Inhoudsopgave van Editie 8/9 - 2021 - c't magazine

Al meer dan een kwart eeuw sleutelen de ontwikkelaars van Microsoftaan de details van de Windows-gebruikersinterface. In 1995 creëerden zij het Startmenu en gaven ze Windows voor het eerst een ‘echt’ bureaublad. Het lijkt erop alsof er sindsdien meteen ook een einde is gekomen aan de innovatie voor het bureaublad, met uitzondering van een korte escapade met tegels bij Windows 8. Maar dat was eerder een geval van innovatie omwille van het innoveren, niet omwille van het gemak. De ontwikkelaars van Microsoftmaken het voor minder ervaren Windows-gebruikers niet makkelijk wat de instellingen van Windows betreft. De opties voor netwerkadapters vond je eerder in het Configuratiescherm, maar zitten nu in het systeemvak-pictogram bij de instellingen voor ‘Netwerk en internet’. Het aanpassen van beveiligingsrelevante instellingen is daarbij een hele uitdaging, dat is…

Het belangrijkste element bij Apples AirTags dat mensen moet beschermen tegen ongewenste tracking door opdringerige bewonderaars, gewelddadige echtgenoten of extremistische politieke tegenstanders, is een eenvoudige luidspreker. Dat komt omdat de visuele waarschuwing voor ongewenste tracking waar Apple mee adverteert, alleen beschikbaar is op iPhones. In Nederland en België hebben die een marktaandeel van minder dan 40 procent. Het merendeel van de bevolking moet het dus hebben van een geluidssignaal waarmee de AirTag zichzelf prijsgeeft, maar dat hoor je op zijn vroegst pas na enkele uren of dagen. Bovendien kan het makkelijk permanent buiten werking worden gesteld, zoals we hebben ontdekt. De AirTag komt niet uit de lucht vallen. Lokalisatietags voor sleutelhangers of koffers zijn er al langer. Apple heeft echter UWB (Ultra Wide Band) toegevoegd naast het zoeken op korte…

De Nokia X20 is een flink toestel van stevig plastic. Het scherm is net helder genoeg bij indirect zonlicht. De 64-megapixel camera van Zeiss levert redelijke foto’s, maar bij weinig licht treedt er wel sterke beeldruis op. Foto’s zijn in de hoeken minder scherp dan in het midden. De X20 heeft geen optische beeldstabilisatie en geen telelens. Met de ultragroothoeklens maak je spectacu laire foto’s, maar die zijn wel wat wazig met onnatuurlijke kleuren. Dat kan beter, ook in deze prijsklasse. De Snapdragon 480 in de X20 is snel genoeg en ondersteunt 5G. De interne opslag kun je uitbreiden met een geheugenkaart. De accu was goed voor 17 uur bij de videotest en hij gaat bij gemiddeld gebruik twee dagen mee. Op de Nokia draait Android One. Hij wordt drie…

Het nieuwe design oogt subtieler, maar vooral de laadcase is veel kleiner dan die van de oude. De metaalkleurig tips (de externe microfoons) zijn handig om de dopjes aan te duwen zonder de touchvlakken te activeren. De case voel je nauwelijks in je zak zitten. Het gebalanceerde geluid biedt een levendige bas, maar ook een prettig midden en hoog en veel details. De WF-100XM4 biedt verder een nieuwe soundchip, een uitgebreide app en talloze mogelijk handige functies zoals Qi laden (case), speak-to-chat en fast-pair. De noise-cancelling werkt goed: bouwgeluiden van de buren waren zelfs zonder muziek bijna weg. Gepraat van collega’s werd achtergrondgeroezemoes, maar daar was er wel muziek bij nodig. Op de fiets werden windgeluiden behoorlijk onderdrukt, maar dat raden we voor je veiligheid niet aan. Telefoneren gaat verrassend…

De Live Pro+ TWS is een veelzijdige in-ear. De dopjes hebben naast ANC ook ambientaware om juist wel geluid van buitenaf mee te krijgen, plus drie microfoons per kant – waarvan eentje de ruis wegfiltert tijdens gesprekken. De ANC doet het aardig, om net wat geconcentreerder te kunnen werken, voor in de trein zitten en sporten voldoet hij prima. De microfoonkwaliteit tijdens gesprekken is ook prima. Je stem komt helder en duidelijk over zonder bijgeluid. De twee doppen plaats je in je oren door ze na het in je oren stoppen nog een kleine draai naar voren te geven aan de steeltjes. Een wat diepere fit had echter wat ‘zekerder’ gevoeld, maar ook tijdens het sporten bleven ze keurig zitten. Ook vele uren dragen levert geen pijnlijke oren op. Het…

De online tool Skiffwerkt op het moment van schrijven nog met een wachtlijst. Al zo'n 25.000 mensen gingen je voor. Vrij snel nadat we ons e-mailadres achterlieten werden we al verwelkomd als nieuwe gebruiker, met tijdens het aanmaken van het account meteen de vraag om een recoverysleutel aan te maken. In het kort komt het er qua encryptietechniek op neer dat er bij de eerste keer inloggen een sleutelpaar wordt aangemaakt voor het maken en authentificeren van je digi tale handtekening. Elk document binnen Skiffheeft zijn eigen sleutel met een symmetrisch sleutelpaar. Die opzet wordt ook gebruikt voor het samenwerken met anderen. Jouw collectie met gecontroleerde users om mee samen te werken wordt ook e2e-versleuteld opgeslagen. De whitepaper van Skiffgeeft een uitgebreide en heldere uitleg voor als je er meer…

‘Wat was ook alweer het IP-adres van de Raspberry Pi waar Nextcloud op draait? Op welke poort luistert de webserver van de wiki-toepassing?’. Iedereen die zelf verschillende webdiensten host, wordt vroeg of laat met die vragen geconfronteerd. Homer zorgt dan voor overzicht door alle toepassingen op een dashboard te verzamelen, waardoor je alles beter kunt bijhouden. Het Homer-dashboard is eigenlijk een eenvou dige, statische website. De snelste manier om het dashboard aan de praat te krijgen is door Docker-containers te gebruiken. Daar is een goed onderhouden container image voor beschikbaar bij Docker Hub (b4bz/homer). Je vindt alle vereiste bestanden echter ook in de GitHub-repository van het project. Gebruikers vullen en configureren het dashboard via een centraal YAML-bestand. De containerimage en het downloadarchief bevatten beide een YAML-bestand met een basisraamwerk voor…

De nieuwe iMac is niet langer alleen verkrijgbaar in strak maar toch wat saai zilver, maar hij is er nu ook in blauw, groen en roze en bij de varianten van de iMac met een dik kere uitrusting heb je ook nog de keuze uit de kleuren geel, oranje en paars. Het frame rond het scherm is dunner dan voorheen. Het scherm geeft 4480 × 2520 pixels weer, wat neerkomt op net iets meer dan de 4K-resolutie. Dat alles bij een diagonaal van 23,5 inch met stabiele kijkhoeken en een volledige dekking van de DCI-P3 kleurruimte. De maximale helderheid van ongeveer 500 cd/m2 wordt geleverd door een klassieke led-achtergrondverlichting. Oudere iMacs met Intel-cpu’s konden drie beeldschermen tegelijk aansturen, het M1-model kan er slechts twee aan ondanks twee Thunderbolt-uitgangen. De twee…

Als je veel apparaten gebruikt waar batterijen in zitten, begint het opladen en/of vervangen daarvan al snel te vervelen. Met ReVolt vervang je je batterijen van de types AAA, AA, C of D door een Revolt-‘batterij’ met bridge-cable (mooie term voor een flatcable) die eindigt in een aansluiting voor een DC-plug waar je direct een adapter op aansluit of via de bijgeleverde kabel (DC naar USB type A) een energiebron als een powerbank, zonnecellader of een adapter met usb-poort. De andere formaten batterijen vanaf AAA ‘maak’ je met adapterhulzen die je om de kleinere formaten schuift. De dunne kabel rol je zo strak of ver mogelijk op om een batterij om de DC-plug strak tegen de behuizing van bijvoorbeeld je gameboy of audio-opnameapparaat aan te laten zitten.…

Ondanks je goede Google-skills blijven er nog steeds veel leuke en informatieve sites net onder je radar dobberen. Met jumpstick.app kies je een onderwerp of meerdere onderwerpen waar je graag wat meer over wilt weten en druk je op de tevoorschijn komende Start Jumping-knop. Rondzappen kan anoniem, maar ook met je Google-account om collecties sites mee te bouwen tijdens het surfen. Bovenaan verschijnt een menu met de nodige opties, naast het toevoegen aan je collectie en scoren (duimpje omhoog/omlaag), de site in een nieuw tabblad openen kun je delen via WhatsApp, Twitter, Reddit en Pinterest. Het idee is vergelijkbaar met het eerdere populaire StumbleUpon, wat nu Mix heet en geen website meer biedt, maar via een browserextensie en apps zijn werk doet.…

Subnautica: Below Zero is de opvolger van de 2 jaar oude game Subnautica waarin de hoofdpersoon crashte op planeet 4546B en moest werken aan een manier om de planeet veilig te verlaten. Below Zero speelt zich wederom af op planeet 4546B, waar je deze keer op zoek gaat naar wat er is gebeurd met je zus die deel uitmaakte van een onderzoeksteam, maar wie zou zijn overleden door ‘nalatigheid’. Nadat je nogal sneaky en weinig subtiel (wederom landend met een crash) de oppervlakte van de planeet bereikt, ontvang je een noodsignaal wat van een digitaal bewustzijn van een oude alien bewoner (Al-An) van de planeet blijkt te zijn. Hij ‘uploadt’ zichzelf in je brein waarna je op zoek mag gaan naar een nieuw lichaam voor Al-An. Net als in Subnautica…

Eerst werd de situatie al onoverzichtelijk, toen kwam Corona er overheen en uiteindelijk gingen er nog meer dingen verkeerd. Al meer dan een jaar zijn er leveringsproblemen bij halfgeleidercomponenten. De problemen raken verschillende producten en bedrijfstakken. Voor sommige leiden zij tot lege online winkels, voor andere zelfs tot productiestops die de groei afremmen – bijvoorbeeld voor autofabrikanten. Maar er is ook een tekort aan grafische kaarten, gameconsoles, bepaalde laptops en tv’s. Sommige oorzaken van schaarste aan chips zijn makkelijk te begrijpen, zoals de booming cryptovaluta’s, met als gevolg het massaal opkopen van grafische kaarten door miners waardoor er tekorten op de consumentenmarkt zijn ontstaan. Waarom er niet gewoon veel meer grafische chips worden gemaakt is echter moeilijker te achterhalen. De oorzaken van het tekort dat de auto-industrie teistert, zijn erg…

Hoewel de eerste AMD Epyc meer dan drie jaar geleden verscheen en nu aan zijn derde generatie (Milan) toe is, blijven de Xeons van Intel de markt voor serverprocessors domineren. De Xeon Scalable Processors (Xeon-SP) zijn er echter niet zonder kleerscheuren vanaf gekomen: de prijzen en de verkoop daalden onlangs aanzienlijk. De nieuwste Xeon-SP-generatie Ice Lake met 10-nanometer technologie (die eigenlijk al jaren eerder gepland was) zou de grote achterstand op de 64-core Epyc nu moeten inlopen. De nieuwe Xeons hebben tot 40 in plaats van slechts 28 cpu-cores en komen op gelijke hoogte met de Epycs op het gebied van de PCI Express-standaard (met PCIe 4.0 in plaats van 3.0) en RAM (met acht in plaats van zes geheugenkanalen). AMD heeft de derde generatie Epyc verbeterd met Zen 3-microarchitectuur.…

De Echo Show 10 lijkt een eigen leven te leiden. Al tijdens het installeren draait het 10-inch display met een 13-megapixelcamera bijna volledig rond zijn eigen as, alsof het geïnteresseerd is in zijn directe omgeving. Het draaimechanisme lijkt solide en werkt aangenaam stil. Als je handmatig ingrijpt, bijvoorbeeld om het display te kantelen, wordt het ontkoppeld en kan het bovendeel zonder veel kracht worden bewogen. Als de camera je eenmaal scherp heeft gesteld, wordt de tracking via het display geactiveerd – als je je daarbij te veel bekeken voelt, kun je die functie uitschakelen. De Show 10 maakt gebruik van zijn draaifunctie en de groothoek fotosensor om alle deelnemers in een kamer tijdens het videobellen te volgen en zo goed mogelijk in beeld te brengen. Dat werkt meestal vrij goed,…

Net als zijn kleinere broer kan de Smart Display 10 horizontaal of verticaal geplaatst worden. Ondanks de dan imposante hoogte van 31 centimeter, staat hij stabiel op de massieve voet. Daarin heeft Lenovo een vrij melodieuze mono driver geplaatst. Het schuine oppervlak van gebogen bamboehout maakt vooral de achterkant van de Display 10 tot een blikvanger. De staande stand is optimaal voor videogesprekken met Duo, alle andere functies tonen inhoud op het scherm alleen in de liggende stand. Zelfs de screensaver werkt niet in de staande modus, zodat je het toestel bij normaal gebruik altijd moet kantelen naar de stabiele liggende stand. De Smart Display 7 maakt de gebrekkige toepassingen voor de portretstand meer dan goed in een functie als keukenbioscoop. Het heldere display met 1920×1200 pixels geeft je een…

Het diagram toont de typische specificaties van fabrikanten voor het verloop van het databehoud in samenhang met de slijtage. Een verdubbeling van de slijtage leidt tot een halvering van de Data Retention Time. Afhankelijk van de fabrikant bedraagt de tijd bij 10% slijtage vijf of tien jaar, bij 100% slechts zes of twaalf maanden. Voor back-up- en archiefmedia is het gedeelte van de eerste 10% bijzonder interessant. Vooral wanneer de slijtage aanzienlijk onder 100 cycli zit, kunnen in dat bereik zeer lange tijden worden gehaald.…

Fabrikanten moeten voor elke flashtechnologie en elke ssd-controller de bitfoutlimiet bepalen in het block dat vernieuwd wordt door het kopiëren van de data. Daarbij moet een afweging worden gemaakt tussen geringe slijtage en grotere veiligheid. Als de bitfoutgrens te laag is ingesteld, zullen veel data opnieuw worden gekopieerd, waardoor de slijtage toeneemt en de levensduur afneemt. Is de limiet te hoog ingesteld, dan neemt het risico weer toe dat een block de volgende keer opeens niet meer leesbaar is. De ssd-fabrikant voert de optimalisatie uit op basis van zijn ervaring en productkwalificatie.…

Simkaarten die in apparaten moeten worden gestoken, dreigen uit te gaan sterven. In de loop der decennia zijn ze al gekrompen van creditcardformaat naar mini- en microformaat, en tegenwoordig zijn ze als nanosim niet groter dan een vingernagel. Binnenkort kunnen ze echter helemaal verdwijnen. Dat wordt mogelijk gemaakt door de eSIM, die eigenlijk al zeven jaar bestaat. Hij vervangt de fysieke simkaart door een kaart die permanent in het toestel gesoldeerd zit. De eSIM bevat dezelfde gegevens als een conventionele simkaart. Die gegevens kunnen via een internetverbinding gedownload worden, op de eSIM worden opgeslagen en vervolgens op precies dezelfde manier worden gebruikt als met een conventionele simkaart. Tegen 2025 zal ongeveer een derde van de smartphones die wereldwijd in gebruik zijn, verbinding maken via eSIM, voorspelt de GSMA, de wereldwijde…

Er zijn talloze beveiligingscertificeringen waar je uit kunt kiezen. Een certificering moet niet alleen aansluiten bij je sterke punten, maar ook passen bij jouw ambities. Het loont de moeite om de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten te houden om te zien naar welke specialisaties de komende jaren de meeste vraag zal zijn. Hieronder vind je enkele populaire beveiligingscertificeringen die GIAC aanbiedt en hoe ze aansluiten op topfuncties. GIAC SECURITY ESSENTIALS (GSEC) Met een GSEC-certificering ben je gekwalificeerd voor het uitvoeren van hands-on IT-beveiligingstaken. Het vormt een perfect startpunt voor iedereen die nieuw is in de IT-beveiliging, maar wel enige achtergrondkennis heeft van informatiesystemen en netwerken. De certificering is ook geschikt voor beveiligingsprofessionals, beveiligingsmanagers, forensisch analisten, auditors en operationele medewerkers die zich bezighouden met informatiebeveiliging. GIAC CERTIFIED INCIDENT HANDLER (GCIH) De…

CPU-CORE-LATENTIE ZELF METEN ? Ik lees zo nu en dan wel eens iets over coretocore latenties van moderne processors. Is er een manier om die op mijn computer te meten? ! We voeren dergelijke metingen onder Windows 10 uit met het diagnoseprogramma Sisoft Sandra, dat ook enkele benchmarkfuncties bevat. De gratis Litetestversie (zie link op de laatste pagina) is volledig toereikend voor dergelijke latentiemetingen. We raden je aan alle andere geopende toepassingen tijdens de metingen te sluiten. Ga voor de meting naar het tabblad Benchmarks bij Sisoft Sandra en selecteer onder Processor de optie Processor InterThread Efficiency. In het venster dat opent, moet je Parallelism nog instellen op MultiCore (MC) Only, anders meet je de latentie met de logische cores van SMT of Hyperthreading. De test start dan vanzelf. In…

Het Japanse Green House komt met de GH-ELCG27WA-BK, wat een hele mond vol als monitorbenaming is, maar deze monitor heeft een primeur: het is de eerste met een IGZO-paneel. Het paneel bevat indiumgalliumzinkoxide-legeringen, dat als voordeel heeft dat elektronen zich beter kunnen verplaatsen, wat een lagere reactiesnelheid moet opleveren. Het aangekondigde scherm vermeldt een reactietijd van 2 ms, een kijkhoek tot 178 graden, 99,9 procent dekking van het sRGB-kleurenspectrum en tot 96 procent van AdobeRGB. Het scherm is 27 inch groot en heeft een 1440p-resolutie (2560×1440). De refreshrate is 165 Hz met DisplayPort. Als je je pc aansluit via HDMI haal je maximaal 144 Hz. Het scherm zou dankzij het IGZO-paneel ook een lager energieverbruik moeten hebben. Maximaal verbruikt het scherm 65 watt. Naast de DisplayPort-aansluiting (type 1.4) zijn er…

Tegenwoordig lijkt de 200 dollar die de encryptie-trojan CryptoWall in 2014 als losgeld eiste bijna onschuldig. Ondertussen gaat het bij ransomware-aanvallen om andere bedragen: in 2020 was dat gemiddeld 313.000 dollar volgens Palo Alto Networks – in 2019 was dat nog 115.000 dollar. Begin juli vroeg de hackersgroep REvil een bedrag van 70 miljoen dollar in cryptomunten. Op het moment van schrijven was de exacte omvang nog niet bekend, maar het lijkt op de grootste ransomware-aanval tot nu toe. In juni bevestigde JBS USA dat het elf miljoen dollar had betaald bij een ransomware-aanval. Colonial had eerder meer dan vier miljoen dollar betaald, en verzekeringsmaatschappij CNA Financial betaalde maar liefst 40 miljoen dollar volgens een rapport van Bloomberg. In 2020 is er in totaal iets meer dan 400 miljoen dollar…

Multigigabit-ethernet zie je bij routers, NAS-apparaten en op moederborden steeds meer. Zyxel heeft de managed XGS1250-12 uitgebracht met drie poorten die tot 10 Gbit/s halen via koper en een SFP+-slot voor een glasvezelmodule of direct-attach-kabel voor korte verbindingen. Bij een korte test konden we tot 9,9 Gbit/s (MTU 9000 bytes) versturen. Als echter twee poorten met 10 Gbit/s actief waren, begon de fan na een tijdje te draaien, wat in een stil kantoor moeilijk te negeren is en niet gek is met een gemiddeld energie verbruik van 14 watt. Zorg dus dat je de switch een beetje wegwerkt zodat het fangeluid je niet stoort. Beheerders kunnen op de XGS1250-12 tot 32 VLAN’s instellen voor logisch gescheiden netwerken, en er is ook een mirroring-functie voor netwerkdiagnose en aanpasbare QoS-instellingen. Andere interessante…

De frequentie van de quadcore Cortex-A73-cpu’s is bij de plusversie van de singleboard-computer Odroid N2 verhoogd tot 2,4 GHz in tegenstelling tot de 1,8 GHz van de oorspronkelijke N2. De versie met de dualcore Cortex-A53 is wat minder verhoogd van 1,9 naar 2,0 GHz. Dat maakt de 12-nanometer Amlogic S922X-processor, die een cluster van die twee is met als toevoeging een Mali-G52-gpu, een stuk sneller. De hoogte van de vastgeschroefde heatsink, die de hele printplaat omvat, is 15 mm lager geworden. Door de 4GB DDR4-RAM, vier USB 3.0 poorten, gigabit-ethernet en HDMI 2.0 (Bij de N2+ een volwaardige aansluiting) tot 4K@60Hz lijkt een vergelijking met een Raspberry Pi 4 voor de hand te liggen. Zeker ook gezien de 40-pins GPIO-aansluiting. Op de N2+ kun je ook een eMMC-module steken om…

Tot nu toe was Warpinator alleen beschikbaar voor Linux Mint 20, maar het is inmiddels ook beschikbaar als flatpak voor andere Linux-distributies en ook voor Android. Met Warpinator zet je zowel afzonderlijke en meerdere bestanden als complete mappen over van pc A naar B. Om dat voor elkaar te krijgen, start je de tool op elk van de computers die betrokken moeten zijn bij de overdracht. Na enkele ogenblikken verschijnen de gedetecteerde computers in het programmavenster voor je neus. Als eerste kies je de gewenste bestemming uit de lijst. Vervolgens selecteer je de te verzenden bestanden via een knop of parkeer je ze via drag&drop in het programmavenster. Op de andere pc bevestig je de overdracht en na een succesvolle overdracht vind je de bestanden in de home-directory in de…

Compacte high-end Android-smartphones zijn lastig te vinden. Of de toestellen zijn stiekem toch niet echt compact (bijvoorbeeld de slanke maar lange Sony Xperia 5 II) of niet echt high-end (Google Pixel 5 met Snapdragon 765G). De Asus Zenfone 8 geeft nu het goede voorbeeld: het is de meest compacte smartphone met Qualcomms top-ofthe-line Snapdragon 888 SoC – en Asus stopt er tot 16 GB RAM en 256 GB flashopslag bij. De afmetingen komen uit op 14,8 bij 6,8 en 0,9 cm dik met een gewicht van 170 gram. Prettig met één hand te gebruiken dus. De matglazen achterzijde en het licht afge ronde metalen frame liggen goed in de hand, en de bouwkwaliteit is oerdegelijk. Dankzij Gorilla Glass Victus zou het scherm een val van twee meter hoogte op een…

De Brix Pro is met zijn afmetingen van 19 bij 14 bij 4,5 cm wat groter dan andere mini-pcbarebones, maar dat komt omdat aan alle opties onderdak geboden moet worden. Er kunnen maar liefst vier HDMI-monitoren (4K/60p) tegelijk op aangesloten worden, en er zijn twee netwerkpoorten – eentje voor een 2,5-Gbit-LAN en de andere voor gigabit-ethernet. En er kunnen bovendien ook nog twee M.2-ssd’s in: een met Gen4 x4 en de ander met Gen3 x4/SATA. De Brix-versie die wij getest hebben beschikte over een Intel Core i5-1135G7 quad-coreprocessor uit de Tiger-Lake-serie met het BMA1449-platform. De 28 watt aan TDP moet genoeg zijn voor een turbofrequentie van 4200 MHz bij een standaard van 2400 MHz. De geïntegreerde Intel Iris Xegraphics verzorgen alle grafische aansluitingen. We hebben de barebone voorzien van twee…

Bij toetsenborden komt het nog wel eens voor dat je hem net niet lekker op de juiste hoogte kunt zetten. Soms ontbreekt het gek genoeg compleet aan verstelbare voetjes, wiebelen ze of hebben ze een gekke hoogte of glijden de bestaande voetjes iets te fanatiek over je bureauoppervlak als je een potje aan het gamen bent. De ESC Flip Pro plak je met twee flinke microsuction-pads onderop je bestaande toetsenbord, waarna je vier niveaus van hoogteverstelling hebt met degelijke antislip-voetjes. Aangezien je zelf bepaalt waar op je toetsenbord je de ESC plakt, regel je zelf op welke manier je toetsenbord gewenst scheef komt te staan. De behuizing van de ESC Flip Pro is uitschuifbaar van 25 tot 38 centimeter, zodat hij in combinatie met vrijwel elk formaat toetsenbord te gebruiken…

Als je denkt dat het luchtruim al een volle bak is, dan heb je vast nog niet op websites als marinetraffic.com en vesselfinder.com gekeken. Je zou haast denken dat het nog knap is dat er niet regelmatig wat meer boten met elkaar overhoop liggen of rakelings langs elkaar heen varen, zo druk blijken bepaalde vaarroutes op onze planeet te zijn. Niet alleen de grote open wateren zitten goed vol met tankers en containerschepen – en in wat mindere mate vissersschepen. Want ook de vele rivieren die we rijk zijn worden druk bevaren om goederen veilig en alsnog relatief snel van een haven naar een eindbestemming te verplaatsen. Van zeer veel boten zie je bij marinetraffic.com hun naam, snelheid, route en eindbestemming verschijnen, met een geschatte aankomsttijd en een foto van…

Moederborden met 500-serie chipsets zijn al een paar maanden te krijgen. Maar met de recent geïntroduceerde Core i-11000 Rocket Lake-serie processors kunnen ze pas echt laten zien wat ze te bieden hebben. De herziene Cypress Cove-cores van de nieuwe processors doen ongeveer twintig procent sneller hun rekenwerk dan de voorgangers bij dezelfde kloksnelheid [1]. Bovendien sturen de nieuwelingen het werkgeheugen sneller aan en bevatten ze een volledig herziene grafische unit met Xe-architectuur. Het verbeterde LGA1200-platform samen met Core i-11000-processors biedt rechtstreeks aan de cpu gekoppelde PCI Express 4.0 voor snellere ssd’s, een ruimere aansluiting van de chipset, snellere usb met 20 Gbit/s en HDMI 2.0 voor een vloeiende 4K-weergave. We hebben vier moederborden met de B560-en Z590-chipsets eens uitgebreid getest. De MSI B560M Pro kost rond de 100 euro. De…

Smartphones hebben de klassieke digitale camera’s allang vervangen voor spontane kiekjes. Meer dan 80 procent van alle digitale foto’s wordt ermee gemaakt. Het is duidelijk dat fabrikanten hun mobiele telefoons aanprijzen als camera’s met extra mogelijkheden. Maar meer en betere camera’s aan de achterkant van je smartphone heeft een prijs. Is het die extra uitgave waard? We zetten drie smartphones uit verschillende prijsklassen tegenover elkaar om te zien wie de beste foto’s maakt – en vergelijken de resultaten met die van een full-frame systeemcamera. DE TESTMODELLEN We hebben drie smartphones getest als vertegenwoordigers van hun prijsklasse: de Nokia 5.4 met vier camera’s (200 euro) is het instapmodel. De verhoudingsgewijs Spartaanse Google Pixel 4a met slechts één camera vertegenwoordigt de middenklasse met een prijs van 350 euro. De Samsung S21 Ultra…

Syncthing is bijvoorbeeld geschikt voor het automatisch overzetten van de met je smartphone gemaakte foto’s naar de computer zonder dat daar een cloud voor nodig is. Met een Raspberry Pi kun je er een centrale back-upopslag mee maken voor de digitale eigendommen van het hele gezin. Na het installeren hoef je je verder niet meer bezig te houden met Syncthing, het doet zijn werk geruisloos en betrouwbaar. De dataoverdracht is daarbij altijd van begin tot eind versleuteld. In tegenstelling tot het functioneel vergelijkbare Resilio Sync is Syncthing opensource software, en in tegenstelling tot tools als Robocopy en Synchredible gebeurt het synchroniseren niet door het rechtstreeks kopiëren tussen bestandssystemen, maar via een peer-to-peer (P2P) overdracht. Die moet op elk betrokken apparaat actief zijn. Het maakt bijna niet uit wat voor apparaat…

Of het nu gaat om ‘Oké Google, waar staan de files’ of ‘Alexa, turn offthe lights’ – die en soortgelijke spraakopdrachten maken al lang deel uit van het dagelijks leven in veel huishoudens. Ook al reageren de kunstmatige intelligenties achter de assistenten van Amazon, Apple en Google niet altijd zoals het hoort, het levert zoveel gebruiksgemak op dat klanten de bescherming van hun persoonsgegevens en privacy opzij zetten. Slimme displays zijn een logische uitbreiding van spraakassistenten. Op hun displays met een diagonaal van 4 tot 10 inch presenteren ze visueel informatie en bieden ze, dankzij camera’s of aanvullende sensortechnologie, meer functies dan de pure audioassistenten. We hebben zes slimme displays getest van Amazon, Google, Lenovo en Xiaomi met prijzen variërend van 50 tot 250 euro. Amazons Alexa verstaat nog (steeds)…

De tweede generatie van Googles Nest Hub is inmiddels ook hier beschikbaar. Visueel lijkt het apparaat sterk op zijn voorganger. Het 7-inch display steekt met de randen iets over de met stof beklede basis. Dat zorgt voor een slanke look, waarbij het scherm voor de basis lijkt te zweven. In de voet bevindt zich nog steeds een mono luidspreker met een diameter van ongeveer vier centimeter. In vergelijking met de voorganger heeft Google het geluid wel merkbaar verbeterd. In plaats van de ijle tonen van de eerste versie, hoor je nu ook lage tonen. De radarchip met de naam Soli, die bekend is van de Pixel 4-smartphone, is een technisch hoogstandje. Hij detecteert zelfs de kleinste bewegingen binnen een bepaald gebied voor het display. Bij de Google Nest Hub wordt…

De Smart Clock van Xiaomi is bedoeld voor op je nachtkastje en ziet er met zijn 4--inch display uit als een schattige, mollige beeldbuis-tv. De interface van Google Assistant is een beetje uitgekleed en aangepast. Zo ontbreekt de tegelweergave van alle smarthome-onderdelen. Als je omhoog veegt, presenteert de slimme wekker een paar actieknoppen. Dan kun je bijvoorbeeld met één tik het licht uitschakelen in de kamer waaraan je de wekker eerder toegewezen hebt. Je hebt ook toegang tot de slaapfunctie, die tot 20 minuten aftelt, en ook het nachtlampje, dat het display enkele minuten in warme kleuren gedimd laat oplichten. Met zijn prijs van circa 50 euro is de Smart Clock niet echt duur. Het witte omhulsel ziet er niettemin goed uit. Technisch is het apparaat wat minder: het beeldscherm…

De tweede Adata-ssd in deze review is momenteel een van de snelste externe modellen met een usb-aansluiting. Dankzij USB 3.2 Gen 2x2 haalt hij meer dan 2 GB/s voor lezen en schrijven (mits de pc dat ook ondersteunt) en dankzij de goede koeling houdt hij die waarden ook nog eens enkele minuten vol. De ssd is met 160 gram vrij zwaar en ook nogal groot voor een externe PCIessd – je zou bijna denken dat er een 2,5”-ssd in zit. De RGB-verlichting is alleen voor optische doeleinden, het status-ledje naast de poort raakt er volledig door verloren. ▴ zeer snel▴ bestand tegen duurbelasting▾ groot en onhandelbaar…

De externe Portable SSD T7 van Samsung is een van de duurdere in deze test, maar niet de snelste. Veel meer dan 1 GB/s zit er bij dit model niet in, en bij schrijven gaat hij maar tot maximaal 860 MB/s. De T7 is echter bijzonder traag bij het schrijven van veel kleine bestanden: de ongeveer 50 MB aan Linux-broncode kropen met nog geen 1 MB/s door de nominaal duizend maal snellere usb-verbinding. Met slechts 58 gram is de T7 een van de lichtste en ook kleinste ssd’s in deze test, ondanks de metalen behuizing die er bovendien mooi uitziet. ▴ chic en snel▾ duur▾ traag met kleine bestanden…

De afhankelijkheid van toegang tot internet is enorm. Des te vervelender als die wordt onderbroken. Dat gebeurt vaker dan je zou denken, want vooral bij DSL – de technologie die vaak gebruikmaakt van tientallen jaren oude telefoonlijnen – zijn de transportlijnen doorgaans niet ontworpen voor dergelijke breedbandtoepassingen. Zelfs DOCSIS- en glasvezelverbindingen blijven niet gespaard van technische fouten en onderhoudsstoringen. De oplossing: enige zelfhulpkennis en een eenvoudig reddingsplan voor noodgevallen. Als de router geen internetverbinding meer heeft en die ook na een paar minuten nog niet uit zichzelf is hersteld, moet je eerst het precieze punt in het verbindingspad vaststellen dat uitgevallen is: controleer achtereenvolgens of je computer op de router is aangesloten, of de router nog tekenen van leven vertoont (oftewel of de leds branden) en of alle noodzakelijke stekkers…

Als je een thuisbioscoopsysteem of soundbar koopt die via Dolby Atmos, DTS:X of Auro-3D ook geluiden boven de hoofden van het publiek kan laten weerklinken, ga je na het installeren natuurlijk meteen op zoek naar geschikte soundtracks. Je wilt tenslotte horen hoe het klinkt als er bijvoorbeeld een helikopter boven de woonkamer cirkelt. Bovendien beweert elke aanbieder dat zijn formaat het 3D-geluid bijzonder meeslepend maakt in vergelijking met concurrerende oplossingen. Auro adverteert bijvoorbeeld dat met Auro-3D het onderste en het bovenste niveau vloeiend in elkaar overgaan, terwijl Dolby uitgaat van een geluid dat rechtstreeks van het plafond komt. Tot slot beweert DTS dat DTS:X de oplossing is voor het beste 3D-geluid met maximale flexibiliteit wat betreft de opstelling van de luidsprekers. Veel luisteraars zouden die beweringen graag in de praktijk…

De verticale wordlines regelen de control-gates van de pages. In dit voorbeeld is page 1 in het groen gemarkeerd. Alle control-gates van page 1 worden parallel aangesproken via de corresponderende wordline 1. Alle pages van een block zijn horizontaal met elkaar verbonden. Die keten wordt NAND-string genoemd. Links kunnen de strings via de source-connect met een gemeenschappelijk aardpotentiaal worden verbonden, rechts met een andere transistor via de bitlines. De bitlines zijn de data die tijdens leesoperaties worden uitgelezen. In een NAND-flashblock kan altijd slechts één page worden geactiveerd voor lezen of programmeren.…

Bij het lezen van een page moeten de geheugencellen van alle andere pages in een block worden doorgeschakeld. Dat vereist een hoge spanning op de controlgate om succesvol langs de negatieve ladingen in de floating-gates te komen. Hoewel het resulterende elektrische veld kleiner is dan het veld dat tijdens het programmeerproces wordt opgewekt, banen sommige elektronen zich een weg door de isolatielaag heen en komen de floating-gate binnen. Daar stapelen zij zich op, totdat er na enkele duizenden leesbewerkingen dataverlies dreigt. Het read-disturb-effect heeft geen invloed op de gelezen page, omdat de spanningen daar lager zijn dan de spanningen die op de control-gate worden gezet om de opgeslagen toestanden te detecteren. De foutcorrectie-unit van de ssd registreert daardoor niet de toename van het aantal bitfouten in het block.…

Als je je eigen pc bouwt, stem je de processor, grafische kaart en moederbord zo zorgvuldig mogelijk op elkaar af. Maar als het op het kiezen van de juiste voeding aankomt, wordt het een iets ingewikkelder verhaal: hoeveel watt verbruikt de hele hardware samen? Met hoeveel reserve moet je rekening houden en moet je voor een gamecomputer maar meteen voor 1000 watt gaan? Door een te krap bemeten voeding kan je computer instabiel worden. Onnodig veel stroom kost geld en efficiëntie. Ook een ervaren pc-monteur staat meestal voor het dilemma of zijn oude voeding nog wel voldoende biedt voor nieuwe hardware. Een voeding die goed is afgestemd op de configuratie komt zowel het geluidsvolume als de efficiëntie ten goede, en daarmee ook zowel direct als indirect de portemonnee. Maar hoe…

De Linux-distributie NixOS onderscheidt zich van de massa door een pakketmanager die ‘functioneel’ is in wiskundige zin en een declaratieve systeemconfiguratie. Het systeem is gebaseerd op de pakketmanager Nix, waarvan het ook de naam en essen tiële voordelen en eigenaardigheden geërfd heeft. Nix overschrijft in principe niets en beschouwt elke aanpassing en update als een nieuw, apart pakket. Daarmee wordt de status-quo niet in gevaar gebracht, zelfs niet door mislukte updates, en dat updates naar believen kunnen worden teruggedraaid. NIX Om dat te bereiken, breekt Nix met de gebruikelijke conventies en wordt de inhoud van soft warepakketten niet op de gebruikelijke plaatsen zoals /usr/bin/ opgeslagen, maar in /nix/store/, de Nix-store. Daar krijgt elk pakket zijn eigen map die begint met een lange hash. Firefox staat bijvoorbeeld niet in /usr/bin/firefox, maar…

D-link komt met een nieuw Wi-Fi 6 mesh-systeem in twee versies: de D-link COVR-X1862 is een set van 2 units en de COVR-X1863 bestaat uit 3 units. Naast de mesh-optie is er ook een range-extender met Wi-Fi 6 beschikbaar in de vorm van de D-Link DAP-X1860. Zowel het mesh-systeem als de range-extender hebben gecombineerde dualband-snelheden tot 1,8 Gbit/s. De sets moeten een wifidekking verzorgen van 420 m2 en 600 m2. De DAP-X1860 breidt je netwerk range uit met 185 m2. Elk toegangspunt creëert zijn eigen netwerk. Met het snelle meshsysteem moet 4K-streaming, gaming en videobellen soepeltjes verlopen. Mocht je toch nog meer dekking nodig hebben, dan kun je altijd nog uitbreiden met extra COVR-units. Met MU-MIMO (Multi User MIMO) krijgt elk apparaat in huis de maximaal beschikbare bandbreedte toegewezen. OFDMA…

Een tijdje geleden deden er wat speculatieve geruchten de ronde dat Microsoft wel eens een Windows 11 zou kunnen uitbrengen. Microsoft heeft altijd volgehouden dat Windows 10 de laatste Windowsversie zou zijn, die permanent up-to-date zou blijven via functie-updates. Subtiele details zoals de aankondiging van een event voor 11 uur ‘s ochtends lokale tijd en een teaservideo die precies 11 minuten duurde, gaven al bepaalde hints. Er kwam wat meer duidelijkheid toen medio juni een blijkbaar niet geautoriseerde kopie van een bètaversie van Windows uitlekte die volledig als Windows 11 te herkennen was. Die hebben we toen al nader bekeken. Op 24 juni onthulde Microsoft tijdens een live-event dan toch wat er op de planning staat. De nieuwe functies zijn zeker overvloedig genoeg om een nieuwe naam te rechtvaardigen. Het…

Bij het horen van het woord ‘tracker’ denken de meeste mensen aan van die kleine Bluetooth-trackers van Tile of aan de nieuwe Air-Tags van Apple. De Cellular GPS Tracker van Invoxia lijkt met zijn lengte van 10,5 centimeter echter meer op een groot uitgevallen usb-stick. Maar de tracker van Invoxia is niet bedoeld om aan je sleutelhanger te hangen. In plaats daarvan is hij specifiek bedacht voor het tracken van auto’s of motoren, waar hij onopvallend in het handschoenenkastje, kofferbak, topkoffer of het opbergvak kan worden verstopt. Met een gewicht van 30 gram kan hij ook prima worden ingezet om je tassen en koffers op te sporen tijdens je vakantie, dat scheelt wellicht weer wat nieuwe onderbroeken. Om zijn positie te bepalen, zoekt de tracker naar wifi-accesspoints in zijn omgeving.…

Het probleem bij Ambilight-achtige oplossingen is dat de beeldinformatie die nodig is voor de kleurenanalyse niet makkelijk toegankelijk is vanwege de met DRM beveiligde digitale signaalpaden. Maar de Chinese fabri kant Govee lost dat op door het livebeeld gewoon in zijn geheel te filmen met de meegeleverde full-hd-camera die je op 10 cm afstand in het midden boven of onder aan de tv bevestigt. Daarnaast bevat de retrofitkit vier led-strips en ook een klein bedieningskastje. De vier zelfklevende lichtstrips bevestig je achterop de tv, samen met het bedieningskastje waar je de camera op aansluit. Zodra je de set inschakelt, begint de camera te filmen. Het kastje evalueert de beeldinhoud en stuurt de passende kleureffecten naar de led-strips, die met een kleine latentie de beeldinhoud volgen. Naast de Ambilight-modus kun je…

De XGIMI Horizon is een Full HD led-smartbeamer met Android TV 10. Met een Google-account draaien de meeste streamingdiensten direct vanaf het apparaat. Via 2 HDMI-poorten sluit je externe apparaten aan. De Horizon ziet er mooi uit, maar jammer wel dat er geen in hoogte verstelbare voetjes op zitten. De beamer is voorzien van Harman Kardon-speakers. De bas is dun, maar het maximale volume is prima. Toch kom je in grotere kamers niet om externe luidsprekers heen. Vanaf 163 cm projecteerde de projector een beeld met een diagonaal van 150 cm op de muur met in de prestatie modus een maximale helderheid van 1525 lumen in het midden van het beeld, die naar de randen afzakte naar in ieder geval nog accep tabele waarden. Wel was er een geelgroene waas…

De Orochi V2 van Razer is een tweevoudig draadloze gamingmuis met een compact formaat. Hij is erg geschikt voor kleine(re) handen of als je een fingertipgrip of clawgrip gebruikt, maar ook als muis voor onderweg. Het design is ingetogen, maar er zijn shells verkrijgbaar voor meer kleur. De muisknoppen lopen wat scherper naar beneden af, wat natuurlijker aanvoelt. Ook je duim rust comfortabel in een lichte uitsparing. De coating heeft wat textuur voor grip. De muisknoppen hebben een degelijke klik dankzij de mechanische switches. Het scrolwiel heeft een flinke dosis grip, er net voor zit een knopje voor de dpi. Met de schakelaar onderop wissel je tussen bluetooth, uit en 2,4GHz-wireless. Onderop ziten ook de forse glijpads waarmee de muis licht over je muismat zoeft. Wat ontbreekt is RGB-verlichting, wat…

De gratis tool fre:ac converteert muziektracks onder meer naar MP3, MP4 (AAC), FLAC, WMA, Opus, Ogg Vorbis, Apple Lossless en WAV. De conversie gebeurt geheel op de achtergrond door bekende converters. Zo worden MP3-bestanden gemaakt met Lame, terwijl FFmpeg verantwoordelijk is voor de meer exotische formaten als ATRAC-1. Indien nodig haalt fre:ac het audiomateriaal extra door filters voor bijvoorbeeld ruisonderdrukking. Bij het converteren behoudt fre:ac de mappenstructuur of maakt een nieuwe aan volgens een bepaald sjabloon. Op die manier zet je je digitale platenverzameling om naar een ander formaat zonder de bestanden afzonderlijk te hoeven selecteren of moeizaam te moeten sorteren. Bij het lezen van audio-cd’s haalt de tool desgewenst artiest, albumtitel en andere gegevens uit een CDDB-compatibele database. Die informatie en de tags kun je wijzigen voordat de tool…

Bij het openklappen van de Asus UX582 zie je meteen dat het hier niet om een gewone kantoorlaptop gaat. Door het openen van de klep komt er boven het toetsenbord een tweede display zo’n 10 graden omhoog. Met 3840 × 1100 pixels voegt dit zo'n 50 procent extra schermoppervlak toe aan het OLED-hoofdscherm van 3840 × 2160 pixels en 15,5 inch schermdiagonaal. Het scherm is Pantone-gevalideerd en dus geschikt voor kleurechte grafische toepassingen. Doordat het tweede scherm – dat Asus ScreenPad Plus heeft gedoopt – het bovenste deel van het liggende deel in beslag neemt, zit het toetsenbord helemaal tegen de onderrand aan. Gelukkig levert Asus een polssteun mee die je voor de laptop kunt leggen voor een prettigere typhouding. De verlichte toetsen hebben volwaardige afmetingen. Enkele toetsen zoals de…

Met de Stratus heb je een superslim gitaarpedaal om onder een van je voeten te parkeren. De makers (Chaos Audio) wilden een pedaal in elkaar zetten dat zowel veelzijdig, betaalbaar en makkelijk in gebruik is. Het resultaat is een alles-in-één-multitool voor je elektrische gitaar, maar het apparaat is ook inzetbaar voor elk ander instrument met 1/4”-jack. Hij combineert de opties van een multieffect-platform, looper en gitaartuner. Installeer de app, stel de gewenste effecten in en jammen maar. De bovenste knop laat je wisselen tussen parameters en loopen, de onderste is voor de effecten (maximaal vijf stuks) en tuner. Naast de 1/4”-audiojacks voor input en output zit er aan de bovenkant een USB type C-poort en DC-ingang. De ledstrip boven de bovenste knop geeft aan wat je op dat moment aan…

Op heavenlybodies.netlify.app krijg je in een informatief en zeer mooi in elkaar gedraaid overzicht informatie over ons mooie plekkie in het oneindige en altijd zo fascinerende heelal. Naast het formaat van ons Melkwegstelsel met alle afstanden, hoe het is gevormd en de structuur, valt er ook genoeg rustig rond te struinen. Dat kan per planeet met alle bijbehorende informatie per ruimtebol, maar als je meteen naar de mooie plaatjes wilt is er een uitgebreide gallery aanwezig. Alle informatie en 3D-modellen op de website zijn afkomstig van (hoe kan het ook anders) ruimtevaartorganisatie NASA. Voor de prachtige plaatjes worden alle betrokken artiesten netjes vermeld met hun eigen websites. We raden je sterk aan ook die gelinkte sites nog even door te neuzen voor al het planeterige moois dat er op verzameld…

Dit high-end moederbord biedt plaats aan twee grafische kaarten en twee M.2-ssd’s. Het eerste slot is verbonden met de cpu via PCI Express 4.0, het tweede met de Z590-chipset via PCIe 3.0. Het is het enige moederbord dat is uitgerust met twee netwerkpoorten. Een ervan levert data aan met een snelheid tot 300 MB/s. De type-C poort aan de voorkant werkt in USB 3.2 Gen 2x2-modus en vult externe ssd’s met ongeveer 2 GB/s. De Z590 Extreme springt er positief uit als het gaat om de analoge audiokwaliteit. Bij het opnemen bedraagt het dynamisch bereik 94 decibel, wat 8 tot 15 decibel hoger is dan bij de andere drie geteste modellen. Voor casefans of liefhebbers van een waterkoelingssysteem biedt de Z590 Extreme in totaal zes 4-pins headers. Uitgeschakeld en op…

In dit artikel gaan we ervan uit dat je Syncthing hebt geïnstalleerd op de apparaten waarvan een back-up moet worden gemaakt en op een Raspberry Pi met een externe harde schijf als centrale back-upcomputer, zoals beschreven in het vorige artikel. Dit artikel gaat over het configureren van de back-ups aan de hand van het voorbeeld van een bestandenmap die moet worden gesynchroniseerd van een Windows-computer naar de backup-Pi. Dat kan bijvoorbeeld de map Documenten zijn, die belangrijke bestanden bevat die vaak veranderen. Maar je kunt net zo goed een backup maken van je foto’s, projecten en nog veel meer. Zelfs als je een back-up wilt maken van bestanden van Linux-computers, Macs, smartphones of tablets, zal deze gids je helpen. De Syncthing-webinterface die gebruikt wordt voor het configureren is altijd hetzelfde.…

Amazons instapmodel ziet er uit als een wekkerradio. Het geluid is voldoende voor dat gebruik, maar een aparte alarm/snoozeknop voor de alarmfunctie ontbreekt. De kleine Echo zal nauwelijks worden gekocht als vervanging voor een tv, dus de magere resolutie van 960 × 480 pixels lijkt aanvaardbaar. Als het gaat om de functies van het apparaat hoef je geen concessies te doen ten opzichte van de grote Echobroers. Met de ethernetoptie biedt hij zelfs een wifi-alternatief, wat bij de topmodellen ontbreekt. Wat videocommunicatie betreft, werkt hij zoals verwacht. De bijbehorende standaard van Amazon, die 25 euro kost, is handig voor videobellen omdat je de kantelhoek van de camera dan vrij kunt instellen. Bij de terugkerende aanbiedingsacties van de webwinkel is de Show 5 soms verkrijgbaar voor minder dan 50 euro. De…

Het kopiëren van een paar megabyte naar een externe harde schijf is geen probleem, die staan er zo op. Maar zodra het aantal bestanden toeneemt, zal de lage snelheid van een mechanische schijf je snel op de zenuwen gaan werken. Een snellere en robuustere oplossing is een externe ssd met veel opslagruimte. We hebben zes usb-ssd’s in huis gehaald met elk 2 TB aan opslagruimte: de Adata SE760 en SE900G, de Crucial X6 Portable, de Sabrent Rocket Pro, Samsungs Portable SSD T7 en de Barracuda Fast van Seagate. Die kosten tussen de 250 en 280 euro. Hun moderne USB-C-poorten worden allemaal verondersteld minstens 1 GB/s over te brengen – dat is een veelvoud van de 100 tot 150 MB/s die usb-schijven in het 2,5-inch formaat aankunnen. Voorwaarde is wel dat…

Ondanks zijn naam is de Barracuda Fast SSD niet de snelste in deze test – de gebruikte SATA-ssd kan de PCIe-ssd’s die in bijna alle andere geteste modellen zitten niet bijbenen. De schrijfsnelheid daalde tot een sneue 84 MB/s toen we de ssd volledig volschreven via H2testw. Bij kortere schrijfacties haalde de ssd wel bijna 540 MB/s. De Barracuda was wel het snelst bij het lezen en schrijven van en naar willekeurige adressen. Als je hem zou gebruiken om een systeem te booten vanaf een externe ssd, zou hij het meest geschikt zijn. ▴ hoge IOPS-waarden▴ redelijk bij korte schrijfacties▾ traag met lange schrijftijden…

Volgens de wet van Murphy gaat elke internetverbinding vroeg of laat een keer stuk. De noodzaak om het thuisnetwerk via mobiele datacommunicatie meteen weer online te krijgen kan dan groot zijn, om je thuiskantoor of je hele gezin uit de brand te helpen. In de vorige artikelen wordt beschreven hoe je je kunt voorbereiden op internetuitval. Maar omdat het dure en meestal beperkte mobiele datavolume gereserveerd moet worden voor essentiele toepassingen zoals thuiswerk en thuisonderwijs, is het raadzaam de datavreters tijdelijk uit te schakelen. Dat zijn onder meer systeemupdates, videostreaming en cloudsynchronisatie. Afhankelijk van het besturingssysteem gaat het ook om vele andere apps, die we hieronder in detail zullen behandelen. Eerst zullen we de eenvoudigste besparingsmaatregelen noemen. Daarna zetten we voor Android en iOS samen op een rijtje hoe je…

Hier zijn de toestandsverdelingen van een TLC-page gevisualiseerd zoals gezien door de decoder-unit van de flashopslag. Er zijn slechts zeven toestanden te onderscheiden omdat de gewiste cellen zich links van de Y-as bevinden, maar de leesspanning (VTH) alleen in het positieve bereik ligt. Na veel leesbenaderingen op andere pages in hetzelfde block, hebben de toestanden zich in positieve richting op de x-as verplaatst. Dat zie je vooral bij de cellen helemaal links, die eigenlijk gewist zijn en die nu deels zichtbaar zijn geworden. In het algemeen kun je zien hoe de toestanden in elkaar beginnen over te vloeien (de dalen komen omhoog). In dat gebied kunnen de cellen niet meer eenduidig links of rechts worden ingedeeld. Toch is de foutcorrectie nog in staat de gegevens te herstellen. Maar als het…

Het web van vandaag heeft overgewicht: een gemiddelde webpagina is twee megabyte dik, waarvan bijna een halve megabyte JavaScript is. De browser heeft meestal een paar seconden nodig om alle elementen van zo’n zwaargewicht te downloaden en de pagina te renderen. Bovendien is het niet ongewoon dat een website wordt volgepropt met massa’s code die niet eens gebruikt wordt. Of de bezoeker wordt overladen met allerlei ‘functies’ zoals pop-ups of automatisch afspelende video’s. Vaak genoeg word je bespioneerd door cookies en andere ingebedde inhoud. Dergelijke monstruositeiten zijn handmatig met een gewone tekstverwerker simpelweg niet meer te onderhouden. In 2019 begon een ontwikkelaar met de naam Solderpunk een radicaal slank en privacybeschermend alternatief voor het huidige web: project Gemini. Hij schrijft dat het ook kan worden gezien als ‘the web, stripped…

De meeste scanners die thuis worden gebruikt delen een behuizing met de printer in de vorm van een all-in-one apparaat. Vanuit het oogpunt van het besturingssysteem zijn het echter twee verschillende apparaten, die elk hun eigen drivers nodig hebben. Onder Windows en macOS is dat minder merkbaar omdat de software van de fabrikant de functies vaak in één gemeenschappelijke interface combineert. Net als Windows (zie kader), herkent Linux ook veel scanners zonder drivers van de fabrikant. Bij Linux heet de beeldinterface SANE (Scanner Access Now Easy). In tegenstelling tot WIA- en Twain-drivers, die systeemintegratie en bedieningsmogelijkheden combineren, is SANE opgedeeld in een back-end en een front-end. Het back-end herkent de door de Linux-kernel beschikbaar gestelde apparaten als scanner, ongeacht of ze zijn aangesloten via usb, SCSI, FireWire of via het…

Tot nu toe bevatten nieuwe Ubuntu-versies altijd de laatste versie van de desktopomgeving Gnome. Bij de huidige versie 21.04 hebben de Ubuntu-ontwikkelaars een update echter achterwege gelaten, wat een teleurstelling is voor de Gnome-liefhebbers. De ontwikkelaars willen eerst testen hoe het veranderde besturingsconcept zich gedraagt met de Ubuntu-desktop. Ook al zijn de veranderingen niet zo ingrijpend als de sprong naar Gnome 3, toch zet de nieuwe Gnome 40 een aantal dingen op zijn kop: de virtuele werkruimten zijn nu horizontaal gerangschikt in plaats van verticaal, bij het opstarten van het systeem krijg je het nieuwe activiteitenoverzicht te zien in plaats van een lege werkruimte en de Dash is verschoven van de linkernaar de onderkant van het scherm. Als je graag aan de slag wilt met de nieuwste Gnome om daar…

HET NIEUWE VAN WINDOWS 11 Windows 10 gaat dan toch een opvolger krijgen. Microsoft heeft daar niet alleen de Taakbalk en het Startmenu voor aangepast, maar wil ook de Store wat meer op de voorgrond krijgen. We laten zien waarom dat zou kunnen gaan werken en wat je verder nog moet weten over Windows 11. LAPTOPS MET CHROME OS Een Chromebook is toch een laptop met een slome ARM-cpu en alleen een browser? Dat is niet langer waar: Chrome OS is uitgebreid en er zijn inmiddels hoogwaardige apparaten te koop. De voordelen zijn een lage prijs en het onderhoudsgemak. Er ontbreekt niet veel om een volwaardige Windows- en macOS-vervanger te kunnen zijn. BOVENDIEN INTERNETTEN ZONDER TRACKING De grote dataverzamelaars houden elke muisklik van je in de gaten terwijl je rondsurft.…