op basis van de opensource firmware ESPHome voor de ESP-microcontroller (zie het vorige artikel). INSTALLEREN Zoals de meeste opensource smarthome centrales…

We hebben in de vorige c’t al uitgebreid geschreven wat Chrome OS te bieden heeft, maar hoe praktisch dat ook is: net als macOS is het alleen beschikbaar met nieuwe hardware. Om het besturingssysteem van Google te gebruiken, moet je een Chromebook kopen of een ander apparaat zoals een Chromebox. Maar er is een manier om een zeer vergelijkbaar systeem te installeren op reeds bestaande hardware. Chrome OS is gebaseerd op het opensource Chromium- OS- project, waardoor dat kan worden gebruikt om alternatieven te maken die erg lijken op het Googlesysteem. De bekendste daarvan is momenteel afkomstig van producent Neverware en heet CloudReady. De Home-editie voor privégebruik is gratis. Onderwijsinstellingen en bedrijven moeten daarentegen een licentie nemen voor ongeveer 20 of 49 euro per appa raat per jaar. In ruil…

Twitter is gestart met tests voor de community-functie. Die functie lijkt op de subreddits van Reddit en Facebook Groups: je kunt lid worden van groepen en dan over die bewuste onderwerpen en interesses aan het tweeten slaan binnen de groep. Je tweet dan wel alleen richting je community, maar de communitypagina’s en tijdlijnen zijn wel publiekelijk beschikbaar. Dus iedereen kan ze lezen, tweets quoten en eventueel meldingen maken over ongewenste content. Bij de community’s regelen moderators de focus en de regels voor de bewuste community en ze nodigen de mensen uit die bijdragen aan een leuke conversatie. Moderators kunnen ook andere moderators uitnodigen om de gesprekken on-topic te houden. Op dit moment is het aanmaken van community’s nog gelimiteerd, maar de komende maanden worden de limieten steeds verder opgerekt. De…

Stofzuigrobotbouwer iRobot komt met een nieuwe Roomba-telg: de j7+. Deze nieuwe stofzuigrobot heeft nog meer om obstakels tijdens het stofzuigwerk te ontwijken. Dat doet hij onder andere dankzij de verbeterde camera en machine-learning, waardoor de stofzuighulp kan bepalen wat er op de grond ligt (bijvoorbeeld kabels). Dat lukt hem zelfs in situaties waar er weinig licht is Om de herkenning te verbeteren kun je de beelden naar iRobot laten sturen, maar dat is geen verplichting. De beelden worden op de stofzuigrobot zelf verwerkt. Als je toch besluit te helpen met het verbeteren van de herkenning: de vastgelegde beelden worden onherkenbaar gemaakt en na korte tijd door iRobot verwijderd. Met de standaardinstellingen wordt er geen data gedeeld. iRobot biedt ook de Pet Owner Off icial Promise: als de stofzuigrobot ongelukjes (uitwerpselen)…

Homey is een gratis app geworden. Iedereen kan zijn of haar eigen smart-home maken in de Homey-app, allerlei slimme apparaten aansluiten en die automatiseren met Flows. De technologie van de Homey is opnieuw opgebouwd om in de cloud te werken. Meer dan 50.000 apparaten van 1000 merken zijn te verbinden. Homey Insights geven inzicht in de data van een huis met prachtige grafieken. Homey Energy helpt gebruikers verder om energie en geld te besparen. De gratis versie is gelimiteerd tot 5 apparaten. Door te upgraden naar Homey Premium kun je een onbeperkt aantal apparaten verbinden en worden Homey Insight en Homey Logic beschikbaar. Premium is een maand gratis te gebruiken en kost daarna 3 euro per maand. Voor de apparaten die niet direct aan internet hangen, is de Homey Bridge…

De release van Linux 5.14 vond plaats tussen twee symbolische verjaardagen: op 25 augustus 1991 kondigde Linus Torvalds Linux voor het eerst aan en op 17 september van datzelfde jaar verscheen zijn eerste kernelrelease. Zelfs na 30 jaar is er nog ruimte voor innovatie in de Linux-kernel. Microsoft draagt bijvoorbeeld een nieuw beeldschermstuurprogramma bij (hyperv_drm), dat is bedoeld voor Hyper-V en ook werkt met Wayland. Linux 5.14 raakt de ballast kwijt van het verouderde IDEdriversysteem, dat is verwijderd. COOKIES Core-scheduling heeft het na meer dan drie jaar ontwikkeling tot de mainline kernel geschopt. Dat is bedoeld om de veiligheid te verbeteren voor processors met respectievelijk simultaneous multithreading (SMT) en hyper-threading, waarbij elke cpu-kern twee threads quasi-parallel kan verwerken. In 2018 toonde de beruchte Spectre-aanval aan dat een kwaadaardige thread via…

Patriot claimt dat deze usb-stick bij het lezen 600 MB/s kan halen. Daarbij wordt USB 3.2 Gen 2 als interface gebruikt. Met Iometer hebben we zelfs bijna 1 GB/s gemeten voor het lezen en schrijven, en het Windowsprogramma WinSat bevestigt dat de usbstick bijna 1 GB/s haalt voor het schrijven en bijna 900 MB/s voor het lezen. In de praktijk daalt die snelheid echter tot het opgegeven niveau. De schijf slaagde erin een grote video te schrijven met ongeveer 520 MB/s, en te lezen met iets minder dan 500 MB/s. Met zeer kleine bestanden zijn dergelijke sticks normaal gesproken duidelijk lang zamer: de Supersonic Rage Prime haalde ongeveer 10 MB/s bij het schrijven van niet-gecomprimeerde Linux-bronbestanden, maar zelfs daarmee staat hij bij dat onderdeel op de eerste plaats van alle…

De 500 FHD webcam van Lenovo zit op de rand van een monitor wel stevig, maar op een smaller laptopscherm wiebelt hij. Door het kogelgewricht tussen de camera en voet richt je hem makkelijk uit. Een IR-diode naast de lens verzorgt de gezichtsherkenning. Het ontgrendelen via Windows Hello werkt daar betrouwbaar mee. Je kunt de lens bedekken met een ingebouwd schuifje. Als je hem tot de helft sluit, blijft de IR-sensor vrij voor het ontgrendelen. Vanaf een standaard zitafstand is de beeldscherpte oké, maar als je een stuk papier wilt tonen, moet je het vlak bij de camera houden – het vaste scherptepunt zit op ongeveer 30 cm. Het relatief grote gezichtsveld van de full-hd-camera blijft onvervormd, huidtinten komen zeer natuurlijk over. Bij slecht licht wordt de weergave ruisachtig, wazig…

De zogeheten TreeMap, waarmee WizTree de bezettingsgraad van een schijf weergeeft, ken je waarschijnlijk al van andere tools zoals WinDirStat en SequoiaView. Elk bestand verschijnt daarbij als een rechthoek waarvan de kleur het type vertegenwoordigt en de oppervlakte de grootte. De rechthoeken van een map vormen een gemeenschappelijke rechthoek, zodat grote bestanden en mappen in één oogopslag kunnen worden herkend. Wat WizTree onderscheidt van vergelijkbare tools is zijn snelheid op NTFS-schijven. Een goed gevulde systeem-ssd, waar Win-DirStat bijna anderhalve minuut mee bezig was, werd door WizTree geanalyseerd en weergegeven in minder dan zeven seconden. De tool bereikt die prestatie omdat hij de bestandsgroottes niet map voor map leest, maar rechtstreeks gebruik maakt van de interne structuren van het bestandssysteem. Het programma Everything voor het zoeken van bestanden, dat ook heel…

De nieuwste luidspreker in Ikea’s Symfonisk-reeks, die in samenwerking met Sonos wordt gemaakt, is een geluids- en designobject in één. Ikea levert daar twee varianten van. De ene combineert een witte behuizing met een lichtgrijs bekleed stoffen front, bij de andere zijn de behuizing en het front zwart. In beide gevallen siert een abstract patroon de voorzijde. De speakers zijn ongeveer van A2-formaat, en met zes centimeter nog redelijk diep. Dat levert voldoende ruimte voor de drie bedieningsknoppen aan de zijkant en de gaten waar je het uitwisselbare canvas indrukt. Ikea biedt twaalf verwisselbare fronten van 30 euro per stuk. Er is momenteel geen mogelijkheid om eigen afbeeldingen, zoals geüploade foto’s, op de fronten te laten drukken. Een grote uitsparing aan de achterkant biedt ruimte voor aansluitingen en kabels. Als…

Vandaag de dag kan één enkele server voor verschillende systemen en netwerken zorgen, zoals dat vroeger in een datacentrum het geval was. Afhankelijk van de eisen kunnen echter afzonderlijke componenten worden gebruikt om de workload te scheiden. Een Raspberry Pi is voldoende voor containers. NASapparaten bieden virtuele machines. Een x86-server kan zorgen voor virtualisatie die zich uitstrekt tot aan het netwerk – een VLAN-compatibele switch helpt de virtuele router dan om netwerken met smart-home en media-apparatuur te scheiden van kwetsbare pc’s.…

Veel PCIe-ssd’s werken volgens de PCIe 3.0-standaard en halen dus een maximum van ongeveer 3,5 GB/s – aanzienlijk meer dan een SATA-ssd. Sommigen gebruiken echter al versie 4.0 en halen daarmee meer dan 7 GB/s bij het versturen van grote hoeveelheden bestanden. Goedkope 1TB-ssd’s zijn verkrijgbaar vanaf 90 euro, de snellere kosten bijna twee keer zoveel – dat zou meer snelheid moeten opleveren. We hebben vier goedkope ssd’s getest en drie uit het bovenste prijssegment. De vertegenwoordigers met PCIe 3.0 zijn de Acer FA 100, Adata XPG Spectrix S20G, Kingston NV1 NVMe PCIe-ssd en Samsung 980. Uit het hogere prijssegment namen we de Crucial P5 Plus, Samsung 980 Pro en Teamgroup T-Force Cardea A440 – de Seagate Firecuda 5300 was niet op tijd voor deze test. De goedkopere ssd’s zijn…

Van uitstel komt afstel: daar zit een kern van waarheid in. Het is ook een waarheid als een koe dat dingen opschrijven de beste manier is om ze niet te vergeten. Maar wat voor veel mensen vanzelfsprekend is bij het boodschappen doen in de supermarkt, vinden ze nogal moeilijk bij de dagelijkse stortvloed aan taken: alles wat gedaan moet worden opschrijven in één of meer lijstjes en die systematisch afwerken. Of je nu een van de talloze methoden gebruikt die in boeken en webinars worden aangeprezen, dan wel een eigen systematische aanpak hebt, er is ook een geschikte tool bij nodig. In het eenvoudigste geval is dat pen en papier. Maar met digi tale taak planners gaat het veel beter en leer je jezelf een nieuwe gewoonte aan. Dit soort…

Remember the Milk is (in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden) niet zomaar een elektronisch boodschappenlijstje, maar een volwaardige taakplanner. Het bestaat al heel lang als planner voor in de browser en op mo biele apparaten. Inmiddels zijn er apps voor alle gangbare systemen. De interface werd recent herzien. Het ziet er nu eigentijds uit, maar ook een beetje overladen vergeleken met de concurrentie. Voor sommige acties zijn in de desktopversie een paar muis klikken meer nodig dan bij de andere tools. Anderzijds kunnen bijna alle functies via het toetsenbord worden bediend als je de uitgebreide lijst met sneltoetsen eenmaal uit het hoofd hebt geleerd. Functioneel gezien hoort Remember The Milk bij de toppers. Er zijn door de gebruiker gedefinieerde filterlijsten, tags met vrije namen, diverse sorteer opties en…

Zenkit To Do is afkomstig van de makers van het projectplanningsprogramma Zenkit Base, dat concurreert met populaire programma’s als Asana en Trello. To Do is echter een standalone programma dat sterk geïnspireerd is door het door Microsoft opgeslokte Wunderlist. Het uiterlijk van die tool wordt bijna perfect gekopieerd. Het ziet zichzelf ook als een alternatief voor Microsoft s ‘off iciële’ Wunderlist-opvolger, To Do. Zenkit To Do biedt een importeer functie voor lijsten van beide programma’s; die voor Wunderlist leidt echter naar een dode website, omdat Microsoft die in het ronde digitale archief heeft geparkeerd. Functioneel gezien overtreft Zenkit To Do nauwelijks Wunderlist en MS To Do: het mist ook einddata en herinneringen voor subtaken, vrij definieerbare filterlijsten en categorieën en tags. Deze laatste staan echter op de lijst voor een…

Kwantumcomputers zijn momenteel een van de meest veelbelovende ontwikkelingsgebieden. We staan waarschijnlijk aan het begin van een fase van technische doorbraken en verrassende toepassingen. Er zijn zoveel verschillende bedrijven en instituten bezig met het verwezenlijken van kwantumcomputing dat het moeilijk is om het overzicht te behouden. Vooral omdat alle partijen totaal verschillende technische benaderingen volgen. De doorslaggevende basis voor kwantumcomputing wordt gevormd door kwantumbits, of kortweg qubits. Dat zijn twee-toestanden systemen van de kwantummechanica. In tegenstelling tot de conventionele bits van de klassieke computertechnologie, die alleen de waarde 0 of 1 aannemen, kan een qubit elke combinatie van zijn twee toestanden belichamen. Maar de echte magie van kwantumcomputing ligt in de mogelijkheid om qubits te verstrengelen. Verstrengeling is een kwantummechanische correlatie waarvoor niets vergelijkbaars bestaat in de wereld van macroscopische…

Korte oplaadkabels zijn altijd vervelend. Het stopcontact op de hotelkamer zit te ver weg om je laptop op de gewenste plaats op te laden, tijdens een vergadering zit je zo onhandig dat de kabel over de tafel ligt en anderen in de weg zit en als je je smartphone moet opladen, kun je niet relaxed op de bank gaan zitten en je smartphone tegelijkertijd gebruiken. Het meeslepen van lompe stekkerdozen is geen fijne oplossing. Kabels met de nieuwe USB type C-stekker bieden uitkomst, want die aansluiting wordt steeds meer geaccepteerd als data- en oplaadaansluiting voor een groeiend aantal apparaten. Intussen zijn er kabels in lengtes die voorheen niet beschikbaar waren of slechts in zeer beperkte mate geschikt waren om mee op te laden: twee, drie of zelfs vijf meter. Maar…

AMD heeft computerliefhebbers lang laten wachten op de moderne Ryzen 5000G Cezanne combi processors. Omdat de voorgangers Ryzen 4000G met Zen 2-architectuur voorbehouden waren aan fabrikanten van complete pc’s, bleven eindgebruikers steken bij de twee modellen Ryzen 3 3200G en 3400G met vier cores en verouderde Zen+-technologie. Daar komt nu verandering in met de hexacore Ryzen 5 5600G voor 290 euro en de octacore Ryzen 7 5700G voor 375 euro. We konden die laatste geïnstalleerd in een complete pc bemachtigen en afzonderlijk testen. De twee Ryzen-modellen met geïntegreerde Radeon-graphics zijn niet bedoeld als een aparte tweede serie naast de Ryzen 5000X zonder GPU, ze dichten ook enkele gaten in het aanbod. De octacore Ryzen 7 5700G ligt qua prijs tussen de Ryzen 5 5600X (6 cores, 300 euro) en de…

Veel ethernetnetwerken zijn niet alleen geschikt voor transmissies met 1 gigabit per seconde (Gbit/s), maar ook voor 10 Gbit/s. Zelfs oudere Cat-5e-bekabeling is daar geschikt voor, zolang de afstanden niet meer dan 50 meter bedragen [1,2]. Dat bespaart het dure leggen van nieuwe kabels en vereist alleen het upgraden van de switch, NAS en PCI Express-netwerkkaarten in de pc’s. Dankzij de geleidelijk dalende prijzen lijkt die stap steeds interessanter te worden, vooral voor het midden- en kleinbedrijf. Als grote bestanden van de netwerkschijf in een tiende van de tijd die het voorheen kostte naar de pc gaan, kunnen werknemers die ermee aan de slag moeten productiever zijn door de kortere wachttijden. Dat vooruitzicht kan echter snel omslaan in ontgoocheling als alle netwerkcomponenten geüpgraded zijn en de verwerkingscapaciteit van de Windows-pc’s…

Ben je klaar om je cyberbeveiligingsvaardigheden naar het volgende niveau te tillen? Of misschien zet je je eerste stappen op het gebied van cybersecurity, op zoek naar een nieuwe richting in je professionele ontwikkeling, of ben je aan het onderzoeken of een carrière in cybersecurity misschien iets voor jou is?. Wat je achtergrond ook is, wij hebben de SANS Level Up test voor je ontworpen om je te helpen een pad uit te stippelen zodat je je carrière kunt optimaliseren met de best mogelijke SANS-trainingen en GIAC-certificeringen. De aanbevelingen die je krijgt zijn niet alleen afgestemd op het niveau waarop je vaardigheden op dit moment zijn, maar ook op welk niveau je vaardigheden in de toekomst moeten zijn, zodat je je cybercarrière kunt vormgeven zoals jij dat wilt. OPGEFRIST De…

KLEUREN VOOR SIGNAL-GROEPEN ? Ik gebruik de chat-app Signal met veel chatgroepen. Bij sommige van die groepen worden de tekstberichten van verschillende chatpartners in dezelfde kleur weergegeven – dat is verwarrend omdat ik zo niet snel kan zien wie wat schrijft. Het lukt me niet de kleuren in te stellen bij het Groepsinstellingenmenu, is er een andere manier? ! Ja, dat die is er, maar dat werkt wel een beetje onhandig en momenteel ook alleen met de Android-app en niet met iOS of de desktopclient. Als je een persoon selecteert in de contactlijst in de Androidapp en bovenaan het individuele chatvenster op de naam tikt, kun je een van de 13 kleuren selecteren in het menu dat verschijnt. Die kleur wordt dan ook toegewezen aan die persoon in groeps-chats –…

In oktober (om precies te zijn op 26 oktober) komt de streamingsdienst HBO Max naar Europa, maar Nederland en België zitten niet bij die eerste lichting landen waar de dienst wordt uitgerold. Op 26 oktober wordt HBO Max beschikbaar in Andorra, Denemarken, Finland, Noorwegen, Spanje en Zweden. Volgend jaar gaat HBO Max live in nog eens 14 Europese landen: Bosnië en Herzegovina, Bulgarije, Kroatië, Tsjechië, Hongarije, Moldavië, Montenegro, Noord-Macedonië, Polen, Portugal, Roemenië, Servië, Slowakije en Slovenië. Het is de bedoeling dat HBO Max uiteindelijk in 190 landen wereldwijd beschikbaar moet worden. De streamingsdienst biedt toegang tot films en tvseries van onder andere Warner Bros., DC en Cartoon Network en eigen content zoals de series Raised by Wolves, The Flight Attendant en Gossip Girl. Het is nog niet bekendgemaakt hoeveel de…

GPU-servers worden steeds populairder. Niet zo gek gezien hun performance, die ze ideaal maakt voor AI, machine-learning en andere pittige workloads. Het enige nadeel is het nog zeer forse kostenplaatje dat bij de apparatuur komt kijken. Daardoor zijn bedrijven nog wat terughoudend met de stap maken. Om de ROI (return of investment) inzichtelijker te maken voor bedrijven, heeft S3S (Server Storage Solutions) samen met Gigabyte en samenwerking vanuit Nvidia een testlab voor GPU-servers opgezet voor de Benelux. Dat testplatform biedt een manier voor bedrijven om hun soft ware en gebruikelijke use-cases te testen zonder dat je daar zelf een complete infrastructuur voor hoeft op te tuigen of hulp van consultants moet inroepen. Het eerste beschikbare systeem is de Gigabyte G262-ZR0-server met twee AMD EPYC Rome 7282 cpu’s en vier Nvidia…

Intel heeft een gênante tegenslag te verduren gekregen. Omdat de Aurora-supercomputer ter waarde van 500 miljoen dollar vertraging blijft oplopen, heeft het Argonne National Laboratory in de Verenigde Staten nu besloten als tussenoplossing de Polaris met technologie van AMD (Epyc) en Nvidia (A100) te gebruiken. De onderzoekers kunnen daarmee alvast een begin maken door hun code te optimaliseren – blijkbaar kan Intel geen geschikt prototype leveren. De Aurora exaflops-computer had een prestigeproject moeten worden voor Intel, maar omdat die al twee keer is uitgesteld heeft dat juist tot meer frustratie geleid bij Intel. De race om de eerste exaflops-computer zal waarschijnlijk in november door AMD worden gewonnen – mits er voor die tijd niet een supercomputer uit China op het toneel verschijnt. Op de Supercomputing SC 21-conferentie op 14 november…

Op 24 juni kondigde Microsoft aan dat Windows 10 een opvolger krijgt. Op dit moment is bekend dat de eerste uitrol vanaf 5 oktober voornamelijk bij nieuwe pc’s gebeurt, en dat de rest van de Windows 10-installaties later aan de beurt komt. Medio 2022 moeten alle apparaten die voldoen aan de hardware-eisen Windows 11 hebben kunnen installeren. De systeemeisen van Windows Vista tot Windows 10 zijn nauwelijks veranderd. Bij Windows 11 is dat anders is, omdat Microsoft de eisen drastisch opvoert [1]. Met de PC Health Check-app (zie de link) kun je controleren of je pc daaraan voldoet – en zo niet, waar je nog in moet investeren. Maar zal Microsoft dat ook echt afdwingen? Eind augustus heeft Microsoft ISO-bestanden beschikbaar gesteld om te downloaden die complete sets Windows 11-installatiegegevens…

De Brother MFC-J4540DW is geschikt voor een thuiskantoor, maar is wel breed en diep. De onderste lade biedt plaats aan 250 vel normaal papier. De bovenste aan 150 vel, maar ook enveloppen en andere speciale media. Het deksel heeft twee centimeter speling in de scharnieren, handig voor het scannen van boeken. In de klep zit een kleine documentinvoer voor 20 vel. De MFCJ4540DW biedt alle belangrijke interfaces: usb, ethernet en wifi inclusief Wi-Fi Direct. De standaardcartridges halen 3000 ISO-pagina’s (zwart) en 1500 ISO-pagina’s per basiskleur, de XL-versies kunnen zelfs 6000 zwarte of 5000 ISO kleurenpagina’s aan. De pigmentinkt is van hoge kwaliteit en zeer veegvast. In de daglichtsimulator vervaagde de inkt niet zichtbaar. De zeer goede grafische afdrukken vertoonden slechts lichte onregelmatigheden in fijne structuren onder het vergrootglas. Brother heeft…

Steinberg heeft zijn audio-editor Spectra-Layers in versie 8 uitgebreid met tal van trucs waarmee bijvoorbeeld atmosferische geluiden en de frequentiecurve van een opname kunnen worden gekopieerd naar een andere. De editor toont audiobestanden in een spectrale analyse. De x-as geeft de tijd aan, de y-as het frequentiebereik. Met retoucheertools, ook bekend van fotobewerking, kunnen afzonderlijke geluiden worden gemarkeerd en vervolgens worden versterkt, gewist, verplaatst of gekopieerd. Als bijvoorbeeld een mobiele telefoon rinkelt op de achtergrond van een opname, kunnen de storende geluiden meestal volledig worden verwijderd met SpectraLayers 8. Omdat dergelijk handmatig werk soms zeer tijdrovend is, helpt de soft ware met kunstmatige intelligentie. De innovatie van vorig jaar om individuele tracks voor drums, bas, zang, piano en andere instrumenten uit nummers te halen was spectaculair. Het automatische systeem maakt…

De robuuste metalen behuizing en twee seriële interfaces laten zien dat de Shuttle XPC slim DA320 bedoeld is voor industrieel gebruik en digital-signage toepassingen. De compacte barebone is dankzij de drie 4K-compatibele uitgangen en kaartlezer echter ook geschikt als minicomputer voor op bureau. In tegenstelling tot de andere appa raten in de XPC-slim-serie, die Intelcpu’s gebruiken, biedt Shuttle met de DA320 voor het eerst sinds lange tijd een systeem voor een AMD-processor. Het pakket bestaat uit de barebone, een externe 120W-voeding en een VESA-mount voor bevestiging aan bijvoorbeeld een muur of de achterkant van een monitor. Om het systeem compleet te maken, heeft de DA320 nog een AM4-cpu met geïnte greerde gpu nodig, werkgeheugen in de vorm van twee SO-DIMM’s, een ssd en een besturingssysteem. Twee ssd’s kunnen worden ondergebracht,…

RETROVIBESITE zyro.com/popular-websites-90s In de jaren negentig gingen steeds meer mensen onder luid krakend en piepend gejengel van inbelmodems met veel te duren telefoontikken het wereldwijde web op. Aangezien retro nog steeds tot de verbeelding spreekt, is iemand op het idee gekomen om de populaire websites en apps van nu te voorzien van een flinke dikke 90’s retrohipsaus via een website. En zyro.com/popular-websites-90s doet dat zelfs inclusief een mock-up van een 1,44MB-diskette om aan het installeren te slaan. Twitter, YouTube, Facebook, Spotify, Twitch, Airbnb (pas op je tandglazuur), Disney+ en last but not least WhatsApp hebben een creatieve retro makeover gekregen. Niet geschikt voor mensen met lichtgevoeligheid en epilepsie-achtige klachten: de wanstaltige drukte slaat direct op je oogzenuwen. NET ALS THUIS www.scoreascore.com/homesick Ben je er na een paar weken kantoor alweer…

Het eerste wat opvalt aan Any.Do is de vrij kleurrijke interface, die royaal is met ruimte. Dit biedt overzicht, maar beperkt ook het aantal zichtbare items dat je tegelijk kunt bekijken. Taken worden bijgehouden in een willekeurig aantal lijsten en kunnen worden gecategoriseerd met tags. Subtaken zijn mogelijk, maar alleen als afvinklijstjes zonder eigen vervaldata of herinneringen. Een functie die Any.Do onderscheidt van andere taakplanners is de weergave ‘Moment’, die alleen beschikbaar is voor de mobiele versies. Als je deze opent, krijg je je openstaande taken één voor één te zien. Je kunt dan bijvoorbeeld met een enkele tik met je vinger beslissen of je ze vandaag, morgen of ergens in de toekomst wilt afwerken. Deze functie is ook beschikbaar in de gratis versie, maar zonder abonnement kun je er…

Things is alleen beschikbaar voor Appleapparaten (Mac, iPad, iPhone, Watch) en is de enige app die niet beschikbaar is in een gratis versie en geen gebruik maakt van een abonnementsmodel. In plaats daarvan moet je de app apart kopen voor macOS, iPadOS en iOS tegen een forse prijs. Wel is er een proefversie die je 15 dagen mag uitproberen, maar alleen voor de Mac. Nog een bijzonderheid: een verbinding met de cloud-opslag van de ontwikkelaar van Things is een optie, maar niet verplicht. Tenminste, als je om de een of andere reden geen taken wilt synchroniseren tussen apparaten of ze in plaats daarvan naar een lijst wilt e-mailen. Dat is ook de enige manier om taken naar Things te sturen vanaf een niet-Appleapparaat – er is geen browserversie. Omdat Things…

Persoonlijke muis en toetsenbord Neem je eigen individuele muis en toetsenbord overal mee naartoe of gebruik een set op elke vaste werkplek. Je eigen mobiele werkapparatuur gebruiken is de enige manier om flexibel te werken en tegelijk hygiëne en ergonomie te garanderen. ErgoDirect heeft een breed aanbod aan goede (compacte) toetsenborden en ergonomische muizen. Compact toetsenbord Met een compact toetsenbord zoals de UltraBoard 950 Wireless werk je comfortabeler, omdat het de reikafstand naar de muis verkleint. Dat verlaagt de belasting van de onderarmen en de schouder. Bij hybride werken is een compact model bovendien makkelijker mee te nemen tussen werkplekken. Voornamelijk thuis Als hybride werknemer met de hoofdwerkplek thuis moet je beschikken over apparatuur die je ergonomisch ideaal ondersteunt. Op kantoor en elders kun je bovendien mobiel werken met je…

De Honda e kun je omschrijven als een IMAXbios coop op wielen. Het hele gebied onder de voorruit is bedekt met beeldschermen. Er wordt vaak gesproken over dashboard-brede displays, maar dit is de eerste keer dat we het zo vergaand zien toegepast in een productieauto. Aan de uiteinden van het dashboard, iets verschoven en gericht naar de bestuurder, bevinden zich twee 8-inch displays die als buitenspiegels fungeren. Waar normaal aan de buitenkant van elke deur spiegels hangen, hangt in plaats daarvan een camera. De virtuele spiegels kunnen worden versteld met een kleine joystick in de bekleding van het bestuurdersportier, waarna het camerabeeld op de displays verandert. Als je denkt dat het daarmee wel klaar is, ontdek je het tegendeel als je in de achteruitkijkspiegel kijkt: ook dat is een display…

Voor een rondje joggen, het berekenen van een fietsroute en het loggen van foto locaties is de gebruikelijke nauwkeurigheid van enkele meters voldoende die wordt geboden door op satellieten gebaseerde plaatsbepalingssystemen zoals GPS, Glonass en Galileo. Diensten die plaats bepaling via satelliet mogelijk maken, worden eigenlijk samen gevat met de afkorting GNSS (Global Navigation Satellite Systems). Niet-deskundigen gebruiken echter meestal de afkorting GPS, ook al gebeurt de plaatsbepaling via Galileo of andere satellieten. Een nauwkeurigheid van een paar meter is voldoende voor joggen, maar dat ligt anders bij bijvoorbeeld Precision Farming in de landbouw. Maaidorsers moeten tot op de centimeter nauwkeurig zijn, zodat ze niet afmaaien wat moet blijven staan, zoals groenstroken. Wanneer landbouwmachines autonoom rijden, heb je een hoge precisie nodig – minstens in het decimeterbereik. Hetzelfde geldt voor…

Steeds meer apparaten hebben ten minste één zo’n kleine, flexibele en symmetrisch gevormde USB-C-aansluiting. Idealiter vervangt USB-C fabrikant specifieke dockingstations en een armada van verschillende voedingen. Maar er komen nog steeds slecht gemaakte USB-C-apparaten op de markt en verdere ontwikkelingen zoals USB 4 en Thunderbolt 4 zorgen voor nog meer verwarring: tijd voor een inventarisatie. USB-C is bedoeld als een universele aansluiting voor pc’s, laptops, smartphones, tablets, voedingen en randapparatuur. In tegenstelling tot de oudere USB-Aen micro-USB-aansluitingen is een USB-C-aansluiting niet alleen geschikt voor usb-gegevensoverdracht, maar hij is ook geschikt voor de energievoorziening met maximaal 100 en later zelfs 240 watt (Power Delivery, PD), als beeldschermaansluiting (DPAlt Mode), voor audiosignalen en – dankzij de Thunderbolt-technologie – zelfs voor PCI Express (PCIe). Bovendien maakt het bij USB-C niet uit of je…

Vergeleken met de andere laders ziet de LC90NB er nogal lompig uit. De eurostekker zit haaks op de behuizing, zodat de lader in een stekkerdoos geen naburige stopcontacten blokkeert. Als er weinig ruimte is, kun je de eurostekker verwijderen en een powerkabel aansluiten. De USB-C-kabel zit vast. Behalve PD 3.0 heeft de LC90NB geen snellaadmethodes. Naast de standaardprofielen is er een speciaal 19V-profiel, maar onze testlaptop gebruikte het 20V-profiel, dat meer vermogen biedt. ▴ stekker of powerkabel ▸ vaste usb-kabel ▾ fors formaat…

De smarthomemarkt kent een groot aantal verschillende concepten en producten, maar vroeg of laat ontdekken veel gebruikers dat er niet voor elke taak een geschikte sensor of actuator van hun favoriete fabrikant als kant-en-klaar product bestaat, of dat uitbreiding erg duur wordt naarmate het aantal toeneemt. Eenvoudig te programmeren, zeer goed kope wifi-microcontrollers zoals de ESP8266 en de ESP32, zijn in combinatie met opensource smarthomesoftware erg aantrekkelijk om de ontbrekende hardware zelf te b ouwen. Op internet zijn tal van voorbeelden te vinden die je zouden kunnen motiveren om meteen aan de slag te gaan met typische ontwikkelomgevingen zoals de Arduino IDE. Die vorm van doe-het-zelf is echter niet zonder valkuilen: het gaat de hobbyist vaak in de eerste plaats om de functie zelf, niet om de programmacode. Maar om…

Als je het set-upprogramma opdracht geeft Windows te installeren op een niet-gepartitioneerde schijf, zal het die eerst splitsen. Het maakt een partitie voor de bootloader, één voor de installatie zelf en één voor de herstelomgeving Windows RE. De twee letters RE staan voor Recovery Environment. Dat is een onafhankelijk klein besturingssysteem voor noodgevallen. De bootloader start dat bijvoorbeeld als het booten van de eigenlijke Windows-installatie meerdere malen mislukt. De herstelhulpmiddelen kunnen handmatig worden opgeroepen: houd daarvoor de Shift-toets ingedrukt wanneer je in het menu Start klikt op ‘Opnieuw opstarten’ terwijl Windows actief is. Dit artikel gaat echter niet over wat je met RE kunt doen, want dat hebben we al uitvoerig beschreven in [1]. In [2] kun je ook lezen wat je moet doen als Windows RE ontbreekt of beschadigd…

Met een goed geconfigureerd on-screen display, afgekort OSD, kun je enkele belangrijke parameters goed in de gaten houden en mogelijke storingen snel opsporen: gaat processor ook echt in de turbo-modus of blijft hij op idle hangen? Zit het grafisch geheugen aan zijn max? Klokt de grafische chip omlaag omdat hij te warm wordt of omdat hij tegen de grenzen van het toegestane energieverbruik aanloopt? Het oplossen van problemen met een pc die regelmatig crasht kan een complexe klus zijn. Een goede eerste stap is om een overlay-tool te gebruiken waarmee je een oogje op de hardwarecomponenten kunt houden – ook tijdens veeleisende full screentoepassingen zoals 3D-games. Dergelijke tools tonen in realtime de informatie van de diverse sensors van een pc semi-transparant in beeld, zoals de frequentie, temperatuur en het energieverbruik…