We hebben het elk jaar voor ogen: een sprookjesachtige kerst. Kaarsjes aan, tafel mooi gedekt, iedereen in feestkleding en onder de boom keurig verpakte cadeaus met een origineel rijm erbij. Er wordt gelachen, zachte muziek klinkt en we nippen tevreden aan ons glas met bubbels. Alsof we zo uit een kerstfilm zijn weggelopen. De realiteit is weerbarstiger. De jongvolwassenen in het gezelschap – want laten we onze kinderen nu maar geen grote pubers meer noemen – klagen na vijf minuten dat het saai is en vragen waarom ze geen Pornstar Martini mogen, want voor hen is het tenslotte óók feest. En waarom ze niet op hun telefoon mogen, want ze willen met hun vrienden of aanhang snappen die thuis eveneens aan de kerstdis vastzitten. Tel daar onze slapeloze nachten bij op, omdat we liggen te zweten na weken van deadlines halen, werkborrels en pre-kerstdiners, en de cocktail voor kerststress is compleet. En hoewel we ons hadden voorgenomen het dit jaar níét te doen, gaan we toch snauwen. Of erger: gillen. Inclusief tranen, of, zoals pubers zeggen: ugly crying.

Onmogelijke opdracht

De feestdagen lijken soms een clash van hormonen. Wij staan wapperend met de menukaart stressopvliegers weg te waaien, pubers laten zich van hun beste kortelontjeskant zien en vragen oogrollend wanneer ze naar hun kamer mogen, want het is ‘fokking saai’. Dat dit juist met kerst allemaal gebeurt, is natuurlijk niet zo gek. Als er één periode is waarin we de lat heel hoog leggen, is het wel december. De feestdagen móéten leuk, gezellig, warm en feestelijk zijn. Die onmogelijke opdracht leggen we niet alleen onszelf op, we zetten onszelf er ook grandioos mee klem.

Want als het niet goed gaat, of gewoon anders loopt, dan is kerst verpest en hebben wij gefaald. Klinkt wat overdreven misschien, maar zo werkt ons brein nou eenmaal, bij de meesten van ons tenminste. Terwijl juist in die kleine dingen die misgaan - het voorgerecht dat je ver-geet te maken, pubers die slippers aantrekken (in december!), de jaarlijkse kerstfoto die mis-lukt vaak de mooiste herinneringen ontstaan. Misschien is de grootste uitdaging van kerst met familie wel: de lat níét zo hoog leggen. In ons hoofd moet alles perfect zijn: een tafel die zo uit een magazine lijkt te komen, kaarsjes die precies op tijd aangaan, een sterrenwaardig menu en familieleden die in harmonie Stille nacht zingen terwijl de hond tevreden aan onze voeten ligt. We dromen van een kerst als in een Disneyfilm. maar belanden steevast in een aflevering van Kerst met de Flodders..

‘Haha, je ziet er niet uit’

In een wereld waarin alles maakbaar lijkt, laten we ons op social media meeslepen door idyllische kerstcommercials en -films. Het is niet zo vreemd dat we, na uren turen naar die suikerzoete, perfect geregisseerde feestdagen-shizzle, denken: zo moet het bij ons ook. Maar ja, in die reclames zitten geen kinderen die mopperen dat ze ‘al dat groene spul’ niet lusten en met chirurgische precisie de peterselie uit hun eten vissen. Geen pubers die met een dodelijke blik weigeren mee te doen aan een spelletje, want zó lame. En ook geen moeder met stres vlekken in haar nek, halló overgang, die beseft dat ze de helft is vergeten en een migraineaanval voelt opkomen. Wat we willen is, kortom, een kerst zonder rafelrandjes. Een avond die glanst en straalt, waarin iedereen vredig glimlacht en het huis ruikt naar kaneel en dennennaalden. Maar misschien moeten we dat ideaal gewoon loslaten, want het is simpelweg onhaalbaar. Kerst is geen kerst zonder een vleugje chaos. Er gaat altijd wel iets mis en dat is helemaal niet erg. Juist die rafelrandjes maken de feestdagen echt. We hoeven helemaal niet picture perfect te zijn. De blije families aan prachtig versierde tafels uit de supermarktcommercials bestaan natuurlijk niet echt, maar drukken wél een hardnekkige stempel op ons feestdenken: zo moet het dus.

Kleine dingen die misgaan leveren vaak de mooiste herinneringen op

Welnu, zoiets bestaat natuurlijk alleen maar in reclames. Kerst in het echte leven is toch echt rommeliger. Dus als dat ons uitgangspunt wordt, gaat die lat vanzelf omlaag. En niet geheel onbelangrijk: hoe ontspannener wij zijn, hoe meer die generatie onder ons dat ook is. Kinderen zijn net barometers, ze pikken onze stress feilloos op. Dus als wij met rode wangen van de overgang door de kamer rennen en foeteren op een kersentulband die inzakt, gaan zij mee in onze stress. Maar als wij een extra kaars aansteken, onszelf een glas wijn of kop thee inschenken en onderuit gaan zitten, komen ze vanzelf naast je zitten. En ja, misschien maken ze dan een foto en roepen: ‘Haha, je ziet er niet uit, die zet ik even op Snap.’ Maar daar kunnen we dan om lachen, want we zitten in de kerst-zenmodus.

Stop met rennen voor het ideaalplaatje en geniet van wat er wél is

Gezellig rommelig

Daarom is dit wat we onszelf dit jaar moeten gunnen: een niet-perfecte kerst. Geen wekenlange voorbereiding waar we alleen maar zenuwachtig van worden. Geen wedstrijd wie de mooiste tafel heeft. Geen dagenlang zwoegen in de keuken. Geen geruzie met de pubers of met je zus, neef of schoonvader. Dit jaar geven we onszelf rust en ruimte. We koken wat onze pubers, en wij, écht lekker vinden. We laten het nagerecht voor wat het is, zetten gewoon een bak ijs op tafel en geven iedereen een lepel. Is net zo lekker. En als we geen zin hebben in die glitterjurk? Dan trekken we die gewoon niet aan. In die zin kunnen we nog wel wat van onze pubers leren. Die lopen alleen maar in kleding die zij lekker vinden zitten en maken zich (schijnbaar) nergens druk om. In elk geval niet over de kleur van de kerstboom of over hoeveel gangen het diner moet hebben, als er maar eten is. Misschien is dat wel de sleutel: de controle een beetje loslaten en de chaos omarmen. Stoppen met rennen voor dat ideaalplaatje en gewoon genieten van wat er wél is: met elkaar zijn. Hoe rommelig ook.

EHBKMJV

(Eerste hulp bij kerst met jongvolwassenen)

TIJD IS EEN ANDER CONCEPT

Wat wij 'half acht' noemen, is voor anderen een rek-baar begrip dat ergens tus-sen kwart voor acht en tien over tien valt. Jongvolwas-senen, pubers en ja, ook je geliefde echtgenoot. Fasci-nerend hoe tijd voor hen een soort abstracte kunst-vorm is. Wees daarom glashelder over wat je wanneer verwacht, maar vooral: geef ze een heads up. Zeg een half uur voor het eten dat het bijna zover is, en herhaal dat een kwartier, tien én vijf minu-ten later. Overdreven? Misschien. Maar herhaling werkt en zo krijg je je bloedjes tenminste op tijd aan de kerstdis.

GEZELLIGHEID MET EEN HANDLEIDING

Gezelligheid in december heeft voor pubers een heel andere betekenis. Zij willen gamen, tiktokken, hangen met hun vrienden en een serie bingen. Laat ze dat ook gewoon doen. En nee, niet de hele dag natuurlijk. maar geef ze tijdens de verplichte nummers met kerst óök tijd voor momen-ten die voor hen als gezellig voelen.

STILLE NACHT BESTAAT NIET

Goed om te weten: als wij op Eerste Kerstdag dood-moe naar bed gaan, begint voor pubers hun dag pas.

Helemaal in de vakantie hebben ze een ander dag-en nachtritme dan wij.

Dus gaan ze midden in de nacht eieren bakken of online gamen met hun vrienden, waarbij er steeds harder wordt geschreeuwd.

Vooraf regels hierover maken is handig, zodat we niet midden in de nacht ruzie staan te maken.

DELEGE ENR

We hoeven niet alles ze doen. Laat die pubers een gerecht kiezen en klaarmaken – al is het maar een komkommer in plakjes snijden. Laat ze het tafelkleed neerleggen, ook al ligt het daarna scheef. Hoe meer taken we uit handen geven, hoe minder stress we in de keuken hebben.

JEUKWOORDEN

Pubers doen het slecht op woorden als 'nu', 'meteen', 'moeten', 'opruimen' en 'helpen'. En nee, we hoeven ze echt niet met fluwelen handschoenen aan te pakken, maar als we geen gedoe willen, schrappen we deze woorden tijdens kerst. ■